हेरफेर : कति पुग्यो डिजेल-पेट्रोलको मूल्य ?
काठमाडौं। अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा कच्चा तेलको मूल्य निरन्तर उतारचढाव भइरहे पनि नेपाल आयल निगमले पेट्रोलियम पदार्थको खुद्रा बिक्री मूल्य यथावत राख्ने निर्णय गरेको छ ।
असार १ गते बसेको निगम सञ्चालक समितिको बैठकपछि जारी गरिएको प्रेस विज्ञप्तिअनुसार हाल कायम मूल्यमा कुनै परिवर्तन नगरी पुरानै दरलाई निरन्तरता दिइएको हो ।
निगमले स्वचालित मूल्य प्रणालीअनुसार मूल्य समायोजन गर्ने अभ्यास भए पनि पछिल्ला महिनामा अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा देखिएको अस्थिरताका कारण तत्काल नयाँ समायोजन गर्न नसकिएको स्पष्ट पारेको छ ।
निगमका अनुसार इण्डियन आयल कर्पोरेसनबाट प्राप्त पछिल्लो खरिद मूल्यका आधारमा असार २ गते मंगलबार १२ बजेदेखि लागू हुने गरी मूल्य समीक्षा गरिएको थियो । तर उपभोक्तालाई तत्काल असर नपरोस् भन्ने उद्देश्यले हालको खुद्रा बिक्री मूल्यलाई नै निरन्तरता दिइएको हो ।
निगमले मूल्य स्थिरता कायम राख्दा बजारमा अचानक पर्ने दबाब नियन्त्रण गर्न सहयोग पुग्ने अपेक्षा गरेको छ ।
निगमले भौगोलिक वर्गीकरणअनुसार पेट्रोलियम पदार्थको मूल्य कायम गरेको छ । पहिलो वर्गअन्तर्गत चारआली, विराटनगर, जनकपुर, अमलेखगञ्ज, भलवारी, नेपालगञ्ज, धनगढी र वीरगञ्जमा पेट्रोल प्रतिलिटर २१४ रुपैयाँ ५० पैसा र डिजेल तथा मट्टितेल प्रतिलिटर २२२ रुपैयाँ ५० पैसा कायम गरिएको छ ।
दोस्रो वर्गअन्तर्गत सुर्खेत र दाङ क्षेत्रमा पेट्रोल २१६ रुपैयाँ र डिजेल तथा मट्टितेल २२४ रुपैयाँमा बिक्री भइरहेको छ ।
त्यस्तै तेस्रो वर्गअन्तर्गत काठमाडौँ, पोखरा र दिपायल क्षेत्रमा पेट्रोल प्रतिलिटर २१७ रुपैयाँ र डिजेल तथा मट्टितेल २२५ रुपैयाँ कायम रहेको निगमले जनाएको छ ।
हाल विश्व बजारमा कच्चा तेलको मूल्यमा निरन्तर उतारचढाव देखिएको छ । विशेषगरी मध्यपूर्वमा देखिएको राजनीतिक तनाव, आपूर्ति शृङ्खलामा हुने जोखिम र ठूला तेल उत्पादक देशहरूको नीतिगत निर्णयका कारण मूल्यमा अनिश्चितता कायम छ ।
अमेरिका र इरानबीच युद्ध रोक्ने सम्भावित सम्झौताको चर्चा भइरहेका बेला अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा तेलको मूल्य घट्ने अपेक्षा पनि गरिएको छ । यदि तनाव कम भए आपूर्ति सहज हुने र मूल्यमा दबाब घट्ने विश्लेषकहरूको अनुमान छ ।
नेपालमा इन्धनको मूल्य अन्तर्राष्ट्रिय बजारसँग प्रत्यक्ष रूपमा जोडिएको हुन्छ । आयातमा आधारित भएकाले मूल्य बढ्दा ढुवानी, यातायात, खाद्यान्नदेखि निर्माण सामग्रीसम्मको लागत प्रभावित हुन्छ ।
तर यस पटक निगमले मूल्य स्थिर राखेपछि तत्काल उपभोक्ता मूल्यमा कुनै परिवर्तन नआउने भएको छ । यसले छोटो अवधिमा बजारमा स्थायित्व कायम गर्न मद्दत गर्ने अपेक्षा गरिएको छ ।
अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा अस्थिरता कायम रहँदा पनि नेपाल आयल निगमले मूल्य यथावत राख्ने निर्णयलाई तत्कालीन बजार स्थिरताको प्रयासका रूपमा हेरिएको छ । यद्यपि आगामी दिनमा कच्चा तेलको विश्वव्यापी मूल्य प्रवृत्तिअनुसार नेपालमा पनि फेरि समायोजन हुने सम्भावना भने कायमै छ ।
