Author: nepal one

कायरो। इजिप्टको संसद्ले युवा किशोरहरूलाई सामाजिक सञ्जालबाट हुने जोखिमबाट जोगाउन कानून बनाउन पहल सुरु गरेको छ ।

सांसदहरूले पश्चिमी देशहरूले अपनाइरहेका कदमहरूलाई ध्यानमा राख्दै ‘डिजिटल अराजकता’ विरुद्ध बालबालिकाको सामाजिक सञ्जाल प्रयोगलाई विनियमित गर्ने उपायहरू खोज्ने बताएका छन् ।

हाउस अफ रिप्रेजेन्टेटिभ्सले आइतबार जारी गरेको विज्ञप्तिमा नयाँ कानूनले बालबालिकाहरूले सामना गरिरहेको डिजिटल असुरक्षा र अनियन्त्रित सामग्रीको जोखिमलाई नियन्त्रण गर्ने र यसले उनीहरूको भविष्यमा नकारात्मक असर पर्न नदिने उल्लेख छ ।

विधायकहरूले सरकार र विशेषज्ञ निकायहरूसँग सल्लाह गरेर ‘इजिप्टका बालबालिकालाई विचार र व्यवहारमा खतरामा पार्ने कुनै पनि डिजिटल जोखिमबाट जोगाउन’ कानूनको मस्यौदा तयार गर्ने प्रक्रिया अगाडि बढाउने बताएका छन् ।

राष्ट्रपति अब्देल–फताह अल–सिसीले शनिबार आफ्नो सरकार र संसद्लाई बालबालिकाको सामाजिक मिडियाको प्रयोगलाई सीमित गर्ने कानून बनाउन आग्रह गर्नु भएको थियो । उहाँले अस्ट्रेलिया र बेलायत जस्ता अन्य देशमा बालबालिकालाई सामाजिक सञ्जालबाट जोगाउन गरिएका प्रयासहरूलाई उदाहरणका रूपमा प्रस्तुत गर्नुभएको थियो ।

इजिप्टमा १८ वर्षमुनिका करिब ५० प्रतिशत बालबालिकाले सामाजिक सञ्जाल प्लेटफर्म प्रयोग गर्ने तथ्य नेशनल सेन्टर फर सोसल एन्ड क्रिमिनोलोजिकल रिसर्चको २०२४ को रिपोर्टमा उल्लेख छ । यी बालबालिकाहरू सम्भावित हानिकारक सामग्री, साइबरबुलिङ र अन्य दुर्व्यवहारको जोखिममा पर्दै आएका छन् ।

गत डिसेम्बरमा अस्ट्रेलिया १६ वर्षमुनिका बालबालिकालाई सामाजिक सञ्जालमा प्रवेशमा प्रतिबन्ध लगाउने पहिलो देश बनेको थियो । यस कदमले प्रविधिको प्रयोग, गोपनीयता, बाल सुरक्षा र मानसिक स्वास्थ्यसम्बन्धी व्यापक बहस सुरु गरेको छ र अन्य देशहरूलाई पनि यस्तै उपायहरू अपनाउने प्रेरणा दिएको छ ।

बेलायत सरकारले पनि बालबालिकालाई हानिकारक सामग्री र अत्यधिक स्क्रिन समयबाट जोगाउन आफ्नो कानूनलाई कडा गर्दै युवा किशोरहरूलाई सामाजिक सञ्जालबाट रोक्ने विचार गरिरहेको छ ।

फ्रान्सका राष्ट्रपति इमानुएल म्याक्रोनले १५ वर्षमुनिका बालबालिकाका लागि लागू हुने सामाजिक मिडिया प्रतिबन्ध आगामी स्कुल वर्षको सेप्टेम्बरदेखि लागु हुनसक्ने सुनिश्चित गर्न आफ्नो सरकारलाई कानूनी प्रक्रिया द्रुत गर्न निर्देशन दिनुभएको छ ।

ब्रसेल्स। युरोपेली सङ्घ (इयु) ले सोमबार एलन मस्कको स्वामित्वमा रहेको सामाजिक सञ्जाल एक्सविरुद्ध औपचारिक अनुसन्धान सुरु गरेको छ ।

यो अनुसन्धान एक्समा प्रयोग हुँदै आएको एआई च्याटबट ग्रोकले महिला तथा नाबालिगहरूको यौनिक डीपफेक तस्बिरहरू सिर्जना गर्न सक्ने विषयसँग सम्बन्धित रहेको बताइएको छ । अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमै आलोचना र चासो बढिरहेको अवस्थामा यो कदम चालिएको हो ।

प्रयोगकर्ताहरूले ‘उनलाई बिकिनीमा राख्नुहोस्’ वा ‘उनको लुगा हटाउनुहोस्’ जस्ता साधारण टेक्स्ट निर्देशनहरू प्रयोग गरेर महिला र बालबालिकाको तस्बिरलाई यौनिक रूपमा रूपान्तरण गर्न सक्ने तथ्य सार्वजनिक भएपछि ग्रोक तीव्र आलोचनाको घेरामा परेको थियो । यसले डिजिटल सुरक्षासम्बन्धी गम्भीर चिन्ता उत्पन्न गरेको छ ।

युरोपेली आयोगकी अध्यक्ष उर्सुला भोन डेर लेयनले यस विषयमा कडा धारणा राख्दै भन्नुभएको छ, “युरोपमा हामी महिला र बालबालिकाको डिजिटल रूपमा अपमान गर्ने यस्ता अकल्पनीय व्यवहारलाई सहन सक्दैनौँ ।” उहाँले थप स्पष्ट पार्दै भन्नुभयो, “यो विषय अत्यन्त सरल छ—प्रविधि कम्पनीहरूलाई सहमति र बाल संरक्षणका आधारभूत सिद्धान्त उल्लङ्घन गर्न र त्यसबाट मुनाफा कमाउन अनुमति दिइँदैन । अवैध तस्बिरहरूले निम्त्याउने क्षति वास्तविक र गम्भीर छ ।”

इयुका प्रविधि आयुक्त हेना विर्कुनेनले डिजिटल सर्भिस एक्ट (डिएसए) अन्तर्गत एक्सले आफ्नो कानूनी दायित्व पूरा गरेको छ कि छैन भन्ने कुरा यो अनुसन्धानले स्पष्ट गर्ने बताउनुभएको छ । उहाँका अनुसार इयुमा महिला र बालबालिकाको अधिकार एक्सका सेवाहरूको ‘साइड इफेक्टको (अप्रत्यक्ष) क्षति’ बन्नु हुँदैन ।

ब्रसेल्सले एक्सले इयुभित्र अवैध सामग्रीको प्रसारसँग सम्बन्धित जोखिमहरू—जसमा हेरफेर गरिएका यौन स्पष्ट तस्बिरहरू र बाल यौन दुव्र्यवहार सामग्री हुन सक्ने आशङ्का गरिएको सामग्री—लाई प्रभावकारी रूपमा कम गरेको छ कि छैन भन्ने विषयमा छानबिन भइरहेको जनाएको छ ।

गैरनाफामूलक निगरानी संस्था सेन्टर फर काउन्टरिङ डिजिटल हेट (सिसिडिएच) ले बिहीबार सार्वजनिक गरेको अनुसन्धानअनुसार ग्रोकले केही दिनमै महिला र बालबालिकासँग सम्बन्धित अनुमानित ३० लाख यौनिक तस्बिरहरू सिर्जना गरेको थियो । यही तथ्यले इयुको चासो झनै गहिरो बनाएको छ ।

नयाँ अनुसन्धानको एक हिस्साका रूपमा इयुले अवैध सामग्री तथा सूचना हेरफेरको प्रसार नियन्त्रण गर्ने उद्देश्यले एक्समाथि पहिलेदेखि चलिरहेको अनुसन्धानको दायरा विस्तार गरिरहेको जनाएको छ । एलन मस्कको यो सामाजिक सञ्जाल प्लेटफर्म, जसलाई पहिले ट्विटरका नामले चिनिन्थ्यो, डिसेम्बर २०२३ देखि नै इयुको डिजिटल सामग्रीसम्बन्धी नियमहरू अन्तर्गत अनुसन्धानको लक्ष्यमा रहँदै आएको छ ।

यसअघि डिसेम्बर महिनामा ब्रसेल्सले डिएसएको पारदर्शितासम्बन्धी दायित्व उल्लङ्घन गरेको ठहर गर्दै एक्सलाई १२ करोड युरो, अर्थात् करिब १४ करोड अमेरिकी डलर जरिवाना गरेको थियो । उक्त निर्णयपछि अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पको प्रशासनबाट तीव्र प्रतिक्रिया आएको थियो ।

उल्लङ्घनका आरोपहरूमा प्रमाणित खाताहरूका लागि प्रयोग गरिएको ‘नीलो चेकमार्क’ को कथित रूपमा भ्रामक डिजाइन र अनुसन्धानकर्ताहरूलाई सार्वजनिक डेटामा पहुँच उपलब्ध गराउन असफलता जस्ता विषय समावेश थिए ।

वासिङ्टनको दबाबका बाबजुद इयुले आफ्ना नियमहरू कडाइका साथ लागू गर्ने अडान दोहोर्‍याउँदै आएको छ । युक्रेन युद्ध, व्यापार विवाददेखि ग्रिनल्यान्डसम्बन्धी मुद्दासम्म विभिन्न मोर्चामा ट्रम्प प्रशासनसँग टकरावको अवस्था रहँदा प्रविधि नियमनसम्बन्धी यो विवाद थप चर्किएको देखिन्छ