काठमाडौं। सन् १९९६ मा युटामा रहेको एक फार्ममा बस्ने शेरम्यान परिवारले करिब ५१२ एकड जमिनमा विभिन्न अनौठा घटनाहरू अनुभव गरेको दाबी गरे। त्यहाँ युएफओ देखिने, पशु हराउने र रहस्यमय क्षति हुने घटनाहरू घटे।
त्यहाँ गाईहरू अचानक मर्ने वा हराउने, र केही शवहरूमा असामान्य चोटहरू देखिएको दाबी गरियो। 

केही अवस्थामा, शव वरिपरि अचम्मको गन्ध पनि महसुस गरियो।

टेरी शेरम्यानका अनुसार, एक पटक हिउँमा एउटा गाईका पाइला अचानक बीचमै हराएको थियो, जसले कुनै स्पष्ट ट्रेस नछोडी जनावर गायब भए।

सबैभन्दा डरलाग्दो घटना राति कुकुरहरू घुमाउने क्रममा भएको बताइन्छ, जहाँ अनौठा आवाजहरू सुनिए तर कुनै दृश्य वस्तु देखिएन। कुकुरहरू अत्यन्त डराएर भागेका थिए।

पछि पनि फार्ममा यस्ता घटनाहरू जारी रहेको बताइन्छ।

आखिर यो किन भयो ? के कारणले भयो भन्ने पत्ता लागेन। तर उक्त घटनापछि एक अनौठो अवधारणाले भने चर्चा पायो, त्यो अवधारणा हो ‘स्कीन वाकर’।

स्किनवाकर मूल अमेरिकी (नाभाजो) लोककथाको एक रहस्यमय र अलौकिक पात्र हो। यो एक प्रकारको खतरनाक जादू मानिन्छ। जसले कालो जादू  प्रयोग गरेर कुनै पनि जनावर जस्तै ब्वाँसो,भालु वा स्यालको रूप धारण गर्ने क्षमता राख्छ। 

स्कीन वाकर भन्ने अवधारणा नाभाजो आदिवासी समुदायको परम्परागत विश्वास प्रणालीभित्र पाइने अत्यन्त जटिल, रहस्यमय र सांस्कृतिक रूपमा संवेदनशील धारणा पनि हो।

नाभाजो भाषामा यसलाई ‘यी नाल्द्लुशी’ भनिन्छ। जसको शाब्दिक अर्थ जनावरको रूपमा चार खुट्टामा हिँड्ने वा जनावरको रूप धारण गरेर चल्ने भन्ने भावसँग सम्बन्धित छ।

यो अवधारणा नाभाजो समाजको नैतिक मूल्य, आध्यात्मिक विश्वास र सामाजिक अनुशासनसँग गहिरो रूपमा जोडिएको मौखिक परम्परा हो।

नाभाजो संस्कृतिमा स्कीन वाकर अवधारणा नकारात्मक आध्यात्मिक शक्तिसँग सम्बन्धित मानिन्छ।
यसलाई नाभाजो नेसनको परम्परागत विश्वास प्रणालीमा बोक्सीविद्याको सबैभन्दा खतरनाक र निषेधित रूपमध्ये एकका रूपमा बुझिन्छ।

नाभाजो समाजमा ‘मेडिसिन पिपल’ को भूमिका अत्यन्त महत्वपूर्ण हुन्छ, जसले उपचार, संरक्षण र आध्यात्मिक सन्तुलन कायम राख्ने काम गर्छन्। यसको ठीक विपरीत स्कीन वाकरहरूलाई समुदायको लागि हानिकारक, विनाशकारी र नैतिक रूपमा पतित शक्ति मानिन्छ।

परम्परागत विश्वास अनुसार, स्कीन वाकर बन्ने प्रक्रिया अत्यन्त गम्भीर र निषेधित कार्यहरूसँग जोडिएको हुन्छ।
यसमा पारिवारिक सम्बन्धविरुद्धको हिंसा, हत्या, समाधि लुट्ने वा गम्भीर सामाजिक र धार्मिक निषेधहरूको उल्लंघन जस्ता कार्यहरू उल्लेख गरिन्छ। यस्तो चरम दुष्कर्मले व्यक्तिलाई मानव समाजबाट नैतिक रूपमा अलग बनाउँछ र उसलाई अलौकिक दुष्ट शक्ति प्राप्त हुन्छ भन्ने विश्वास गरिन्छ।

नाभाजो मौखिक परम्परामा यसलाई पूर्ण रूपमा भ्रष्ट अवस्थामा पुगेको मानवको रूप भनेर वर्णन गरिन्छ। यद्यपि यी विश्वासहरू सांस्कृतिक कथामा आधारित छन्, कुनै वैज्ञानिक प्रमाणमा आधारित छैनन्।

लोककथाहरूमा स्कीन वाकरलाई अत्यन्त शक्तिशाली, चलाख र खतरनाक अस्तित्वको रूपमा चित्रण गरिएको पाइन्छ।

उनीहरूले ब्वाँसो, कोयोट, फक्स, उल्लु, भालु जस्ता जनावरहरूको रूप लिन सक्ने, रातको समयमा सक्रिय हुने, र मानिसको आवाज वा जनावरको आवाज नक्कल गरेर भ्रम सिर्जना गर्न सक्ने क्षमता भएको भनिन्छ।

केही कथाहरूमा उनीहरूले मानिस वा जनावरको शरीर कब्जा गर्न सक्छन् भन्ने डर पनि उल्लेख गरिएको हुन्छ।
यस्ता वर्णनहरू नाभाजो मौखिक कथाहरूमा चेतावनी, डर र नैतिक शिक्षा दिने उद्देश्यले प्रयोग गरिन्छ।

यो अवधारणा केवल नाभाजो समुदायमा मात्र सीमित छैन। दक्षिण पश्चिमी अमेरिकाका अन्य आदिवासी समुदायहरू जस्तै होपी, पुएब्लो, अपाची र युट परम्पराहरूमा पनि यस्तै प्रकारका बोक्सी, रूपान्तरण गर्ने शक्ति वा दुष्ट आत्मासम्बन्धी कथाहरू पाइन्छन्।

तर प्रत्येक समुदायको आफ्नै सांस्कृतिक सन्दर्भ, व्याख्या र आध्यात्मिक दृष्टिकोण रहेको हुन्छ, जसले यी कथाहरूलाई फरक फरक अर्थ दिन्छ।

इतिहासकार र मानवशास्त्रीय अध्ययनहरूले देखाएअनुसार, नाभाजो विद्या सम्बन्धी विश्वासहरू उन्नाइसौँ र बीसौँ शताब्दीका अनुसन्धानहरूमा पनि उल्लेख गरिएको छ।

उदाहरणका लागि, मानवशास्त्री क्लाइड क्लकहोन्ले नाभाजो समाजको बोक्सीविद्या सम्बन्धी विश्वासहरूलाई सामाजिक संरचना र तनाव व्यवस्थापनसँग जोडेर व्याख्या गरेका छन्।

आधुनिक समयमा स्कीन वाकर अवधारणा इन्टरनेट संस्कृति, सामाजिक सञ्जाल, टेलिभिजन, पुस्तक र चलचित्रहरूमा व्यापक रूपमा प्रयोग भएको छ।

विशेष गरी स्किनवाकर रान्च जस्ता स्थानसँग जोडेर पारानर्मल गतिविधि, युएफओ देखिएको घटना र रहस्यमय अनुभवहरूको भ्रम फैलाइएका छन्। उक्त १९९६ कै घटना  युटा स्थित शेरम्यान परिवारसँग सम्बन्धित घटनाहरूको बारेमा स्किन वाकर सँग जोडेपनि केहि तथ्य फेला पर्न सकेको छैन। 

जस्तै पशु हराउनु, असामान्य मृत्युका दाबी, युएफओ देखिनु र रातको समयमा भएको रहस्यमय अनुभव आजसम्म पनि पूर्ण रूपमा वैज्ञानिक रूपमा प्रमाणित हुन सकेका छैनन्। 

तर यिनै घटनाहरू पछि स्किन-वाकरको अवधारणासँग जोडिएर व्यापक चर्चा र लोकप्रियता पाएको देखिन्छ। 

यद्यपि,यी घटनाहरू आजसम्म विश्वास र आधुनिक रहस्यवादको बीचमा रहेका विवादित र अपुष्ट विषयका रूपमा नै रहँदै आएका छन्।