काठमाडौं। पूर्वी नेपालबाट काठमाडौं उपत्यका प्रवेश गर्ने प्रमुख नाका साँगामा निर्माणाधीन आधुनिक अन्डरपासको भौतिक प्रगति करिब ९५ प्रतिशत पुगेको छ।

मुख्य संरचना, पहुँचमार्ग (एप्रोच रोड) तथा पहिलो चरणको कालोपत्रेको काम सम्पन्न भइसकेपछि आयोजना अन्तिम चरणमा प्रवेश गरेको हो। बाँकी रहेका रिटेनिङ वाल, अन्तिम कालोपत्रे तथा फिनिसिङका काम सम्पन्न भएपछि अन्डरपास सञ्चालनमा आउने तयारी गरिएको छ।

अरनिको राजमार्गअन्तर्गतको सूर्यविनायक-धुलिखेल सडक विस्तार आयोजनाको सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण पूर्वाधार मानिएको यो अन्डरपास सञ्चालनमा आएपछि वर्षौंदेखि साँगा क्षेत्रमा हुने ट्राफिक जाम, दुर्घटनाको जोखिम र यात्रुहरूले भोग्दै आएको सास्ती उल्लेखनीय रूपमा घट्ने अपेक्षा गरिएको छ।

विशेषगरी काठमाडौं उपत्यका र पूर्वी नेपालबीच आवतजावत गर्ने हजारौं सवारीसाधनका लागि यो संरचना यात्रालाई थप सुरक्षित, व्यवस्थित र द्रुत बनाउने विश्वास गरिएको छ।

हाल निर्माण कार्य अन्तिम चरणमा पुगेको आयोजनाले जनाएको छ। पहिलो चरणको कालोपत्रे सकिएपछि अहिले अन्डरपासको दुवैतर्फ रिटेनिङ वाल निर्माण, ढल व्यवस्थापन, सडकको अन्तिम सतह तयार पार्ने तथा अन्य संरचनागत फिनिसिङको काम तीव्र गतिमा भइरहेको छ।

भौगोलिक तथा इन्जिनियरिङ हिसाबले आधुनिक मापदण्डअनुसार निर्माण गरिएको अन्डरपासको कुल लम्बाइ एक हजार एक सय १० मिटर रहेको छ। यसमध्ये बनेपातर्फ १९० मिटर र भक्तपुरतर्फ ९०० मिटर पहुँचमार्ग निर्माण गरिएको छ। मुख्य अन्डरपास संरचना १८ मिटर लामो, ६ मिटर अग्लो र करिब १०.५ मिटर चौडा रहेको छ, जसले ठूला तथा साना दुवै प्रकारका सवारीसाधनलाई सहज आवागमनको सुविधा प्रदान गर्नेछ।

आयोजना सम्पन्न भएपछि काठमाडौं तथा भक्तपुरबाट बनेपातर्फ जाने सवारीसाधन अन्डरपासभित्रबाट सञ्चालन हुनेछन् भने बनेपाबाट काठमाडौंतर्फ आउने सवारीसाधनले माथिल्लो सडक प्रयोग गर्ने व्यवस्था मिलाइनेछ। यसरी दुवैतर्फको ट्राफिक प्रवाह छुट्टाछुट्टै बनाइने भएकाले अहिले जस्तो चोकमा हुने अवरोध र जामको समस्या उल्लेखनीय रूपमा कम हुने अपेक्षा गरिएको छ।

बर्खायाममा निर्माण कार्य जारी रहेकाले ट्राफिक व्यवस्थापनलाई समेत विशेष प्राथमिकतामा राखिएको छ। आयोजनाका अनुसार माथिल्लो सडकमा निर्माण कार्य भइरहेका बेला काठमाडौं भित्रिने र बाहिरिने दुवैतर्फका सवारीसाधनलाई अस्थायी रूपमा अन्डरपासकै दुई लेन प्रयोग गराइनेछ। यसले निर्माण कार्यलाई पनि निरन्तरता दिने र यात्रुहरूलाई अनावश्यक सास्तीबाट जोगाउने उद्देश्य राखिएको छ।

साँगा अन्डरपास सूर्यविनायक-धुलिखेल सडक विस्तार आयोजनाको अभिन्न हिस्सा हो। १५.८ किलोमिटर लामो यो सडक विस्तार आयोजना दुई खण्डमा विभाजन गरेर निर्माण भइरहेको छ। पहिलो खण्ड सूर्यविनायकदेखि साँगासम्म ७.५ किलोमिटर रहेको छ भने दोस्रो खण्ड साँगादेखि धुलिखेलसम्म ८.३ किलोमिटर रहेको छ।

आयोजनाको दोस्रो खण्डमा निर्माण कार्य अपेक्षाकृत तीव्र गतिमा अघि बढेको छ। निर्माण सम्पन्न गर्न दोस्रोपटक म्याद थप गर्दै २०८३ फागुन मसान्तसम्मको समय तोकिएको भए पनि समग्र आयोजनाको भौतिक प्रगति नै करिब ९५ प्रतिशत पुगिसकेकाले यसै वर्षभित्र सम्पूर्ण निर्माण सम्पन्न गर्ने लक्ष्य राखिएको आयोजनाले जनाएको छ।

साँगा अन्डरपास सञ्चालनमा आएपछि काठमाडौं उपत्यका र पूर्वी नेपालबीचको यात्रा समय घट्ने, ट्राफिक व्यवस्थापन थप प्रभावकारी बन्ने तथा दुर्घटनाको जोखिम कम हुने अपेक्षा गरिएको छ।

लामो समयदेखि निर्माणाधीन यो पूर्वाधार सम्पन्न भएपछि अरनिको राजमार्गको यात्रामा ठूलो परिवर्तन आउने र देशकै महत्त्वपूर्ण सडक सञ्जालमध्ये एकको क्षमता उल्लेखनीय रूपमा बढ्ने विश्वास गरिएको छ।

तस्वीरहरू: