एजेन्सी । मेटा प्लेटफर्म्सले भारतमा ठूलो प्रविधि पूर्वाधार विस्तार गर्दै अर्बपति मुकेश अम्बानीको रिलायन्स इन्डस्ट्रिजसँग १६८ मेगावाट क्षमताको एआई–सक्षम डेटा सेन्टर भाडामा लिने सम्झौता गरेको छ।

रिलायन्स इन्डस्ट्रिजले मेटाका लागि उक्त डेटा सेन्टर निर्माण गर्नेछ र करिब दुई वर्षभित्र सञ्चालनमा ल्याउने योजना छ। आवश्यक परे भविष्यमा यसको क्षमता विस्तार गर्न सकिने विकल्प पनि सम्झौतामा समावेश गरिएको छ।

मेटाका प्रमुख कार्यकारी अधिकृत मार्क जुकरबर्गले जामनगरमा निर्माण हुने यो केन्द्रले भारतको डिजिटल अर्थतन्त्रमा दीर्घकालीन लगानीलाई अझ सुदृढ बनाउने बताएका छन्। उनका अनुसार यसले विश्वव्यापी एआई पूर्वाधार विस्तारमा पनि महत्वपूर्ण योगदान पुर्‍याउनेछ।

मेटा र रिलायन्सबीचको सहकार्य सन् २०२० देखि सुरु भएको हो, जब मेटाले रिलायन्सको डिजिटल तथा टेलिकम कम्पनी जियो प्लेटफर्म्समा ५.७ अर्ब अमेरिकी डलर लगानी गरेको थियो। त्यसपछि दुवै कम्पनीले एआई प्रविधि र डिजिटल सेवामा सहकार्य विस्तार गर्दै आएका छन्।

पछिल्लो सम्झौताअन्तर्गत रिलायन्सले मेटाका लागि भारतमा अत्याधुनिक पूर्वाधार विकास गर्नेछ भने मेटाले आफ्ना एआई सेवा विस्तारलाई तीव्रता दिनेछ। भारतका उद्योग र विकासकर्ताका लागि मेटाका ओपन–सोर्स एआई मोडलहरू उपलब्ध गराउने पहल पनि यसै सहकार्यअन्तर्गत अघि बढाइएको छ।

रिलायन्सका अध्यक्ष मुकेश अम्बानीले यो लगानीलाई भारतको डिजिटल पूर्वाधार विकासमा ‘परिवर्तनकारी क्षण’ भएको बताएका छन्।

विश्वका ठूला प्रविधि कम्पनीहरू हाल भारतमा डेटा सेन्टर निर्माणतर्फ आकर्षित भइरहेका छन्। लागत कम हुनु र बजार विस्तारको सम्भावनाका कारण भारतलाई एआई र क्लाउड कम्प्युटिङको नयाँ केन्द्रका रूपमा हेरिएको छ।

यसैबीच, भारत सरकारले डेटा सेन्टरमा लगानी गर्ने कम्पनीहरूका लागि २० वर्षे कर छुट घोषणा गरेको छ, जसले विदेशी प्रविधि कम्पनीहरूको लगानीलाई थप आकर्षित गरेको छ।

मेटाले आफ्नो डेटा सेन्टर सञ्चालनलाई स्वच्छ ऊर्जामा आधारित बनाउने नीति अन्तर्गत क्लिन म्याक्स र फोर्थ पार्टनर इनर्जीसँग करिब १ गिगावाट नवीकरणीय ऊर्जा आपूर्तिका लागि पनि साझेदारी गरिरहेको छ।

कम्पनीले यी सबै लगानीहरूलाई आफ्नो विश्वव्यापी लक्ष्यअनुसार शतप्रतिशत नवीकरणीय ऊर्जा प्रयोग गर्ने रणनीतिसँग जोडिएको बताएको छ।