एक समय संसारका विभिन्न देशहरूको सत्ता त्यहाँका राजा-महाराजाहरूको हातमा हुन्थ्यो। शाही परिवारमा राजगद्दी सम्हाल्ने अवसर प्रायः ठूलो छोरा वा कहिलेकाहीँ ठूलो छोरीलाई प्राप्त हुन्थ्यो। तर केही राजाहरूको अकस्मात मृत्यु भएपछि उनका पत्नीहरूले पनि महारानीका रूपमा राज्य सम्हालेका थिए। एक समय एक यस्ती रानी पनि थिइन्, जसलाई आफ्नो प्रजा र राज्यभन्दा बढी आफ्नै चिन्ता थियो। 

भनिन्छ, ती रानी असाध्यै सुन्दरी थिइन्। उनी मोहिनी थिइन्। अत्यन्तै चलाख राजनीतिज्ञ थिइन्। उनीभित्रको कामुकताको आज पनि संसारभर चर्चा गरिन्छ। 

यो पनि मानिन्छ,उनले लैङ्गिकता र शक्ति दुवैलाई प्रयोग गरेर आफ्नो लक्ष्य पूरा गरेकी थिइन्। 

यस्ती सुन्दरी,चलाख राजनीतिज्ञ थिइन्,’क्लियोपेट्रा।’

क्लियोपेट्रा मिस्रको टालमी वंशकी यवन रानीहरूको सामान्य प्रचलित नाम हो। मूलतः यो नाम सिल्युक वंशी अन्तियोखस महानकी छोरी तथा टालमी पाँचौँकी पत्नीका लागि प्रयोग भएको थियो। तर यस नामको ख्याति टालमी एघारौँकी छोरी क्लियोपेट्रा सातौँका कारण बढी प्रसिद्ध भयो। उनको जन्म करिब ६९ ई.पू.मा भएको थियो। यसअघि यस वंशमा यस नामकी छ जना रानीहरू भइसकेका थिए। त्यसैले उनलाई क्लियोपेट्रा सातौँ भनिन्छ।

क्लियोपेट्रा रोमकी सबैभन्दा सुन्दर रानी मानिन्छिन्। उनि आफ्नो सुन्दरता र आकर्षक व्यक्तित्वका कारण उनी जो-कोहीलाई पनि आकर्षित गर्न सक्थिन्।

जब उनका पिता ५१ ई.पू.मा बिते, त्यतिबेला क्लियोपेट्रा १८ वर्षकी थिइन्। तर उनले परिवारभित्रको आन्तरिक कलहको सामना पनि त्यतिबेलै गर्नुपर्‍यो, किनकि शासन कसले गर्ने भन्ने विवादमा टालमी वंशका सन्तानहरू विभाजित भएका थिए।

त्यसैबीच उनले आफ्ना भाइ टालमी तेह्रौँसँग मिलेर संयुक्त रूपमा शासन गर्ने अवसर पाइन्। उनले मिश्रको परम्परा अनुसार विवाह पनि गरिन्। तर उनका भाइले एकल शासनको इच्छा राख्दै गए, जसले अन्ततः गृहयुद्धको रूप लियो।

त्यसपछि केही समयका लागि क्लियोपेट्रा रोमन नियन्त्रणमा रहेको सिरियातर्फ भागिन्। उनका पिताले आफ्नो शासनकालमा रोमसँग घनिष्ठ सम्बन्ध राखेका थिए, जुन सम्बन्ध उनका सन्तानसम्म पनि कायम थियो।

सिरिया पुगेपछि क्लियोपेट्राले तत्कालीन रोमन सेनापति तथा राजनीतिज्ञ जुलियस सिजरसँग सम्पर्क बढाइन्। त्यस समयमा सिजर पनि सम्पूर्ण रोममा एकछत्र शासन स्थापित गर्ने प्रयासमा थिए।

उनीहरूबीच उमेरमा करिब तीस वर्षको अन्तर थियो। दुवै पहिले नै विवाहित थिए। तर त्यसका बाबजुद पनि उनीहरूबीचको सम्बन्ध रोमान्टिक बन्यो। सिजरले क्लियोपेट्रालाई जुनसुकै परिस्थितिमा साथ दिने वाचा गरे।

४७ ई.पू.मा सिजरका सेनाबाट भाग्ने क्रममा क्लियोपेट्राका भाइ टालमी तेह्रौँ नाइल नदीमा डुबेर मरे। त्यसपछि सिजरको सहयोगमा क्लियोपेट्राले पुनः मिश्रको सत्ता प्राप्त गरिन् र आफ्ना १२ वर्षीय भाइ टालमी चौधौँसँग विवाह गरिन्। त्यसपछि उनले एक पुत्रलाई जन्म दिइन्, जसलाई सिजरको पुत्र मानिन्छ।  उनको नाम सिजेरियन राखिएको थियो।

तर उनीहरूको सम्बन्ध ४४ ई.पू. मार्च १५ मा सिजरको हत्या हुँदासम्म कायम रह्यो। त्यसबेला क्लियोपेट्रा रोममै थिइन्। उनले सिजेरियनलाई उत्तराधिकारीको मान्यता दिलाउन चाहन्थिन्। तर परिस्थिति बिग्रँदै गएपछि उनी फेरि अलेक्जान्द्रियातर्फ फर्किन्।

त्यसपछि रोमन सैन्य नेता मार्क एन्टोनीले उनलाई भेट्न बोलाए। एन्टोनी रोमका तीन प्रमुख शासकमध्ये एक थिए। उनी ४१ ई.पू.मा क्लियोपेट्रालाई भेट्न टार्सस (आधुनिक टर्की) पुगे। त्यहाँ क्लियोपेट्राले अत्यन्तै भव्य र प्रभावशाली रूपमा प्रस्तुत भइन्, जसले एन्टोनीलाई गहिरो रूपमा प्रभावित गर्‍यो। त्यसपछि उनीहरूबीच रोमान्टिक सम्बन्ध सुरु भयो।

पछि एन्टोनी क्लियोपेट्रा रहेको अलेक्जान्द्रियामा सरे। क्लियोपेट्राप्रति एन्टोनी यति मोहित भए कि उनले आफ्नो राजनीतिक विवेक नै गुमाए। तर यो कुरा रोममा असन्तोषको कारण बन्यो। रोमन जनताले यसलाई मिश्रको हस्तक्षेपका रूपमा लिए र एन्टोनीविरुद्ध युद्ध सुरु गरे।

ई.पू. ३१ मा भएको ‘एक्टियमको युद्ध’ पछि एन्टोनीको हार निश्चित जस्तै भयो। त्यसपछि उनले आत्महत्या गरे।

एन्टोनीको मृत्युपछि क्लियोपेट्राले रोमन नेता अक्टाभियनसँग वार्ता गर्ने प्रयास गरिन्। तर अक्टाभियनले उनलाई रोममा विजयी जुलुसमा प्रदर्शन गर्ने योजना बनाइरहेका थिए। यो कुरा थाहा पाएपछि क्लियोपेट्राले आफूलाई बचाउन आत्महत्या गरिन्।

यससँगै टालमी वंशको शासन समाप्त भयो।  मिश्र रोमन साम्राज्यको अधीनमा गयो।

क्लियोपेट्राले विषालु सर्प ‘एस्प’ को सहायताले आत्महत्या गरिन् भन्ने लोककथा प्रचलित छ, तर यसको ठोस ऐतिहासिक प्रमाण छैन। उनको समाधिस्थल पनि अहिलेसम्म फेला परेको छैन।

क्लियोपेट्राको जीवनका धेरै ऐतिहासिक प्रमाणहरू नष्ट भएका छन्, किनकि अलेक्जान्द्रियाको प्रसिद्ध पुस्तकालय पटक-पटक ध्वस्त भएको थियो। उनका बारेको मुख्य स्रोत रोमन लेखक प्लुटार्कको लेख हो, जुन उनको मृत्युपछि धेरै वर्षपछि लेखिएको थियो।

क्लियोपेट्रा अत्यन्त बुद्धिमान्, बहुभाषी र कूटनीतिक क्षमताले सम्पन्न महिला थिइन् भन्ने मानिन्छ। भनिन्छ, उनी धेरै भाषाहरू बोल्न सक्थिन् र विभिन्न देशका राजदूतहरूसँग उनीहरूको भाषामै कुरा गर्थिन्।

सबै ऐतिहासिक दस्तावेजहरूका आधारमा उनी एक चतुर राजनीतिज्ञ थिइन् भन्ने कुरा सम्भवतः यथार्थ हो। तर किन त्यस समयका शक्तिशाली पुरुषहरू उनीप्रति मोहित भए भन्ने कुरा आज पनि रहस्यकै गर्भमा छ। तर एउटा कुरा निश्चित छ। उनले जे जस्तो काम गरिन्, त्यसले आज पनि संसारलाई मोहित पारिरहेको छ। 

उनको जीवन प्रेम, शक्ति र राजनीतिसँग जोडिएको भएकाले उनी इतिहासमा अत्यन्त चर्चित व्यक्तित्व बनेकी छन्। विलियम शेक्सपियर, जोन ड्राइडेन र जर्ज बर्नार्ड शा जस्ता लेखकहरूले आफ्ना साहित्यिक कृतिहरूमा उनको व्यक्तित्वलाई प्रेरणाका रूपमा प्रस्तुत गरेका छन्।