करदाता सम्मानदेखि ठूलो लगानीसम्म, बहुराष्ट्रिय कम्पनीलाई सरकारको साथ
काठमाडौं। अर्थमन्त्री स्वर्णिम वाग्लेले नेपालमा इमानदारीपूर्वक कर तिर्ने बहुराष्ट्रिय कम्पनी तथा निजी क्षेत्रलाई सरकारले सम्मान गर्ने बताएका छन्।
उनले करदातालाई केवल राजस्वको स्रोतका रूपमा नभई राष्ट्र निर्माणको साझेदारका रूपमा व्यवहार गरिने बताए।
अर्थ मन्त्रालयमा नेपालमा सक्रिय बहुराष्ट्रिय कम्पनीका प्रतिनिधिहरूसँगको छलफलमा वाग्लेले लगानीकर्ता सुरक्षित, करदाता सम्मानित र युवा उद्यम गर्न प्रेरित हुने वातावरण निर्माण सरकारको प्राथमिकता रहेको बताए।
उनका अनुसार सरकारको लक्ष्य केवल कर संकलन बढाउनु नभई उत्पादन, लगानी, नाफा र पुनःलगानीको चक्रलाई तीव्र बनाउनु हो। उद्योगले नाफा कमाएपछि पुनःलगानी हुने, उत्पादन र रोजगारी बढ्ने तथा आम्दानी विस्तार हुँदै अन्ततः राज्यको राजस्वसमेत बढ्ने उनको तर्क थियो।
वाग्लेले सरकार निजी क्षेत्रलाई शंकाको दृष्टिले नभई साझेदारका रूपमा हेर्ने बताए। नेपालको आर्थिक रूपान्तरण कुनै एक मन्त्रालय वा सरकारी निकायको प्रयासबाट मात्र सम्भव नहुने भन्दै उनले सरकार र निजी क्षेत्र मिलेर अघि बढ्नुपर्नेमा जोड दिए।
‘सरकारले कर तिर्नेलाई केवल राजस्वको स्रोतका रूपमा होइन, राष्ट्र निर्माणको साझेदारका रूपमा सम्मान गर्छ,’ उनले भने, ‘नेपालमा इमानदारीपूर्वक कर तिर्ने संस्कृतिलाई उच्च सामाजिक सम्मान दिलाउनु सरकारको दायित्व पनि हो।’
उनले नेपालमा वैध रूपमा गरिएको लगानी, सिर्जना गरिएको सम्पत्ति र आर्जन गरिएको नाफाको सुरक्षा गर्नु सरकारको प्रमुख दायित्व भएको बताए। लगानीकर्ताले आफ्नो सम्पत्ति सुरक्षित रहेको, नियम स्थिर रहेको र कर प्रणाली पूर्वानुमेय रहेको विश्वास गर्न सके मात्रै ठूलो लगानी भित्रिने उनको भनाइ थियो।
मन्त्री वाग्लेले बहुराष्ट्रिय कम्पनीका प्रतिनिधिहरूसँग सरकारका सुधार प्रभावकारी भए-नभएकोबारे स्पष्ट प्रतिक्रिया मागेका छन्। व्यवसाय विस्तारमा अझै रहेका मुख्य अवरोध पहिचान गर्न उनले कर प्रशासन, नियमन, जग्गा, ऊर्जा, श्रम, पूर्वाधार, वित्त, निर्यात, कानुनी व्यवस्था र सरकारी प्रक्रियाबारे सुझाव मागे।
त्यस्तै, सरकारले आगामी छ महिनाभित्र गर्नुपर्ने सबैभन्दा महत्वपूर्ण पाँच निर्णयसमेत पहिचान गरी सुझाव दिन उनले आग्रह गरे।
उनले केही दिनयता उद्योगी-व्यवसायी, वाणिज्य बैंकका प्रमुख कार्यकारी अधिकृत तथा नेपाल राष्ट्र बैंकको नेतृत्वसँग छलफल गरेको उल्लेख गर्दै ती छलफलबाट सरकार र निजी क्षेत्रले संयुक्त रूपमा आर्थिक रूपान्तरणको नेतृत्व गर्नुपर्ने निष्कर्षमा पुगेको बताए।
मन्त्री वाग्लेले आगामी दशकलाई नेपालमा ठूलो लगानी, ठूलो उत्पादन, ठूलो रोजगारी र ठूलो आत्मविश्वासको दशक बनाउनुपर्ने बताए।
उनले बहुराष्ट्रिय कम्पनीहरूलाई नेपालमा थप लगानी गर्न, सञ्चालनमा रहेका उद्योग विस्तार गर्न, नयाँ उत्पादनमा प्रवेश गर्न, प्रविधि भित्र्याउन र रोजगारी सिर्जना गर्न आग्रह गरे।
सरकारले लगानीमैत्री र उत्पादनमुखी वातावरण निर्माण गर्न चाहेको भन्दै उनले निजी क्षेत्रको सफलता नै नेपालको आर्थिक सफलताको आधार भएको बताए।
‘हामीले यस वर्षको बजेटमार्फत स्पष्ट सन्देश दिएका छौँ – सरकार निजी क्षेत्रलाई शंकाको दृष्टिले होइन, साझेदारको दृष्टिले हेर्छ,’ वाग्लेले भने।
वाग्लेले सरकार र निजी क्षेत्रबीचको सम्बन्धलाई शून्य–योगको सम्बन्धका रूपमा बुझ्न नहुने बताए। उद्योगको विस्तारसँगै रोजगारी, आम्दानी, उपभोग र राजस्व बढ्ने भएकाले निजी क्षेत्रको वृद्धि सरकारकै आर्थिक हितसँग जोडिएको उनको भनाइ थियो।
उनले बहुराष्ट्रिय कम्पनीहरू नेपालका ठूला लगानीकर्ता, रोजगारदाता र करदाताका रूपमा अर्थतन्त्र निर्माणमा महत्वपूर्ण साझेदार रहेको बताए।
वाग्लेले नेपालमा लगानी गरेका कम्पनीहरूले आफ्ना कमजोरी तथा समस्या खुलेर बताउनुपर्ने र सरकारले पनि सुधार गर्नुपर्ने क्षेत्र पहिचान गरेर अघि बढ्ने बताए।
साथै, उनले बहुराष्ट्रिय कम्पनीहरूको लगानी र व्यवसाय विस्तारका लागि आफू सरकारको तर्फबाट साथमा रहने प्रतिबद्धता जनाए।
