काठमाडौं। सर्वसाधारणबाट ट्राफिक नियम उल्लंघन गरेबापत दैनिक लाखौँ रुपैयाँ जरिवाना असुल्ने ट्राफिक प्रहरीकै आँखा देशको प्रमुख प्रशासनिक केन्द्र सिंहदरबारभित्र हुने अव्यवस्थित पार्किङतर्फ भने पुग्न नसकेको देखिएको छ।

कानुन कार्यान्वयनको नमुना बन्नुपर्ने यही क्षेत्रमा सडकको दुवैतर्फ जथाभावी सवारी पार्क गर्ने, फुटपाथ नै ढाक्ने र ‘नो पार्किङ’ क्षेत्रमै गाडी राख्ने प्रवृत्ति सामान्यजस्तै बनेको छ।

सिंहदरबार परिसरका विभिन्न सडकमा सवारीसाधनले सडकको ठूलो भाग ओगट्ने गरी पार्क गरिँदा पैदलयात्रीलाई हिँडडुल गर्न समस्या भइरहेको छ। पैदल यात्रुका लागि निर्माण गरिएका फुटपाथ सवारी पार्किङस्थलमा परिणत हुँदा सेवाग्राही, सरकारी कर्मचारी तथा आगन्तुकहरू सडकबाटै हिँड्न बाध्य छन्। यसले सवारी आवागमनमा अवरोध सिर्जना गर्नुका साथै दुर्घटनाको जोखिमसमेत बढाएको छ।

विशेषगरी अशक्त तथा अपाङ्गता भएका व्यक्तिहरू सबैभन्दा बढी प्रभावित भएका छन्। ह्विलचेयर प्रयोगकर्ताले फुटपाथ प्रयोग गर्न नसकी सवारी चलिरहेको सडकबाटै आवतजावत गर्नुपर्ने अवस्था छ। सडक किनारसमेत सवारीले ढाकेकाले उनीहरूको सुरक्षित आवागमन थप कठिन र जोखिमपूर्ण बनेको छ। यसले अपाङ्गतामैत्री पूर्वाधार र समान पहुँच सुनिश्चित गर्ने सरकारी प्रतिबद्धतामाथि समेत प्रश्न उठाएको छ।

सिंहदरबारका कतिपय स्थानमा ‘नो पार्किङ’ संकेत बोर्ड राखिए पनि त्यही स्थानमा सवारी पार्क गरिएका दृश्य सहजै देख्न सकिन्छ। यसले नियमको पालना गराउने निकाय र सरकारी कार्यालयभित्रकै व्यवस्थापनप्रति प्रश्न उठाएको छ। सर्वसाधारणलाई नियम उल्लंघन गरे तुरुन्त कारबाही हुने तर सरकारी संरचनाभित्र भने त्यही नियम प्रभावकारी रूपमा लागू नदेखिनुले दोहोरो मापदण्डको अनुभूति गराएको छ।

सिंहदरबार केवल सरकारी कार्यालयहरूको केन्द्र मात्र होइन, सुशासन, कानुनको शासन र सार्वजनिक अनुशासनको प्रतीकका रूपमा पनि हेरिन्छ। तर त्यही परिसरमा ट्राफिक नियमको खुला उल्लंघन भइरहँदा सरकारी निकायले आफ्नै परिसरमा नियम कार्यान्वयन गर्न नसकेको सन्देश बाहिर गएको छ।

यातायात व्यवस्थापन र पार्किङ प्रणालीलाई व्यवस्थित बनाउन सम्बन्धित निकायले स्पष्ट मापदण्ड लागू गर्दै फुटपाथलाई पूर्ण रूपमा पैदलयात्रीका लागि सुरक्षित राख्ने, तोकिएको स्थानबाहेक पार्किङ निषेध गर्ने तथा नियम उल्लंघन गर्ने जोसुकैलाई समान रूपमा कारबाही गर्ने व्यवस्था प्रभावकारी रूपमा कार्यान्वयन गर्नुपर्ने देखिन्छ।

सरकारले सडक सुरक्षा, पैदलयात्रीमैत्री पूर्वाधार र अपाङ्गतामैत्री पहुँचलाई प्राथमिकतामा राखेको दाबी गर्दै आए पनि सिंहदरबारभित्रको अव्यवस्थित पार्किङले व्यवहारमा अझै धेरै सुधार आवश्यक रहेको देखाएको छ।

तस्वीरहरू: