अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले शुक्रबार बिहान फेडरल रिजर्भका अध्यक्षका लागि आफ्नो उम्मेदवारको घोषणा गर्ने बताउनुभएको छ। लामो समयदेखि प्रतीक्षा गरिएको यस निर्णयले अमेरिकी केन्द्रीय बैंक ह्वाइट हाउस र चुनावी राजनीतिबाट कत्तिको स्वतन्त्र रहन सक्छ भन्ने विषय थप स्पष्ट हुने अपेक्षा गरिएको छ।

गत वर्षभरि राष्ट्रपति ट्रम्पले वर्तमान फेड अध्यक्ष जेरोम पावेलको निरन्तर आलोचना गर्दै आउनुभएको थियो। पावेलको कार्यकाल आगामी मे महिनामा समाप्त हुँदैछ। ट्रम्पले द्रुत आर्थिक वृद्धिका लागि ब्याज दर अझ तीव्र रूपमा घटाइनुपर्ने धारणा राख्नुभएको छ। तर पावेलले ट्रम्प प्रशासनका कर नीतिका कारण मुद्रास्फीति बढ्न सक्ने जोखिमलाई ध्यानमा राख्दै सावधानीपूर्ण मौद्रिक नीति अपनाउँदै आउनुभएको छ।

बिहीबार राति आफ्नी पत्नीबारे बनेको वृत्तचित्रको प्रदर्शनमा सहभागी हुन जाँदै गर्दा ट्रम्पले शुक्रबार बिहान फेड अध्यक्षको नाम घोषणा गर्ने जानकारी दिनुभएको हो। उहाँले छनोट हुने व्यक्ति आर्थिक क्षेत्रमा व्यापक सम्मान पाएको र सबैले चिनेको व्यक्तित्व हुने विश्वास व्यक्त गर्नुभयो।

उम्मेदवारबारे धेरै विवरण सार्वजनिक नगरे पनि खोज प्रक्रियाको नेतृत्व अर्थमन्त्री स्कट बेसेन्टले गर्नुभएको बताइएको छ। अन्तिम चरणमा केभिन वार्श, क्रिस्टोफर वालर, रिक रिडर र केभिन ह्यासेटका नाम चर्चामा छन्। ट्रम्पका पछिल्ला अभिव्यक्तिले वार्शतर्फ उहाँको झुकाव देखिएको अड्कल विश्लेषकहरूले गरेका छन्।

यसैबीच, फेडको मुख्यालय नवीकरणसम्बन्धी लागतलाई लिएर ट्रम्प र केन्द्रीय बैंकबीच तनाव बढ्दै गएको छ। यही सन्दर्भमा फेडले अमेरिकी न्याय विभागबाट कानुनी सूचना प्राप्त गरेको थियो। पावेलले भिडियो सन्देशमार्फत ब्याज दर निर्धारण राजनीतिक दबाबभन्दा जनताको दीर्घकालीन हितका आधारमा गरिएको स्पष्ट पार्नुभएको छ।

राष्ट्रपति ट्रम्पले आफ्नो मनोनीत फेड अध्यक्षले ब्याज दर घटाउने अपेक्षा व्यक्त गर्दै आउनुभएको छ, जसको असर अर्थतन्त्र, मुद्रास्फीति र रोजगारीमा प्रत्यक्ष रूपमा पर्नेछ। यद्यपि पावेल अध्यक्ष पदबाट हटे पनि फेडको बोर्ड अफ गभर्नरमा सन् २०२८ सम्म रहन सक्ने भएकाले ट्रम्पले बोर्डमा पूर्ण नियन्त्रण कायम गर्ने योजनामा केही प्रक्रियागत चुनौती आउन सक्ने विश्लेषकहरूको भनाइ छ।

पावेलले हाल बोर्डबाट अलग हुने वा नहुनेबारे निर्णय सार्वजनिक नगरे पनि उत्तराधिकारीले राजनीतिक प्रभावबाट टाढा रही कङ्ग्रेसमार्फत जवाफदेही रहने केन्द्रीय बैंकको परम्परागत सन्तुलन कायम राख्नुपर्ने धारणा व्यक्त गर्नुभएको छ। एपी