Author: nepalone

नयाँदिल्ली ।  भारतको उत्तरी राज्य उत्तर प्रदेशमा बुधबार चार बालबालिका र आमासहित एकै परिवारका पाँच सदस्य एक होटलमा मृत फेला परेको स्थानीय प्रहरीले पुष्टि गरेको छ।

घटना राज्यको राजधानी लखनउको हो। मृतक बालबालिका ९ तथा १६ वर्षका रहेका छन्। प्रहरीका अनुसार मृतकका भाइलाई पक्राउ गरिएको छ। घरायसी विवादका कारण हत्या गर्न उनले मृतकको हातखुट्टा काटेको आरोप छ।

परिवार लखनउबाट करिब ३५० किलोमिटर टाढा आगरा सहरबाट आएको तथा सोमबार होटलमा चेक इन गरेको थियो।

किएभ । युक्रेनका राष्ट्रपति भोलोदिमिर जेलेन्स्कीले रूसको तीन वर्ष लामो आक्रमण अन्त्यका लागि कुनै पनि वार्ता र युद्धस्थलमा डटेर आफ्नो मुलुकको अधिकारका बिषयलाई स्थापित गर्न सङ्घर्ष गर्ने बताएका छन् ।

युक्रेनी नेताको सम्बोधनबाट यो बुझ्न सकिन्छ कि युद्धग्रस्त युक्रेनका लागि यो वर्ष निकै कठिन वर्ष हो, जसले करिब तीन वर्षदेखि राम्रो स्रोत साधन भएको रूसी सेनासँग लडिरहेको छ ।

एएफपीको एक विश्लेषणअनुसार सन् २०२३ को तुलनामा सन् २०२४ मा रूसले सात गुणा बढी युक्रेनी भूभागमा अतिक्रमण गरेको छ र सन् २०२५ को मध्यतिर रिपब्लिकन नेता डोनाल्ड ट्रम्पले ह्वाइट हाउसको बागडोर सम्हाल्दा अमेरिकी सैन्य तथा राजनीतिक समर्थनमा कमी आउने सम्भावना छ ।

“आगामी वर्षमा हरेक दिन युक्रेन कमजोर छैन भनी पमाणित गर्न हामी सबैले युक्रेनको पक्षमा आ–आफ्नो स्थानबाट युद्धभूमि र वार्ताको टेबुल दुवैमा लड्नुपर्छ किनकि केवल यस्तो यूक्रेनले मात्र सम्मान पाउँछ र उसको आवाज सुनिन्छ,” जेलेन्स्कीले राष्ट्रका नाममा सम्बोधन गर्दै भने ।

“सन् २०२५ हाम्रो वर्ष होस् । यूक्रेनको बर्ष । हामी जान्दछौं हामीलाई उपहारको रूपमा कि शान्ति दिइनेछैन, तर हामी रूसलाई रोक्न र युद्ध अन्त्य गर्न सबै कुरा गर्नेछौँ । हामी सबै यही चाहन्छौँ,” उनले भने ।

अमेरिकी राष्ट्रपति जो बाइडनको प्रशासनले जनवरीमा ट्रम्पले कार्यभार सम्हाल्नुअघि किएभलाई समर्थन गर्ने होडमा युक्रेनका लागि करिब छ अर्ब अमेरिकी डलरको सैन्य र बजेट सहायताको घोषणा गरेको छ ।

रिपब्लिकन पार्टीका नेता ट्रम्पले आफू सत्तामा आएपछि ‘२४ घण्टाभित्र’ द्वन्द्व अन्त्य गर्ने बताएका छन् । अमेरिकी राष्ट्रपति निर्वाचित ट्रम्पको उक्त भनाइले युक्रेनमा शान्तिको लागि क्रेमलिनले हाल नियन्त्रणमा लिएको सबै भूमि त्याग्न बाध्य हुने सम्भावना बढेको छ ।

जेलेन्स्कीले भने, “नयाँ अमेरिकी राष्ट्रपति युक्रेनमा शान्ति हासिल गर्न र पुटिनको आक्रामकता अन्त्य गर्न इच्छुक र सक्षम हुनुहुन्छ भन्नेमा मलाई कुनै शङ्का छैन ।”

रूसी राष्ट्रपति भ्लादिमिर पुटिनले नयाँ वर्षको पूर्वसन्ध्यामा मङ्गलबार सम्बोधन गर्दै युक्रेनमा भएको युद्धको स्पष्ट उल्लेख गरेनन् तर रुसी सैनिकको ‘साहस र बहादुरी’को प्रशंसा गरेका थिए ।

न्युयोर्क । यो महिना संयुक्त राज्य अमेरिकाभरि असामान्य रूपमा ठूलो सङ्ख्यामा नोरोभाइरस प्रकोपले मानिसहरूलाई बिरामी पारिरहेको रोग नियन्त्रण र रोकथाम केन्द्र (सीडीसी) ले जनाएको छ ।

पछिल्लो उपलब्ध तथ्याङ्क अनुसार डिसेम्बरको पहिलो साता ९१ जनामा नोरोभाइरस प्रकोपको पुष्टि भएको छ । यो हालैका वर्षहरूमा सोही हप्तामा सीडीसीद्वारा रेकर्ड गरिएको सङ्ख्या भन्दा बढी हो । यसले कोभिड–१९ महामारी अघिका रेकर्ड गरिएका सङ्ख्यालाई पनि नाघ्छ ।

प्रत्येक वर्ष नोरोभाइरस प्रकोपले देशव्यापी अनुमानित १९ देखि २१ लाख मानिसहरूलाई बिरामी पार्छ । यसले अप्रिय ग्यास्ट्रोइंटेस्टाइनल लक्षणहरू निम्त्याउन सक्छ ।

यस महिना, लस एन्जलसको एक रेस्टुरेन्टमा नोरोभाइरसबाट कम्तिमा ८० जना बिरामी परेका थिए ।

फूड एन्ड ड्रग एडमिनिस्ट्रेशन (एफडिए) ले मानिसहरूलाई ‘ओइस्टर’ नखान सल्लाह दिएको छ । ओइस्टर समुद्री बासस्थानमा बस्ने विभिन्न परिवारहरूको लागि साझा नाम हो ।

काठमाडौं । अष्ट्रेलियाको सिड्नीमा नयाँ वर्ष सन् २०२५ को भव्य स्वागत गरिएको छ । हार्बर किनारामा भएको विश्वकै आकर्षक आतिशबाजी झण्डै दश लाख मानिसले प्रत्यक्ष हेरेका थिए ।

१२ मिनेट लामो आतिशबाजीले कोकटु द्वीपदेखि पोइन्ट पाइपरसम्म करिब सात किलोमिटर क्षेत्रमा फैलिएको सिड्नी हार्बरलाई उज्यालो बनाएको थियो । यस उत्सवका लागि नौ टनभन्दा बढी पटाका प्रयोग गरिएको थियो।

तस्बिरः सईद खान/ एएफपी

बेइजिङ । विश्व स्वास्थ्य सङ्गठन (डब्लुएचओ) ले रोगको उत्पत्तिको बारेमा बुझ्न थप तथ्याङ्क र पहुँचको आग्रह गरेपछि बेइजिङले मङ्गलबार कोभिड–१९ सम्बन्धी जानकारी ‘केही पनि नलुकाई’ साझा गरेकोमा जोड दिएको छ ।

चीनको मध्य शहर वुहानमा पहिलो पटक देखा परेको कोभिड–१९ले लाखौँ मानिसको ज्यान लिएको थियो भने अर्थतन्त्रलाई तहसनहस पार्नुका साथै स्वास्थ्य प्रणालीलाई कमजोर बनाएको थियो ।

डब्लुएचओले सोमबार विज्ञप्ति प्रकाशित गर्दै चीनले थप जानकारी साझा गर्नु ‘नैतिक र वैज्ञानिक अनिवार्यता’ भएको बताएको छ ।

“पाँच वर्षअघि… चीनले तुरुन्तै डब्लुएचओ र अन्तर्राष्ट्रिय समुदायसँग महामारीको जानकारी र भाइरल जिन अनुक्रम साझा गर्यो”, विदेश मन्त्रालयका प्रवक्ता माओ निङले मङ्गलबार नियमित पत्रकार सम्मेलनमा भने, “कुनै पनि कुरामा रोक नलगाई हामीले हाम्रो रोकथाम, नियन्त्रण र उपचारको अनुभव साझा गर्यौँ, यसले अन्तर्राष्ट्रिय समुदायको महामारीसँग लड्ने काममा ठूलो योगदान पुर्याउँछ ।”

यो महिना वुहानमा महामारी फैलिएको पहिलो रिपोर्ट भएको पाँचौँ वार्षिकी हो । कोभिड–१९ महामारीका क्रममा डब्लुएचओले चिनियाँ अधिकारीहरूको पारदर्शिता र सहयोगको कमीको बारम्बार आलोचना गरेको थियो ।

डब्लुएचओको नेतृत्वमा र चिनियाँ सहकर्मीहरूको साथमा विशेषज्ञहरूको टोलीले सन् २०२१ को सुरुमा महामारीको उत्पत्तिको बारेमा अनुसन्धान गरेको थियो ।

एक संयुक्त प्रतिवेदनमा तिनीहरूले भाइरस सम्भवतः बजारमा मध्यस्थ जनावरबाट मानिसमा सर्ने अनुमानलाई समर्थन गरे ।

अनुसन्धानकर्ताहरू त्यसयता चीन फर्कन सकेका छैनन् र डब्लुएचओका अधिकारीहरूले पटक–पटक थप तथ्याङ्क मागेका छन् । 

टोकियो । लाखौँ परिवार आफ्ना प्रियजनहरूसँग नयाँ वर्षको छुट्टी बिताउन घर फर्किरहेको बेला जापानको उत्तरी क्षेत्रमा भारी हिमपातले मंगलबार दर्जनौँ उडान रद्द गर्‍यो ।

जापान एयरलाइन्सले दिउँसोसम्म ४२ वटा उडान रद्द गरेको र छ हजार ३९८ यात्रुलाई असर गरेको बताएको छ । ती सबै होक्काइडोको उत्तरी टापुबाट आवतजावत गर्ने सेवा थिए ।

यसको मुख्य प्रतिद्वन्द्वी एएनएले पनि उत्तरमा खराब मौसमका कारण आठ सय यात्रुलाई प्रभावित पार्दै १४ उडान रद्द गर्‍यो र आफ्ना ग्राहकहरूलाई सम्भावित ढिलाइ र थप रद्दको चेतावनी दियो ।

होक्काइडोको मुख्य विमानस्थलमा यात्रुहरूले वैकल्पिक उडानहरू सुरक्षित गर्न लामो लाइनहरू बनाए । केहीले सन् २०२५ को स्वागत प्रस्थान कक्षमै गर्ने तयारी गरे ।

“हिउँ देख्न पाउँदा राम्रो थियो तर म यहाँ फस्छु भन्ने मैले सोचेको थिइनँ”, दक्षिणको ओकिनावा घर जान खोजिरहेका एका व्यक्तिले प्रसारणकर्ता एचटिबीलाई भने, “के गर्ने मलाई थाहा छैन । म आज राति विमानस्थलमा बस्नुपर्ने हुन सक्छ ।”

जापानको मौसम विज्ञान एजेन्सीका अनुसार होक्काइडो र जापान सागर फर्केका उत्तरी तटरेखाका समुदायहरूले मंगलबार तीव्र हावा र भारी हिमपातको अनुभव गरिरहेका छन् ।

मौसम एजेन्सीका अनुसार सोमबारदेखि होक्काइडोका केही क्षेत्रमा २० सेन्टिमिटर (७.९ इन्च) भन्दा बढी हिमपात भएको छ । जसमध्ये धेरैजसो मंगलबार बिहान परेको थियो र नयाँ वर्षको दिनसम्म हिमपात जारी रहने अपेक्षा गरिएको छ ।

जलवायु परिवर्तनका कारण चरम गर्मीले विश्वका धेरै भागहरू ओगटेसँगै यस वर्ष जापानको गर्मी रेकर्ड सन् २०२३ को बराबर थियो ।

राष्ट्रिय मौसम एजेन्सीका अनुसार १२६ वर्षअघि रेकर्ड सुरु भएदेखि शरद ऋतु सबैभन्दा तातो थियो ।

माउन्ट फुजीको प्रसिद्ध हिउँको टोपी पनि यस वर्ष अहिलेसम्मकै सबैभन्दा लामो अवधिसम्म अनुपस्थित रह्यो । सामान्यतया अक्टोबरको सुरुमा देखिने भए पनि यो नोभेम्बरको सुरुसम्म देखिएन ।

सिड्नी । सन् २०२५ लाई अभिवादन गर्न भीडले मङ्गलबार आतसबाजीको आनन्द लिँदै र स्याम्पेन पिउँदै ओलम्पिक गौरव, डोनाल्ड ट्रम्पको नाटकीय पुनरागमन तथा मध्यपूर्व र युक्रेनमा उथलपुथल ल्याउने वर्षलाई बिदाइ गर्नेछन् ।

सन् २०२४ अहिलेसम्मकै सबैभन्दा तातो वर्षका रूपमा दर्ता हुने लगभग निश्चित छ । जलवायु–प्रेरित विपत्तिहरूले युरोपको मैदानदेखि काठमाडौँ उपत्यकासम्म तहसनहस पारेको छ ।

मङ्गलबार दिउँसो अस्ट्रेलियाको मनमोहक सिड्नी हार्बरमा नयाँ वर्षको पूर्वसन्ध्याको समारोह सुरु हुँदा धेरै दर्शकहरू बितेको १२ महिनालाई पछाडि छोड्न पाउँदा राहत महसुस गरिरहेका थिए ।

“स्पष्ट रूपमा विभिन्न ठाउँमा धेरै युद्ध र अशान्ति चलिरहेको छ”, ३२ वर्षीय बीमा कर्मचारी स्टुअर्ट एडवड्र्सले सिड्नीको जलक्षेत्रमा भीड बढ्दै गर्दा भने, “यदि यी सबै कुराहरू आफैँ समाधान हुन्थे र मिल्थे भने संसारका लागि राम्रो हुन्थ्यो ।”

‘विश्वको नयाँ वर्षको राजधानी’ भनिने यस शहरले मध्यरातमा आफ्नो प्रख्यात अपेरा हाउस र हार्बर ब्रिजबाट नौ टन आतसबाजी छोड्नेछ । आतसबाजी हेर्न शहरको किनारमा दश लाखभन्दा बढी दर्शक जम्मा हुने अपेक्षा गरिएको छ ।

“सबै सुन्दर रङहरू देखेर र अद्भुत अस्ट्रेलियामा यति धेरै मानिससँग यो परिस्थितिमा रहन पाउँदा आनन्द लिँदैछु”, ७१ वर्षीय सेवानिवृत्त नर्स रुथ रोसेले भने ।

टेलर स्विफ्टले यस वर्ष आफ्नो इरान भ्रमण समाप्त गरे, पिग्मी हिप्पो मो देङ भाइरल भयो र १६ वर्षीया फुटबल प्रतिभा लामिन यमलले स्पेनलाई युरो जित्न मद्दत गरे ।

पेरिस ओलम्पिकले जुलाई र अगस्टमा केही हप्ताका लागि विश्वलाई एकजुट गर्यो । खेलाडीहरूले सेन नदीमा पौडी खेले, आइफेल टावरको छायाँमा दौडे र भर्साइल दरबार बाहिरको सजाइएको लनमा घोडा चढे ।

– चुनावी उथलपुथल –

यो चुनावको विश्वव्यापी वर्ष थियो । निर्वाचनमा ६० भन्दा बढी देशमा करोडौँ मानिसले मतदान गरे । भ्लादिमिर पुटिन व्यापक रूपमा नक्कली मानिएको रूसी मतदानमा विजयी भए भने बङ्गलादेशमा विद्यार्थी विद्रोहले सत्तारूढ प्रधानमन्त्रीलाई हटायो ।

तथापि डोनाल्ड ट्रम्पलाई ह्वाइट हाउसमा फर्काउने नोभेम्बर ५ को प्रतिस्पर्धा जत्तिको कुनै पनि मतदान नजिकबाट हेरिएको थिएन ।

मेक्सिकोदेखि मध्यपूर्वसम्म कमान्डर–इन–चिफका रूपमा ट्रम्पको पुनरागमनले पहिले नै तरङ्ग सिर्जना गरेको छ । नवनिर्वाचित राष्ट्रपति ट्रम्पले चीनलाई आर्थिक पीडा दिने धम्की दिएको छ भने ‘२४ घन्टा’ भित्र युक्रेन युद्ध रोक्ने आफ्नो क्षमताको घमण्ड गरेका छन् ।

– आशा र त्रास –

बशर अल–असद सिरियाबाट भागेपछि, इजरायल दक्षिणी लेबनानमा प्रवेश गरेपछि र हिजबुल्लालाई लक्षित गर्ने हत्याको लहरमा परिमार्जित इलेक्ट्रोनिक्स विस्फोट भएपछि मध्यपूर्वभर उथलपुथल फैलियो ।

खाना, आश्रय र औषधिको घट्दो भण्डारले मानवीय सङ्कटलाई अझ अन्धकारमय बनाएको गाजाको निरन्तर युद्धबाट नागरिकहरू थकित भए ।

“सन् २०२४ सबैभन्दा कठिन वर्ष थियो”, विस्थापित बासिन्दाहरूको ठूलो सङ्ख्या अहिले भीडभाड भएका पालहरूमा बस्न बाध्य देइर अल–बलाहबाट वफा हज्जाजले भने, “मैले वर्षको सुरुदेखि नै मेरा बुबा र नजिकका साथीहरूसहित धेरै प्रियजनहरू गुमाएँ, सुरक्षा र शान्ति फर्कियोस् र युद्ध अन्ततः अन्त्य होस् ।”

लामो समयदेखिका शासक असदलाई इस्लामवादी विद्रोहीहरूले अपदस्थ गरेपछि सिरियामा नयाँ वर्ष नजिकिँदै गर्दा आशा र त्रास थियो ।

“सुरक्षा अवस्थाका कारण हामी यस वर्ष बाहिर जान हिचकिचाएका थियौँ, तर हामीले आफ्नो डरलाई जित्ने र आफ्नो बानी परिवर्तन नगर्ने निर्णय गर्यौँ”, ३४ वर्षीया वकिल माराम अयुबले राजधानी दमास्कसबाट भने ।

फेब्रुअरीमा युक्रेनमाथि रूसको आक्रमणले आफ्नो दुःखद तीन वर्ष पूरा गर्दैछ । पूर्वी क्षेत्रमा कमजोर हतियार भएको युक्रेनले अब महत्त्वपूर्ण सैन्य सहयोग घटाउन दृढ देखिएको ट्रम्प प्रशासनको सामना गर्नुपर्ने छ ।

किएभको सडकमा शिक्षक कातेरिना चेमेरिजले ‘युक्रेनका लागि अन्ततः शान्ति प्राप्त होस्’ र ‘मानिसहरू मर्न नपरोस्’ भन्ने चाहना राखे ।

– पुनरागमन, फुटबल, उत्सव –

एआईको प्रगति र उच्च मुद्रास्फीति घट्ने अनुमान गरिएको सन् २०२५ मा अझै धेरै आशाजनक कुराहरू छन् ।

ब्रिटपप ब्याड ब्वाइज ओएसिसले लामो प्रतीक्षित पुनर्मिलन गर्नेछ भने के–पप मेगास्टार बिटिएस दक्षिण कोरियामा सैन्य सेवापछि स्टेजमा फर्कनेछ ।

फुटबल प्रेमीहरूले संयुक्त राज्य अमेरिकामा आयोजना हुने नयाँ ढाँचाको ३२ टिम सहभागी क्लब विश्वकप हेर्न पाउनेछन् ।

भारतको पवित्र नदी किनारमा हुने भव्य कुम्भ मेला उत्सवमा ४० करोड तीर्थयात्रीको अपेक्षा गरिएको छ । यसलाई पृथ्वीमा मानवताको सबैभन्दा ठूलो जमघट भनिएको छ ।

बेलायतको मौसम सेवाले सन् २०२५ का लागि पहिले नै विश्वव्यापी उच्च तापक्रमको पूर्वानुमान गरेको छ । सेवाले अहिलेसम्मकै सबैभन्दा तातो वर्षहरूमध्ये एक हुने सम्भावना रहेको बताएको छ ।

तर विद्युतीय सवारी साधनको बिक्री बढ्दै जाँदा र नवीकरणीय ऊर्जाको वृद्धिसँगै जलवायु परिवर्तनमा हिमनदीको प्रगतिले अन्ततः गति लिनसक्ने आशाको किरण देखिएको छ ।

बेइजिङ । चिनियाँ राष्ट्रपति सी जिनपिङले आफ्ना रुसी समकक्षी भ्लादिमिर पुटिनलाई नयाँ वर्षको सन्देशमा ‘विश्व शान्ति’ प्रवद्र्धन गर्ने प्रतिबद्धता व्यक्त गरेका छन् ।

सरकारी प्रसारक सिसिटिभीका अनुसार सीले भने, ‘अन्तर्राष्ट्रिय परिस्थिति जस्तोसुकै परिवर्तन भए पनि चीन सुधारलाई थप व्यापक रूपमा गहिरो बनाउन… र विश्व शान्ति तथा विकासलाई प्रवद्र्धन गर्न दृढ रहनेछ ।’

सन् २०२२ फेब्रुअरीमा छिमेकी युक्रेनमा पुटिनले पूर्ण आक्रमण गरेपछि चीनले संयुक्त राज्य अमेरिका र अन्य पश्चिमी राष्ट्रहरूको विपरीत आफूलाई तटस्थ पक्षका रूपमा प्रस्तुत गर्न खोजेको छ ।

तर चीन रुसको घनिष्ठ राजनीतिक र आर्थिक साझेदार बनेको छ । जसका कारण केही नाटो सदस्यहरूले बेइजिङलाई युद्धको ‘सक्षमकर्ता’ ब्रान्ड गर्न प्रेरित गरेका छन् । युद्धलाई बेइजिङले कहिल्यै निन्दा गरेको छैन ।

सिसिटिभीका अनुसार सीले पुटिनलाई भने, ‘एक शताब्दीमा नदेखिएका तीव्र विकासोन्मुख परिवर्तनहरू र अशान्त अन्तर्राष्ट्रिय परिस्थितिको सामना गर्दै चीन र रूस गुटनिरपेक्षता, गैर–टकराव र कुनै तेस्रो पक्षलाई लक्षित नगर्ने सही मार्गमा निरन्तर हातेमालो गर्दै अघि बढेका छन् ।’

दुवै राष्ट्रपतिबीच बलियो व्यक्तिगत सम्बन्ध छ । सीले आफ्ना रूसी समकक्षीलाई आफ्नो ‘सबैभन्दा असल मित्र’ भनेका छन् भने पुटिनले उनलाई आफ्नो ‘भरपर्दो साझेदार’ मान्छन् ।

युक्रेनमा रूसको युद्धले प्रदर्शित गरे जस्तै पश्चिमी देशहरूसँग बढ्दो तनावको एक दशकका बावजुद उनीहरूको सम्बन्ध स्थिर रहेको छ ।

सिसिटिभीका अनुसार ‘दुई देशबीचको सम्बन्धमा नयाँ महत्त्वपूर्ण कोसेढुङ्गाको प्रतिनिधित्व गर्दै’ सन् २०२४ मा चीन र रुसबीच कूटनीतिक सम्बन्ध स्थापनाको ७५औँ वार्षिकोत्सव भएको कुरा सीले पुटिनलाई उल्लेख गरेका छन् ।

‘साढे तीन दशकको उतारचढावपछि, चीन–रूस सम्बन्धहरू अझ परिपक्व र स्थिर बन्दै गएका छन्’, सीले भने ।