Author: nepalone

भ्याटिकन सिटी । पोप फ्रान्सिसको सोमबार भ्याटिकनमा ८८ वर्षको उमेरमा स्ट्रोकबाट निधन भएको छ । उनको अन्त्येष्टि यस हप्ताको अन्त्यतिर उपासक र गणमान्य व्यक्तिहरूको उपस्थितिमा हुनेछ ।

त्यसपछि उत्तराधिकारी चुन्न कार्डिनलहरूको सम्मेलन बोलाइनेछ । यहाँ जर्ज बर्गोग्लियोको निधनको वरपरका परिस्थितिहरू र पछि के हुनेछ भन्नेबारे चर्चा गरिएको छ । पोप फ्रान्सिसलाई फेब्रुअरी १४ मा ब्रोन्काइटिसका कारण रोमको अस्पतालमा भर्ना गरिएको थियो । यो पछि दोहोरो निमोनियामा परिणत भयो र यसले उहाँलाई दुई पटक मृत्युको मुखमा पुर्यायो ।

उनी मार्च २३ मा अस्पतालबाट बाहिरिए र दुई महिनाको कडा स्वास्थ्यलाभ अवधिबाट गुज्रिरहेका थिए ।
तर अर्जेन्टिनी पोपले क्रमशः कमजोर देखिँदै अचानक कैयौँ सार्वजनिक उपस्थिति देखाए । भ्याटिकनले सोमबार बिहान उनको निधनको घोषणा गर्यो ।

भ्याटिकनद्वारा जारी मृत्यु प्रमाणपत्र अनुसार फ्रान्सिसको निधन ‘मस्तिष्क स्ट्रोक, कोमा, अपरिवर्तनीय कार्डियोसर्कुलेटरी कोल्याप्स’ का कारण भएको थियो ।

सोमबार साँझ उनको शरीरलाई सान्ता मार्ता आवासको चर्चमा एक कफिनमा राखिएको थियो । यो बुधबारदेखि अन्तिम दर्शनका लागि सेन्ट पिटर्स बेसिलिकामा सारिने अपेक्षा गरिएको छ ।

अन्त्येष्टिका लागि कुनै निश्चित मिति तोकिएको छैन तर यो पोपको निधनको चौथो र छैठौँ दिनबीच – अर्थात शुक्रबार र आइतबारबीच हुनेछ । कार्डिनलहरूको पहिलो सभाले मङ्गलबार नै यो कुरा निर्णय गर्ने अपेक्षा गरिएको छ ।

अन्त्येष्टि मिसा भ्याटिकनको सेन्ट पिटर्स बेसिलिकामा हुनेछ । त्यहाँ फ्रान्सिसका तत्काल पूर्ववर्तीहरूलाई गाडिएको थियो । तर उनले रोमको सान्ता मारिया म्याग्जोरे बेसिलिकामा गाडिने इच्छा व्यक्त गरेका थिए ।

विश्वभरका विश्व नेताहरू र विश्वासीहरूले यस समारोहमा भाग लिन र विश्वको एक अर्ब ४० करोड क्याथोलिकहरूका नेतालाई सम्मान गर्न सहरमा भेला हुने अपेक्षा गरिएको छ ।

अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्प आफ्नो उपस्थितिको घोषणा गर्ने पहिलो व्यक्ति हुन् । सम्मेलनको सुरु मिति अझै थाहा छैन । सम्मेलनमा तथाकथित एक सय ३५ ‘कार्डिनल निर्वाचकहरू’ ले फ्रान्सिसको उत्तराधिकारी छान्नेछन् ।

तर यो पोपको निधनपछि कम्तीमा १५ र बढीमा २० दिनभित्र सुरु हुनुपर्छ । कार्डिनलहरू सिस्टिन च्यापलमा भेला हुनेछन् । यो माइकलएन्जेलोका प्रसिद्ध भित्तेचित्रहरूले सजिएको रेनेसाँ कालीन अद्भुत स्थल हो । कुनै एक उम्मेदवारले मतको दुई–तिहाई प्राप्त नगरेसम्म दिनको चार मतदान, बिहान दुई र दिउँसो दुई पटक गर्नेछन् ।

प्रत्येक सत्रको अन्त्यमा मतपत्रहरू च्यापलको एक स्टोभमा जलाइन्छ । स्टोभमा जलाइँदा अपोस्टोलिक दरबार माथि धुवाँ निकाल्छ जसलाई विश्वले हेर्छ ।

यदि सेन्ट पिटर स्क्वायरलाई हेरेको चिमनीबाट कालो धुवाँ निस्कन्छ भने मतदान असफल भएको हुन्छ । सेतो धुवाँले नयाँ पोप निर्वाचित भएको सङ्केत गर्दछ ।

याङ्गुन । गत महिनाको विनाशकारी भूकम्पपछि म्यान्मामा घोषणा गरिएको युद्धविराम मङ्गलबार समाप्त हुने क्रममा छ । यद्यपि सहायता समूहहरू र अन्तर्राष्ट्रिय मध्यस्थकर्ताहरूले राहत प्रयासहरूलाई सहज बनाउन यसको विस्तारका लागि आह्वान गरेका छन् ।

सैन्य जुन्ताले सात दशमलव सात म्याग्निच्युडको भूकम्पपछि आफ्ना असङ्ख्य सशस्त्र विरोधीहरूमाथि आक्रमण गर्न रोक्ने घोषणा गरेको थियो । भूकम्पमा परी तीन हजार सात सयभन्दा बढीको मृत्यु भएको छ । जुन्ताले सन् २०२१ को कू मार्फत सत्ता कब्जा गरी धेरै पक्षीय गृहयुद्ध सुरु गरेको थियो ।

द्वन्द्व अनुगमनकर्ताहरू र लडाइँ क्षेत्रका बासिन्दाहरूका अनुसार म्यान्माको मध्य भागमा सहायता वितरणलाई प्रोत्साहित गर्न घोषणा गरिएको २० दिने युद्धविरामको अवधिमा दुवै पक्षबाट लडाइँ जारी रहेको छ । युद्धविराम मध्यरातमा (१७३० जिएमटी) समाप्त हुँदैछ ।

मङ्गलबार बिहान राज्य सञ्चार माध्यमले युद्धविरामको विस्तारका बारेमा कुनै जानकारी दिएको छैन र एएफपीले जुन्ताका प्रवक्तासँग तत्काल सम्पर्क गर्न सकेको छैन ।

संयुक्त राष्ट्रसङ्घका अनुसार मार्च २८ को भूकम्पले ६० हजारभन्दा बढी मानिसलाई पाल शिविरहरूमा बस्न बाध्य पारेको छ र २० लाख मानिसलाई ‘सहायता र सुरक्षाको गम्भीर आवश्यकता’ मा धकेलेको छ ।

निरन्तर लडाइँका बावजुद मानवीय समूहहरू र क्षेत्रीय शक्तिहरूले सहायता प्रयासहरू चौथो हप्तामा प्रवेश गर्दा युद्धविरामलाई लम्ब्याउन आह्वान गरेका छन् ।

बिहीबार जुन्ता प्रमुख मिन अङ्ग ह्लाइङ्ग १० देशको आसियान ब्लकका अध्यक्ष मलेसियाली प्रधानमन्त्री अनवर इब्राहिमसँग दुर्लभ पर्दापछाडिको वार्ताका लागि बैंकक प्रस्थान गरेका छन् ।

दक्षिणपूर्वी एसियाली राष्ट्रहरूको सङ्घ (आसियान) को अध्यक्षता गरिरहेको मलेसियाका प्रधानमन्त्री अनवरले म्यान्माको विपक्षी ‘राष्ट्रिय एकता सरकार’ सँग पनि कुरा गरेको र उक्त समूहले भूकम्पपछि त्यस्तै युद्धविरामको वाचा गरेको बताए।

बैठकपछि पत्रकारहरूलाई अनवरले भने, “दुवै पक्षले लडाइँको विस्तारलाई रोक्न आवश्यक सबै कुरा गर्ने सहमति जनाएका छन् ।” 

भ्याटिकन सिटी । क्याथोलिक धर्मगुरु पोप फ्रान्सिसको ८८ वर्षको उमेरमा भएको निधनले संसारभर शोकको लहर फैलिएको छ । विश्वभरका नेताहरूले उनहाँको विनम्रता, करुणा र मानवताप्रतिको समर्पणको उच्च प्रशंसा गर्दै श्रद्धासुमन अर्पण गरेका छन् ।

युक्रेनका राष्ट्रपति भोलोदिमिर जेलेन्स्कीले पोप फ्रान्सिसले सधैं युक्रेन र त्यहाँका जनताको शान्तिका लागि प्रार्थना गरेको सम्झना गर्दै गहिरो दुःख व्यक्त गरे । रुसी राष्ट्रपति भ्लादिमिर पुटिनले उनलाई बुद्धिमान, न्यायप्रिय र धार्मिक सहकार्यका पक्षपाती व्यक्तित्वका रूपमा वर्णन गरे ।

बेलायती प्रधानमन्त्री केर स्टार्मरले पोपको नेतृत्व कठिन समयमा पनि साहसी र विनम्र रहँदै आएको बताए भने राजा चाल्र्सले उनीप्रति गहिरो श्रद्धा व्यक्त गर्दै भने, “उहाँले मानिस र प्रकृतिप्रतिको प्रेममार्फत धेरै जीवनमा गहिरो प्रभाव पार्नुभयो ।”

अर्जेन्टिनाका राष्ट्रपति जेभियर माइलीले वैचारिक भिन्नता हुँदाहुँदै पनि पोपको सौम्यता र बुद्धिमत्ताबाट आफू प्रेरित भएको बताए । फ्रान्सका राष्ट्रपति इम्यानुएल म्याक्रोंले उनलाई सधैं पीडित र कमजोरहरूको पक्षमा उभिने करुणामय व्यक्तित्वका रूपमा सम्झिए ।

इटालीकी प्रधानमन्त्री जर्जिया मेलोनीले “यो मानवजातिका लागि गहिरो क्षतिको घडी हो” भन्दै श्रद्धाञ्जली अर्पण गरे ।

भारतका प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीले पोपलाई करुणा, विनम्रता र आध्यात्मिक साहसको प्रतिक बताउँदै भने, “उहाँसँगको भेट स्मरणीय रह्यो र उहाँको समावेशी तथा समग्र विकासप्रतिको दृष्टिकोणले मलाई गहिरो प्रेरणा दिएको छ ।”

इजरायलका राष्ट्रपति आइज्याक हेर्जोगले पोपले यहूदी समुदायसँगको सम्बन्ध मजबुत पार्न महत्वपूर्ण योगदान दिएको स्मरण गरे । फलस्तीनी राष्ट्रपति महमुद अब्बासले पोपलाई फलस्तीनी जनताको सच्चा मित्र भन्दै श्रद्धाञ्जली अर्पण गरे ।

स्पेन, जर्मनी, इजिप्ट, केन्या, फिलिपिन्सलगायत विभिन्न देशका नेताहरूले पनि पोप फ्रान्सिसप्रतिको आफ्नो सम्मान, माया र प्रेरणालाई गहिरो भावनाका साथ अभिव्यक्त गरेका छन् ।

पोप फ्रान्सिसको सादगी, सहिष्णुता र सबैप्रतिको प्रेम भावले विश्वभरका करोडौँ मानिसको हृदय छुने काम गरेको छ । उनको दिव्य आत्माको चिर शान्तिको कामना गर्दै विश्व आज शोकमा डुबेको छ ।

वार्सा । डोनाल्ड ट्रम्पले ह्वाइट हाउसमा फर्किएको ‘२४ घण्टा’ भित्र युक्रेन र रुसबीच युद्धविराम गराउने वाचा गरेका थिए ।

तीन महिना बितिसक्दा र रुसी राष्ट्रपति भ्लादिमिर पुटिनद्वारा घोषित छोटो इस्टर युद्धविरामका बावजुद युद्ध अझै जारी छ र युद्धविरामको सम्भावना पहिलेभन्दा अनिश्चित छ ।

अमेरिकी राष्ट्रपति आफ्नो प्रशासन र रूसी अधिकारीहरू बीच बारम्बार वार्ता भए पनि मस्कोबाट कुनै पनि प्रमुख छुटहरू निकाल्न असफल भएका छन् र सार्वजनिक रूपमा युक्रेनका युद्धकालीन नेता भोलोदिमर जेलेन्स्कीलाई ‘तानाशाह’ भएको आरोप लगाएका छन् ।

यसैबीच उनले पुटिनसँग न्यानो सम्बन्धको खोजी सुरु गरेका छन् । यसले किएभलाई एक्ल्याएको छ भने वासिङ्टन र युरोपबीच फाटो ल्याएको छ ।

ह्वाइट हाउससँग घनिष्ठ सम्बन्धको सम्भावनामा रुसका धेरैजना खुसी छन् भने युक्रेनमा दीर्घकालीन शान्तिको विचार मलिन भएको छ ।

“केही भइरहेको छैन । वास्तविक शब्दमा, मानिसहरूले हरेक दिन साइरन सुन्छन्, बमहरू देख्छन् र मानिसहरू मारिन्छन्”, किएभ स्कुल अफ इकोनोमिक्सका प्रमुख टिमोफी माइलोभानोभले एएफपीलाई भने, “पुटिनले मूलतः सबैलाई मूर्ख बनाइरहनुभएको छ ।”

ट्रम्पको जनवरीमा पदवहाली भएयता अमेरिकी अधिकारीहरूले युद्धविराममा पुग्ने प्रयासमा रुसी र युक्रेनी प्रतिनिधिमण्डलहरूसँग धेरै चरणको वार्ता गरेका छन् ।

यसैबीच रुसले युक्रेनमाथि आक्रमण जारी राखेको छ । पछिल्ला दुई हप्तामा मात्र ब्यालिस्टिक क्षेप्यास्त्र आक्रमणमा दर्जनौँ मानिस मारिएका छन् ।

युक्रेनको सेनाले रुसको पश्चिमी कुर्स्क क्षेत्रमा पनि आफ्नो पकड गुमाएको छ । कुर्स्क उनीहरूको एकमात्र उल्लेखनीय सौदाबाजीको चिप थियो ।

“अहिलेसम्म त्यहाँ कुनै परिवर्तन भएको छैन, वास्तवमा हाम्रो सहरमा यो झन् खराब भएको छ”, युक्रेनको सुमीकी २९ वर्षीया फोटोग्राफर अन्ना क्लिस्किनाले ट्रम्पको बारेमा भने ।

अप्रिल १३ मा दुई रूसी ब्यालेस्टिक मिसाइलहरू क्लिस्किनाको सहरमा प्रहार हुँदा ३५ जनाको मृत्यु भयो र एक सयभन्दा बढी घाइते भएका थिए ।

ट्रम्पको प्रयासका बावजुद युद्धविराममा खासै प्रगति भएको छैन । पुटिनले मार्चमा आफूमाथि प्रस्तुत गरिएको बिना शर्त र पूर्ण युद्धविरामका लागि अमेरिकी–युक्रेनी संयुक्त प्रस्तावलाई अस्वीकार गरे ।

दुवै पक्षले ऊर्जा लक्ष्यहरूमा आक्रमण रोक्न सहमति जनाए । यद्यपि कुनै औपचारिक सम्झौता कहिल्यै स्थापित गरिएन । दुवैले एक अर्कालाई यसको उल्लङ्घन गरेको आरोप लगाए र रुसले शुक्रबार आदेश ‘समाप्त भएको’ बतायो ।

मस्कोको सेना पूर्वी युक्रेनको युद्धभूमिमा गत वर्षको अन्त्यको तुलनामा सुस्त गतिमा अघि बढेको छ ।

रुसी सेनाले किएभको सेनालाई कुर्स्क क्षेत्रबाट लगभग पूर्ण रूपमा बाहिर धकेलेको छ र युक्रेनको उत्तरपूर्वी सुमी क्षेत्रको सीमावर्ती क्षेत्रहरूमा अघि बढेको छ ।

युक्रेनी सैनिक ओलेक्सान्डरले ट्रम्पका बारेमा सधैँ ‘नकारात्मक’ धारणा रहेको बताए । “र यो यस्तै रहन्छ”, २२ वर्षीय युवाले आफ्नो ब्रेकमा सुमीको बेन्चमा बसेर एएफपीलाई भने, “उहाँ राजनीतिज्ञ हुनुहुन्न, उहाँ एकजना शोम्यान हुनुहुन्छ ।”

ट्रम्प प्रशासनले मार्चमा छोटो समयका लागि युक्रेनलाई सैन्य सहायता कटौती गरेको थियो । यसले किएभलाई ठूलो धक्का दिएको थियो ।

यो निर्णय ट्रम्पका पूर्ववर्ती जो बाइडेनको युक्रेनलाई समर्थन गर्न ‘जे पनि गर्नुपर्छ, जब सम्म गर्नुपर्छ’ भन्ने नीतिको आश्चर्यजनक परिवर्तन थियो ।

ट्रम्पले पटक–पटक रुसी कुरा गर्ने विन्दुहरू दोहोर्याएका छन्। उनले एक पटक जेलेन्स्कीलाई प्रतिस्थापन गर्न नयाँ चुनावको आह्वान गरेका थिए । यसलाई उनले झूटो रूपमा ‘चार प्रतिशत स्वीकृति रेटिङ’ भएको दाबी गरेका थिए ।

फेब्रुअरीमा ओभल अफिसमा भएको टेलिभिजन बैठकमा ट्रम्पले जेलेन्स्कीलाई हप्काएर ‘अशिष्ट’ भएको भन्दै वासिङ्टनका सहयोगीहरूलाई स्तब्ध पारेपछि दुईबीचको तनाव चरममा पुगेको थियो ।

सुमीमा रुसको घातक आक्रमणको केही दिनपछि ट्रम्पले जेलेन्स्की र युक्रेनको आलोचना फेरि गरेका छन्। “तपाईँले आफ्नो आकारभन्दा २० गुणा ठूलो कसैसँग युद्ध सुरु गर्नुहुन्न”, उनले जेलेन्स्कीलाई उल्लेख गर्दै भने । रुसले फेब्रुअरी २०२२ मा आफ्नो छिमेकीमाथि आक्रमण गरेको थियो ।

जसको कमी छ त्यो शान्ति हो

ट्रम्पले रुसलाई सम्झौता गर्न ‘अगाडि बढ्न’ आदेश दिँदै र गत महिना एनबिसी न्युजलाई पुटिनसँग ‘रिसाएको’ बताएका थिए । तर स्वर पहिलेभन्दा बढी मेलमिलापकारी छ ।

वासिङ्टनले संयुक्त राष्ट्रसङ्घमा दुई पटक मस्कोको पक्षमा मत दिएपछि क्रेमलिनले मार्चमा ट्रम्पको विदेश नीतिमा नाटकीय परिवर्तन धेरै हदसम्म रुसको दृष्टिकोणसँग मिल्दछ भनेको थियो ।

सानो रुसी सहर भेरेयामा बस्नेहरूका लागि यो पुनर्मिलनले आशाको भावना दिएको थियो । “रुसका लागि सबै कुरा ठिक हुनेछ”, २० वर्षीया वेट्रेस अलिसाले भने, “मैले समाचारमा जे सुनेँ त्यो यो थियो कि पुटिन र ट्रम्पबीच कुराकानी भयो र ती धेरै सफल थिए–मेरो विचारमा जस्तो मलाई लाग्छ तिनीहरू थिए र मलाई लाग्छ हामी त्यसका कारण धेरै राम्रो हुनेछौँ, जुन कुराको कमी छ त्यो शान्ति हो ।”

सैँतीस वर्षीया एलेना सोलोड्काया बढी शङ्कालु छन् । “तपाईंले राजनीतिज्ञहरूमा आफ्नो आशा राख्नु हुँदैन”, उनले भने, “ट्रम्पका बारेमा, होइन ।”