एजेन्सी। इजरायलका अर्थमन्त्री बेजालेल स्मोट्रिचले गाजा र दक्षिण लेबनानको भूभाग इजरायलमा गाभ्नुपर्ने प्रस्ताव अघि सारेका छन्। यतिमात्र होइन, कब्जामा रहेको वेस्ट बैंकमा पनि गाजामा जस्तै सैन्य अभियान चलाउनुपर्ने उनको माग छ।

इजरायली समाचार संस्था ‘वाइनेट’को पोडकास्टमा बोल्दै स्मोट्रिचले गाजाको ‘येलो लाइन’सम्म र लेबनानमा लितानी नदीसम्मको क्षेत्र इजरायलमा गाभ्नुपर्ने बताएका हुन्।

उनको तर्क छ, युद्ध सुरु भएको ठाउँकै सीमामा पुगेर युद्ध रोकियो भने अर्को युद्ध रोक्ने आधार कमजोर हुन्छ। त्यसैले इजरायलले सुरक्षा सुनिश्चित गर्न नियन्त्रणको सीमा थप विस्तार गर्नुपर्ने उनको धारणा छ।

स्मोट्रिचले वेस्ट बैंकमा ‘गाजामा जे गरियो, त्यही गर्नुपर्ने’ बताएका छन्। उनले प्यालेस्टाइनी प्राधिकरणलाई विघटन गर्नुपर्ने र आफूले आतंकवादी संरचना भनेका समूह, हतियार तथा सुरुङ हटाउन सैन्य कारबाही अघि बढाउनुपर्ने बताएका छन्।

उनको भनाइमा वेस्ट बैंकमा सैन्य अभियान त्यतिबेलासम्म जारी राखिनुपर्छ, जतिबेलासम्म त्यहाँ सशस्त्र गतिविधि र त्यससँग जोडिएको संरचना बाँकी रहन्छ।

स्मोट्रिचको अभिव्यक्तिप्रति प्यालेस्टिनी विदेश मन्त्रालयले आपत्ति जनाएको छ। उसले यस्तो भनाइलाई युद्ध, विलय र विस्थापनतर्फ धकेल्ने खतरनाक आह्वानका रूपमा व्याख्या गर्दै प्यालेस्टिनी राज्य स्थापनाको सम्भावना कमजोर पार्ने प्रयास भएको जनाएको छ।

प्यालेस्टिनी पक्षले अन्तर्राष्ट्रिय समुदाय, विशेषगरी संयुक्त राष्ट्रसंघीय सुरक्षा परिषद् र अमेरिकालाई यस्तो कदम रोक्न ठोस पहल गर्न आग्रह गरेको छ।

दक्षिण लेबनानका लागि स्मोट्रिचले लितानी नदीसम्मको क्षेत्रलाई इजरायलमा गाभ्ने कुरा गरेका छन्। लितानी नदी दक्षिण लेबनानको महत्वपूर्ण भौगोलिक क्षेत्र हो।

इजरायली सेनाले दक्षिण लेबनानमा विभिन्न सुरक्षा क्षेत्र कायम राखेको अवस्थामा स्मोट्रिचको पछिल्लो भनाइ आएको हो। यसअघि पनि उनले लेबनानतर्फ इजरायलको सीमा लितानी नदीसम्म विस्तार गर्नुपर्ने धारणा राख्दै आएका थिए।

सन् १९६७ को युद्धपछि वेस्ट बैंक इजरायली सैन्य कब्जामा छ। त्यहाँ इजरायली बस्ती विस्तार र प्यालेस्टिनीमाथिको हिंसा तथा विस्थापनको विषय लामो समयदेखि विवादको केन्द्रमा छ।

स्मोट्रिच स्वयं वेस्ट बैंकमा इजरायली सार्वभौमसत्ता विस्तारका कट्टर समर्थकका रूपमा परिचित छन्। उनको नेतृत्वमा रहेको धार्मिक जियोनिज्म पार्टीले पनि यसलाई आफ्नो राजनीतिक एजेन्डाको महत्वपूर्ण हिस्सा बनाउँदै आएको छ।

तर स्मोट्रिचको पछिल्लो अभिव्यक्ति इजरायली सरकारको औपचारिक रूपमा पारित निर्णय भने होइन। यो उनको राजनीतिक तथा नीतिगत धारणा हो। उनको भनाइ त्यहाँको आगामी चुनावी राजनीतिसँग समेत जोडिएको समयमा आएको छ।

गाजा, दक्षिण लेबनान र वेस्ट बैंकसम्बन्धी स्मोट्रिचका पछिल्ला प्रस्तावले इजरायलभित्रको दक्षिणपन्थी राजनीतिक धारले क्षेत्रीय सीमा, सैन्य नियन्त्रण र प्यालेस्टिनी राज्यको प्रश्नलाई कुन दिशाबाट हेर्दैछ भन्ने बहसलाई फेरि सतहमा ल्याएको छ।