काठमाडौं । प्रतिनिधिसभा सदस्य निर्वाचनको परिणामले आगामी संसद्‍मा गैरकम्युनिस्ट दलहरूले स्पष्ट वर्चस्व जमाउने देखाएकाे छ । कम्युनिस्ट दलहरू भने अल्पमतमा पुग्ने अवस्था सिर्जना भएको छ।

मतपरिणाम अनुसार राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा), नेपाली कांग्रेस, राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी (राप्रपा) तथा श्रम संस्कृति पार्टीजस्ता गैरकम्युनिस्ट दलहरूले कुल १६५ निर्वाचन क्षेत्रमध्ये करिब १४६ सिट जित्ने देखिएका छन्।

यसले आगामी प्रतिनिधिसभामा गैरकम्युनिस्ट दलहरूको प्रभुत्व स्पष्ट बनाएको छ। तुलनात्मक रूपमा नेकपा एमाले र नेपाली कम्युनिस्ट पार्टी (नेकपा) मात्र १७ सिटमा विजयी भएका छन् । यसले कम्युनिस्ट दलहरूलाई स्पष्ट रूपमा अल्पमतमा पुर्‍याएको छ। मतदाताले अब गैरकम्युनिस्ट दललाई प्राथमिकता दिएका छन्। अघिल्ला निर्वाचनहरुमा कम्युनिस्ट पार्टीहरुकाे बर्चश्व हुने गरेकाे थियाे ।

रास्वपा यस निर्वाचनमा देशभरको बहुमत सिटमा विजयी भएको छ। पार्टीले झापा, मोरङ, कैलाली, काठमाडौं, कास्की र अन्य क्षेत्रहरूमा आफ्नो प्रभुत्व कायम गरेको छ। यसले रास्वपालाई आगामी संसद्‍मा सरकार निर्माण र नीति निर्माणमा निर्णायक शक्ति बनाएको छ।

नेपाली कांग्रेसले पनि केही क्षेत्रहरूमा बलियो प्रभाव जमाएको छ। तर रास्वपाको लहर र गठबन्धनको असरका कारण कांग्रेसको उपस्थिति यसपटक सीमित देखिन्छ। राप्रपा, जुन परम्परागत रूपमा मध्यम शक्ति मानिन्छ, यस निर्वाचनमा आफ्नो अस्तित्व कायम राख्न सफल भएको छ।

यसैबीच, श्रम संस्कृति पार्टीको  उदय राष्ट्रिय राजनीतिमा भएकाे छ । हर्क साम्पाङ नेतृत्वको यो दलले सुनसरी-१, भोजपुर र खोटाङसहित प्रत्यक्षतर्फ तीन सिटमा जित हासिल गरेको छ।

देशभरका विभिन्न निर्वाचन क्षेत्रमा प्राप्त मतको विश्लेषण गर्दा यसले समानुपातिकतर्फ थ्रेस होल्ड कटाएर राष्ट्रिय दल बन्ने बलियो सम्भावना देखाएको छ। राजनीतिक विश्लेषकहरूले यसलाई आगामी संसद्‍मा गैरकम्युनिस्ट बहुमतको महत्त्वपूर्ण संकेतको रूपमा हेरिरहेका छन्।

यसैबीच, क्षेत्रीय र मधेस केन्द्रित दलहरूको अवस्था अझै दयनीय देखिएको छ। उपेन्द्र यादव नेतृत्वको जनता समाजवादी पार्टी नेपाल, डा. सीके राउत नेतृत्वको जनमत पार्टी, एकीकृत समाजवादीबाट अलग भएका नेताहरूको नेकपा संयुक्तलगायत दलहरूले कुनै पनि निर्वाचन क्षेत्रमा जित हासिल गर्न सकेनन् । यसले स्पष्ट पार्दछ कि साना क्षेत्रीय र आधार केन्द्रित दलहरूको जनमतमा विश्वास घटेको छ।

यो निर्वाचनले राजनीतिक गतिशीलता पनि स्पष्ट पारेको छ। क्षेत्रीय दल र स्थानीय नेतृत्वमा आधारित पार्टीहरूले आफ्नो परम्परागत आधारको प्रभाव गुमाएका छन्। भक्तपुर-१ बाट लगातार निर्वाचित हुँदै आएका नेपाल मजदुर किसान पार्टी (नेमकिपा) र बागलुङ-२ बाट निर्वाचित हुँदै आएका राष्ट्रिय जनमोर्चा पनि यसपटक संसद्‍मा प्रवेश गर्न असफल भएका छन्।

त्यस्तै, नयाँ दलहरू पनि अपेक्षित प्रभाव कायम गर्न सकेका छैनन्। उज्यालो नेपाल पार्टी, प्रगतिशील लोकतान्त्रिक पार्टी, गतिशील लोकतान्त्रिक पार्टी, नेकपा माओवादी र नेकपा संयुक्तले प्रत्यक्ष तथा समानुपातिक दुवैतर्फ राम्रो प्रदर्शन गर्न सकेनन्। यसले देखाउँछ कि मतदाताले नयाँ दललाई समर्थन गर्नुका साथै अनुभवी र बलियो संगठन भएका दलमा भरोसा राख्ने प्रवल इच्छा देखाएका छन्।