काठमाडौं । असोज ९ देखि ११ गतेसम्म लुम्बिनी प्रदेशमा भारीदेखि अति भारी वर्षा हुने पूर्वानुमानपछि प्रदेश सरकारले विपद् प्रतिकार्यको तयारी तीव्र बनाएको छ। सम्भावित बाढी, पहिरो, डुबान र गेग्रान बहावको जोखिमलाई ध्यानमा राख्दै प्रदेशदेखि स्थानीय तहसम्मका संयन्त्रलाई उच्च सतर्क अवस्थामा राखिएको छ।

लुम्बिनी प्रदेश सरकारको आन्तरिक मामिला, कानुन तथा यातायात मन्त्रालयले प्रदेशका केही स्थानमा मेघगर्जन, चट्याङ र हावाहुरीसहित भारीदेखि धेरै भारी वर्षा हुनसक्ने जनाएको छ। एक–दुई स्थानमा अति भारी वर्षाको सम्भावना रहेको मन्त्रालयको पूर्वानुमान छ।

वर्षाका कारण नदी तथा खोलामा बाढी आउन सक्ने, पहाडी क्षेत्रमा पहिरो तथा गेग्रान बहाव हुन सक्ने र तराई तथा सहरी क्षेत्रमा डुबानको जोखिम बढ्न सक्ने मन्त्रालयले जनाएको छ।

सम्भावित जोखिमलाई ध्यानमा राख्दै प्रदेश सरकारले लुम्बिनीका १२ वटै जिल्ला र १०९ स्थानीय तहलाई पूर्वतयारीका लागि पत्राचार गरेको छ।

मन्त्रालयका निमित्त सचिव सुरेशचन्द्र आचार्यले विपद्पूर्व, विपद्का समयमा र विपद्पछि गर्नुपर्ने कामलाई ध्यानमा राखेर तयारी अघि बढाइएको बताए।

‘प्रदेशका १२ जिल्ला र १०९ स्थानीय तहलाई नै पत्राचार गरेर सतर्कताका सबैखाले उपाय अपनाउन अनुरोध गरेका छौँ,’ उनले भने, ‘विपद्पूर्व, विपद्का समयमा र विपद्पश्चात् गरिने सबैखाले कामलाई ध्यानमा राख्दै उच्च सतर्कता अपनाएका छौँ।’

जिल्ला प्रशासन कार्यालयहरूले पनि स्थानीय जोखिमअनुसार छुट्टाछुट्टै तयारी थालेका छन्। सुरक्षा निकायलाई तयारी अवस्थामा राख्नुका साथै जोखिमयुक्त क्षेत्र पहिचान र सम्भावित उद्धार तथा राहतका लागि आवश्यक व्यवस्थापन भइरहेको छ।

नवलपरासी जिल्ला प्रशासन कार्यालयले नदी तथा तटीय क्षेत्रमा बसोबास गर्ने नागरिकलाई विशेष सतर्कता अपनाउन आग्रह गरेको छ।

स्थानीय तहलाई पानी थुनिन सक्ने नाली तथा स्थान सफा राख्न र सम्भावित डुबानबाट बच्न आवश्यक पूर्वतयारी गर्न भनिएको छ।

धानलगायत बाली भित्र्याउने समय भएकाले सम्भव भएसम्म बाली काटेर सुरक्षित स्थानमा राख्नसमेत प्रशासनले अनुरोध गरेको छ।

भारीदेखि अति भारी वर्षाको सम्भावनालाई ध्यानमा राख्दै दाङमा रातिको समयमा पाँच सडकखण्डमा सवारी आवागमन बन्द गरिने भएको छ।

जिल्ला प्रशासन कार्यालय दाङका अनुसार असोज ८ गतेदेखि लागू हुने गरी हरेक दिन बेलुका ५ बजेदेखि बिहान ६ बजेसम्म ती सडकखण्डमा आवागमन रोक लगाइनेछ।

बाढी, पहिरो, भूक्षय र सडक अवरुद्ध हुनसक्ने जोखिमका कारण यात्रुको सुरक्षा तथा सम्भावित दुर्घटना न्यूनीकरणका लागि यस्तो निर्णय गरिएको प्रशासनले जनाएको छ।

रातिको समयमा बन्द हुने सडकखण्डमा:

• राप्ती राजमार्गअन्तर्गत तुलसीपुर–कपुरकोट
• भालुवाङ–चकचके सडकखण्डको भालुवाङ–गनाहा खोला
• सहिद मार्गअन्तर्गत घोराही–होलेरी
• घोराही–मुर्कुटी
• तुलसीपुर–सुर्खेत सडकखण्डअन्तर्गत तुलसीपुर–कालीमाटी

प्रशासनले यात्रुलाई तोकिएको समयअघि नै यात्रा व्यवस्थापन गर्न आग्रह गरेको छ। मौसम तथा सडकको अवस्थाअनुसार थप निर्णय लिन सकिने पनि जनाएको छ।

दाङमा बाढी, पहिरो, डुबान र कटानको सम्भावित जोखिमलाई ध्यानमा राख्दै सुरक्षा निकाय, स्थानीय तह र सम्बन्धित निकायलाई तयारी अवस्थामा राखिएको छ।

प्रमुख जिल्ला अधिकारी निश्चलराज पाण्डेका अनुसार राप्ती, बबईलगायत जोखिमयुक्त क्षेत्र पहिचान गरेर आवश्यक सतर्कता अपनाइएको छ।

प्रशासनले अत्यावश्यक कामबाहेक टाढाको यात्रा नगर्न र रातिको समयमा यात्रा नगर्न आग्रह गरेको छ। जोखिममा रहेका महिला, बालबालिका, ज्येष्ठ नागरिक तथा अपाङ्गता भएका व्यक्तिको सुरक्षामा विशेष ध्यान दिन पनि भनिएको छ।

भारी वर्षासँगै बाढी र डुबानको जोखिम बढेपछि लुम्बिनी प्रदेशका केही स्थानीय तहले शैक्षिक संस्था बन्द गर्ने निर्णय गरेका छन्।

बुटवल उपमहानगरपालिका, अर्घाखाँचीको सन्धिखर्क नगरपालिका तथा कपिलवस्तुका महाराजगन्ज र बुद्धभूमि नगरपालिकाले सम्भावित जोखिमलाई ध्यानमा राख्दै दुई दिनका लागि शैक्षिक संस्था बन्द गर्ने निर्णय गरेका हुन्।

विद्यार्थीको आवतजावतमा जोखिम हुनसक्ने र सम्भावित विपद्बाट बालबालिकालाई जोगाउन पठनपाठन स्थगित गरिएको स्थानीय तहहरूले जनाएका छन्।

प्रदेश सरकारले सम्भावित विपद्बाट जनधनको क्षति कम गर्न सुरक्षा निकाय, जिल्ला प्रशासन, स्थानीय तह र अन्य सरोकारवाला निकायलाई समन्वयमा काम गर्न निर्देशन दिएको छ।

नागरिकलाई नदी तथा खोला किनार, पहिरोको जोखिम भएका भिरालो क्षेत्र र डुबान हुनसक्ने स्थानमा अनावश्यक रूपमा नजान आग्रह गरिएको छ।

तीन दिनसम्म भारीदेखि अति भारी वर्षाको सम्भावना रहेकाले मौसमको सूचना नियमित रूपमा लिन, जोखिम बढेमा सुरक्षित स्थानतर्फ जान र स्थानीय प्रशासनले जारी गरेका सुरक्षा सूचनाको पालना गर्न आग्रह गरिएको छ।