काठमाडौं। नेपालमा न्युरोसर्जरी सेवाको सुरुवात गर्ने श्रेय पाएका वरिष्ठ चिकित्सक दिनेशनाथ गोंगल को ९२ वर्षको उमेरमा मंगलबार बिहान आफ्नै निवासमा निधन भएको छ । उनीसँग निकट रहेका न्युरोलोजिस्ट प्रकाश विष्टले निधनको पुष्टि गरेका छन् ।

उनको मंगलबार नै दाहसंस्कार गर्ने तयारी गरिएको छ । उनको निधनसँगै नेपाली चिकित्सा क्षेत्रमा एक युगको अन्त्य भएको चिकित्सकहरूले बताएका छन् ।

डा. गोंगलले आफ्नो करिअरभरि न्युरोसर्जरी मात्र नभई पिट्युटरी ट्युमर, स्पाइनल इन्जुरीका लागि ल्यामिनेक्टोमी, फोक्सोको न्युमोनेक्टोमी, मुटुको माइट्रल भाल्भोटोमी तथा पेटसम्बन्धी जटिल शल्यक्रियाहरू नेपालमै पहिलोपटक सफलतापूर्वक सम्पन्न गरेका थिए । उनी चिकित्सा विज्ञान राष्ट्रिय प्रतिष्ठान का संस्थापक निर्देशकसमेत हुन् ।

वीर अस्पताल मा करिब चार दशक सेवा दिएका उनले ४० हजारभन्दा बढी शल्यक्रिया गरेका थिए । १९८९ चैतमा काठमाडौंमा जन्मिएका उनको पुख्र्यौली घर तानसेन हो । जुद्धोदय स्कुलबाट प्रारम्भिक शिक्षा लिएका उनले त्रिचन्द्र कलेजबाट आइएस्सी र बीएस्सी पूरा गरे । त्यसपछि भारतको दरभंगा मेडिकल कलेजबाट एमबिबिएस र बम्बईको ग्रान्ट मेडिकल कलेजबाट एमएस अध्ययन गरेका थिए ।

चिकित्सा क्षेत्रमा मात्र सीमित नरही उनले युवावस्थामा प्रजातान्त्रिक आन्दोलनमा समेत सक्रिय भूमिका खेलेका थिए । पम्प्लेट वितरण र जुलुसमा सहभागिताका कारण उनी पक्राउसमेत परेका थिए ।

सन् १९६१ मा नेपाल फर्किएपछि उनले वीर अस्पतालमा काम सुरु गर्दै सीमित स्रोत-साधनका बीच जटिल शल्यक्रियाहरूको अभ्यास थाले । पर्याप्त उपकरण र आधुनिक प्रणाली नहुँदा पनि उनले जोखिम मोलेर नयाँ विधिहरूको सुरुवात गरेका थिए ।

उनको योगदानले नेपालमा आधुनिक शल्यचिकित्साको आधार निर्माण गरेको मानिन्छ । चिकित्सकहरूका अनुसार उनी केवल कुशल सर्जन मात्र नभई दूरदर्शी गुरुका रूपमा पनि परिचित थिए ।

डा. गोंगलको निधनले नेपाली चिकित्सा क्षेत्रमा ठूलो क्षति पुगेको छ ।