काठमाडौं। नेपाली कांग्रेसका सभापति गगन थापाले भदौ २३ र २४ गते भएका घटनाको निष्पक्ष अनुसन्धान गरी संलग्न दोषीलाई कारबाही गर्न सरकारसँग माग गरेका छन्।

बीपी कोइराला स्मृति दिवसका अवसरमा भिडियो सन्देश जारी गर्दै उनले सरकारले घोषणा गरेको छानबिन कहाँ पुग्यो भन्दै प्रश्न गरेका हुन्।

थापाले भदौ २४ गतेको घटनामा आफ्नो घरसमेत जलेको उल्लेख गरे पनि व्यक्तिगत क्षतिभन्दा त्यतिबेला ज्यान गुमाएका परिवार र घाइते युवाको पीडा ठूलो रहेको बताए। उनका अनुसार उक्त घटनालाई आफ्नो व्यक्तिगत क्षतिको विषय बनाएर मात्र हेर्नु गलत हुनेछ।

उनले भदौ २३ गते भएको दमन र त्यसदिनको घटनामा घुसपैठ तथा हिंसा भड्काउनेहरूको समेत पहिचान हुनुपर्ने बताए। शान्तिपूर्ण रूपमा उठेको युवाको आक्रोशमाथि राज्यबाट भएको बल प्रयोगको निष्पक्ष अनुसन्धान आवश्यक रहेको उनको भनाइ छ।

थापाले भदौ २४ गते भएको ठूलो क्षति र हिंसालाई पनि छुट्टै कोणबाट छानबिन गर्नुपर्ने बताए। सिंहदरबार, अदालतलगायत सार्वजनिक संरचनामा भएको आगजनी र तोडफोड कसले गर्‍यो, कसले योजना बनायो र कसरी यति ठूलो ध्वंस सम्भव भयो भन्ने प्रश्नको जवाफ खोजिनुपर्ने उनले बताए।

उनले आक्रोश र आवेगमा भएका प्रतिक्रियालाई एउटै डालोमा राखेर हेर्न नहुने बताए। तर आवेगको फाइदा उठाउँदै योजनाबद्ध रूपमा अपराध गर्नेहरूलाई भने कानुनी उन्मुक्ति दिन नहुने उनको धारणा छ।

‘प्रश्न जवाफदेहिताको हो, प्रश्न दण्डहीनताको हो,’ थापाले भने, ‘अपराध गर्नेले त्यसको सजाय पाउनैपर्छ।’

सरकार गठनलगत्तै भदौ २४ को घटनाको निष्पक्ष अनुसन्धान गर्ने प्रतिबद्धता जनाइएको स्मरण गराउँदै थापाले अहिलेसम्म अनुसन्धानको अवस्था सार्वजनिक नगर्नु गम्भीर विषय भएको बताए। उनले सरकारलाई घटनाको छानबिनमा ढिलाइ गरेर जनतालाई अलमल्याउने काम नगर्न चेतावनी दिए।

थापाले भदौ २३ गतेको घटनाबारे भएको अध्ययनको पूर्ण प्रतिवेदन पनि सार्वजनिक गर्न माग गरेका छन्। उनका अनुसार २३ गते दमन गर्नेहरू र २४ गते हिंसा तथा ध्वंसमा संलग्नहरू दुवै पक्षमाथि निष्पक्ष अनुसन्धान हुनुपर्छ।

‘भदौ २३ मा अपराध गर्नेले पनि सजाय पाउनुपर्छ, २४ मा अपराध गर्नेले पनि सजाय पाउनुपर्छ,’ थापाले भने, ‘त्यसपछि मात्रै राज्य जवाफदेही बन्ने बाटोमा अघि बढ्छ।’

उनले दोषीलाई कारबाही नगर्दा दण्डहीनताले प्रश्रय पाउने र भविष्यमा त्यस्तै घटना दोहोरिन सक्ने चेतावनीसमेत दिए। ‘काल पल्किसकेपछि त्यसले यो र त्यो भन्दैन,’ भन्दै थापाले आज अरू कसैले भोगेको पीडा भोलि जोसुकैले भोग्नुपर्ने अवस्था आउन सक्ने बताए।

उनका अनुसार राज्यले विगतका घटनाबाट पाठ सिक्दै दोषीलाई कानुनी दायरामा ल्याउन सके मात्रै समाजमा न्याय र सभ्यताको अनुभूति कायम गर्न सकिन्छ।