अवालको सुझाव : अनुसन्धान विभागलाई सशक्त बनाऔँ
काठमाडौं। नेपाली कांग्रेसकी सांसद गंगालक्ष्मी अवालले राष्ट्रिय अनुसन्धान विभागलाई प्रधानमन्त्री कार्यालय वा गृह मन्त्रालयमध्ये कहाँ राख्ने भन्नेभन्दा पनि त्यसलाई प्रभावकारी बनाउने विषयमा ध्यान दिन सरकारलाई आग्रह गरेकी छन् ।
प्रतिनिधिसभाको बिहीबारको बैठकमा ‘नेपाल विशेष सेवा ऐन, २०४२ को साविकको व्यवस्था जगाउने सम्बन्धी विधेयक, २०८३’ माथिको छलफलमा भाग लिँदै उनले यस्तो धारणा राखेकी हुन् ।
सरकार परिवर्तनसँगै विभागको संरचना परिवर्तन गर्ने प्रवृत्ति उचित नभएको उनको भनाइ थियो । कानुन निर्माणअघि पर्याप्त छलफल र सबै सरोकारवालाको अपनत्व हुनुपर्नेमा उनले जोड दिइन् ।
उनले भनिन्, ‘सरकार पनि परिवर्तन हुने बित्तिकै यता र उता, जता लगे पनि र जतिवटा विषयहरू फटाफट संसदबाट बहुमतका साथ अनुगमन गर्दै गर्दा कतिको गहन छलफल भयो । सबैको अपनत्व भएन कि भएन भन्ने कुरा महत्वपूर्ण हो ।’
कानुन निर्माणमा व्यक्तिको तजबिज हाबी हुन नहुने उनको धारणा थियो ।
‘वास्तवमा विधि र विधानमा व्यक्तिको तजबिजी हावी भयो भने लोकतन्त्र कमजोर हुन्छ,’ उनले भनिन् ।
अवालले राष्ट्रिय अनुसन्धान विभागलाई अत्यन्त संवेदनशील निकायको संज्ञा दिइन् । यसको काम सम्भावित जोखिमबारे पूर्वसूचना संकलन गरी देशलाई सुरक्षित राख्नु रहेको उनको भनाइ थियो ।
उनले भनिन्, ‘राष्ट्रिय अनुसन्धान विभाग भनेको एकदमै संवेदनशील विभाग हो । यदि कहीँ राष्ट्रको विषयमा, राष्ट्रिय विभेदको विषयमा, राष्ट्रको अखण्डताको विषयमा कहीँ कतै षड्यन्त्र हुँदैछ भने यस विभागले पूर्व सूचना दिने र अनुमानित अप्रिय घटनाबाट देशलाई बचाउने हो ।’
प्रधानमन्त्री कार्यालय मातहत राख्ने बहसभन्दा विभागलाई स्रोत, साधन र जनशक्तिले सक्षम बनाउनुपर्नेमा उनले जोड दिइन् ।
‘प्रधानमन्त्री तथा मन्त्रिपरिषद कार्यालय अन्तरगत राख्ने होडबाजी भन्दा पनि यसलाई कसरी ससक्त पार्न सकिन्छ । कसरी चलायमान गर्न सकिन्छ। स्रोत र साधन कसरी सम्पन्न गर्ने,’ उनले भनिन् ।
सरकारले संवेदनशील निकायहरू प्रधानमन्त्री कार्यालय मातहत राख्दै जाँदा त्यसको औचित्य पनि स्पष्ट गर्नुपर्ने उनले बताइन् ।
