पोखरा। कुनै समय पोखराको सहिद पार्क पुग्न टिकट काट्नुपर्थ्यो। पार्कमा राखिएका सहिद तथा राष्ट्रिय विभूतिका सालिक हेर्न आउनेको चहलपहल पनि राम्रै थियो। अहिले भने अवस्था फेरिएको छ। प्रवेश निःशुल्क भए पनि पार्कमा आगन्तुकको संख्या निकै घटेको छ।

पोखरा महानगरपालिका–१८ जामुनबोटमा रहेको राष्ट्रिय विभूति तथा सहिद पार्क अहिले प्रायः सुनसान देखिन्छ। ५६ रोपनी क्षेत्रफलमा फैलिएको पार्कमा सहिद तथा राष्ट्रिय विभूतिका सालिक राख्ने योजना बनाइए पनि त्यसअनुसार काम अघि बढ्न सकेको छैन।

करिब आठ वर्षअघि पोखराका मुख्य चोकमा रहेका ट्राफिक आइल्याण्ड सवारी आवागमनका लागि समस्या बन्न थालेका थिए। सडक साँघुरो भएकाले २०७४ सालमा पृथ्वीचोक, अमरसिंह चोक, मुस्ताङचोक, बिरौटा चोक, जिरोकिलोमिटर र हरिचोकलगायतका स्थानमा रहेका ठूला ट्राफिक आइल्याण्ड हटाइयो।

ती आइल्याण्डमा राखिएका सहिद तथा विभिन्न व्यक्तित्वका सालिकलाई भने विस्थापित गरेर अलपत्र पारिएन। तिनलाई एकै ठाउँमा संरक्षण गर्ने उद्देश्यले पोखरा महानगरपालिकाले जामुनबोटमा राष्ट्रिय विभूति तथा सहिद पार्क निर्माण गरेको थियो।

पृथ्वीनारायण शाह, पूर्वपर्यटनमन्त्री रवीन्द्र अधिकारी, सहिद भीमसेन दाहाल, योगेन्द्रमान शेरचनलगायतका व्यक्तित्वका सालिक पार्कमा राखिएका छन्।

पार्क निर्माण गर्दा महानगरपालिकाले सहिद तथा राष्ट्रिय विभूतिसहित १०८ जनाको सालिक राख्ने योजना बनाएको थियो। तर योजना बनेको लामो समय बितिसक्दा पनि हालसम्म आधा दर्जन हाराहारीका सालिक मात्र राखिएका छन्।

पार्कमा थप सालिक राख्नका लागि केही स्थानमा पीठिका अर्थात् सालिक राख्ने आधारसमेत निर्माण गरिएको छ। तर तीमध्ये धेरैजसो खाली छन्। थप सालिक राख्ने वा पार्कलाई नयाँ ढंगले विकास गर्ने ठोस योजना भने अघि बढ्न सकेको छैन।

यसले पार्कको उद्देश्य र अहिलेको अवस्थाबीच ठूलो अन्तर देखाएको छ।

पार्क सञ्चालनका सुरुआती दिनमा प्रवेशका लागि शुल्क लिइन्थ्यो। टिकट काटेर पार्कभित्र प्रवेश गर्नुपर्ने व्यवस्था गरिएको थियो। तर प्रवेश शुल्क लिने विषयमा विरोध भएपछि महानगरपालिकाले त्यसलाई निरन्तरता दिएन।

अहिले पार्क प्रवेशका लागि टिकट आवश्यक छैन। शुल्क हटे पनि पार्कमा मानिसको भीड भने बढेको छैन।

पार्क सुरु भएको समयमा दैनिक करिब ३०० जनासम्म आगन्तुक पुग्ने गरेको बताइन्छ। अहिले भने नियमित रूपमा आउने मानिसको संख्या निकै कम छ।

स्थानीयका अनुसार पार्कमा सालिक हेर्नबाहेक आगन्तुकलाई आकर्षित गर्ने अन्य गतिविधि वा संरचना पर्याप्त छैनन्। त्यसैले समय बित्दै जाँदा पार्कप्रतिको आकर्षण पनि घट्दै गएको छ।

सहिद तथा राष्ट्रिय विभूतिका सालिकलाई एकै ठाउँमा राखेर इतिहास र योगदानको स्मरण गराउने उद्देश्यले निर्माण गरिएको पार्क आफैं भने अहिले पूर्ण रूपमा विकसित हुन सकेको छैन।

ठूलो क्षेत्रफलमा फैलिएको पार्कमा आवश्यक पूर्वाधार र आकर्षण थप्न सके आगन्तुक बढाउन सकिने सम्भावना छ। तर सालिक राख्ने प्रारम्भिक योजनासमेत पूरा नहुँदा पार्कको उद्देश्य नै अधुरो देखिन्छ।

पोखराका चोकमा रहेका सालिकलाई व्यवस्थित रूपमा संरक्षण गर्ने उद्देश्यले सुरु भएको यो पार्क अहिले आफ्नै व्यवस्थापन र विकासको पर्खाइमा छ।

कुनै समय टिकट काटेर प्रवेश गर्नुपर्ने र आगन्तुकको चहलपहल हुने ठाउँ अहिले निःशुल्क प्रवेशको सुविधा हुँदासमेत सुनसान हुनु पार्क व्यवस्थापनमा देखिएको कमजोरीको एउटा उदाहरण बनेको छ।

तस्वीरहरू: