काठमाडौं । नेपाली कांग्रेसका निवर्तमान सभापति तथा पूर्वप्रधानमन्त्री शेरबहादुर देउवाले आफू हिन्दू धर्म मान्ने व्यक्ति भएको स्पष्ट पारेका छन्। उनले आफू हिन्दू धर्ममा आस्था राख्दैमा अन्य धर्म तथा समुदायको विरोधी नहुने प्रस्ट्याउँदै नेपालमा सबै धर्म, संस्कृति र समुदायप्रति आफ्नो समान सम्मान रहेको बताएका छन्।

नेपाली कांग्रेसको संस्थापन इतर समूहले आयोजना गरेको राष्ट्रिय भेलालाई सम्बोधन गर्दै देउवाले धर्मका विषयमा आफूलाई कुनै भ्रम नराख्न आग्रह गरेका हुन्। उनले नेपाल बहुधार्मिक र बहुसांस्कृतिक मुलुक भएकाले सबै नागरिकले आफ्नो धर्म मान्ने र त्यसप्रति आस्था व्यक्त गर्ने अधिकार राख्ने बताए।

सम्बोधनका क्रममा देउवाले आफू कसैको विरोधी नभएको दोहोर्‍याउँदै भने, ‘म हिन्दू हुँ। म हिन्दू हुँ। हिन्दू हुँ। म कसैको विरोधी होइन। नेपालमा मुस्लिम धर्म मान्नेहरू छन्, किराँतहरू छन्। म कसैको खिलाफमा छैन।’

उनले आफ्नो धार्मिक आस्थालाई लिएर अनावश्यक विवाद वा भ्रम सिर्जना गर्न नहुनेसमेत बताए। आफूले हिन्दू धर्ममा विश्वास गर्छु भन्न पाउने र आफ्नो धार्मिक आस्था खुलेर व्यक्त गर्न पाउने अधिकार रहेको उनको भनाइ थियो।

‘मैले आफू हिन्दू हो भन्न पाउनुपर्‍यो नि। हिन्दूमा विश्वास गर्न पाउनुपर्‍यो नि मैले। यसमा कुनै कन्फ्युजन नहोस्,’ देउवाले भने।

देउवाको भनाइले नेपालमा धर्मका विषयमा देखिँदै आएको राजनीतिक तथा सामाजिक बहसतर्फ पनि संकेत गरेको छ। उनले आफू हिन्दू धर्मावलम्बी भए पनि अन्य धर्म मान्ने समुदायप्रति कुनै पूर्वाग्रह नरहेको स्पष्ट पार्दै धार्मिक सहिष्णुता र सबै समुदायको सम्मान आवश्यक रहेको सन्देश दिएका छन्।

नेपालमा हिन्दू, बौद्ध, मुस्लिम, किराँत, इसाईलगायत विभिन्न धार्मिक समुदायको बसोबास रहेको उल्लेख गर्दै देउवाले सबैले आफ्नो धर्म र संस्कृतिअनुसार जीवनयापन गर्न पाउने वातावरण हुनुपर्ने धारणा राखेका छन्। आफ्नो व्यक्तिगत धार्मिक आस्थालाई अरू समुदायप्रतिको विरोधका रूपमा बुझ्न नहुने उनको स्पष्टोक्ति थियो।

कांग्रेसभित्र पछिल्लो समय नेतृत्व, विचार र पार्टीको भावी दिशालाई लिएर बहस चलिरहेका बेला देउवाको यस्तो अभिव्यक्ति आएको हो। राष्ट्रिय भेलामा उनले पार्टीभित्र तथा बाहिरका विभिन्न विषयमा आफ्नो धारणा राख्दै आफू कुनै व्यक्ति, समुदाय वा विचारको विरोधी नभएको सन्देश दिन खोजेका थिए।

देउवाले आफ्नो लामो राजनीतिक जीवनमा आफूले सबै समुदाय र वर्गलाई समेटेर अघि बढ्ने प्रयास गरेको दाबीसमेत गरेका छन्। नेपालको विविधता नै मुलुकको विशेषता भएकाले राजनीतिक दलहरूले पनि सबै धर्म, समुदाय र संस्कृतिलाई समान रूपमा सम्मान गर्नुपर्ने उनको धारणा थियो।

यस क्रममा उनले आफ्नो व्यक्तिगत धार्मिक आस्थालाई राजनीतिक विरोधको विषय नबनाउनसमेत आग्रह गरे। आफू हिन्दू भएको स्वीकार गर्नु र हिन्दू धर्मप्रति विश्वास राख्नु कुनै अर्को धर्म वा समुदायको विरोध गर्नु नभएको उनको भनाइको सार थियो।

देउवाको अभिव्यक्तिले धार्मिक स्वतन्त्रता, सहिष्णुता र नेपालको बहुधार्मिक पहिचानबारे बहसलाई थप चर्चामा ल्याएको छ। उनले आफ्नो आस्था स्पष्ट रूपमा राख्दै अन्य धर्मावलम्बीप्रति सम्मान रहेको बताएकाले आफ्नो भनाइलाई कुनै समुदायविरुद्धको अभिव्यक्तिका रूपमा नबुझ्नसमेत संकेत गरेका छन्।