काठमाडौं। राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा)की सचेतक क्रान्तिशिखा धितालले नेपाल-भारत सीमा विवाद समाधानका लागि भइरहेको कूटनीतिक पहललाई राष्ट्रघातको रूपमा व्याख्या नगर्न आग्रह गरेकी छन्।

प्रधानमन्त्री वालेन्द्र शाह (बालेन)ले संसद्को प्रश्नोत्तर कार्यक्रममा सीमा समस्याबारे दिएको अभिव्यक्तिपछि विभिन्न राजनीतिक वृत्तमा बहस चर्किरहेका बेला उनले यस्तो धारणा सार्वजनिक गरेकी हुन्।

धितालले सीमा सम्बन्धी विषय नेपालका लागि अत्यन्त संवेदनशील, भावनात्मक र दशकौँदेखि समाधान हुन नसकेको राष्ट्रिय मुद्दा भएको उल्लेख गर्दै यस विषयलाई लिएर प्रधानमन्त्रीलाई अनावश्यक रूपमा विवादमा तान्ने प्रयास भइरहेको बताइन्।

उनका अनुसार छिमेकी मुलुकसँगका सीमा समस्या कुनै एक बैठक, एक भ्रमण वा एक अभिव्यक्तिले समाधान हुने विषय होइन। यस्ता जटिल मुद्दामा राजनीतिक, प्राविधिक र कूटनीतिक तहमा लामो समयसम्म निरन्तर छलफल र समझदारी आवश्यक पर्ने उनले जिकिर गरिन्।

उनले विगतका सरकारले पनि छिमेकी राष्ट्रसँग विभिन्न सन्धि, सम्झौता र समझदारी गरेका स्मरण गराउँदै कतिपय विषयमा राष्ट्रिय हितका दृष्टिले प्रश्न उठे पनि त्यसको मूल्यांकन समग्र सन्दर्भ र परिणामका आधारमा हुनुपर्ने धारणा राखिन्।

‘अघिल्ला सरकारहरूको कार्यकालमा वार्ताको प्रक्रिया नै अघि बढ्न नसकेको अवस्था थियो। अहिले कम्तीमा संवाद र कूटनीतिक माध्यमबाट समाधान खोज्ने वातावरण बनेको छ,’ उनले भनिन्।

धितालले सीमा विवाद समाधानको चरणमा पुग्दा दुवै देशमा राजनीतिक बहस, संसदीय छलफल र सार्वजनिक चासो बढ्नु स्वाभाविक प्रक्रिया भएको बताइन्। तर यस्ता विषयमा धैर्य, संयम र आपसी विश्वास आवश्यक हुने उनको भनाइ छ।

उनले प्रधानमन्त्रीलाई समयअघि नै खलनायकका रूपमा चित्रण गर्ने, नागरिकमा शंका र अविश्वास फैलाउने तथा हरेक कूटनीतिक प्रयासलाई राष्ट्रघातको दृष्टिले हेर्ने प्रवृत्तिले समाधानको बाटो सहज नबनाई झन् अवरोध सिर्जना गर्न सक्ने बताइन्।

रास्वपाको नेतृत्वले राष्ट्रिय हितविपरीत कुनै पनि निर्णय नगर्ने दाबी गर्दै उनले राष्ट्रिय स्वाभिमान, सार्वभौमिकता र नेपाली जनताको हितभन्दा माथि कुनै पनि सम्बन्ध, दबाब वा स्वार्थ हुन नसक्ने स्पष्ट पारिन्।

धितालले दशकौँसम्म शासन सञ्चालन गरेर पनि सीमा समस्या समाधान गर्न नसकेका राजनीतिक शक्तिहरूले अहिले समाधानको प्रयास गरिरहेकाहरूलाई विश्वास गर्ने वातावरण निर्माण गर्नुपर्ने बताइन्।

उनका अनुसार यस्ता जटिल राष्ट्रिय मुद्दाको मूल्यांकन तत्कालको अभिव्यक्ति वा भ्रमणका आधारमा नभई सम्पूर्ण कूटनीतिक प्रक्रिया र त्यसबाट आउने परिणामका आधारमा गरिनु उपयुक्त हुन्छ।

उनले भावनात्मक उत्तेजना फैलाएर ‘खोक्रो राष्ट्रवाद’को राजनीति गर्नुको सट्टा कूटनीतिक प्रक्रियालाई आवश्यक समय दिनुपर्ने धारणा व्यक्त गर्दै राष्ट्रिय महत्वका विषयमा धैर्य, संयम र विश्वास नै सफल समाधानका आधार हुने उल्लेख गरिन्।