एजेन्सी। चीनले आफ्नो आन्तरिक कृत्रिम बुद्धिमत्ता (एआई) कम्प्युटिङ क्षमतामा ठूलो फड्को मारेको दाबी गरेको छ। यससँगै विश्व प्राविधिक क्षेत्रमा तरंग उत्पन्न भएको छ भने अमेरिका सशंकित बनेको अन्तर्राष्ट्रिय सञ्चार माध्यमहरूले जनाएका छन्।

आधिकारिक तथ्यांकअनुसार देशको कुल कम्प्युटिङ क्षमता १८८२ एक्साफ्लप्स पुगेको बताइएको छ, जसले प्रति सेकेन्ड १८८२ क्विन्टिलियन गणना गर्न सक्ने क्षमता जनाउँछ। साउथ चाइना मर्निङ पोस्टका अनुसार यो संख्या सुपरकम्प्युटरहरूको विश्वव्यापी र्‍याङ्किङ टप ५०० सूचीमा देखाइएको चीनको कम्प्युटिङ क्षमताभन्दा करिब ६ हजार गुणा बढी हो।

तर विज्ञहरूले यी दुई मापदण्ड प्रत्यक्ष रूपमा तुलना गर्न नमिल्ने बताएका छन्। टप ५०० सूचीले सामान्य प्रयोजनका सुपरकम्प्युटिङ प्रणालीलाई कडा मापदण्डमा मूल्यांकन गर्छ भने चीनको तथ्यांक एआई-केन्द्रित गणनामा आधारित भएकाले सरल अपरेसनहरू पनि समेटिन्छन्, जसले कुल संख्या बढी देखाउन सक्छ।

मापदण्ड मिलाएर हेर्दा चीनको वास्तविक क्षमता करिब १२० देखि २३० एक्साफ्लप्स हुन सक्ने अनुमान गरिएको छ, जुन पनि विश्वकै उच्च स्तरमध्ये पर्छ।

विज्ञहरूका अनुसार भूराजनीतिक तनाव र अमेरिकी निर्यात नियन्त्रणका कारण चीनले आफ्ना सबैभन्दा शक्तिशाली प्रणालीहरूको विस्तृत विवरण विश्वव्यापी र्‍याङ्किङमा कम मात्र पठाउन थालेको छ। यसले वास्तविक क्षमता अझै ठूलो हुन सक्ने आशंका बढाएको छ।

चीनले हाल राष्ट्रव्यापी एआई कम्प्युटिङ ग्रिड विकास गरिरहेको छ, जसअन्तर्गत राष्ट्रिय र स्थानीय डेटा सेन्टरहरूलाई जोडेर कम्प्युटिङ क्षमता वितरण गरिनेछ। यसले साना व्यवसाय र अनुसन्धान संस्थाहरूलाई पनि एआई पहुँच सहज बनाउने लक्ष्य राखिएको छ।

यसबीच, अमेरिकाले एआई कम्प्युटिङ क्षमताको एकीकृत तथ्यांक सार्वजनिक नगर्ने भए पनि स्ट्यानफोर्ड इन्स्टिच्युट फर ह्युमन–सेन्टर्ड एआईका अनुसार अमेरिका अझै पनि विश्व एआई क्षमताको ५०–७५ प्रतिशत हिस्सा ओगट्छ र डेटा सेन्टर संरचनामा अग्रस्थानमा छ।

यद्यपि पछिल्ला वर्षहरूमा चीन र अमेरिकाबीचको प्रविधि दूरी तीव्र रूपमा घट्दै गएको विश्लेषण गरिएको छ। विज्ञहरूको अनुमानमा चीनको एआई कम्प्युटिङ क्षमता सन् २०२३ देखि २०२८ बीच वार्षिक करिब ४६ प्रतिशत दरले वृद्धि हुने अपेक्षा गरिएको छ, जुन सामान्य कम्प्युटिङ विस्तारभन्दा धेरै तीव्र हो।