बोगोटा। कोलम्बिया सरकारले देशभर अनियन्त्रित रूपमा फैलिएका हिप्पोहरूको संख्या नियन्त्रण गर्न नयाँ योजना स्वीकृत गरेको छ। उक्त योजनाअनुसार करिब ८० वटा हिप्पो मारिने तयारी गरिएको छ, यद्यपि यो कार्य कहिलेसम्म सम्पन्न गर्ने भन्ने स्पष्ट समयसीमा तोकिएको छैन।

यी हिप्पोहरू कुख्यात लागूऔषध तस्कर पाब्लो एस्कोबारले सन् १९८० को दशकमा आफ्नो निजी फार्ममा ल्याएका थिए। समयक्रमसँगै ती जनावरहरू नियन्त्रण बाहिर फैलिएर अहिले ठूलो पर्यावरणीय चुनौती बनेका छन्।

पर्यावरण मन्त्री आइरिन भेलेजका अनुसार हालसम्म अपनाइएका बाँझो बनाउने वा चिडियाखानामा सार्ने जस्ता विकल्पहरू महँगा र प्रभावहीन साबित भएपछि सरकारले कडा कदम चाल्न बाध्य भएको हो।

उनले भनिन्, ‘यदि हामीले यो कदम नचाले, हिप्पोको संख्या नियन्त्रण बाहिर जान्छ। हाम्रो पारिस्थितिक प्रणाली जोगाउन यो आवश्यक छ।’

कोलम्बिया अफ्रिकाबाहिर जंगली रूपमा हिप्पो पाइने एकमात्र देश हो। यी हिप्पोहरू म्याग्डालेना नदी क्षेत्र नजिक रहेको हासिएन्डा नेपोल्स नामक विशाल फार्ममा राखिएका चार हिप्पोका सन्तान हुन्, जुन पछि खुलेर जंगलमा फैलिएका हुन्।

एक अध्ययनअनुसार सन् २०२२ सम्म देशभर करिब १७० हिप्पो फैलिएका थिए। पछिल्ला वर्षहरूमा तिनीहरू १०० किलोमिटरभन्दा टाढासम्म विस्तार भइसकेका छन्। स्थानीय अधिकारीहरूका अनुसार यी जनावरहरूले गाउँलेहरूको सुरक्षामा खतरा उत्पन्न गरिरहेका छन् र स्थानीय वन्यजन्तुसँग खाना तथा बासस्थानका लागि प्रतिस्पर्धा गरिरहेका छन्।

तर अर्कोतर्फ, हिप्पोहरू पर्यटक आकर्षणको केन्द्र पनि बनेका छन्। हासिएन्डा नेपोल्स वरपरका क्षेत्रमा हिप्पो अवलोकन गर्ने टुर र सम्बन्धित सामग्रीको व्यापारसमेत बढेको छ। अहिले उक्त क्षेत्र सरकारको नियन्त्रणमा रहेर पर्यटन पार्कका रूपमा सञ्चालन भइरहेको छ।

सरकारको निर्णयप्रति पशु अधिकारकर्मीहरूले कडा विरोध जनाएका छन्। सांसद तथा पशु अधिकार अभियन्ता एन्ड्रिया पाडिलाले यसलाई ‘निर्दयी निर्णय’ भन्दै आलोचना गरेकी छन्। उनले सामाजिक सञ्जालमा लेखेकी छन्, ‘मार्नु कुनै समाधान होइन, यी जनावरहरू सरकारी लापरवाहीका पीडित हुन्।’

पछिल्ला १२ वर्षमा तीनवटा सरकारहरूले हिप्पो नियन्त्रणका लागि विभिन्न प्रयास गरेका भए पनि उच्च लागत र जोखिमका कारण ती प्रयास सीमित रूपमा मात्र सफल भएका छन्। साथै, सीमित आनुवंशिक विविधता र सम्भावित रोग जोखिमका कारण यी हिप्पोलाई अफ्रिका फर्काउने योजना पनि अव्यावहारिक मानिएको छ।