`

हाट सिंजामा पुग्यो फोर-जी

काठमाडौं । नेपाली भाषा तथा खस भाषाको उद्गमस्थलका रूपमा चिनिने जुम्लाको हाट सिंजामा नेपाल टेलिकमले फोर-जी सेवा सञ्चालनमा ल्याएको छ।

कनकासुन्दरी गाउँपालिकाअन्तर्गत गुठीज्युला बजार क्षेत्रमा नयाँ टावर स्थापना गरेर शुक्रबारदेखि फोर-जी सेवा सुरु गरिएको नेपाल टेलिकम जुम्लाले जनाएको छ।

नेपाल टेलिकम जुम्ला कार्यालय प्रमुख पारस पुजाराका अनुसार नयाँ टावरबाट कनकासुन्दरी गाउँपालिकाका वडा नम्बर ३, ४, ५, ६ र ८ का विभिन्न क्षेत्रमा सेवा पुग्नेछ। गौरी, ओखरवाडा, हाट सिंजा, सिम्पाती, लुड्कु, गुठीज्युला बजार, बडुवालवाडा, बारकुडीवाडा, सञ्जेलवाडा, जाच र गोडिङ्गाललगायत क्षेत्रमा फोर-जी सेवा उपलब्ध हुनेछ।

टावर स्थापना भएको दुई महिनाभन्दा बढी समय भए पनि राष्ट्रिय प्रसारण लाइनको विद्युत् नपुगेका कारण सेवा सञ्चालनमा ढिलाइ भएको टेलिकमले जनाएको छ। तत्कालका लागि सोलार ब्याट्रीमार्फत टावर सञ्चालनमा ल्याइएको हो।

दुर्गम तथा पर्यटकीय क्षेत्रमा सञ्चार पहुँच विस्तार गर्ने योजनाअनुसार बाजुराको बडीमालिका मन्दिर क्षेत्रमा पनि फोर-जी सेवा विस्तारको तयारी भइरहेको छ। त्यस्तै, सगरमाथा आधार शिविर क्षेत्रमा सेवा विस्तारका लागि अध्ययन भइरहेको नेपाल टेलिकमले जनाएको छ।

यसअघि डोल्पाको ल्हान र दुनै तथा ताप्लेजुङको ओलाङचुङगोलालगायत उच्च हिमाली क्षेत्रमा समेत फोर-जी सेवा विस्तार भइसकेको छ।

दुर्गम क्षेत्रमा डिजिटल पहुँच विस्तार गर्ने योजनाअन्तर्गत देशभर करिब एक हजार ६ सय नयाँ मोबाइल टावर तथा सम्बन्धित साइट निर्माणको प्रक्रिया अघि बढाइएको छ।

ग्रामीण क्षेत्रमा सेवा विस्तार र गुणस्तर सुधारका लागि नेपाल टेलिकमले चालु आर्थिक वर्षमा ६ अर्ब रुपैयाँभन्दा बढी लगानी गर्ने तयारी गरेको जनाएको छ।

ओस्कारका लागि नेपाली चलचित्रको आवेदन खुला

काठमाडौं। ९९औँ एकेडेमी अवार्ड (ओस्कार) को ‘अन्तर्राष्ट्रिय फिचर चलचित्र’ विधामा प्रतिस्पर्धाका लागि नेपालबाट चलचित्र छनोट गर्न आवेदन आह्वान गरिएको छ।

नेपाल इन्टरनेसनल फिचर चलचित्र छनोट समिति–२०२६ ले मापदण्ड पूरा गरेका नेपाली चलचित्रका निर्मातालाई भदौ २२ गतेभित्र आवेदन दिन आग्रह गरेको हो।

ओस्कारका लागि आवेदन दिने चलचित्रले नेपाल सरकारको केन्द्रीय चलचित्र जाँच समितिबाट प्रमाणीकरण पाएको हुनुपर्नेछ। त्यस्तै, २०८२ असोज १५ देखि २०८३ असोज १४ गतेसम्म नेपालका व्यावसायिक सिनेमाघरमा प्रदर्शन भएको र लगातार कम्तीमा सात दिन प्रदर्शन भएको हुनुपर्नेछ।

टेलिभिजन, भिओडी, डिभिडी, इन्टरनेट स्ट्रिमिङ वा एयरलाइन इन्टरटेनमेन्टमार्फत पहिलो पटक सार्वजनिक भएका चलचित्र भने छनोटका लागि योग्य हुने छैनन्।

छनोटका लागि चलचित्रका निर्देशक, लेखक वा निर्मातामध्ये कम्तीमा एक जना नेपाली नागरिक हुनुपर्ने व्यवस्था गरिएको छ। चलचित्रमा नेपाली परिवेश र तत्व प्रतिबिम्बित भएको तथा ५० प्रतिशतभन्दा बढी संवाद नेपाली भाषामा हुनुपर्नेछ।

त्यस्तै, चलचित्रमा स्पष्ट रूपमा बुझिने अङ्ग्रेजी सबटाइटल अनिवार्य गरिएको छ।

छनोट समितिले प्राप्त आवेदनमध्ये निर्धारित मापदण्ड पूरा गर्ने चलचित्रलाई नेपालबाट ओस्कारको अन्तर्राष्ट्रिय फिचर चलचित्र विधामा प्रतिस्पर्धाका लागि सिफारिस गर्नेछ।

९९औँ एकेडेमी अवार्ड २०८३ फागुन ३० गते आयोजना हुने तय भएको छ।

सुनचाँदीको मूल्य बढ्यो

काठमाडौं । नेपाली बजारमा शुक्रबार सुनचाँदी दुवैको मूल्य बढेको छ।

नेपाल सुनचाँदी व्यवसायी महासंघका अनुसार छापावाल सुनको मूल्य प्रतितोला ३ हजार ३ सय रुपैयाँले बढेर ३ लाख १६ हजार ७ सय रुपैयाँ पुगेको छ। बिहीबार सुन प्रतितोला ३ लाख १३ हजार ४ सय रुपैयाँमा कारोबार भएको थियो।

त्यस्तै, चाँदीको मूल्य पनि बढेको छ। शुक्रबार चाँदी प्रतितोला १ सय ३० रुपैयाँले बढेर ४ हजार ९ सय ८५ रुपैयाँ पुगेको महासंघले जनाएको छ।

बिहीबार चाँदी प्रतितोला ४ हजार ८ सय ५५ रुपैयाँमा कारोबार भएको थियो।

स्वास्थ्य परीक्षणपछि इमरान खान अदियाला जेल फर्काइए

एजेन्सी। पाकिस्तानका पूर्वप्रधानमन्त्री इमरान खानलाई स्वास्थ्य परीक्षणका लागि इस्लामाबादस्थित शिफा इन्टरनेसनल अस्पताल लगिएको केही समयपछि शुक्रबार रावलपिन्डीस्थित अदियाला जेलमै फिर्ता गरिएको छ।

पाकिस्तान तहरीक–ए–इन्साफ (पीटीआई) का संस्थापक खानको स्वास्थ्य अवस्थाको विस्तृत परीक्षण गर्न सर्वोच्च अदालतले सङ्घीय सरकारलाई निर्देशन दिएको थियो। अदालतको आदेशअनुसार उनलाई दुई दिनभित्र निजी अस्पतालमा लगेर आवश्यक स्वास्थ्य परीक्षण गराउन भनिएको थियो।

स्थानीय सञ्चारमाध्यमका अनुसार कडा सुरक्षा व्यवस्थाबीच खानलाई अस्पताल पुर्‍याइएको थियो। उनको आवागमनलाई ध्यानमा राख्दै अस्पताल आसपास ठूलो संख्यामा सुरक्षाकर्मी परिचालन गरिएको थियो। पित्रास बुखारी रोड र सर्भिस रोड साउथसमेत केही समय सर्वसाधारणका लागि बन्द गरिएको थियो।

खानलाई अस्पताल लैजान इस्लामाबाद राजधानी क्षेत्र प्रहरी, नगर प्रशासन, पाकिस्तान रेन्जर्स र जेल प्रशासनसहितका सुरक्षा निकायबाट आठ सयभन्दा बढी सुरक्षाकर्मी परिचालन गरिएको बताइएको छ।

अस्पतालमा आवश्यक स्वास्थ्य जाँच तथा प्रारम्भिक चिकित्सकीय परीक्षण पूरा भएपछि उनलाई शुक्रबार बिहानै अदियाला जेल फर्काइएको अधिकारीहरूले जनाएका छन्।

सन् २०२३ देखि जेलमा रहेका खान तोशाखाना मुद्दासँग सम्बन्धित १४ वर्षको सजाय भोगिरहेका छन्। पछिल्लो समय उनको रक्तचापमा उतारचढाव देखिएपछि स्वास्थ्य अवस्थालाई लिएर चिन्ता बढेको थियो। जेलमा गरिएको पछिल्लो स्वास्थ्य परीक्षणका अभिलेखमा पनि केही स्वास्थ्यसम्बन्धी समस्या देखिएको उल्लेख गरिएको छ।

सर्वोच्च अदालतको आदेशपछि गरिएको पछिल्लो परीक्षणपछि भने उनलाई पुनः जेलमै फिर्ता गरिएको हो।

राप्रपा बैठकमा झन्डै हात हालहाल?

काठमाडौं। बाग्मती प्रदेशको राजनीतिक विषयमा छलफल गर्न बिहीबार बसेको राप्रपा कार्यसम्पादन समितिको बैठक तनावपूर्ण बनेको खुलेको छ।

बैठकमा पूर्वअध्यक्ष कमल थापा र कार्यसम्पादन समिति सदस्य प्रेम श्रेष्ठबीच भनाभन हुँदै हात हालाहालको अवस्थासमेत सिर्जना भएको स्रोतले जनाएको छ।

बाग्मती प्रदेशमा राप्रपा संसदीय दलका नेता उद्धव थापाले पार्टीको निर्णयविपरीत एमाले नेतृत्वको सरकारलाई समर्थन गरेपछि उनलाई कारबाही गर्ने विषयमा छलफल गर्न अध्यक्ष राजेन्द्र लिङदेनले कार्यसम्पादन समितिको बैठक बोलाएका थिए। यसअघि नै पार्टीको अनुशासन समितिले उद्धव थापामाथि कारबाही गर्न सिफारिस गरिसकेको थियो।

बैठकमा अध्यक्ष लिङदेनले उद्धव थापामाथि कारबाही गर्ने प्रस्ताव अघि सारेपछि कार्यसम्पादन समिति सदस्य प्रेम श्रेष्ठले त्यसको समर्थन गरेका थिए। पार्टीको विधि, विधान र निर्णयविपरीत जाने जोसुकैलाई पनि कारबाही गर्नुपर्ने धारणा राख्दै श्रेष्ठले पार्टी अनुशासन उल्लंघनमा कडाइ गर्नुपर्ने बताएका थिए।

श्रेष्ठले आफ्नो धारणा राखिरहेका बेला पूर्वअध्यक्ष कमल थापा अचानक उठेर उनलाई कडा शब्दमा प्रश्न गरेको स्रोतको भनाइ छ। थापाले श्रेष्ठतर्फ औँला तेर्स्याउँदै, ‘तपाईं अमेरिकी नागरिक भएर यो बैठकमा बस्ने नैतिकता छ? तपाईं धेरै नबोल्नुस्,’ भनेको स्रोतले जनाएको छ।

श्रेष्ठको अमेरिकी नागरिकताको विषय यसअघि पनि राप्रपाभित्र उठ्दै आएको बताइन्छ। गोर्खा घर भएका श्रेष्ठ लामो समयदेखि परिवारसहित अमेरिकामा बस्दै आएका छन् र नेपाल–अमेरिका आउजाउ गरिरहन्छन्। उनीसँग अमेरिकी नागरिकता रहेको राप्रपाका कतिपय नेताहरूले दाबी गर्दै आए पनि श्रेष्ठ लामो समयदेखि पार्टीको नेतृत्व तहमा सक्रिय छन्।

बैठकमा कमल थापाले आफूलाई लक्षित गरेर कडा टिप्पणी गरेपछि श्रेष्ठले पनि त्यसको प्रतिवाद गरेका थिए। त्यसक्रममा दुवैबीच चर्काचर्की बढ्दै गएपछि अवस्था हात हालाहालसम्म पुगेको स्रोतले जनाएको छ।

बैठकमा उत्पन्न विवादका कारण केहीबेर वातावरण निकै तनावपूर्ण बनेको थियो।

बाग्मती प्रदेशमा पार्टीको निर्णयविपरीत सरकारलाई समर्थन गरेको विषयमा उद्धव थापामाथि कारबाही गर्ने प्रस्तावमाथि छलफल भइरहेका बेला नेताहरूबीच व्यक्तिगत आरोप–प्रत्यारोपसमेत भएपछि बैठक थप विवादित बनेको बताइएको छ।

बालेनले ‘बंक’ गरेको रास्वपा बैठकमा को-को सहभागी?

काठमाडौं। सत्तारुढ राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा) को केन्द्रीय समिति बैठक शुक्रबार बस्दै गर्दा प्रधानमन्त्री एवं पार्टीका वरिष्ठ नेता वालेन्द्र शाह(बालेन) भने मुस्ताङतर्फ हानिएका छन्।

रास्वपाको केन्द्रीय समिति बैठक वनस्थलीस्थित घण्टीघरमा जारी छ।

बैठकमा स्थानीय निर्वाचनका लागि उम्मेदवार छनोटको रूपरेखा, ‘राइट टु रिकल’ सम्बन्धी दस्ताबेज, संगठन व्यवस्थापन तथा विभिन्न पदमा मनोनयनलगायत दर्जनभन्दा बढी विषयमा छलफल हुने बताइएको छ।

तर, बैठककै दिन प्रधानमन्त्री शाह सडकमार्ग हुँदै पोखरा भएर मुस्ताङतर्फ निस्किएका हुन्। उनको भ्रमणबारे प्रधानमन्त्रीको सचिवालय र सुरक्षा संयन्त्रसमेत स्पष्ट जानकारी दिन अनिच्छुक देखिएका छन्।

प्रधानमन्त्रीको सचिवालयका एक सदस्यले भ्रमणको पुष्टि गरे पनि यसको उद्देश्यबारे आफूहरूलाई जानकारी नभएको बताएका छन्। उनका अनुसार भ्रमणको उद्देश्य सार्वजनिक नगर्न निर्देशन दिइएको छ।

यसअघि प्रधानमन्त्री शाह धादिङको गजुरीस्थित नेपाली सेनाको भैरव दल गणमा पुगेका थिए। त्यहाँ केही समय बसेपछि उनी मुस्ताङतर्फ लागेको बताइएको छ।

प्रधानमन्त्री शाह पार्टीको केन्द्रीय समिति तथा अन्य आन्तरिक बैठकमा नियमित रूपमा सहभागी नहुने विषय यसअघि पनि चर्चामा आउने गरेको थियो। यसपटक भने पार्टीको महत्वपूर्ण बैठककै दिन उनी राजधानीबाहिर निस्किएपछि त्यसले थप राजनीतिक चासो जन्माएको छ।

रास्वपाको बैठकमा स्थानीय तह निर्वाचनका लागि उम्मेदवार छनोटको मापदण्ड तथा प्रक्रिया अनुमोदन गर्ने, ‘राइट टु रिकल’ सम्बन्धी दस्ताबेज तयार गर्ने र संगठनात्मक व्यवस्थापनबारे छलफल गर्ने तयारी छ।

त्यसैगरी केन्द्रीय समिति तथा पदाधिकारी, सचिवालय सदस्य, विभागीय प्रमुख र स्थानीय निर्वाचनका लागि केन्द्रीय उम्मेदवार छनोट समितिका सदस्य मनोनयनसम्बन्धी विषय पनि बैठकका एजेन्डामा छन्।

बैठकमा को-को सहभागी ?

उत्कृष्ट अस्पतालअगाडिको ‘बिरामी’ सडक [तस्वीरहरू]

चितवन। चितवनको भरतपुरलाई स्वास्थ्य सेवाको केन्द्र मानिन्छ। भरतपुर अस्पताल पनि सेवा प्रवाहका हिसाबले देशका संघीय अस्पतालमध्ये उत्कृष्ट मानिएको छ। तर, यही अस्पतालको गेटसम्म पुग्ने सडकको अवस्था हेर्दा भने विकासको अर्को तस्बिर देखिन्छ।

दैनिक हजारौँ बिरामी उपचारका लागि पुग्ने अस्पतालअगाडिको सडक लामो समयदेखि खाल्डाखुल्डी र उबडखाबड छ। एम्बुलेन्समा गम्भीर बिरामी ल्याउँदा होस् वा उपचारपछि घर फर्काउँदा, सडकको अवस्थाले बिरामीलाई थप पीडा दिने गरेको सेवाग्राही बताउँछन्।

सडकको दुरावस्थाबाट बिरामी मात्र होइन, चिकित्सक, नर्स, अस्पतालका कर्मचारी, स्थानीय बासिन्दा र विद्यार्थीसमेत प्रभावित छन्। खाल्डाखुल्डीका कारण सवारी चलाउन कठिन छ। धुलो उड्दा पैदल हिँड्नेहरू मुख छोप्न बाध्य छन्। वर्षा हुँदा सडकमा पानी जमेर आवतजावत झनै कठिन हुने गरेको छ।

स्थानीयका अनुसार सडक लामो समयदेखि भत्काएर छाडिएको छ। निर्माणस्थलमा नियमित काम नहुँदा समस्या झनै लम्बिएको उनीहरूको गुनासो छ।

सम्बन्धित निकायले भने नाली निर्माणमा देखिएको प्राविधिक जटिलता र निर्माण सामग्रीको मूल्यवृद्धिका कारण काम प्रभावित भएको बताएको छ। नाली निर्माणको अधिकांश काम सकिएको र अब फुटपाथ तथा कालोपत्रेको काम अघि बढाउने दाबी गरिएको छ।

तर, अस्पतालअगाडिको यो सडकमा समस्या भोगिरहेका नागरिकका लागि आश्वासनभन्दा कामको गति महत्वपूर्ण छ।

भरतपुर अस्पतालमा उपचार गर्न आउने बिरामीले अस्पताल पुग्नुअघि नै सडकको झट्का खेप्नुपर्ने अवस्था आफैंमा विडम्बनापूर्ण छ। जहाँ मानिस स्वास्थ्य उपचारका लागि पुग्छन्, त्यहीँ पुग्ने बाटो नै अस्वस्थ हुनु विकास व्यवस्थापनको गम्भीर कमजोरी हो।

अस्पताल उत्कृष्ट भएर मात्र पुग्दैन। बिरामीलाई अस्पतालसम्म सुरक्षित र सहज रूपमा पुर्‍याउने सडक पनि त्यत्तिकै महत्वपूर्ण हुन्छ। त्यसैले भरतपुर अस्पतालअघिको सडकलाई तत्काल व्यवस्थित गर्नु सम्बन्धित निकायको प्राथमिकतामा पर्नुपर्छ।

तस्वीरहरू:

 

निरन्तर संसद र समिति छल्दै बालेन

काठमाडौं। सत्तारूढ राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा) का सभापति रवि लामिछानेले बोलाएको संसदीय दलको बैठकमा प्रधानमन्त्री एवं वरिष्ठ नेता वालेन्द्र शाह(बालेन) अनुपस्थित भएपछि पार्टीभित्र उनको भूमिकालाई लिएर प्रश्न उठेको छ।

बुधबार सिंहदरबारस्थित संसदीय दलको कार्यालयमा लामिछानेले मन्त्री तथा सांसदहरूसँग छलफल गरिरहेका बेला संसदीय दलका नेता शाह भने प्रधानमन्त्री तथा मन्त्रिपरिषद्को कार्यालयमा व्यस्त थिए।

उनी मुख्यसचिवसहित विभिन्न मन्त्रीसँग सरकारको कार्यसम्पादन मूल्यांकन सम्झौताको तयारीमा रहेको बताइएको छ।

संसदीय दलको बैठकमा सहभागी हुन मन्त्री तथा सांसदहरूलाई अनिवार्य गरिएको थियो। तर, दलका नेता नै बैठकमा उपस्थित नभएपछि बैठकको वैधानिकता र प्रक्रियामाथि प्रश्न उठेको हो। शाहसँगै रक्षामन्त्रीको जिम्मेवारीसमेत सम्हालिरहेका उनी बैठकमा सहभागी भएनन्। भौतिक पूर्वाधारमन्त्री सुनिल लम्साल र ऊर्जामन्त्री विराजभक्त श्रेष्ठ पनि बैठकमा उपस्थित भएनन्। अन्य मन्त्री तथा सांसद भने बैठकमा सहभागी थिए।

रास्वपाको संसदीय विधानअनुसार संसदीय दलको बैठक दलका नेताले बोलाउने व्यवस्था छ। दलका नेता अनुपस्थित रहेको अवस्थामा उपनेताले बैठक आह्वान गर्न सक्ने प्रावधान छ। तर, पार्टी सभापतिले आफ्नो हैसियतमा संसदीय दलको बैठक बोलाउने स्पष्ट व्यवस्था नरहेको नेताहरू बताउँछन्।

लामिछाने पार्टीका सभापति भए पनि संसदीय दलमा उनी एक सदस्यमात्र हुन्। त्यसैले शाह बैठकमा उपस्थित हुन नसक्ने अवस्था पहिल्यै तय भएको भए उपनेता गणेश पराजुलीमार्फत बैठक बोलाइनुपर्ने देखिन्थ्यो।

बैठककै क्रममा प्रधानमन्त्री शाहको अनुपस्थितिबारे प्रश्न उठेपछि सभापति लामिछानेले त्यसलाई औपचारिक संसदीय दलको बैठक नभई अनौपचारिक छलफलका रूपमा स्पष्ट पारेका थिए। उनले आगामी दिनमा संसदीय दलका नेता शाहकै उपस्थितिमा बैठक आयोजना गरिने बताएका थिए।

रास्वपामा पार्टी सञ्चालन र सरकार सञ्चालनको जिम्मेवारी अलग–अलग व्यक्तिले सम्हाल्ने गरी गरिएको राजनीतिक समझदारीसँग बुधबारको घटनालाई जोडेरसमेत हेरिएको छ।

निर्वाचनअघि पुस १३ गते लामिछाने र काठमाडौँ महानगरपालिकाका पूर्वमेयर शाहबीच सातबुँदे सहमति भएको थियो। उक्त सहमतिमा पार्टीको नेतृत्व तथा सञ्चालन लामिछानेले र सरकारको नेतृत्व तथा सञ्चालन शाहले गर्ने समझदारी बनेको थियो। यही समझदारीअनुसार शाहलाई पछि संसदीय दलको नेता बनाउने तयारी भए पनि त्यसबेला विद्यमान पार्टी विधान बाधक बनेको थियो।

फागुन २१ गतेको निर्वाचनमा रास्वपाले ठूलो सफलता हासिल गरेपछि भने उक्त सहमतिअनुसार शाहलाई संसदीय दलको नेता बनाउने बाटो खुलेको थियो। चैत १२ गते वनस्थलीस्थित पार्टी केन्द्रीय कार्यालयमा बसेको केन्द्रीय समिति र संसदीय दलको संयुक्त बैठकले शाहलाई प्रधानमन्त्रीको उम्मेदवार बनाउने निर्णय गरेको थियो। त्यसलगत्तै बसेको संसदीय दलको बैठकले सभापति लामिछानेकै प्रस्तावमा शाहलाई संसदीय दलको नेता चयन गरेको थियो।

पार्टीको निर्णयअनुसार चैत १३ गते राष्ट्रपति रामचन्द्र पौडेलले संविधानको धारा ७६(१) बमोजिम शाहलाई प्रधानमन्त्री नियुक्त गरेका थिए।

तर, प्रधानमन्त्री बनेयता शाहको पार्टीगत सक्रियता भने सीमित देखिएको छ। चितवनमा भएको रास्वपाको प्रथम महाधिवेशनमा सहभागी भएबाहेक उनी पार्टीका अन्य बैठकमा सहभागी नभएको बताइएको छ। संसदीय दलको नेता बनेपछि पनि शाहले अहिलेसम्म संसदीय दलको बैठक आफैँ आह्वान गरेका छैनन्।

यही पृष्ठभूमिमा सभापति लामिछानेले बोलाएको बैठकमा संसदीय दलका नेता शाह अनुपस्थित हुनुले रास्वपाभित्र पार्टी र सरकारबीचको समन्वय, संसदीय दलको नेतृत्व तथा सातबुँदे सहमतिको कार्यान्वयनबारे फेरि बहस सुरु हुने संकेत गरेको छ।

प्रधानमन्त्री बालेन धादिङ पुगे, पोखरा हुँदै मुस्ताङ जाने तयारी

काठमाडौं । प्रधानमन्त्री वालेन्द्र शाह(बालेन) शुक्रबार धादिङ पुगेका छन् । पृथ्वीराजमार्ग हुँदै धादिङको गजुरी पुगेका प्रधानमन्त्री शाह गजुरीस्थित भैरव दल गणमा पुगेका छन् ।

उनी त्यहाँ केही समय रहने कार्यक्रम रहेको जनाइएको छ ।

धादिङका प्रमुख जिल्ला अधिकारीका अनुसार प्रधानमन्त्री शाहको धादिङ भ्रमण निजी प्रकृतिको रहेको बुझिएको छ ।

गजुरीमा केही समय बसेपछि प्रधानमन्त्री शाह पोखरा जाने र त्यसपछि मुस्ताङतर्फ जाने कार्यक्रम रहेको सुरक्षा स्रोतलाई उद्धृत गर्दै समाचारमा उल्लेख गरिएको छ ।

प्रधानमन्त्रीको मुस्ताङ भ्रमणको विस्तृत उद्देश्यबारे भने औपचारिक रूपमा जानकारी सार्वजनिक गरिएको छैन ।

पछिल्लो विवरणअनुसार उनको यात्रा पोखरा हुँदै मुस्ताङतर्फ अघि बढ्नेछ ।

ओलीलाई अध्यक्षबाट हटाउने कुरा असान्दर्भिक : सांसद पाेर्तेल

काठमाडौं । नेकपा एमालेका राष्ट्रिय सभा सदस्य सोमनाथ पोर्तेलले पार्टी पुनगर्ठनको नाममा पार्टी अध्यक्ष केपी शर्मा ओलीको विकल्प खोज्न नहुने बताएका छन् । उनले नेतृत्व हेरफेर महाधिवेशनबाहेक अन्य विकल्पबाट नहुने बताए ।

नेपाल वान एचडीसँग गरिएको संवादको क्रममा उनले भने, ‘उहाँलाई नेतृत्वमा आउन नदिने र आएपछि पटकपटक हटाउन खोज्ने प्रवृत्ति अहिलेदेखिको होइन तर पुनगर्ठनको नाममा अध्यक्ष ओली हट्नु हुन्न, हटाउनु हुँदैन । अब चार वर्ष कुर्नुपर्छ ।’

पार्टी पुनर्गठन राजनीतिक विचार, कार्यदिशा र संगठन सुदृढीकरणका लागि गर्न सकिने बताए । तर, नेतृत्व परिवर्तनका लागि नहुने उनको भनाइ छ ।

पार्टी चुनावमा हारेको विषयलाई आधार बनाएर नेतृत्व परिवर्तनको एजेण्डा स्वीकार्य नहुने पनि बताए ।

‘चुनावमा नेतालाई कार्यकर्ताले नै पत्याएनन्, कार्यकर्तालाई जनताले,’ उनले भने, ‘जितको जसरी सामूहिक रुपमा अपनत्व ग्रहण गरिन्छ, हारको पनि त्यस्तै गर्नुपर्छ ।’

सांसद पोर्तेलले एमालेलाई पुनर्जागृत गर्दै आगामी प्रदेश र स्थानीय तह निर्वाचनबाट शक्तिमा फर्काउनुपर्ने बताए ।

उद्धवलाई कारबाही, लिङ्देनलाई झड्का

काठमाडौं । बागमती प्रदेश राप्रपा संसदीय दलका नेता उद्धव थापामाथि अध्यक्ष राजेन्द्र लिङ्देनले गरेको कारबाहीले पार्टीभित्र नयाँ विवाद जन्माएको छ।

कारबाहीको निर्णयसँगै लिङ्देन पार्टीभित्रै थप घेराबन्दीमा परेका छन्। थापालाई कारबाही गर्ने लिङ्देनको निर्णयप्रति पूर्वअध्यक्षदेखि वरिष्ठ उपाध्यक्षसम्मका प्रभावशाली नेताहरूले सार्वजनिक रूपमै असहमति जनाएका छन्।

पूर्वअध्यक्ष डा. प्रकाशचन्द्र लोहनी, पूर्वअध्यक्ष कमल थापा, वरिष्ठ उपाध्यक्ष विक्रम पाण्डे, बागमती प्रदेश अध्यक्ष विक्रम थापालगायत नेताहरूले कारबाही प्रक्रियामाथि प्रश्न उठाउँदै सामूहिक रूपमा ‘नोट अफ डिसेन्ट’ दर्ज गरेका छन्।

यससँगै विवाद उद्धव थापाले पार्टी निर्देशन माने वा मानेनन् भन्ने विषयमा मात्र सीमित रहेन।

अब विवाद पार्टीभित्र निर्णय गर्ने शैली, फरक मतको सम्मान र नेतृत्वले असहमतिलाई कसरी व्यवस्थापन गर्छ भन्ने तहमा पुगेको छ।

लिङ्देन पक्षले भने बागमतीको घटनालाई स्पष्ट रूपमा अनुशासन उल्लंघनका रूपमा व्याख्या गरेको छ।

पार्टी केन्द्रले बागमतीमा कुनै दललाई सरकार गठनमा समर्थन नगर्ने निर्णय गरेको अवस्थामा उद्धव थापासहितका सांसदले एमाले नेतृत्वको सरकारलाई समर्थन गरेको भन्दै कारबाही गरिएको अध्यक्ष लिङ्देनको भनाइ छ। तर, यही निर्णयले लिङ्देनलाई राजनीतिक रूपमा अप्ठ्यारोमा पारेको छ।

पूर्वअध्यक्ष कमल थापाले कारबाहीको निर्णय हतारमा गरिएको आरोप लगाएका छन्।

उनका अनुसार बागमतीको घटनामात्र होइन, विगतमा पार्टीले केन्द्र तथा प्रदेश सरकारमा सहभागी हुने गरेका निर्णयसमेत समग्र रूपमा समीक्षा गर्नुपर्ने प्रस्ताव गरिएको थियो।

उनका अनुसार निष्पक्ष अध्ययनका लागि समिति गठन गरेर त्यसको प्रतिवेदनका आधारमा निर्णय गर्नुपर्ने सुझाव दिइएको थियो। तर नेतृत्वले त्यसलाई अस्वीकार गर्दै तत्काल कारबाही अघि बढाएको उनको आरोप छ।

यसले असहमति सामान्य गुटगत असन्तुष्टि नभएको देखाएको छ। पार्टीको औपचारिक निर्णय प्रक्रियामै शीर्ष नेताहरूले फरक मत दर्ज गरेका छन्।

असन्तुष्ट नेताहरूले उद्धव थापाको कारबाही रोक्नुपर्ने मात्र भनेका छैनन्। उनीहरूले राप्रपाको सत्ता रणनीतिमाथि नै प्रश्न उठाएका छन्।

उनीहरूको प्रश्न छ- वर्तमान अवस्थामा राप्रपा विभिन्न तहका सरकारमा सहभागी हुनु कति उपयुक्त छ?

यसअघि केन्द्र तथा प्रदेश सरकारमा सहभागी हुने पार्टीका निर्णय कति सही थिए? प्रदेशका सभामुख र उपसभामुख पदमा रहिरहने निर्णयको औचित्य के थियो? भदौ २४ गतेको आन्दोलनपछि केन्द्र र प्रदेशका सांसदहरूले दिएको राजीनामाको औचित्य के हो?

यी प्रश्नले बागमती विवादलाई राप्रपाको आन्तरिक अनुशासनभन्दा धेरै माथि पुर्‍याएको छ। अब बहस पार्टीको राजनीतिक दिशामाथि हुन थालेको छ।

असन्तुष्ट नेताहरूले पार्टी ‘अत्यन्तै जटिल मोड’ बाट गुज्रिरहेको भन्दै अहिले कारबाहीभन्दा एकता र सद्भाव आवश्यक रहेको बताएका छन्।

कमल थापा मात्रै होइनन्

लिङ्देनका लागि सबैभन्दा ठूलो चुनौती असहमतिको दायरा हो।

कमल थापा र लिङ्देनबीचको पुरानो राजनीतिक सम्बन्धलाई हेर्दा थापाको असहमति अपेक्षित मान्न सकिन्छ। २०७८ को महाधिवेशनमा लिङ्देनले कमल थापालाई पराजित गरेका थिए। त्यसपछि थापा राप्रपाबाट अलग भएका थिए। पछि उनी पुनः राप्रपामा फर्किएका हुन्।

तर अहिले लिङ्देनसँग असहमति जनाउने व्यक्ति कमल थापा मात्रै छैनन्।

पूर्वअध्यक्ष डा. प्रकाशचन्द्र लोहनी, वरिष्ठ उपाध्यक्ष विक्रम पाण्डे र बागमती प्रदेश अध्यक्ष विक्रम थापासमेत एउटै निर्णयको विपक्षमा उभिएका छन्। त्यसैले यसलाई दुई नेताबीचको व्यक्तिगत टकरावका रूपमा मात्रै बुझ्न कठिन भएको छ।

यसले लिङ्देनको नेतृत्वशैलीमाथि नै प्रश्न उठाउने ठाउँ बनाएको छ।

लिङ्देनले पार्टी निर्णयलाई कडाइका साथ कार्यान्वयन गराउन खोजेका छन्। उनको सन्देश छ- पार्टी केन्द्रको निर्णयभन्दा बाहिर गएर संसदीय दलले आफूखुसी राजनीतिक निर्णय गर्न पाउँदैन।

तर प्रश्न यहीँबाट सुरु भएको छ।

पार्टी अनुशासन कायम गर्ने नाममा नेतृत्वले फरक मतलाई कति ठाउँ दिन्छ? निर्णयअघि पर्याप्त छलफल भयो कि भएन? कारबाही नै अन्तिम विकल्प थियो कि थिएन?

यिनै प्रश्न अहिले राप्रपाभित्र उठिरहेका छन्।

लिङ्देनले अनुशासनको प्रश्नलाई प्राथमिकतामा राखेका छन्। तर वरिष्ठ नेताहरूले विधि, प्रक्रिया र संवादको प्रश्न उठाएका छन्। दुई पक्षबीचको यही फरक दृष्टिकोणले विवादलाई थप गहिरो बनाएको छ।

लिङ्देनमाथि दबाब बढ्दै

राप्रपाले पछिल्ला वर्षमा राजसंस्था, हिन्दुराष्ट्र र वैकल्पिक राजनीतिक शक्तिको एजेन्डा बोकेर आफ्नो राजनीतिक आधार विस्तार गर्ने प्रयास गर्दै आएको छ। तर नेतृत्वभित्रै विवाद बढ्दै जाँदा त्यसको असर संगठन र जनतामाझ जाने राजनीतिक सन्देशमा पर्न सक्ने चिन्ता बढेको छ।

बागमतीको विवाद त्यसैको पछिल्लो उदाहरण बनेको छ।

उद्धव थापामाथिको कारबाहीले एउटा सांसदलाई अनुशासनमा राख्नेभन्दा ठूलो राजनीतिक प्रभाव पारेको छ। यसले लिङ्देनको नेतृत्वसँग असन्तुष्ट नेताहरूलाई एउटै ठाउँमा ल्याइदिएको छ।

अहिलेको अवस्थामा लिङ्देनको चुनौती उद्धव थापा मात्रै होइनन्। पार्टीभित्र बढ्दै गएको असहमतिको व्यवस्थापन पनि हो।

 

बालेन्द्र सरकारले सुकुम्बासी व्यवस्थापन गर्न खोजेको कि सुकुम्बासीको ‘शव’?

काठमाडाैं। बालेन्द्र शाह ‘बालेन’ नेतृत्वको सरकारले गरिबलाई देखिसहँदैन। यो सरकारले कमजोरहरूलाई हेर्न सक्दैन-लखेट्छ। राज्यको परिभाषामा एउटा कुरा सुन्न पाइन्छ-राज्य त्यसैको हुनुपर्छ-जसको केही छैन र कोही छैन। अर्थात् गरिब, कमजोर, शक्तिहीनहरूको पक्षमा राज्यले काम गर्नुपर्ने हो।

तर, बालेन्द्र सरकार ठिक त्यसको विपरीत छ। उसले सिंहदरबारको सिंहासनमा बसेर गरिब, पीडित, शक्तिहीनहरूसँग सिँगौरी खेल्छ। सेनाको बन्दुक र प्रहरीको लाठी देखाएर खान नपाएकाहरूको भात खोस्छ। लाउन नपाएकाहरूको कपडा खोस्छ। हिँड्न खोज्नेको खुट्टा भाँच्न तम्सिन्छ। गर्न खोज्नेहरूको हातमा हत्कडी थमाउँछ। बोल्नेहरूको ओठमा पट्टी बाँध्न खोज्छ। लेख्नेहरूको कलमको निब उखेल्न उद्दत हुन्छ। धम्काउँछ। तर्साउँछ। पिट्छ।

बालेन्द्र सरकारको जग जेनजी विद्रोह हो। जेनजी विद्रोहका क्रममा बालेन्द्र शाहहरूले वकालत गर्ने गरेका मुद्दाहरू हुन्-सुकुम्बासी समस्या, लघुवित्तका समस्या, सहकारी पीडित, सुशासन, पारदर्शिता। शाहले चुनाव लडेको दल राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीको वाचापत्रमा लेखिएको छ-सुकुम्बासी समस्या एक हजार दिनभित्र समाधान गर्ने। उनको पार्टीका सभापति रवि लामिछानेले चुनावताका भन्ने गर्थे-सुकुम्बासी बस्तीमा डोजर चल्यो भने म छाती थाप्न आउँछु।

तर, डोजर चलेको बेला भने लामिछाने कुम्भकर्ण निद्रामा थिए। मानौँ, रविहरू-बालेन्द्रहरू र यो समूहले पोसेको एलिट वर्गबाहेक अरू कोही पनि यो देशको नागरिक नै होइनन्। उनीहरूको सामूहिक योजनामा बालेन्द्र सरकार गठन भएको केही दिनमै गोली-लाठी-बर्दीको धाकधम्की दिएर गरिब सुकुम्बासी बस्तीहरूमा डोजर चलाइयो। त्यतिबेला सुकुम्बासी नागरिकहरू एकसरो बस्त्रसहित आलाप-विलाप गरिरहेका थिए। चिरनिद्रामा रहेका एलिटहरूलाई केको मतलब? रोम जलिरहेछ, निरो बाँसुरी बजाइरहेछ भनेजस्तै उनीहरू सुकुम्बासीको आलाप-विलापको रमिता हेर्दै बसे।

व्यवस्थापनका नाममा बालेन्द्र सरकारले सुरु गरेको डोजर अभियानले तीन हजारभन्दा बढी सुकुम्बासी काठमाडौँका खोला किनारबाट विस्थापित हुनुपर्‍यो। सरकारले उनीहरूको चित्कार सुनेन। अथवा सुन्न चाहेन। सरकारले सुत्केरी महिलाको व्यथालाई नजरअन्दाज गर्‍यो। पाँच वर्षे स्कुले बच्चाहरूले लेखेका क, ख, राका अक्षरलाई बालेन्द्र सरकारले च्यातिदियो। ८०/९० वर्षे बुढा वृद्धवृद्धालाई लखेटेको सरकारले कसैको केही पनि सुन्न चाहेन।

व्यवस्थापनका नाममा काठमाडौँका विभिन्न स्थानमा पुर्‍याइएका सुकुम्बासीलाई सरकारले त्यहाँबाट पनि लखेटिरहेको छ। कतै खाना दिएको छैन। कतै बस्ने ठाउँ असुरक्षित छ। कति बालबालिकाहरू स्कुल जानबाट वञ्चित छन्। कतै किचेन बन्द गर्न लगाइएको छ। कतै होल्डिङ सेन्टर नै डुबानमा परेका छन्। त्यसपछि स्थानान्तरणका नाममा सुकुम्बासीलाई थप अलपत्र पारेको छ।

यही बीचमा दश जना सुकुम्बासी नागरिकहरूले आत्महत्या गरिसकेका छन्। व्यवस्थापनको योजना बिनै गरिएको प्रतिस्थापनको कारणले गर्दा सुकुम्बासी नागरिकहरू अनाहकमा आत्महत्याको बाटो रोजिरहेका छन्। मान्छे त्यतिबेला मर्छ-जतिबेला मान्छे विकल्पविहीन बन्छ। बाँच्ने आधार सकिएपछि मान्छेले मृत्युको बाटो रोज्छ। दुःखी दुःखको आहालमा डुबेपछि मान्छेले आत्महत्या गर्छ।

तर, सुकुम्बासी नागरिकको हकमा भने यी सबै मृत्युहरू आत्महत्या होइनन्, हत्या हुन्। सरकारले गरेका हत्या। बालेन्द्र सरकारले लखेटी-लखेटी, तड्पाई-तड्पाई, बस्न नदिएर, खान नदिएर, लाउन नदिएर अनि बाँच्न नदिएर गरेका हत्या।

नागरिकको गास, वास, कपासको जिम्मा हरेका देशका राज्यले लिएका हुन्छन्, लिनुपर्छ। नेपालको संविधानले पनि गास, बास र कपासलाई मौलिक अधिकार र आधारभूत मानवीय आवश्यकता र अधिकार हुन् भनेको छ। मानव अधिकार सम्बन्धी १२१५ मा जारी भएको पहिलो लिखित दस्तावेज म्याग्नाकार्टाले पनि यही कुराको व्याख्या गरेको छ।

तर, बालेन्द्र सरकारले मानव अधिकारका ती आधारभूत आवश्यकता नै भाँच्ने काम गर्‍यो। नागरिकबाट ती हकहरूलाई खोस्यो। मान्छे खान नपाएपछि भोकले मर्छ। मान्छे लाउन नपाएपछि लाजले मर्छ। मान्छे बस्न नपाएपछि चिन्ताले मर्छ। बालेन्द्र सरकारले पनि यी सबै कुरा कृत्रिम रूपमा सिर्जना गर्‍यो र नागरिकको हत्या गर्ने काम गर्‍यो।

बालेन्द्र सरकारले विकल्पविहीन बनाएपछि सरकार गठनको पहिलो चार महिनामा १० जना सुकुम्बासी नागरिकहरूको निधन भएको छ।

थापाथलीका ५७ वर्षीय हीरालाल हजारा पासवान बोडे होल्डिङ सेन्टरमा झुन्डिएको अवस्थामा मृत फेला परेका थिए। मनोहराका १८ वर्षीय रविन तामाङले घर भत्किने तनावपछि आत्महत्या गरे। शान्तिनगरकी कमला बलम्पाकी र मनोहराकी पार्वती विकको हृदयाघातबाट मृत्यु भयो। यस्तै, उज्ज्वल तामाङ, कर्णबहादुर श्रेष्ठ, भेषराज दर्जी, सुशीला थापा (हिरा पुन), रतनदेवी मलाहानी र बल्खुका ईन्द्रबहादुर राईले विस्थापनको पीडा थेग्न नसकेपछि प्राण त्यागे। आज मात्रै ५० वर्षीय चम्बरबहादुर नेपालीले आत्महत्या गरे।

बालेन्द्र सरकारले सुकुम्बासीहरूको व्यवस्थापन गर्न खोजेको कि सुकुम्बासीको लाश? गरिब, निर्धा, पीडित, कमजोर नागरिकको नहुने राज्य किन चाहियो? यो राज्य कसका लागि हो? कि यो देश रवि लामिछानेहरू र बालेन्द्र शाहहरूको मात्रै हो? कि उनीहरूले पोसेका एलिटहरूको मात्रै हो? सरकार भएको अनुभूति शक्तिहीनहरूले गर्नु पर्ने हैन र? दीनहीनको पक्षमा सरकार हुनुपर्ने हैन र? यही अनुपातमा सुकुम्बासीले आत्महत्या गर्दै गए भने? कति पुग्छ? आफैँले वकालत गर्ने गरेको न्यायको बलात्कार गरेका हुन् बालेन्द्र र रविहरूले? बालेन्द्र र रविहरू हत्यारा हुन् कि होइनन्? बालेन्द्र र रविहरू हत्यारा हुन् भने मुखुण्डो पहिरिएर खुलेआम बाहिर किन घुमिरहेका छन्? जेल किन परेका छैनन्?

बालेन्द्र र रविहरूले फलाकेका भाषणहरूको पनि हत्या भएको हो? बालेन्द्रले त्यो बलिदानी शीर्षकको गीता बिर्सेका हुन्? रविले टेलिभिजनमा दुनियाँलाई गाली गर्दै यो भएन, त्यो भएन भन्दै गरेको गाली बिर्सेका हुन्? बालेन्द्र सरकारले व्यवस्थापन गर्न नसक्ने भए गरिब र निराधार सुकुम्बासीहरूको उठिबास किन लगाएको? सुकुम्बासी नागरिकको विस्थापन र विस्थापनपछि भएका यी मृत्युहरूले सरकारको कार्यशैली र चरित्रमाथि गम्भीर प्रश्न सिर्जना भएका छन्।

पुनश्च: राज्य त्यसैको बन्नुपर्छ-जसको कोही छैन। केही छैन। जो आधारहीन छ। जो विकल्पविहीन विहीन छ। जो कमजोर छ। राज्य त्यसैको बन्नुपर्छ। गरिब-निमुखालाई लखेटेर पुँजीपति र एलिटहरूलाई पोसेर पाल्ने अधिकार र हक कुनै पनि राज्यलाई छैन र हुनुहुँदैन।

बागमतीमा मन्त्रीले लिए शपथ

काठमाडौं। बागमती प्रदेश सरकारमा ६ जना मन्त्री नियुक्त भएका छन् । नव नियुक्त मुख्यमन्त्री किरण थापा मगरको सिफारिसमा प्रदेश प्रमुख दीपकप्रसाद देवकोटाले उनीहरूलाई मन्त्री नियुक्त गरेका हुन् ।

नवनियुक्त मन्त्रीहरूले बिहीबार प्रदेश प्रमुख देवकोटासमक्ष पद तथा गोपनीयताको शपथ ग्रहण गरेका छन् । सत्तारूढ गठबन्धनमा रहेका नेकपा एमाले, नेकपा र राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी (राप्रपा)बाट मन्त्री नियुक्त गरिएको हो ।

मुख्यमन्त्री थापाले एमालेबाट भरतबहादुर केसी र ज्ञानबहादुर तामाङ, नेकपाबाट सरल सहयात्री तथा राप्रपाबाट गिरबहादुर तामाङ, राजु विष्ट र राजेन्द्र प्रजापतिलाई सरकारमा सहभागी गराएका छन् ।

मन्त्रालयको जिम्मेवारी बाँडफाँटअनुसार भरतबहादुर केसीलाई भौतिक पूर्वाधार विकास मन्त्रालय र सरल सहयात्रीलाई आर्थिक मामिला तथा योजना मन्त्रालयको जिम्मेवारी दिइएको छ ।

त्यस्तै राप्रपाबाट नियुक्त गिरबहादुर तामाङलाई स्वास्थ्य तथा सामाजिक मन्त्रालय, राजु विष्टलाई खानेपानी, ऊर्जा तथा सिँचाइ मन्त्रालय र राजेन्द्र प्रजापतिलाई उद्योग, पर्यटन, श्रम तथा यातायात मन्त्रालयको जिम्मेवारी तोकिएको छ । एमालेका ज्ञानबहादुर तामाङ भने विनाविभागीय मन्त्री बनेका छन् ।

बागमती प्रदेशमा आठ मन्त्रालय रहेकामा कृषि, पशुपन्छी, वन तथा वातावरण मन्त्रालय र आन्तरिक मामिला, कानुन तथा सहकारी मन्त्रालयको जिम्मेवारी भने मुख्यमन्त्री थापाले आफैंसँग राखेका छन् ।

नयाँ मन्त्रीहरूको नियुक्तिसँगै बागमती प्रदेश सरकारको मन्त्रिपरिषद्ले पूर्णता पाउने प्रक्रिया अघि बढेको छ।

सत्ता गठबन्धनमा रहेका दलहरूबीच मन्त्रालय बाँडफाँट गरेर सरकार विस्तार गरिएको हो ।

रास्वपाको मधेश किचलो मिलाउन जिल्ला दौडाहामा रवि

काठमाडौं। राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा)का सभापति रवि लामिछाने मधेश प्रदेशका जिल्लामा पार्टी अधिवेशनको वातावरण बनाउन भ्रमणमा निस्कने भएका छन् ।

रास्वपाले अन्य प्रदेशको अधिवेशन सम्पन्न गरिसके पनि मधेश प्रदेशको अधिवेशन भने हुन सकेको छैन ।

मधेशका जिल्लामध्ये पर्सामा नयाँ नेतृत्व चयन भइसकेको छ । तर, अन्य जिल्लामा अधिवेशन हुन सकेको छैन । केही जिल्लामा अधिवेशन प्रक्रिया सुरु भए पनि विवाद उत्पन्न भएपछि स्थगित गरिएको थियो ।

जिल्ला तहअन्तर्गतका पार्टी संरचनाको अधिवेशनसमेत अधिकांश स्थानमा बाँकी रहेको रास्वपाले जनाएको छ । अन्य ६ प्रदेशमा अधिवेशन सम्पन्न भइसक्दा मधेशमा भने आन्तरिक विवादका कारण प्रक्रिया अघि बढ्न सकेको थिएन ।

रास्वपा सभापति लामिछानेले केन्द्रीय महाधिवेशन सम्पन्न भएपछि नै मधेशमा बाँकी अधिवेशन गराउने विषयमा सक्रिय हुने बताएका थिए । यसैक्रममा बुधबार मधेश प्रदेशका केही सांसदले लामिछानेसँग भेट गरी अधिवेशनको विषयमा छलफल गरेका छन् ।

भेटका क्रममा लामिछानेले भदौ १० गतेपछि मधेशका जिल्लाको भ्रमण गर्ने जानकारी गराएको रास्वपा मधेश प्रदेशका एक सांसदले बताए । उनका अनुसार सभापतिको भ्रमणको मुख्य उद्देश्य अधिवेशन हुन नसकेका जिल्लामा पार्टीको आन्तरिक वातावरण सहज बनाउँदै अधिवेशन प्रक्रिया अघि बढाउनु हो ।

लामिछाने चितवनबाट पर्साको ठोरी हुँदै मधेशका विभिन्न जिल्लामा पुग्ने तयारीमा रहेको बताइएको छ । भ्रमणका क्रममा स्थानीय नेता तथा कार्यकर्तासँग छलफल गरी अधिवेशनका लागि आवश्यक वातावरण बनाउने तयारी रहेको पार्टीका नेताहरूको भनाइ छ ।

यसअघि रास्वपाको निर्वाचन आयोगले अधिवेशन हुन नसकेका जिल्लामा प्रक्रिया अघि बढाउन परिपत्र गरिसकेको छ ।

सभापतिको जिल्ला भ्रमणसँगै रोकिएको अधिवेशन प्रक्रिया पुनः अघि बढ्ने अपेक्षा गरिएको छ ।

दुई दिनदेखि बेपत्ता बालक सकुशल भेटिए

नवलपरासी। गैँडाकोट नगरपालिका–१४, भागरबाट दुई दिनदेखि बेपत्ता भएका साढे दुई वर्षीय बालक शिवान तामाङलाई प्रहरीले सकुशल उद्धार गरेको छ । बालकलाई बिहीबार बिहान भागर खोलाको सिरानस्थित शंखदेवी सामुदायिक वन क्षेत्रबाट फेला पारिएको हो ।

भागर निवासी हेमकुमारी आले च्याउ टिप्न स्थानीय शंखदेवी सामुदायिक वनमा गएकी थिइन् । घर फर्किएपछि नाति शिवान घरमा नभेटिएपछि परिवार र स्थानीयले आसपासका क्षेत्रमा खोजी सुरु गरेका थिए ।

लामो समयसम्म खोजी गर्दा पनि बालक फेला नपरेपछि प्रहरीलाई खबर गरिएको थियो । त्यसपछि इलाका प्रहरी कार्यालय गैँडाकोट, इलाका प्रहरी कार्यालय रजहर तथा अस्थायी प्रहरी पोस्ट बेल्डियाबाट प्रहरी टोली परिचालन गरिएको थियो । खोजीमा स्थानीय बासिन्दासमेत सहभागी भएका थिए ।

प्रहरी टोलीले सामुदायिक वनको माथिल्लो भाग हुँदै भागर खोलाको सिरान क्षेत्रमा खोजी गर्ने क्रममा बालकलाई फेला पारेको हो । उद्धारपछि बालकलाई आवश्यक प्रक्रिया पूरा गरी परिवारको जिम्मा लगाइएको प्रहरीले जनाएको छ ।

बालक सकुशल भेटिएपछि परिवार र स्थानीयले राहत महसुस गरेका छन् । घटनापछि प्रहरीले बालक हराएको क्षेत्र तथा आसपासका स्थानमा खोजीलाई प्राथमिकताका साथ अघि बढाएको थियो ।

उद्धव थापामाथिको कारबाही हतारमा र जबरजस्ती गरियो : कमल थापा

काठमाडौं। राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी (राप्रपा)का नेता कमल थापाले बागमती प्रदेशसभा सदस्य तथा संसदीय दलका नेता उद्धव थापामाथि गरिएको कारबाहीप्रति असहमति जनाएका छन् । उनले पार्टीले पर्याप्त छानबिन नगरी हतारमा कारबाहीको निर्णय गरेको आरोप लगाए ।

बिहीबार बसेको राप्रपा कार्यसम्पादन समितिको बैठकपछि सञ्चारकर्मीसँग कुरा गर्दै कमल थापाले उद्धव थापामाथिको कारबाही पार्टीको विधि, विधान र पद्धतिअनुसार नभएको दाबी गरे ।

उनका अनुसार कारबाही गर्नुअघि विगतमा भएका घटनाक्रम, कमजोरी र निर्णयहरूको समग्र अध्ययन गर्न निष्पक्ष छानबिन समिति गठन गर्नुपर्ने प्रस्ताव राखिएको थियो । तर उक्त प्रस्तावमाथि पर्याप्त छलफल नगरी कारबाहीको निर्णय गरिएको उनको भनाइ छ ।

कमल थापाले आफू र केही अन्य नेताले कारबाहीको निर्णयप्रति लिखित रूपमा फरक मत राखेको जानकारी दिए ।

उनले बागमती प्रदेशमा सरकार गठनका क्रममा केन्द्रबाट स्पष्ट निर्देशन आउन नसकेको र प्रदेश संसदीय दलले लामो समयसम्म पार्टी नेतृत्वको निर्णय कुरेको दाबी गरे । केन्द्रबाट निर्देशन नआएपछि बहुमत प्रदेशसभा सदस्यको निर्णयका आधारमा अघि बढ्नुपर्ने अवस्था आएको उनको भनाइ थियो ।

उद्धव थापामाथि पार्टीको निर्णयविपरीत बागमती प्रदेशमा नेकपा एमाले नेतृत्वको सरकारलाई समर्थन गरेको आरोपमा कारबाही गरिएको हो । राप्रपाले उनलाई प्रदेशसभा सदस्य पदबाट हटाउने तथा पार्टी सदस्यता खारेज गर्ने निर्णय गरेको थियो ।

कमल थापाले पार्टीभित्र देखिएका विवादलाई अनुशासनको कारबाहीबाट मात्र समाधान गर्न खोज्दा समस्या थप जटिल बन्न सक्ने चेतावनी दिए । पार्टी संकटमा रहेका बेला नेता तथा कार्यकर्तामाथि लगातार कारबाही गर्दै जाने प्रवृत्तिले संगठन कमजोर हुने उनको दाबी थियो ।

उनले विगतका निर्णय र पार्टी सञ्चालनका क्रममा भएका कमजोरीको समेत निष्पक्ष समीक्षा गरी त्यसका आधारमा आवश्यक निर्णय लिनुपर्नेमा जोड दिए ।

अख्तियारको डरले कर्मचारी निर्णय गर्न हिच्किचाउने अवस्था छ : मन्त्री गौतम

काठमाडौं। कानुन, न्याय तथा संसदीय मामिलामन्त्री सोविता गौतमले अख्तियार दुरुपयोग अनुसन्धान आयोगको कारबाहीको डरका कारण कर्मचारीतन्त्रमा निर्णय लिन हिच्किचाउने प्रवृत्ति बढेको बताएकी छन् ।

यस्तो अवस्थाले सरकारी कामकारबाही र विकास निर्माणका काम प्रभावित हुने उनको भनाइ छ ।

बिहीबार सिंहदरबारमा बसेको राज्य व्यवस्था तथा सुशासन समितिको बैठकमा मन्त्री गौतमले कानुनले स्पष्ट गरेका विषयमा समेत कर्मचारीले निर्णय लिन र आफ्नो राय दिन डराउने अवस्था देखिएको बताइन् ।

उनले भ्रष्टाचारमा संलग्न हुनेहरूमा अख्तियारको डर हुनु स्वाभाविक भए पनि इमानदार कर्मचारीलाई समेत निर्णय गर्न भयभीत बनाउने अवस्था उचित नभएको बताइन् । कर्मचारीले निर्णय लिन डराएमा सरकारी फाइल लामो समयसम्म अघि नबढ्ने र त्यसको असर समग्र प्रशासनिक कार्यसम्पादनमा पर्ने उनको भनाइ थियो ।

मन्त्री गौतमका अनुसार निर्णय प्रक्रियामा हुने ढिलाइले विकास आयोजना तथा सरकारी कार्यक्रम कार्यान्वयनमा समेत असर पार्छ । आयोजना समयमै सम्पन्न नहुँदा लागत बढ्ने र त्यसको आर्थिक भार अन्ततः राज्य तथा नागरिकमाथि पर्ने उनले बताइन् ।

उनले भ्रष्टाचारजन्य बदनियत र सामान्य प्रशासनिक त्रुटिबीच स्पष्ट कानुनी सीमा निर्धारण गर्नुपर्ने आवश्यकता औँल्याइन् । कर्मचारीले असल नियतले गरेको प्रशासनिक निर्णयलाई भ्रष्टाचारजन्य कसुरसँग समान रूपमा जोडिन नहुने उनको धारणा थियो ।

अख्तियार दुरुपयोग अनुसन्धान आयोगको संवैधानिक स्वतन्त्रता र कानुनी अधिकारको सरकारले सम्मान गर्ने स्पष्ट पार्दै मन्त्री गौतमले भ्रष्टाचार अनुसन्धान तथा अभियोजनमा आवश्यक सहयोग जारी रहने बताइन् ।

उनले अख्तियार दुरुपयोग अनुसन्धान आयोग ऐन तथा सुशासन व्यवस्थापन तथा सञ्चालन ऐन संशोधनको प्रक्रियामा रहेको जानकारी दिँदै कानुनी व्यवस्थालाई थप स्पष्ट र व्यावहारिक बनाउनुपर्ने बताइन् ।

आयोगको अधिकार क्षेत्र र प्रशासनिक निर्णय प्रक्रियाबीच स्पष्टता कायम गर्न आवश्यक रहेको भन्दै उनले कानुन निर्माणका क्रममा विभिन्न पक्षसँग गम्भीर छलफल गर्नुपर्ने बताइन् ।

भ्रष्टाचार नियन्त्रणमा कुनै सम्झौता नगरी इमानदार कर्मचारीलाई निर्भीक भएर निर्णय गर्न सक्ने वातावरण बनाउनुपर्नेमा जोड दिँदै मन्त्री गौतमले प्रशासनिक संयन्त्रलाई प्रभावकारी र गतिशील बनाउने गरी कानुनी सुधार आवश्यक रहेको बताइन्।

साढे चार महिनामै ११ हजार कर्मचारी कारबाहीमा

काठमाडौं। राष्ट्रिय सतर्कता केन्द्रले सरकारी कार्यालयमा हुने प्रशासनिक ढिलासुस्ती, अनुशासनहीनता र आचारसंहिता उल्लङ्घन नियन्त्रणका लागि अनुगमन तथा कारबाहीलाई तीव्र बनाएको छ ।

केन्द्रले पछिल्लो साढे चार महिनामा ११ हजारभन्दा बढी कर्मचारीलाई विभिन्न कसुरमा कारबाही गरेको जनाएको छ ।

केन्द्रका अनुसार चैतदेखि साउनसम्म देशभरका ९२४ सरकारी कार्यालयमा अनुगमन गरिएको थियो । अनुगमनका क्रममा ११ हजार ४ जना कर्मचारी कारबाहीमा परेका छन् ।

कारबाहीमा पर्नेमा सबैभन्दा धेरै आचारसंहिता उल्लङ्घन गर्ने १० हजार २६८ जना रहेका छन् । त्यस्तै, तोकिएको पोशाक नलगाउने ६४५ जना र कार्यालय समयमा कार्यकक्षमा अनुपस्थित भेटिएका ९१ जना कर्मचारीमाथि कारबाही गरिएको केन्द्रले जनाएको छ ।

गत वर्षको सोही अवधिमा भने ३१८ सरकारी कार्यालयमा मात्रै अनुगमन गरिएको थियो । त्यस क्रममा २ हजार ७७५ कर्मचारी कारबाहीमा परेका थिए । यस वर्ष अनुगमनको दायरा र कारबाहीमा परेका कर्मचारीको संख्या दुवै उल्लेख्य रूपमा बढेको देखिएको छ ।

केन्द्रका अनुसार चैतदेखि साउनसम्म सरकारी निकायसँग सम्बन्धित १ हजार २९८ वटा उजुरी प्राप्त भएका छन् । तीमध्ये १ हजार ११४ वटा उजुरी फर्छ्यौट भइसकेका छन् ।

उजुरी फर्छ्यौटको संख्या अघिल्लो वर्षको सोही अवधिको तुलनामा ११ दशमलव ७२ प्रतिशतले बढी रहेको केन्द्रले जनाएको छ ।

सरकारी कार्यालयमा कर्मचारीको नियमित उपस्थिति, तोकिएको पोशाकको प्रयोग, आचारसंहिताको पालना तथा सेवा प्रवाहमा हुने ढिलासुस्तीलाई निगरानीको दायरामा राखिएको केन्द्रको भनाइ छ ।

केन्द्रले सरकारी निकायमा भ्रष्टाचार, कर्मचारीबाट आचारसंहिता उल्लङ्घन वा शंकास्पद सम्पत्तिसम्बन्धी गतिविधिबारे जानकारी भएमा सूचना दिन सर्वसाधारणलाई आग्रह गरेको छ ।

त्यसका लागि केन्द्रले ०१४२००३४५ नम्बरको हटलाइनमा जानकारी गराउन सकिने जनाएको छ ।

विस्थापित अर्का सुकुम्बासीले पनि गरे आत्महत्या

काठमाडौं। काठमाडौंको शान्तिनगर (गैरीगाउँ)स्थित सुकुम्बासी बस्ती हटाउने क्रममा घर भत्काइएपछि विस्थापित भएका अर्का व्यक्तिले आत्महत्या गरेका छन् ।

टिकाथलीमा डेरा गरी बस्दै आएका करिब ५० वर्षीय चम्बरबहादुर नेपालीले बुधबार आत्महत्या गरेको जनाइएको छ ।

उनी शान्तिनगरको बस्तीमा बस्दै आएका थिए ।

बस्ती हटाउने क्रममा घर भत्किएपछि नेपाली परिवारसहित डेरामा बस्न बाध्य भएका थिए । सरकारले उपलब्ध गराएको २५ हजार रुपैयाँ राहत लिएर उनी श्रीमती र छोराछोरीसहित टिकाथलीमा डेरा गरी बस्दै आएका थिए ।

नेपालीको परिवारमा सात जना सदस्य रहेको र उनीहरू उनको आम्दानीमा आश्रित रहेको बताइएको छ । घरबारविहीन भएपछि परिवारको आर्थिक अवस्था थप कठिन बनेको थियो ।

शान्तिनगरस्थित सुकुम्बासी बस्ती हटाउने क्रममा विस्थापित भएका व्यक्तिमध्ये आत्महत्याको घटना दोहोरिन थालेपछि विस्थापन, पुनःस्थापना र प्रभावित परिवारको सामाजिक–आर्थिक अवस्थामाथि गम्भीर प्रश्न उठेको छ ।

स्थायी बसोबासको व्यवस्था नगरी बस्ती हटाउँदा प्रभावित परिवारको रोजगारी, शिक्षा, स्वास्थ्य र दैनिक जीवनमा परेको असरबारे सम्बन्धित निकायले ध्यान दिनुपर्ने मागसमेत उठ्दै आएको छ ।

जनता टेलिभिजनका अध्यक्ष विजयप्रसाद पौडेल पक्राउ

काठमाडौं। प्रहरीले जनता टेलिभिजनका अध्यक्ष विजयप्रसाद पौडेललाई चेक बाउन्ससम्बन्धी मुद्दामा पक्राउ गरेको छ । 

पौडेललाई बिहीबार काठमाडौंको बानेश्वरस्थित जनता टेलिभिजनको कार्यालयबाट पक्राउ गरिएको प्रहरीले जनाएको हो ।

पौडेलविरुद्ध दुई जना पूर्वकर्मचारीले १ लाख ५० हजार रुपैयाँको चेक बाउन्स भएको भन्दै उजुरी दिएका थिए । सोही मुद्दामा प्रहरीले उनलाई पक्राउ गरेको हो ।

जनता टेलिभिजनमा कार्यरत पूर्वपत्रकार तथा पूर्वकर्मचारीहरूले पारिश्रमिक नपाएको भन्दै पछिल्लो समय आन्दोलनसमेत गर्दै आएका थिए ।

उनीहरूले लामो समयदेखि रोकिएको पारिश्रमिक तथा अन्य सेवा–सुविधा उपलब्ध गराउन माग गर्दै व्यवस्थापनको ध्यानाकर्षण गराउँदै आएका थिए । 

निजी क्षेत्रको मनोबल बढाउन आवश्यक छ,अर्थतन्त्र लडखडाएको छ – सभापति रवि

काठमाडौं। राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा)का सभापति रवि लामिछानेले निजी क्षेत्रलाई समेत अख्तियार दुरुपयोग अनुसन्धान आयोगको अनुसन्धानको दायरामा ल्याउने विषयमा प्रश्न उठाएका छन् ।

उनले निजी क्षेत्रसमेत अख्तियारको निगरानीमा पर्ने हो भने राज्यका अन्य नियामक तथा अनुसन्धान निकायको भूमिका के हुने भन्ने स्पष्ट हुनुपर्ने बताए ।

बिहीबार राज्यव्यवस्था तथा सुशासन समितिको बैठकमा बोल्दै लामिछानेले अख्तियारजस्ता संवैधानिक संस्थाको विश्वसनीयता र संस्थागत साख कायम राख्नुपर्नेमा जोड दिए ।

उनले व्यक्ति विशेषका विषयमा बहस र आलोचना हुन सक्ने भए पनि संवैधानिक संस्थालाई राजनीतिक विवादको विषय बनाउन नहुने धारणा राखे । अदालत र अख्तियारलाई राजनीतिक प्रभावबाट मुक्त राख्दै संस्थाको विश्वसनीयता जोगाउनुपर्ने उनको भनाइ थियो ।

लामिछानेले नीतिगत निर्णय र भ्रष्टाचारजन्य कसुरबीचको सीमा स्पष्ट गर्न कानुनी व्यवस्था आवश्यक रहेको बताए । उनका अनुसार नीतिगत निर्णयकै कारण निजी क्षेत्र तथा व्यवसायीलाई अनावश्यक कानुनी जोखिममा पार्दा लगानीको वातावरण र व्यवसायीको मनोबलमा असर पर्न सक्छ ।

‘निजी क्षेत्रको मनोबल बढाउन आवश्यक छ, अर्थतन्त्र लडखडाएको छ,’ उनले भने ।

उनले अनुसन्धान वा मुद्दा दायर भएपछि पद गुमाउने तथा सामाजिक प्रतिष्ठा र करियरमा क्षति पुग्ने अवस्थाबारे पनि प्रश्न उठाए । पछि निर्दोष ठहरिने व्यक्तिको सामाजिक तथा व्यावसायिक क्षतिको जिम्मेवारी कसले लिने भन्ने विषयमा कानुनी व्यवस्था आवश्यक रहेको उनको भनाइ थियो ।

अनुसन्धानका क्रममा प्रमाण लुकाउने वा आर्थिक अनियमिततामा संलग्न व्यक्तिमाथि प्रभावकारी कारबाही कसरी सुनिश्चित गर्ने भन्ने विषयमा समेत उनले प्रश्न गरे ।

लामिछानेले संविधान संशोधनका विषयमा पनि धारणा राख्दै प्रतिनिधिसभामा रहेको दुईतिहाइ संख्या मात्र संविधान संशोधनका लागि पर्याप्त नहुने बताए ।

उनका अनुसार अहिलेको संवैधानिक व्यवस्थालाई स्वीकार गर्दै त्यसको सीमाभित्र रहेर आवश्यक सुधार अघि बढाउनुपर्ने अवस्था छ ।

उनले संविधान कार्यान्वयन र सुधारका विषयमा राजनीतिक सहमति तथा कानुनी प्रक्रियालाई प्राथमिकता दिनुपर्नेमा जोड दिए ।

नेप्से परिसूचक ७.१७ अंकले बढ्यो

काठमाडौं । साताको चौथो कारोबार दिन बिहीबार नेपाल स्टक एक्सचेन्ज (नेप्से) परिसूचक सामान्य बढेको छ । आज नेप्से परिसूचक ७.१७ अंकले उकालो लागेर २ हजार ६२९.४० विन्दुमा पुगेको हो ।

बिहीबार ३४५ कम्पनीका ९५ लाख कित्ता सेयर किनबेच भएका छन् । दिनभरको कारोबार रकम ४ अर्ब ४० करोड १४ लाख रुपैयाँ पुगेको छ ।

आज बजारमा बढ्ने र घट्ने कम्पनीको संख्या बराबर रहेको छ । १३२ कम्पनीको सेयर मूल्य बढ्दा १३२ कम्पनीकै मूल्य घटेको छ । १३ कम्पनीको सेयर मूल्य भने स्थिर रह्यो ।

बिहीबार माउन्ट एभरेस्ट पावर डेभलपमेन्ट र सर्वोत्तम पेन्ट्सको सेयर मूल्य १४.९९ प्रतिशतले बढेको छ । दुवै कम्पनीको सेयर मूल्यमा सकारात्मक सर्किट लागेको हो ।

कुमारी धनवृद्धि योजना र कुमारी इक्विटी फन्डको सेयर मूल्य पनि ९ प्रतिशतभन्दा बढीले वृद्धि भएको छ ।

कारोबार रकमका आधारमा एडीबीएल बैंक डिबेन्चर २०८७ शीर्ष स्थानमा रहेको छ । उक्त धितोपत्रको ५० करोड ६५ लाख रुपैयाँ बराबरको कारोबार भएको छ ।

त्यस्तै, रिलायन्स स्पिनिङ मिल्सको ३० करोड ४ लाख रुपैयाँ र सोलु हाइड्रोपावरको २२ करोड ९८ लाख रुपैयाँ बराबरको सेयर कारोबार भएको छ।

खेलाडीको मैदानमा पशु चौपाया चर्छन्

काठमाडौं। बर्दिया जिल्ला खेलकुद विकास समितिको अधीनमा रहेको गुलरिया–४ तुलापुरस्थित कभर्ड हल तथा खेलकुद मैदान लामो समयदेखि बेवास्तामा पर्दा अस्तव्यस्त बनेको छ ।

खेलकुदका लागि निर्माण गरिएको मैदान अहिले पशु चराउने तथा सवारीसाधन सिकाउने स्थलमा परिणत भएको खेलाडीहरूको गुनासो छ ।

कभर्ड हलमा पिउने पानी र विद्युत् सुविधा छैन । शौचालयसमेत तोडफोड भएपछि खेलाडीलाई अभ्यासका क्रममा आधारभूत सुविधा उपयोग गर्न कठिनाइ भएको छ । सुरक्षाको उचित व्यवस्था नहुँदा मैदानको तारबारसमेत भत्काइएको छ ।

खेलाडीहरूका अनुसार कभर्ड हलको अवस्था दिनप्रतिदिन बिग्रँदै गए पनि जिल्ला खेलकुद विकास समितिले नियमित अनुगमन र संरक्षणमा पर्याप्त ध्यान दिएको छैन । खेलाडीका लागि प्रशिक्षकको समेत अभाव हुँदा नियमित अभ्यास प्रभावित भएको उनीहरूको भनाइ छ ।

कभर्ड हलमा कर्मचारीका लागि निर्माण गरिएको आवास भए पनि लामो समयदेखि प्रयोगमा छैन । कर्मचारी नबस्दा आवास जीर्ण बन्दै गएको छ । शौचालय अज्ञात समूहले तोडफोड गरेको लामो समय भइसक्दा पनि मर्मत हुन सकेको छैन ।

कभर्ड हल तथा मैदानमा पानीको व्यवस्था नहुँदा खेलाडीहरू नजिकैको बबई क्याम्पससम्म पुग्नुपर्ने अवस्था रहेको उनीहरू बताउँछन् । मैदानमा पशु चौपाया प्रवेश गर्ने गरेका कारण खेलाडीलाई अभ्यास गर्नसमेत समस्या हुने गरेको छ ।

खेलकुद विकास समितिको सात बिघाभन्दा बढी जग्गामा २०३६ सालमा कभर्ड हल र खेलकुद मैदान निर्माण गरिएको थियो । कर्मचारीका लागि निर्माण गरिएको आवास तथा कार्यालयसमेत करिब दुई दशकदेखि प्रयोगमा छैनन् ।

समितिका अनुसार विद्युत्को रकम भुक्तानी हुन नसकेपछि लामो समयदेखि विद्युत् आपूर्ति बन्द छ । कभर्ड हल र मैदानको नियमित मर्मतसम्भारका लागि पर्याप्त बजेट उपलब्ध नभएको समितिको भनाइ छ ।

जिल्ला खेलकुद विकास समितिका प्रमुख भुपेन्द्र पुनमगरले बजेट अभावका कारण जीर्ण संरचनाको मर्मत गर्न नसकिएको बताए । प्रशिक्षकको अभावबारे भने केन्द्रमा पटक–पटक माग गरिए पनि आवश्यक जनशक्ति उपलब्ध हुन नसकेको उनको भनाइ छ ।

बर्दियामा आयोजना हुने फुटबल, भलिबल, कराते, तेक्वान्दो, दौडलगायतका विभिन्न खेलकुद प्रतियोगिता यही कभर्ड हल तथा मैदानमा हुँदै आएका छन् । तर प्रतियोगिताको समयमा मात्र संरचनाको सरसफाइ र व्यवस्थापनमा ध्यान जाने गरेको खेलाडीहरूको गुनासो छ ।

कभर्ड हलको ट्र्याक निर्माण भएको करिब पाँच वर्षमै जीर्ण अवस्थामा पुगेको बताइएको छ । लामो समयसम्म संरक्षण र मर्मत नहुँदा खेलकुद पूर्वाधारको अवस्था कमजोर बनेको छ ।

मंसिर १६ देखि २९ गतेसम्म दशौँ राष्ट्रिय खेलकुद प्रतियोगिता आयोजना हुने तयारी भइरहेका बेला बर्दियामा खेलाडीका लागि आवश्यक पूर्वाधार र प्रशिक्षकको अभाव थप चुनौती बनेको छ ।

जिल्लामा हाल जुडो र तेक्वान्दोबाहेक अधिकांश खेलका प्रशिक्षक छैनन् । एथलेटिक्स, कराते, उसु, फुटबल, क्रिकेट, खोखो, ब्याडमिन्टन, कुस्ती, बक्सिङ तथा भारोत्तोलनलगायतका खेल प्रशिक्षकविहीन अवस्थामा छन् ।

जिल्ला खेलकुद विकास समितिका अनुसार उसु, कराते, तेक्वान्दोलगायत चार प्रशिक्षकको दरबन्दी रिक्त छ । प्रशिक्षक नियमित नआउँदा खेलाडीले व्यवस्थित रूपमा अभ्यास गर्न नपाएको गुनासो छ ।

खेलाडीहरूले कभर्ड हलको तत्काल मर्मत, विद्युत् र पिउने पानीको व्यवस्था, शौचालय सञ्चालन, मैदानमा पशु चौपाया प्रवेश रोक्न तारबार मर्मत तथा आवश्यक खेल प्रशिक्षकको व्यवस्था गर्न माग गरेका छन् ।

१० वर्षमा सर्पदंशबाट ३०१ जनाको मृत्यु, २३ जिल्ला उच्च जोखिममा

काठमाडौं। नेपालमा पछिल्लो एक दशकमा सर्पदंशका कारण ३०१ जनाको मृत्यु भएको छ ।

२०७३ देखि २०८३ असार मसान्तसम्म देशभर सर्पदंशका १ हजार ६७८ घटना अभिलेखमा आएका छन् । ती घटनामा १ हजार ४०१ जना घाइते भएका छन् ।

सर्पदंशबाट मृत्यु हुनेमध्ये ४२ प्रतिशत महिला र करिब २२ प्रतिशत बालबालिका रहेको राष्ट्रिय विपद् जोखिम न्यूनीकरण तथा व्यवस्थापन प्राधिकरणले जारी गरेको ‘सर्पदंश रोकथाम तथा नियन्त्रणसम्बन्धी पूर्वतयारी तथा प्रतिकार्य राष्ट्रिय कार्ययोजना, २०८३’ मा उल्लेख छ ।

कार्ययोजनाले उपचारका लागि स्वास्थ्य संस्था पुग्न हुने ढिलाइ, झारफुक तथा अन्धविश्वासमा आधारित उपचार, एन्टीभेनमको सीमित उपलब्धता, दक्ष जनशक्तिको अभाव र आपत्कालीन उद्धारमा हुने ढिलाइलाई सर्पदंशबाट हुने मृत्युको प्रमुख कारण मानेको छ ।

कार्ययोजनाले मधेस प्रदेशका सबै आठ जिल्ला सर्पदंशको उच्च जोखिममा रहेको जनाएको छ । सप्तरी, सिरहा, धनुषा, महोत्तरी, सर्लाही, रौतहट, बारा र पर्सा जोखिमयुक्त जिल्लाको सूचीमा छन् ।

कोशी प्रदेशका झापा, मोरङ र सुनसरी, बागमतीको चितवन तथा गण्डकीको नवलपरासी (बर्दघाट सुस्तापूर्व) पनि उच्च जोखिममा छन् ।

लुम्बिनी प्रदेशका दाङ, कपिलवस्तु, रूपन्देही, बाँके, बर्दिया, पाल्पा र नवलपरासी (बर्दघाट सुस्तापश्चिम) तथा सुदूरपश्चिमका कैलाली र कञ्चनपुरलाई पनि सर्पदंशको अति जोखिमयुक्त जिल्लाका रूपमा पहिचान गरिएको छ ।

वन विनाश, अव्यवस्थित सहरीकरण, कृषियोग्य जमिनको अतिक्रमण, जलवायु परिवर्तन र जैविक विविधतामा आएको परिवर्तनका कारण मानिस र सर्पबीचको सम्पर्क बढिरहेको कार्ययोजनाले जनाएको छ ।

त्यसैले सर्पदंशलाई स्वास्थ्य समस्याका रूपमा मात्र नभई विपद् व्यवस्थापन, वातावरण संरक्षण, जलवायु अनुकूलन र जनचेतनासँग जोडेर सम्बोधन गर्नुपर्ने आवश्यकता औँल्याइएको छ ।

सर्पदंशबाट हुने मृत्यु, अशक्तता तथा सामाजिक–आर्थिक क्षति घटाउन संघ, प्रदेश र स्थानीय तहबीच प्रभावकारी समन्वय आवश्यक रहेको कार्ययोजनामा उल्लेख छ ।

सर्पदंशबाट जोगिन राति हिँड्दा टर्च वा अन्य उज्यालो बत्ती प्रयोग गर्न, झाडी तथा अँध्यारा ठाउँमा जाँदा जुत्ता र शरीर ढाक्ने कपडा लगाउन तथा घरवरपर सफा राख्न आग्रह गरिएको छ ।

सर्पले टोकेमा आत्तिन नहुने र टोकेको अंगलाई सकेसम्म नचलाइ तत्काल नजिकको सर्पदंश उपचार केन्द्र वा अस्पताल पुर्‍याउनुपर्ने सुझाव दिइएको छ ।

घाउ चिर्ने, मुखले विष चुस्ने, कस्सेर बाँध्ने, धामीझाँक्रीकहाँ लैजाने, जडीबुटी लगाउने वा हिउँ राख्नेजस्ता अभ्यास नगर्न पनि आग्रह गरिएको छ ।

सर्प देखिएमा जिस्क्याउने वा समात्ने प्रयास नगरी सुरक्षित दूरी कायम गर्न कार्ययोजनाले सुझाएको छ ।

‘डोजर आतंक’ले विस्थापितलाई पुनःस्थापना गर्न सुकुम्बासीको खबरदारी [तस्वीरहरू]

काठमाडौं। भूमिहीन, सुकुम्बासी तथा अव्यवस्थित बसोबासीका हक-अधिकार सुनिश्चित गर्न माग गर्दै काठमाडौंमा खबरदारी र्‍याली निकालिएको छ ।

संयुक्त राष्ट्रिय सुकुम्बासी मोर्चा, काठमाडौं उपत्यका विशेष समितिको आयोजनामा बिहीबार माइतीघर मण्डलाबाट नयाँ बानेश्वरसम्म र्‍याली निकालिएको हो ।

र्‍यालीमा सहभागीहरूले भूमिहीन तथा सुकुम्बासीको उचित व्यवस्थापन, मानवअधिकारको संरक्षण र सरकारले सञ्चालन गर्ने विस्थापन तथा हटाउने अभियानका क्रममा प्रभावित भएकाहरूको पुनःस्थापनाको माग गरेका थिए ।

प्रदर्शनकारीहरूले ‘गरिबमारा सरकार मुर्दावाद’, ‘लोकतन्त्रको सम्मान गर्’, ‘मानवअधिकारको सम्मान गर्’ र ‘सुकुम्बासीको व्यवस्थापन के गरिस् ?’ लगायतका नारा लेखिएका प्लेकार्ड बोकेका थिए ।

आन्दोलनरत पक्षले सरकारी जग्गा तथा सार्वजनिक स्थानबाट हटाउने क्रममा विस्थापित भएका नागरिकको उचित व्यवस्थापन नगरेको आरोप लगाउँदै सरकारको ध्यानाकर्षण गराएको छ ।

उनीहरूले डोजर चलाउने क्रममा विस्थापित वा प्रभावित भएर ज्यान गुमाएका नागरिकलाई भूमिअधिकार आन्दोलनका सहिद घोषणा गर्नुपर्ने मागसमेत अघि सारेका छन् ।

आन्दोलनरत पक्षका अनुसार सरकारको ‘डोजर अभियान’का क्रममा हालसम्म नौ जनाले ज्यान गुमाएका छन् ।

उनीहरूले भूमिहीन, सुकुम्बासी तथा अव्यवस्थित बसोबासीको समस्या बल प्रयोगबाट नभई दीर्घकालीन नीति र उचित व्यवस्थापनमार्फत समाधान गर्न सरकारसँग माग गरेका छन् ।

इन्टरनेटमा जति स्पिड, उति पैसा तिर्नुपर्ने?

काठमाडौं। नेपाल दूरसञ्चार प्राधिकरणले केही ठूला इन्टरनेट सेवा प्रदायकले प्रस्ताव गरेका नयाँ महसुल दर स्वीकृत गरेको छ । नयाँ व्यवस्थासँगै सेवा प्रदायकले ग्राहकबाट इन्टरनेटको गति अर्थात् एमबिपिएसका आधारमा शुल्क लिन पाउने भएका छन् ।

यसअघि स्वीकृत महसुल दर सीमित रहेको अवस्थामा पनि कतिपय सेवा प्रदायकले बढी गतिको इन्टरनेट प्याकेज बिक्री गर्दै आएका थिए । अब भने प्राधिकरणबाट स्वीकृत दरअनुसार नै इन्टरनेट सेवा बिक्री गर्नुपर्नेछ ।

प्राधिकरणका अनुसार दूरसञ्चार प्राधिकरण ऐन, २०५३ को दफा ४२ तथा आर्थिक ऐन, २०८३ ले दिएको अधिकारअनुसार दूरसञ्चार सेवा दस्तुर र टेलिफोन स्वामित्व शुल्कसम्बन्धी अध्ययनपछि नयाँ महसुल दर स्वीकृत गरिएको हो ।

प्राधिकरणका प्रवक्ता मीनप्रसाद अर्यालका अनुसार तीन इन्टरनेट सेवा प्रदायकसहित सात दूरसञ्चार सेवा प्रदायकको नयाँ महसुल दर स्वीकृत गरिएको छ । स्वीकृत महसुलबारे सम्बन्धित सेवा प्रदायकले आफ्नो वेबसाइटमार्फत ग्राहकलाई जानकारी गराउनुपर्नेछ भने प्राधिकरणले पनि आफ्नो वेबसाइटमा विवरण सार्वजनिक गर्ने जनाएको छ ।

प्राधिकरणले पहिलोपटक ६५० एमबिपिएस गतिको इन्टरनेट सेवाका लागि मासिक दुई हजार ७०० रुपैयाँसम्मको महसुल स्वीकृत गरेको छ ।

नयाँ दरअनुसार २० एमबिपिएसदेखि ६५० एमबिपिएससम्मका इन्टरनेट प्याकेज सञ्चालन गर्न सकिनेछ । ग्राहकले मासिक न्यूनतम ७५० रुपैयाँदेखि अधिकतम दुई हजार ७०० रुपैयाँसम्म शुल्क तिरेर सेवा लिन सक्नेछन् ।

प्राधिकरणले वर्ल्डलिंक कम्युनिकेसन्स, भायनेट कम्युनिकेसन्स र सुबिसु केबलनेटले पेस गरेका नयाँ महसुल दरलाई साउनमै स्वीकृति दिएको जनाएको छ । यसअघि प्राधिकरणबाट १५० एमबिपिएससम्मको मात्र महसुल दर स्वीकृत भएको थियो ।

प्राधिकरणका अनुसार केही सेवा प्रदायकले यसअघि स्वीकृत दरभन्दा बढी गतिको इन्टरनेट प्याकेजसमेत बिक्री गर्दै आएका थिए । नयाँ महसुल स्वीकृत भएपछि भने सेवा प्रदायकलाई गति र शुल्कबीच स्पष्ट सम्बन्ध कायम गरेर सेवा सञ्चालन गर्न सहज हुने प्राधिकरणको भनाइ छ । यसबाट उपभोक्ताले पनि आफूले लिने इन्टरनेटको गतिअनुसार शुल्क तिर्नुपर्ने व्यवस्था स्पष्ट हुने अपेक्षा गरिएको छ ।

प्राधिकरणले पाँच वटा इन्टरनेट सेवा प्रदायकको अनुमतिपत्र आगामी पाँच वर्षका लागि नवीकरण गरेको छ ।

डिजी लिंक, जिसान नेटवर्क, श्री वाइफाई, शिखर नेट र युनाइटेड नेटवर्कको अनुमतिपत्र नवीकरण गरिएको प्राधिकरणले जनाएको छ ।

यस्तै, वर्तिस स्पेस प्रालिलाई नयाँ नेटवर्क सेवा प्रदायकको अनुमति दिइएको छ । आई–फोर टेक्नोलोजिजको जिएमपिसिएस अनुमतिपत्रसमेत नवीकरण गरिएको छ ।

प्राधिकरणले नेपालमा स्याटेलाइट अर्थ स्टेसन, गेटवे तथा टेलिपोर्ट सेवा सञ्चालनका लागि आवश्यक व्यवस्था गर्न सरकारलाई सिफारिस गरेको छ ।

यस्ता सेवा सञ्चालनका लागि आवश्यक अनुमति दस्तुर तथा नवीकरण शुल्क निर्धारण गर्न सञ्चार तथा सूचना प्रविधि मन्त्रालयलाई सिफारिस गरिएको प्राधिकरणले जनाएको छ । यसबाट भूउपग्रहमा आधारित इन्टरनेट तथा सञ्चार सेवामा निजी क्षेत्रको लगानी बढ्ने अपेक्षा गरिएको छ ।

प्राधिकरणले आर्थिक अपराध तथा गैरकानुनी कारोबार नियन्त्रणका लागि अनलाइन जुवा, क्रिप्टोकरेन्सी, बिटक्वाइन तथा यौनजन्य सामग्री प्रदर्शन गर्ने वेबसाइट र एपहरू बन्द गर्न इन्टरनेट सेवा प्रदायकलाई निर्देशन दिएको छ ।

निर्देशन पालना नगर्ने सेवा प्रदायकमाथि दूरसञ्चार ऐन, २०५३ बमोजिम कारबाही गरिने प्राधिकरणले चेतावनी दिएको छ ।

आईजीपीविरुद्ध फेरि खनिए रास्वपा सांसद सुनार

काठमाडौं। राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा)का सांसद खगेन्द्र सुनारले नेपाल प्रहरीका महानिरीक्षक (आईजीपी) दानबहादुर कार्कीविरुद्ध यसअघि लगाएका आरोप र उठाएका प्रश्नमा आफू अडिग रहेको बताएका छन् ।

सार्वजनिक लेखा समितिको बिहीबारको बैठकमा बोल्दै सुनारले प्रहरीको स्रोत–साधन खरिदमा अनियमितता भएको आशंका गर्दै त्यससम्बन्धी कागजात मागिएको र त्यसको अवस्था स्पष्ट पार्नुपर्ने बताए । उनले प्रहरी प्रधान कार्यालयमा निश्चित बिचौलियाको प्रभाव रहेको आरोपसमेत लगाए ।

सुनारले भने, ‘हामीले १५ दिनभित्र प्रहरीको स्रोत–साधन खरिदमा भएका बदमासीका बारेमा डकुमेन्ट मागेका थियौँ । त्यो आयो कि आएन ? फेरि यही बीचमा प्रहरीले करोडौँको टेन्डर आह्वान गरेको छ ।’

उनले प्रहरी प्रधान कार्यालयमा बिचौलियाको प्रभाव रहेको दाबी गर्दै यसअघि आफूले उठाएको विषयबाट पछि नहट्ने बताए । ‘अस्ति गरेको प्रश्नमा म अडिग छु, मजबुत छु,’ उनले भने ।

यसअघि साउन २७ गते बसेको लेखा समितिको बैठकमा पनि सुनारले आईजीपी कार्कीको घरबाट ठूलो रकम चोरी भएको विषय उठाउँदै त्यसबारे प्रहरीको अनुसन्धानमाथि प्रश्न गरेका थिए ।

उनले आईजीपीकै घरमा चोरी भएको अवस्थामा सर्वसाधारणको सुरक्षाको अवस्था के हुने भन्ने प्रश्न गरेका थिए । उक्त अभिव्यक्तिपछि उनको आलोचना भएको थियो ।

बिहीबारको बैठकमा पनि सुनारले आफूले उठाएको विषयमा कसैलाई मानमर्दन भएको लागे अदालत जान सक्ने बताए । उनले आफू कानुनी प्रक्रियाको सामना गर्न तयार रहेको भन्दै संसदीय समितिमा आरोप–प्रत्यारोपको शैलीमा प्रस्तुत हुन नहुने धारणा राखे ।

सुनारको आरोपपछि आईजीपी कार्कीले यसअघि नै प्रहरीमाथि लगाइएका आरोपको प्रतिवाद गरिसकेका छन् । उनले प्रहरी न्यूनतम स्रोत–साधनमा काम गरिरहेको उल्लेख गर्दै आफूमाथि लगाइएका आरोपमा सत्यता नरहेको बताएका थिए ।

कार्कीले प्रहरीलाई ‘घिसार्छु’ भन्ने किसिमको अभिव्यक्तिले प्रहरी संगठन र त्यसको मनोबलमाथि असर पार्ने धारणा व्यक्त गरेका थिए ।

सांसद सुनारको अभिव्यक्तिलाई लिएर रास्वपा सभापति रवि लामिछानेले समेत संसदीय दलको बैठकमा सांसदहरूलाई जिम्मेवार भएर प्रस्तुत हुन निर्देशन दिएका थिए ।

त्यसअघि गृहमन्त्री सुधन गुरुङले पनि संसदीय समितिमा प्रहरी प्रमुख तथा गृह मन्त्रालयका अधिकारीमाथि उजुरीकै आधारमा गम्भीर आरोप लगाउने र चरित्रहत्या गर्ने शैली उचित नभएको बताएका थिए ।

गुरुङले आफ्नो अनुपस्थितिमा गृह मन्त्रालयका सचिव तथा प्रहरी प्रमुखसँग समितिमा भएको व्यवहारप्रति मन्त्रालयको ध्यानाकर्षण भएको बताएका थिए ।

प्रहरी तथा निर्वाचन प्रहरीका लागि खरिद गरिएका पोसाक, जुत्ता, मोजालगायत सामग्रीमा अनियमितता भएको भन्दै परेको उजुरीमाथि लेखा समितिमा छलफल भइरहेका बेला सुनार र प्रहरी नेतृत्वबीच विवाद चर्किएको हो ।

‘जय नेपाल पार्टी’को राजनीतिक मार्गचित्र सार्वजनिक

काठमाडौं । डा. धवल शम्शेर राणाको नेतृत्वमा नवगठित ‘जय नेपाल पार्टी’ले आफ्नो राजनीतिक मार्गचित्र र प्राथमिकता सार्वजनिक गरेको छ ।

निर्वाचन आयोगमा गत साउन २९ गते दर्ता भएपछि बसेको पार्टीको पहिलो केन्द्रीय कार्यसमिति बैठकका निर्णय सार्वजनिक गर्दै पार्टीले सनातन धर्म, संवैधानिक राजसंस्था र प्रजातन्त्रलाई आफ्नो मुख्य राजनीतिक आधार बनाएको जनाएको हो ।

पार्टीले नेपाललाई हिन्दू, बौद्ध र किराँतलगायत सनातन परम्परा बोकेको अधिराज्यका रूपमा पुनःस्थापना गर्ने लक्ष्य अघि सारेको छ । राष्ट्रिय एकता कायम गर्दै राष्ट्र रक्षकको भूमिकामा रहने संवैधानिक राजसंस्थाको आवश्यकता रहेको पार्टीको निष्कर्ष छ ।

त्यसैगरी बहुदलीय प्रजातान्त्रिक अभ्यास, विधिको शासन र सुशासनमार्फत मुलुकको आर्थिक तथा सामाजिक समुन्नति हासिल गर्ने उद्देश्य पार्टीले अघि सारेको छ ।

‘जय नेपाल पार्टी’ले देशको सर्वाङ्गीण विकासका लागि १२ बुँदे प्राथमिकता अघि सारेको जनाएको छ । पार्टीले आफ्नो निर्वाचन चिह्न ‘त्रिकोण’ले हिमाल, पहाड र तराईबीचको एकता, स्थिरता र समुन्नतिको प्रतिनिधित्व गर्ने व्याख्या गरेको छ ।

पार्टीका अनुसार पछिल्लो राजनीतिक परिवेशमा स्वार्थकेन्द्रित प्रवृत्ति बढ्दै गएको र राष्ट्रवादी विचारप्रति अविश्वास सिर्जना गर्ने प्रयास भइरहेको छ । यस्तो प्रवृत्तिलाई चुनौती दिन राष्ट्रवादी तथा सुशासन पक्षधर नागरिकलाई पार्टीमा संगठित हुन आह्वान गरिएको छ ।

पार्टीले आगामी स्थानीय तहको निर्वाचनलाई लक्षित गर्दै संगठन विस्तारको तयारी अघि बढाएको छ । त्यसका लागि ७७ वटै जिल्लामा संगठन निर्माण र विस्तारलाई तीव्रता दिने जनाएको छ ।

संवैधानिक राजसंस्था र सनातन धर्ममा विश्वास राख्ने, भ्रष्टाचारमुक्त समाज निर्माण गर्न चाहने तथा सुशासनका पक्षमा रहेका नागरिकलाई पार्टीमा आबद्ध हुन र आगामी निर्वाचनमा उम्मेदवार बन्न पार्टीले आह्वान गरेको छ ।

पहिलो केन्द्रीय कार्यसमिति बैठकलाई सम्बोधन गर्दै पार्टी सभापति डा. धवल शम्शेर राणाले नयाँ पार्टीमार्फत नयाँ राजनीतिक भूमिका निर्वाह गर्ने प्रतिबद्धता व्यक्त गरे ।

उनले पार्टीले घोषणापत्र र राजनीतिक दस्तावेजमा उल्लेख गरेका विषयलाई व्यवहारमा कार्यान्वयन गर्ने दाबी गर्दै नयाँ राजनीतिक अभिभारा पूरा गर्न सबैको साथ आवश्यक रहेको बताए ।

१६६ विधेयकको लक्ष्य, साउनमा ९ मै अड्कियो सरकार

काठमाडौं। सरकारले चालु आर्थिक वर्ष २०८३/०८४ मा संघीय संसदमा १६६ वटा विधेयक पेस गर्ने लक्ष्य लिए पनि पहिलो महिनामा त्यसको निकै सानो हिस्सा मात्रै संसद् सचिवालयमा पुगेको छ। सरकारले साउन महिनामा नौ वटा विधेयक दर्ता गराएको छ।

सरकारले आर्थिक वर्ष सुरु हुनुअघि नै संसदमा पेस गर्ने विधेयकको प्राथमिकता र कार्यतालिका सार्वजनिक गरेको थियो। कानुन, न्याय तथा संसदीय मामिलामन्त्री सोबिता गौतमले असार ३१ गते प्रतिनिधिसभामा सम्बोधन गर्दै आर्थिक वर्षभर संसदमा पेस गर्ने विधेयकको सूची सार्वजनिक गरेकी थिइन्। उनले राष्ट्रियसभाका अध्यक्ष नारायणप्रसाद दाहाललाई समेत विधेयकको सूची बुझाएकी थिइन्।

सरकारले पहिलोपटक विधेयकलाई प्राथमिकताका आधारमा वर्गीकरण गरेर संसदमा पेस गर्ने योजना सार्वजनिक गरेको थियो। प्रस्तावित १६६ विधेयकमध्ये ९७ वटा नयाँ विधेयक र ६९ वटा विद्यमान कानुन संशोधन गर्ने विधेयक रहेको सरकारले जनाएको थियो।

ती विधेयकलाई सरकारले तीन तहको प्राथमिकतामा राखेको थियो। पहिलो प्राथमिकतामा ६४, दोस्रोमा ४५ र तेस्रो प्राथमिकतामा ५७ विधेयक राखिएका थिए।

तर आर्थिक वर्षको पहिलो महिना साउनमा भने सरकारको विधेयक ल्याउने गति अपेक्षाकृत सुस्त देखिएको छ। संघीय संसद् सचिवालयका अनुसार साउनभर सरकारका तर्फबाट नौ वटा विधेयक मात्रै दर्ता भएका छन्।

संसद् सचिवालयका प्रवक्ता एकराम गिरीका अनुसार साउन १४ गते एकै दिन सात वटा विधेयक दर्ता भएका थिए। बाँकी दुई विधेयक साउन २५ र २९ गते दर्ता भएका हुन्।

कुन-कुन विधेयक दर्ता भए ?

साउन १४ गते प्रधानमन्त्री तथा मन्त्रिपरिषद्को कार्यालयबाट ‘संवैधानिक निकायका पदाधिकारीहरूको पारिश्रमिक, सेवाको सर्त र सुविधासम्बन्धी (पहिलो संशोधन) विधेयक, २०८३’ दर्ता भएको छ।

उद्योग, वाणिज्य तथा आपूर्ति मन्त्रालयले सोही दिन ‘खानी तथा खनिज पदार्थ विधेयक, २०८३’ संसदमा दर्ता गराएको थियो। उक्त विधेयक प्रतिनिधिसभाबाट विचार गरियोस् भन्ने प्रस्तावसमेत स्वीकृत भइसकेको छ।

महिला, बालबालिका, लैङ्गिक तथा यौनिक अल्पसङ्ख्यक तथा सामाजिक सुरक्षा मन्त्रालयले साउनमा दुई विधेयक दर्ता गराएको छ। साउन १४ गते ‘मानव बेचबिखन तथा ओसारपसार (नियन्त्रण) (पहिलो संशोधन) विधेयक, २०८३’ र साउन २५ गते ‘बालबालिकासम्बन्धी (पहिलो संशोधन) विधेयक, २०८३’ दर्ता भएका छन्।

परराष्ट्र मन्त्रालयले साउन १४ गते ‘राहदानी (पहिलो संशोधन) विधेयक, २०८३’ दर्ता गरेको छ।

कानुन, न्याय तथा संसदीय मामिला मन्त्रालयले पनि दुई विधेयक संसदमा पुर्‍याएको छ। मन्त्रालयले साउन १४ गते ‘मेलमिलापसम्बन्धी (दोस्रो संशोधन) विधेयक, २०८३’ र साउन २९ गते ‘नेपाल कानुन आयोग (पहिलो संशोधन) विधेयक, २०८३’ दर्ता गरेको हो।

त्यस्तै युवा, श्रम तथा रोजगार मन्त्रालयले ‘बालश्रम (निषेध तथा नियमित गर्ने) विधेयक, २०८३’ र अर्थ मन्त्रालयले ‘कर्मचारी सञ्चय कोष (दशौँ संशोधन) विधेयक, २०८३’ साउन १४ गते दर्ता गराएका छन्।

यसरी साउनमा दर्ता भएका नौ विधेयक अहिले संसद्को प्रक्रियामा रहेका छन्।

साउनमा दर्ता भएका विधेयकबाहेक सरकारले भदौ ३ गते बसेको मन्त्रिपरिषद् बैठकबाट थप दुई विधेयक संसदमा पेस गर्न स्वीकृति दिएको छ।

मन्त्रिपरिषद्ले ‘भुक्तानी तथा फर्छ्यौट ऐन, २०७५’ संशोधन गर्न बनेको विधेयक र ‘नागरिक लगानी कोष ऐन, २०४७’ संशोधन गर्न बनेको विधेयक संघीय संसदमा पेस गर्न स्वीकृति दिएको हो।

यी विधेयक संसद् सचिवालयमा दर्ता भएपछि चालु आर्थिक वर्षमा सरकारका तर्फबाट संसदमा पेस भएका विधेयकको संख्या थपिनेछ।

सरकारले एकै आर्थिक वर्षमा १६६ विधेयक संसदमा पेस गर्ने लक्ष्य लिए पनि पहिलो महिनामा नौ विधेयक मात्रै दर्ता हुनुले लक्ष्य कार्यान्वयनको गति सुस्त देखिएको छ।

सरकारले प्राथमिकताका आधारमा विधेयक निर्माण र संसदमा पेस गर्ने योजना अघि सारेको भए पनि विधेयक निर्माण, मन्त्रालयबीचको समन्वय, कानुनी परीक्षण तथा मन्त्रिपरिषद्बाट स्वीकृत गराउने प्रक्रियाले समय लिने गर्छ।

सरकारले चालु आर्थिक वर्षमा संसद्को विधायी कामलाई तीव्र बनाउने दाबी गर्दै प्राथमिकतासहितको कार्यतालिका सार्वजनिक गरेको अवस्थामा अबका महिनामा विधेयक दर्ताको गति बढाउनुपर्ने देखिन्छ।

१६६ विधेयकको लक्ष्य पूरा गर्न बाँकी ११ महिनामा ठूलो संख्यामा विधेयक संसदमा पुर्‍याउनुपर्ने चुनौती सरकारसामु छ।

‘कांग्रेस फुट्छ कि जुट्छ, गगनजीहरूलाई नै थाहा छ’

काठमाडौं। नेपाली कांग्रेसभित्र आन्तरिक विवाद चर्किरहेका बेला संस्थापन इतर पक्षका नेता रमेश लेखकले पार्टीको भविष्य सभापति गगन थापा पक्षको भूमिकामा निर्भर रहेको टिप्पणी गरेका छन्।

कांग्रेस विभाजन हुन्छ कि विवाद समाधान गरेर एकताबद्ध हुन्छ भन्ने प्रश्नमा लेखकले यसको जवाफ गगन थापा पक्षलाई नै थाहा भएको बताए।

‘कांग्रेस फुट्छ कि जुट्छ, गगनजीहरूलाई नै थाहा छ। उहाँहरूले फुटाउनुहुन्छ कि जुटाउनुहुन्छ,’ लेखकले भने।

लेखकले पूर्वसभापति शेरबहादुर देउवा नेपाल फर्किएको एक साता बितिसक्दा पनि गगन थापा पक्षका शीर्ष नेताहरूले उनको स्वास्थ्य अवस्था र हालखबर बुझ्न नजानुलाई समेत अर्थपूर्ण रूपमा लिनुपर्ने बताए।

‘पूर्वसभापति शेरबहादुर देउवा नेपाल आउनुभएको एक साता बितिसकेको छ। अहिलेसम्म शीर्ष नेताको हालखबर र स्वास्थ्य अवस्था सोध्न उहाँहरू जानुभएको छैन भने उहाँहरू कुन दिशामा हुनुहुन्छ, आफैँ विश्लेषण गरौँ,’ उनले भने।

लेखकका अनुसार आफूहरू पार्टीभित्रको विवाद समाधान गर्दै कांग्रेसलाई एकताबद्ध बनाएर अघि बढाउने प्रयासमा छन्। तर अर्को पक्ष त्यसका लागि आवश्यक लचकता देखाउन तयार नभएको उनको आरोप छ।

उनले पार्टीभित्र देखिएको विवादको कानुनी पक्षसमेत अदालतमा पुगेकाले अब अदालतको निर्णयपछि राजनीतिक परिस्थितिले स्पष्ट दिशा लिने बताए।

कांग्रेसको आधिकारिकता र पार्टी सञ्चालनसँग जोडिएका विषयमा विवाद बढ्दै गएपछि त्यसको पुनरावलोकनको मागसहित कानुनी प्रक्रिया अघि बढाइएको छ। अदालतबाट आउने निर्णयले पार्टीको आगामी राजनीतिक तथा सांगठनिक प्रक्रियामा प्रभाव पार्ने देखिएको छ।

पछिल्लो समय कांग्रेसभित्र नेतृत्व, पार्टी सञ्चालन, महाधिवेशन तथा सांगठनिक संरचनालगायत विषयमा नेताहरूबीच मतभेद बढ्दै गएको छ। संस्थापन र इतर पक्षबीचको विवाद सार्वजनिक रूपमा समेत छताछुल्ल हुन थालेपछि पार्टी एकता कायम रहने वा विभाजनको अवस्था आउने भन्नेबारे राजनीतिक वृत्तमा चर्चा भइरहेको छ।

यहीबीच लेखकको पछिल्लो अभिव्यक्तिले कांग्रेसभित्रको विवाद तत्काल समाधान हुनेभन्दा पनि दुवै पक्षबीचको राजनीतिक दूरी कायमै रहेको संकेत गरेको छ।

यद्यपि अदालतको निर्णय र त्यसपछि शीर्ष नेताहरूबीच हुने संवादले पार्टीको आगामी दिशा निर्धारण गर्ने सम्भावना रहेको नेताहरूको भनाइ छ।

सजाय छल्दै भागेका ६७ जना पक्राउ

पोखरा। कास्की प्रहरीले विभिन्न मुद्दामा अदालतबाट दोषी ठहर भएर सजाय भुक्तान नगरी फरार रहेका ६७ जना प्रतिवादीलाई साउन महिनामा पक्राउ गरेको छ। पक्राउ पर्नेमा ५८ पुरुष र नौ महिला छन्।

अदालतको फैसलापछि कैद तथा जरिवाना भुक्तान नगरी फरार रहेका उनीहरूलाई पक्राउ गरी आवश्यक कानुनी कारबाहीका लागि अदालतमा बुझाइएको जिल्ला प्रहरी कार्यालय कास्कीले जनाएको छ।

प्रहरीका अनुसार पक्राउ परेका प्रतिवादीबाट आठ वर्ष सात महिना ११ दिन बराबरको कैद सजाय कार्यान्वयन हुने भएको छ। उनीहरूबाट ३७ लाख ९६ हजार ५२० रुपैयाँ बिगो तथा जरिवानासमेत असुलउपर भएको छ।

चेक अनादर, बिगो लेनदेन, बैंकिङ कसुर, सवारी ज्यान, अभद्र व्यवहारलगायत विभिन्न कसुरमा अदालतबाट दोषी ठहर भएर फरार रहेका व्यक्तिलाई प्रहरीले पक्राउ गरेको हो।

अदालतबाट फैसला भइसकेपछि पनि सजाय भुक्तान नगरी फरार हुने प्रतिवादीलाई कानुनी दायरामा ल्याउने अभियानलाई प्रहरीले पछिल्लो समय तीव्र बनाएको छ। त्यसअन्तर्गत साउन महिनामा मात्रै ६७ जना फरार प्रतिवादी पक्राउ परेका हुन्।

यसअघि पनि प्रहरीले चालु मुद्दामा फरार रहेका १८१ जनालाई पक्राउ गरेको जनाएको छ। फरार प्रतिवादी पक्राउ अभियानलाई निरन्तरता दिँदै अदालतको फैसला कार्यान्वयनमा सहयोग पुर्‍याउने प्रहरीको भनाइ छ।

यसैबीच कास्कीमा साउन महिनामा अपराधसँग सम्बन्धित १६८ वटा मुद्दा दर्ता भएका छन्।

प्रहरीका अनुसार दर्ता भएका मुद्दामध्ये २० वटा जघन्य तथा गम्भीर प्रकृतिका अपराधसँग सम्बन्धित छन्। महिला, बालबालिका तथा ज्येष्ठ नागरिकसँग सम्बन्धित १३ वटा मुद्दा दर्ता भएका छन्।

त्यस्तै आर्थिक अपराधतर्फ ५३ वटा मुद्दा दर्ता भएका छन् भने अन्य प्रकृतिका अपराधसँग सम्बन्धित ८२ वटा मुद्दा दर्ता भएका छन्।

फरार प्रतिवादी पक्राउसँगै नयाँ अपराधका मुद्दाको अनुसन्धान तथा कानुनी कारबाहीलाई समेत प्रहरीले प्राथमिकतामा राखेको जनाएको छ।

अदालतबाट दोषी ठहर भएका व्यक्तिले सजाय भुक्तान नगरी फरार हुने अवस्था अन्त्य गर्न पक्राउ अभियानलाई थप प्रभावकारी बनाउने प्रहरीको तयारी छ।

जय नेपाल पार्टीको बस्दै पहिलो बैठक, के-के हुँदैछ निर्णय?

काठमाडौं । जय नेपाल पार्टीको पहिलो केन्द्रीय कार्यसमितिको बैठक आज बस्दैछ । बैठकमा देशव्यापी संगठन निर्माणसहित पार्टीको आगामी कार्यदिशा, कार्यक्रम र रणनीतिबारे ठोस निर्णय गर्ने तयारी गरिएको छ ।

सभापति डा. धवलशम्शेर राणाको नेतृत्वमा गठित जय नेपाल पार्टीको केन्द्रीय कार्यसमितिको बैठक सुकेधारास्थित नवदुर्गा पार्टी प्यालेसमा बिहान ११ बजे सुरु हुनेछ ।

पार्टीका सचिवालय प्रमुख सगुनसुन्दर लावतीका अनुसार बैठकमा संगठन विस्तारसँगै आगामी राजनीतिक कार्यदिशाबारे छलफल हुनेछ ।

उनले पार्टीले अघि सारेका उद्देश्यअनुसार महत्वपूर्ण निर्णय गरिने बताए । विश्वसनीय राष्ट्रवादी शक्तिको अभाव र आवश्यकता पूर्ति गर्दै एकता र स्थिरता कायम गर्ने तथा आर्थिक समुन्नतिको लक्ष्य हासिल गर्ने उद्देश्यसहित जय नेपाल पार्टी गठन गरिएको पार्टीले जनाएको छ ।

सभापति राणाको नेतृत्वमा गठन भएको पार्टीले निर्वाचन आयोगमा साउन २९ गते दल दर्ता गरेकै दिन स्थानीय तहको निर्वाचनमा उम्मेदवार बन्न इच्छुक प्रतिभाशाली नागरिकलाई पार्टीमा जोडिन आह्वान गरेको थियो ।

त्यस्तै, संवैधानिक राजसंस्था, सनातन धर्म, भ्रष्टाचार न्यूनीकरण र सुशासनका पक्षधर दल, समूह तथा अभियानहरूलाई एकताबद्ध भएर अघि बढ्न पनि पार्टीले आह्वान गरेको थियो ।

आजको बैठकले संगठन विस्तारको ठोस योजना बनाउनुका साथै आगामी राजनीतिक गतिविधि र रणनीतिलाई समेत टुंगो लगाउने अपेक्षा गरिएको छ ।

सुनिताले फिर्ता लिइन् गोविन्दाविरुद्धको सम्बन्धविच्छेद मुद्दा

काठमाडौं। बलिउड अभिनेता गोविन्दा र उनकी पत्नी सुनिता आहुजाबीच लामो समयदेखि चल्दै आएको वैवाहिक विवाद तत्कालका लागि टुङ्गिएको देखिएको छ। सुनीताले गोविन्दाविरुद्ध दायर गरेको सम्बन्धविच्छेदको निवेदन फिर्ता लिएकी छन्।

बुधबार सुनिता छोरा यशवर्धन आहुजासँग मुम्बईको पारिवारिक अदालत पुगेकी थिइन्। अदालतको प्रक्रिया पूरा गरेर बाहिरिएपछि गोविन्दाका व्यवस्थापक शशि रञ्जनले सुनिताले सम्बन्धविच्छेदको निवेदन फिर्ता लिएको जानकारी दिएका हुन्।

उनका अनुसार अहिले गोविन्दा र सुनिताबीचको अवस्था सामान्य बन्दै गएको छ। पछिल्ला केही वर्ष दम्पतीका लागि सहज नभए पनि अहिले परिस्थिति सुधार हुने अपेक्षा गरिएको उनले बताएका छन्।

अदालतबाहिर सुनीता र उनका छोरा यशवर्धनको भिडियोसमेत सार्वजनिक भएको छ। सञ्चारकर्मीले अदालतमा भएको विषयबारे प्रश्न गर्दा यशवर्धनले कुनै समस्या नभएको भन्दै आफूहरूलाई जान दिन आग्रह गरेका थिए।

यशवर्धनले आमालाई सञ्चारकर्मीको भीडबाट जोगाउँदै गाडीसम्म पुर्‍याएका थिए। गाडीमा बस्नुअघि सुनीताले आफूहरू जन्मदिन मनाउन अदालत आएको जस्तो प्रतिक्रिया दिएकी थिइन्। त्यसपछि उनी छोरा यशवर्धनसँगै त्यहाँबाट बाहिरिएकी थिइन्।

सुनीताले सन् २०२४ को डिसेम्बरमा मुम्बईको बान्द्रा पारिवारिक अदालतमा गोविन्दाविरुद्ध सम्बन्धविच्छेदको निवेदन दायर गरेकी थिइन्। यद्यपि उक्त विषय तत्काल सार्वजनिक भएको थिएन। पछि सञ्चारमाध्यममार्फत यो कुरा बाहिरिएपछि दुवैको वैवाहिक सम्बन्धलाई लिएर विभिन्न चर्चा सुरु भएको थियो।

सम्बन्धविच्छेदको निवेदन फिर्ता लिएसँगै दुवैबीचको वैवाहिक सम्बन्ध अहिले पनि कायम रहेको देखिएको छ। तर उनीहरूबीचको सम्बन्ध आगामी दिनमा कसरी अघि बढ्छ भन्नेबारे दुवै पक्षबाट विस्तृत धारणा सार्वजनिक भएको छैन।

पछिल्लो समय गोविन्दा आफ्नो आगामी फिल्म ‘रूपा’की सहअभिनेत्री कोमल रानी स्वर्णकारसँग सार्वजनिक रूपमा देखिएपछि दम्पतीको सम्बन्धबारे पुनः चर्चा भएको थियो।

गोविन्दासँग कोमल देखिएपछि सुनीताले सार्वजनिक रूपमा असन्तुष्टि जनाएकी थिइन्। उनले गोविन्दासँग देखिएकी अभिनेत्रीको उमेर र पहिरनलाई लिएर समेत टिप्पणी गरेकी थिइन्।

सुनीताको उक्त प्रतिक्रियापछि गोविन्दाले पनि असन्तुष्टि व्यक्त गरेका थिए। उनले व्यक्तिगत विषयमा मर्यादा कायम राख्न आग्रह गर्दै आफू र सहअभिनेत्रीलाई लिएर गरिएका टिप्पणीप्रति आपत्ति जनाएका थिए।

यस घटनाले गोविन्दा र सुनीताबीचको सम्बन्धमा पुनः समस्या देखिएको अनुमानलाई बल पुगेको थियो। तर अहिले सम्बन्धविच्छेदको निवेदन फिर्ता भएपछि विवाद समाधानतर्फ अघि बढेको संकेत देखिएको छ।

गोविन्दा र सुनीताले सन् १९८७ मा विवाह गरेका थिए। त्यसबेला गोविन्दा बलिउडमा स्थापित अभिनेता बनिसकेका थिए। दुवैले आफ्नो वैवाहिक सम्बन्धलाई केही समय सार्वजनिक गरेका थिएनन्।

पछि छोरी टिना आहुजाको जन्मपछि उनीहरूले विवाहबारे सार्वजनिक रूपमा जानकारी दिएका थिए। उनीहरूका दुई सन्तान छन्—छोरी टिना र छोरा यशवर्धन।

सम्बन्धविच्छेदको निवेदन फिर्ता लिएपछि गोविन्दा र सुनीताको वैवाहिक जीवनमा देखिएको लामो समयको विवाद तत्कालका लागि साम्य भएको छ।

तीन वर्षीया बालिकाको हत्याविरुद्ध बारामा आन्दोलन जारी, आज पनि सडक अवरुद्ध

बारा। जीतपुरसिमरा उपमहानगरपालिका–१ दसधुरेकी तीन वर्षीया बालिका गरिमा चौधरीको हत्याको विरोधमा बारामा जारी प्रदर्शन बिहिवार पनि रोकिएको छैन।

पीडित परिवार तथा स्थानीयवासीले बुधबार बिहानदेखि पथलैया–वीरगन्ज सडकखण्ड अवरुद्ध गरी प्रदर्शन गर्दै आएका छन्।

बालिकाको हत्यामा संलग्नलाई कडा कारबाही र पीडित परिवारलाई न्यायको माग गर्दै प्रदर्शनकारीले सडकमा टायर बालेर यातायात अवरुद्ध गरेका हुन्।

सडक अवरुद्ध हुँदा पथलैया–वीरगन्ज सडकखण्डमा सयौँ सवारीसाधन तथा यात्रु अलपत्र परेका छन्। प्रदर्शनकारीले घटनाको निष्पक्ष अनुसन्धान गरी दोषीमाथि कडा कानुनी कारबाही गर्न माग गरेका छन्।

प्रहरीका अनुसार साउन ३१ गते बिहान घरबाट बेपत्ता भएकी बालिका सोही दिन भक्तिनगरस्थित एक खाली कोठामा मृत अवस्थामा फेला परेकी थिइन्। प्रारम्भिक अनुसन्धानका क्रममा बालिकाको बलात्कारपछि हत्या भएको खुलेको प्रहरीले जनाएको छ।

घटनाको अनुसन्धानका क्रममा प्रहरीले दुई जनालाई पक्राउ गरेको छ। पक्राउ परेकामध्ये एक जनाले बालिकालाई चकलेटको प्रलोभन देखाएर घटनास्थलमा लगेको र हत्या गरेको बयान दिएको प्रहरीको भनाइ छ।

बालिकाको हत्यापछि स्थानीयवासी आक्रोशित बनेका छन्। घटनामा संलग्न सबैलाई कडा कारबाही गर्नुपर्ने र यस्ता घटना दोहोरिन नदिन प्रभावकारी सुरक्षा व्यवस्था गर्नुपर्ने माग गर्दै उनीहरूले प्रदर्शनलाई निरन्तरता दिएका हुन्।

प्रदर्शनका कारण मुख्य राजमार्गमै यातायात प्रभावित भएपछि यात्रु तथा सवारीसाधनले थप सास्ती खेप्नुपरेको छ।

प्रहरीले भने स्थिति नियन्त्रणमा लिन तथा सडक सञ्चालनको प्रयास गरिरहेको जनाएको छ।

महामारीको मुखमा स्वास्थ्य विभाग निमित्तकै भरमा

काठमाडौं। मौसमजन्य तथा महामारीजन्य रोगको व्यवस्थापनमा महत्वपूर्ण भूमिका खेल्दै आएको स्वास्थ्य सेवा विभाग विगत तीन महिनादेखि निमित्त महानिर्देशकको भरमा सञ्चालन भइरहेको छ।

देशभर मौसमी रोगको जोखिम बढिरहेका बेला विभागमा स्थायी नेतृत्व नहुँदा स्वास्थ्य क्षेत्रको समग्र व्यवस्थापनमा प्रश्न उठेको हो।

पछिल्लो चार महिनामा मात्रै सर्पदंशका कारण ६६ जनाको मृत्यु भएको छ। इपिडिमियोलोजी तथा रोग नियन्त्रण महाशाखाका अनुसार यस अवधिमा ९५६ जनालाई सर्पले टोकेको छ। त्यस्तै, जापानी इन्सेफलाइटिस (जेई) का ५८ संक्रमितमध्ये १६ जनाको मृत्यु भएको तथ्याङ्क छ।

स्वास्थ्य तथा खाद्य स्वच्छता मन्त्रालयमा १२औँ तहका दुई अतिरिक्त सचिव कार्यरत हुँदाहुँदै स्वास्थ्य सेवा विभागको नेतृत्व भने ११औँ तहका अधिकृतलाई दिइएको छ।

विभागको संगठनात्मक संरचनाअनुसार महानिर्देशक पदमा स्वास्थ्य सेवा समूहका १२औँ तहका कर्मचारी रहने व्यवस्था भए पनि हाल इपिडिमियोलोजी तथा रोग नियन्त्रण महाशाखाका निर्देशक डा. अनुज भट्टचनलाई निमित्त महानिर्देशकको जिम्मेवारी दिइएको छ।

मन्त्रीस्तरीय निर्णयबाट गत वैशाख ३० गते डा. भट्टचनलाई अर्को व्यवस्था नभएसम्मका लागि आर्थिक तथा प्रशासनिक अधिकारसहित निमित्त महानिर्देशकको जिम्मेवारी दिइएको थियो। त्यसयता विभागले स्थायी महानिर्देशक पाउन सकेको छैन।

स्वास्थ्य सेवा विभाग देशको स्वास्थ्य प्रणाली सञ्चालन, व्यवस्थापन तथा सरकारका स्वास्थ्य नीति कार्यान्वयन गर्ने प्रमुख निकाय हो। विभागले स्वास्थ्य सूचना प्रणाली सञ्चालन, जनशक्ति व्यवस्थापन, सरकारी स्वास्थ्य संस्थाको सेवा विस्तार तथा रोग नियन्त्रणका कार्यक्रम सञ्चालन गर्दै आएको छ।

तर, विभाग लामो समयसम्म निमित्त नेतृत्वमा रहँदा दीर्घकालीन निर्णय तथा प्रशासनिक काम प्रभावित हुन सक्ने सरोकारवालाहरू बताउँछन्। विशेषगरी स्वास्थ्य सामग्री तथा औषधि खरिद, जनशक्ति व्यवस्थापन र विपद्का बेला आकस्मिक स्वास्थ्य सेवा परिचालनमा नेतृत्वको स्थायित्व महत्वपूर्ण हुने उनीहरूको भनाइ छ।

निमित्त नेतृत्वमा जिम्मेवारीको अवधि निश्चित नहुने भएकाले महत्वपूर्ण निर्णय लिँदा समेत असहजता उत्पन्न हुन सक्ने बताइएको छ। स्वास्थ्य क्षेत्रका जानकारहरूका अनुसार यस्तो अवस्थामा निर्णय प्रक्रियामा ढिलाइ हुनुका साथै दीर्घकालीन योजना कार्यान्वयनमा समेत असर पर्न सक्छ।

अहिले मनसुनसँगै देशभर विभिन्न मौसमी तथा महामारीजन्य रोगको जोखिम बढिरहेको छ। विशेषगरी हैजा, डेंगी, झाडापखाला, स्क्रब टाइफस, औलो र इन्फ्लुएन्जाजस्ता रोगको जोखिम मनसुनमा बढ्ने गर्छ।

खानेपानीका स्रोत दूषित हुने, सरसफाइमा समस्या आउने तथा लामखुट्टे र अन्य रोगवाहक जीवको सक्रियता बढ्ने भएकाले संक्रमणको जोखिमसमेत बढ्ने स्वास्थ्य अधिकारीहरूको आकलन छ।

महामारी तथा संक्रामक रोग नियन्त्रणमा महत्वपूर्ण भूमिका खेल्ने इपिडिमियोलोजी तथा रोग नियन्त्रण महाशाखाका लागि आगामी आर्थिक वर्षमा ३० करोड १६ लाख रुपैयाँ बजेट विनियोजन गरिएको छ। रोगको रोकथाम, निगरानी तथा उपचारका लागि समुदायदेखि प्रादेशिक र केन्द्रीय अस्पतालसम्म एकीकृत पूर्वतयारी अघि बढाइएको विभागले जनाएको छ।

यसबीच सर्पदंश र जापानी इन्सेफलाइटिसका घटनाले पनि जनस्वास्थ्य प्रणालीमाथि थप दबाब सिर्जना गरेको छ। सर्पदंशका घटना विशेषगरी ग्रामीण तथा तराईका क्षेत्रमा बढी देखिने गरेका छन् भने जापानी इन्सेफलाइटिसको जोखिमसमेत विभिन्न जिल्लामा बढिरहेको छ।

स्वास्थ्य सेवा विभागमा स्थायी नेतृत्व नहुँदा यस्ता रोगको निगरानी, नियन्त्रण र आकस्मिक स्वास्थ्य व्यवस्थापनमा आवश्यक समन्वय प्रभावकारी रूपमा हुनुपर्नेमा सरोकारवालाहरूले जोड दिएका छन्।

विभाग मात्र होइन, देशकै जेठो सरकारी अस्पताल वीर अस्पतालमा समेत १२औँ तहको पुल दरबन्दी रहे पनि मन्त्रालयले हालसम्म कर्मचारी पठाउन सकेको छैन। कोभिड–१९ युनिफाइड अस्पताल बनाउने क्रममा सिर्जना गरिएको उक्त दरबन्दीमा प्रमुख विशेषज्ञस्तरको कर्मचारी खटाउने निर्णय भए पनि कार्यान्वयन हुन सकेको छैन।

इरानलाई झुकाउन ट्रम्पको आर्थिक घेराबन्दी

एजेन्सी। अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले इरानविरुद्ध हालसम्मकै कडा आर्थिक कारबाही अघि बढाउने घोषणा गरेका छन्। अमेरिका र इरानबीचको वार्ता असफल भएपछि ट्रम्पले इरानलाई सहयोग, व्यापार वा आर्थिक राहत उपलब्ध गराउने जुनसुकै मुलुकले पनि अमेरिकी वित्तीय कारबाहीको सामना गर्नुपर्ने चेतावनी दिएका हुन्।

ट्रम्पले सामाजिक सञ्जालमार्फत इरानमाथि थप कडा आर्थिक दबाब सिर्जना गर्ने नीति सार्वजनिक गर्दै अमेरिकाको मुख्य उद्देश्य इरानलाई आणविक हतियार निर्माण गर्नबाट रोक्नु रहेको बताएका छन्। यद्यपि, उनले भविष्यमा कुनै चरणमा इरानसँग पुनः वार्ता हुन सक्ने सम्भावनालाई भने पूर्ण रूपमा अस्वीकार गरेका छैनन्।

ट्रम्पको पछिल्लो घोषणामा सैन्य कारबाही वा अमेरिकी सेनाको प्रत्यक्ष प्रयोगबारे स्पष्ट उल्लेख गरिएको छैन। यसअघि इरानविरुद्ध सैन्य कदम चाल्न सक्ने चेतावनी दिँदै आएका ट्रम्पले पछिल्लो वक्तव्यमा भने आर्थिक दबाब, प्रतिबन्ध र रणनीतिक घेराबन्दीलाई प्राथमिकता दिएका छन्।

अमेरिकाले इरानको प्रमुख आम्दानीको स्रोत मानिने तेल निर्यातलाई प्रभावित पार्ने उद्देश्यले थप कदम चाल्ने संकेतसमेत गरेको छ। विशेषगरी इरानको तेल निर्यातका लागि महत्वपूर्ण मानिने स्ट्रेट अफ हर्मुज वरपरको गतिविधिलाई अमेरिकाले रणनीतिक रूपमा हेरिरहेको छ।

स्ट्रेट अफ हर्मुज विश्वकै महत्वपूर्ण ऊर्जा व्यापारिक जलमार्गमध्ये एक हो। इरानको तेल निर्यातमा त्यसको महत्वपूर्ण भूमिका रहेकाले उक्त जलमार्गसँग सम्बन्धित अमेरिकी कदमले इरानको अर्थतन्त्रमा थप दबाब पार्न सक्ने अनुमान गरिएको छ।

ट्रम्पले इरानसँग आर्थिक वा व्यापारिक सम्बन्ध कायम राख्ने तेस्रो मुलुकलाई समेत कारबाहीको चेतावनी दिए पनि त्यस्ता मुलुकविरुद्ध कस्तो प्रकृतिको वित्तीय प्रतिबन्ध लगाइनेछ भन्ने विस्तृत विवरण भने सार्वजनिक गरेका छैनन्।

अमेरिकी नीतिको उद्देश्य इरानमाथि आर्थिक दबाब बढाएर उसलाई आणविक कार्यक्रमसम्बन्धी आफ्नो अडान परिवर्तन गर्न बाध्य पार्नु रहेको देखिन्छ। तर आर्थिक नाकाबन्दी र तेस्रो मुलुकमाथि समेत प्रतिबन्धको चेतावनीले अमेरिका–इरान तनाव थप बढ्न सक्ने जोखिम पनि देखिएको छ।

वार्ता असफल भएपछि सैन्य विकल्पभन्दा आर्थिक दबाबलाई प्राथमिकता दिने ट्रम्पको पछिल्लो रणनीतिले इरानलाई अन्तर्राष्ट्रिय रूपमा थप एक्ल्याउने प्रयासका रूपमा समेत हेरिएको छ। यद्यपि, वार्ताको ढोका खुला राख्ने ट्रम्पको भनाइले कूटनीतिक समाधानको सम्भावना पूर्ण रूपमा समाप्त नभएको संकेत गरेको छ।

ठेक्का तोडिएका ठेकेदारलाई ३५ दिनको अल्टिमेटम

काठमाडौं। सडक डिभिजन कार्यालय इलामले ठेक्का सम्झौता तोडिएका विभिन्न निर्माण व्यवसायीलाई सरकारी बाँकी रकम ३५ दिनभित्र दाखिला गर्न अन्तिम ताकेता गरेको छ ।

डिभिजनअन्तर्गत सञ्चालित विभिन्न आयोजनामा सम्झौताअनुसारको दायित्व पूरा नगरी गम्भीर रूपमा करारीय दायित्व उल्लङ्घन गरेपछि सम्बन्धित निर्माण व्यवसायीका ठेक्का सम्झौता अन्त्य गरिएको कार्यालयले जनाएको छ ।

ठेक्का सम्झौता अन्त्यपछि सार्वजनिक खरिद सम्झौता तथा सार्वजनिक खरिद ऐन, २०६३ को दफा ५९(८) बमोजिम कायम भएको सरकारी बाँकी रकम दाखिला गराउन कार्यालयले यसअघि पटक–पटक प्रयास गरेको थियो । आर्थिक कार्यविधि तथा वित्तीय उत्तरदायित्व नियमावली, २०७७ बमोजिम रकम दाखिला गर्न आग्रह गरिए पनि हालसम्म रकम नबुझाएपछि कार्यालयले बिहीबार सार्वजनिक सूचना जारी गरेको हो ।

सूचनाअनुसार सम्बन्धित निर्माण व्यवसायीले सूचना प्रकाशित भएको मितिले ३५ दिनभित्र नेपाल सरकारको नेपाल बैंक लिमिटेडमा रहेको राजस्व खातामा सरकारी बाँकी रकम जम्मा गर्नुपर्नेछ । रकम दाखिला गरेपछि त्यसको बैंक भौचर सडक डिभिजन कार्यालय इलाममा पेस गर्नुपर्नेछ ।

कार्यालयले रकम जम्मा गर्न राजस्व खाता नम्बर ००१०१००००००००१००१००१, राजस्व कोड नम्बर १४३१२ र कार्यालय कोड नम्बर ३३७०१०३०१ तोकेको छ ।

सडक डिभिजनका अनुसार पाँचथरको बुढाथोकी निर्माण सेवाले २३ लाख ४ हजार ५८७ रुपैयाँ ४५ पैसा, ताप्लेजुङको मावोहाङ निर्माण सेवाले १ करोड ८ लाख २५ हजार २ रुपैयाँ ६२ पैसा र मकवानपुरको शिव शक्ति इन्फ्रा डेभलपर्स प्रालिले दुईवटा ठेक्काबापत क्रमशः ४ करोड ५९ लाख ७१ हजार ५६३ रुपैयाँ ७५ पैसा र ३ करोड ४२ लाख ४७ हजार ७०८ रुपैयाँ ६८ पैसा बुझाउनुपर्नेछ ।

त्यस्तै, इलामको एमडी ब्रो कन्स्ट्रक्सन प्रालिले ९ लाख ३४ हजार ७५० रुपैयाँ १ पैसा, धनकुटाको शाह/पूजा जेभीले दुईवटा ठेक्काबापत क्रमशः ८६ लाख ३३ हजार ३१३ रुपैयाँ ७८ पैसा र ५७ लाख ३६ हजार ९५९ रुपैयाँ ६७ पैसा बुझाउनुपर्नेछ ।

धनकुटाकै आशिवर्दि/पूजा जेभीले १ करोड ७१ लाख ७४ हजार १६३ रुपैयाँ ९२ पैसा, इलामको माइ–जोगमाईस्थित एबिसी निर्माण सेवाले १ करोड १८ लाख १३ हजार ३८४ रुपैयाँ २३ पैसा तथा धनुषाको केएम कन्स्ट्रक्सनले ३६ लाख ८७ हजार ७२६ रुपैयाँ ३६ पैसा बुझाउनुपर्ने कार्यालयले जनाएको छ ।

यसैगरी पाँचथरको टेक एण्ड सपना कन्स्ट्रक्सन प्रालिले ७९ लाख ४९ हजार २४५ रुपैयाँ २९ पैसा र धनुषाको गायत्री माँ कन्स्ट्रक्सन एण्ड समरित कन्स्ट्रक्सन जेभीले १ करोड ९९ लाख १४ हजार ४४७ रुपैयाँ ९९ पैसा सरकारी बाँकी रकम दाखिला गर्नुपर्नेछ ।

कार्यालयले तोकिएको अवधिभित्र रकम दाखिला नगरेमा प्रचलित कानुनबमोजिम सरकारी बाँकी रकम असुलीसम्बन्धी थप प्रक्रिया अघि बढाइने जनाएको छ।

खर्चमा सुस्त सरकार

काठमाडौं। चालु आर्थिक वर्ष २०८३/८४ को पहिलो महिनामा सरकारको बजेट कार्यान्वयन औसत देखिएको छ।

प्रधानमन्त्री वालेन्द्र शाह(बालेन)नेतृत्वको सरकारले ल्याएको बजेटअनुसार साउनमा खर्चको गति अपेक्षाकृत कमजोर रहे पनि राजस्व सङ्कलनमा भने अघिल्लो वर्षको तुलनामा सामान्य सुधार भएको छ।

महालेखा नियन्त्रक कार्यालयको तथ्याङ्कअनुसार साउनमा सरकारले ४१ अर्ब ८८ करोड रुपैयाँ खर्च गरेको छ। सरकारले चालु आर्थिक वर्षका लागि २१ खर्ब २४ अर्ब ३४ करोड रुपैयाँ बजेट विनियोजन गरेको छ। त्यसको तुलनामा पहिलो महिनाको खर्च १.९७ प्रतिशत मात्रै हो।

पहिलो महिनाको खर्च प्रतिशतका आधारमा हेर्दा यो २०७९/८० पछिकै न्यून हो। गत आर्थिक वर्ष २०८२/८३ को साउनमा कुल बजेटको २.३६ प्रतिशत खर्च भएको थियो। त्यस्तै २०८१/८२ मा २ प्रतिशत र २०७९/८० मा १.२४ प्रतिशत खर्च भएको थियो।

 

पुँजीगत खर्च झनै कमजोर

सरकारको कुल खर्चमध्ये साउनमा सबैभन्दा बढी रकम वित्तीय व्यवस्थातर्फ खर्च भएको छ। महालेखा नियन्त्रक कार्यालयका अनुसार वित्तीय व्यवस्थातर्फ १९ अर्ब १५ करोड ३५ लाख रुपैयाँ खर्च भएको छ। यो वार्षिक विनियोजनको ४.५३ प्रतिशत हो।

चालु खर्चतर्फ २१ अर्ब ४० करोड ३८ लाख रुपैयाँ खर्च भएको छ। यो कुल विनियोजनको १.६८ प्रतिशत हो।

तर विकास निर्माणसँग प्रत्यक्ष जोडिएको पुँजीगत खर्च भने निकै कमजोर देखिएको छ। साउनमा पुँजीगत खर्च १ अर्ब ३२ करोड ८५ लाख रुपैयाँ मात्रै भएको छ। यो वार्षिक पुँजीगत बजेटको ०.३१ प्रतिशत मात्रै हो।

सरकारले हरेक वर्ष बजेटको ठूलो हिस्सा विकास निर्माणमा खर्च गर्ने लक्ष्य राखे पनि आर्थिक वर्षको सुरुवातमै पुँजीगत खर्च न्यून रहने प्रवृत्ति दोहोरिएको छ। यसले विकास आयोजनाको कार्यान्वयन गति तथा सरकारी खर्चको प्रभावकारितामाथि प्रश्न उठाउँदै आएको छ।

राजस्व सङ्कलनमा भने सुधार

खर्चतर्फ कमजोर देखिएको सरकारको बजेट कार्यान्वयनमा राजस्व परिचालन भने अघिल्लो वर्षको तुलनामा केही सुधारिएको छ।

चालु आर्थिक वर्षमा सरकारले १५ खर्ब ३१ अर्ब ८३ करोड रुपैयाँ राजस्व सङ्कलन गर्ने लक्ष्य राखेको छ। साउनमा मात्रै ९२ अर्ब २२ करोड रुपैयाँ राजस्व सङ्कलन भएको छ। यो वार्षिक लक्ष्यको ५.८४ प्रतिशत हो।

गत आर्थिक वर्षको सोही अवधिमा सरकारले वार्षिक राजस्व लक्ष्यको ५.७१ प्रतिशत सङ्कलन गरेको थियो। यस हिसाबले चालु आर्थिक वर्षको पहिलो महिनामा राजस्व परिचालनमा सामान्य सुधार भएको देखिन्छ।

साउनमा सङ्कलन भएको कुल राजस्वमध्ये ८५ अर्ब १९ करोड रुपैयाँ कर राजस्व र ७ अर्ब ३ करोड रुपैयाँ गैरकर राजस्व रहेको छ।

गत आर्थिक वर्षको साउनमा कर राजस्व ८० अर्ब ६७ करोड रुपैयाँ र गैरकर राजस्व ३ अर्ब ९ करोड रुपैयाँ सङ्कलन भएको थियो। यस वर्ष कुल राजस्व सङ्कलन गत वर्षको सोही अवधिको तुलनामा ९.१९ प्रतिशतले बढी हो।

 

कर्मचारीको तलब भुक्तानी ढिला हुँदा खर्च प्रभावित

साउनमा चालु खर्च कमजोर देखिनुको एउटा कारण सरकारी कर्मचारीको तलब भुक्तानीमा भएको ढिलाइलाई मानिएको छ।

यस वर्षदेखि सरकारी कर्मचारीको तलबभत्ता भुक्तानी प्रणालीमा परिवर्तन गरिएको छ। सबै सरकारी कर्मचारीलाई १५/१५ दिनमा तलब भुक्तानी गर्ने व्यवस्था लागू गरिएको छ। यसका कारण विगतका वर्षमा जस्तो साउनको अन्तिम सातादेखि एकैपटक ठूलो रकम तलबका रूपमा खर्च हुन सकेन।

अघिल्ला वर्षमा निजामती कर्मचारीको तलब सामान्यतः महिनाको २५ गतेदेखि भुक्तानी हुने गरेको थियो। पुरानै तलबमान कायम रहेकाले त्यसका लागि नयाँ तलबमान स्वीकृत गराउनुपर्ने अवस्था पनि थिएन।

तर चालु आर्थिक वर्षमा नयाँ तलबमान निर्धारण गर्न ढिलाइ हुनुका साथै भुक्तानी प्रणालीसमेत परिवर्तन भएकाले साउनको चालु खर्च प्रभावित भएको हो।

महालेखा नियन्त्रक कार्यालयले सोमबार मात्रै सबै कोष तथा लेखा नियन्त्रक कार्यालय र निवृत्तिभरण कार्यालयलाई परिपत्र गर्दै १५ दिनमा तलब वितरण गर्ने निर्णय कार्यान्वयन गर्न निर्देशन दिएको छ।

सरकारी कर्मचारीको तलबभत्तामा मात्रै मासिक करिब ३० अर्ब रुपैयाँ खर्च हुने गरेको छ। तलबभत्ता भुक्तानी समयमा हुन नसक्दा साउनमा चालु खर्च अपेक्षाकृत कम देखिएको महालेखा नियन्त्रक कार्यालयका अधिकारीहरूको भनाइ छ।

समग्रमा चालु आर्थिक वर्षको पहिलो महिनामा सरकारको खर्चको गति कमजोर देखिएको छ। विशेषगरी पुँजीगत खर्च अत्यन्त न्यून रहेकाले विकास बजेट कार्यान्वयनमा सरकारलाई चुनौती देखिएको छ।

उच्च अदालत पाटनले भन्यो- किशोर श्रेष्ठलाई तत्काल पक्राउ नगर्नू

काठमाडौं। उच्च अदालत पाटनले जन आस्था मिडियाका अध्यक्ष तथा जनआस्था साप्ताहिकका सम्पादक किशोर श्रेष्ठलाई पक्राउ नगर्न आदेश दिएको छ।

सर्वोच्च अदालतको परमादेशपछि आफूलाई पक्राउ गर्ने उद्देश्यले धरपकड हुन थालेको दाबी गर्दै श्रेष्ठले उच्च अदालत पाटनमा निषेधाज्ञासहितको रिट निवेदन दायर गरेका थिए। उक्त निवेदनमाथि सुनुवाइ गर्दै न्यायाधीश अच्युत कुइँकेलको एकल इजलासले निवेदनको अन्तिम टुंगो नलागेसम्म श्रेष्ठलाई पक्राउ तथा धरपकड नगर्न आदेश दिएको हो।

इजलासले विपक्षीका नाममा जारी गरेको आदेशमा भनिएको छ, ‘निवेदनको अन्तिम टुंगो नलागेसम्म निवेदकलाई धरपकड गर्ने, पक्राउ गर्ने, थुनामा राख्नेलगायतका कार्य नगर्नू, नगराउनू।’

उपसभामुख रुबीकुमारी ठाकुरले प्रकाशित समाचारको विषयलाई लिएर जिल्ला प्रहरी परिसर, ललितपुरमा जाहेरी दिएपछि श्रेष्ठले कानुनी उपचार खोज्दै मंगलबार उच्च अदालत पाटनमा रिट दायर गरेका थिए। सोही रिटमा बुधबार सुनुवाइ गर्दै अदालतले अन्तरिम प्रकृतिको निषेधाज्ञा आदेश जारी गरेको हो।

१६ जना कानुन व्यवसायीले गरे बहस

श्रेष्ठको पक्षबाट इजलासमा वरिष्ठ अधिवक्तासहित १६ जना कानुन व्यवसायीले बहस गरेको जनाइएको छ।

श्रेष्ठको पक्षबाट बहस गर्ने वरिष्ठ अधिवक्तामा डा. युवराज संग्रौला, गोविन्दप्रसाद शर्मा बन्दी, टीकाराम भट्टराई र अमर थापा रहेका छन्।

त्यसैगरी अधिवक्ताहरू बद्रीप्रसाद भुसाल, भूपाल बस्नेत, डा. प्रेमराज सिलवाल, चुडामणि पौडेल, टीकाबहादुर कुँवर, मुकुन्द अधिकारी, अनन्तराज लुईँटेल, रामचन्द्र (आरसी) गौतम, राजाराम घिमिरे, कृष्णकुमार आङदाम्बे, सुजाता केसी र अभास रेग्मीले श्रेष्ठको तर्फबाट बहस गरेका थिए।

यसअघि उल्लेखित विवरणमा श्रेष्ठको पक्षबाट १७ जना कानुन व्यवसायीले बहस गरेको भनिए पनि पछि १६ जना कानुन व्यवसायीको नाम सार्वजनिक गरिएको छ। त्यसैले उपलब्ध नामावलीअनुसार १६ जना कानुन व्यवसायीले बहस गरेको विवरणलाई आधार मानिएको छ।

उच्च अदालतको पछिल्लो आदेशसँगै रिटको अन्तिम फैसला नआएसम्म श्रेष्ठलाई पक्राउ गर्ने, धरपकड गर्ने वा थुनामा राख्ने प्रक्रिया अघि बढाउन विपक्षी पक्षलाई रोक लगाइएको छ।

यस्ता छन् मन्त्रिपरिषद्का निर्णय

काठमाडौं । नेपाल सरकार मन्त्रिपरिषद्को बुधबार बसेको बैठकले प्रारम्भिक बाल विकास (ईसीडी) सहजकर्ता, विद्यालय कर्मचारी तथा विद्यालय सहयोगीको पारिश्रमिक अनुदानमा मासिक ५ हजार रुपैयाँ वृद्धि गर्ने निर्णय गरेको छ।

सरकारले शिक्षा क्षेत्रसँगै हवाई सेवा, सीमा व्यवस्थापन, विपद् व्यवस्थापन, अन्तर्राष्ट्रिय सम्बन्ध तथा प्रशासनसँग सम्बन्धित विभिन्न निर्णयसमेत गरेको छ।

सरकारका प्रवक्ता तथा शिक्षामन्त्री सस्मित पोखरेलले मन्त्रिपरिषद् बैठकका निर्णय सार्वजनिक गर्दै ईसीडी सहजकर्ता, विद्यालय कर्मचारी र विद्यालय सहयोगीका लागि सङ्घीय सरकारले उपलब्ध गराउँदै आएको पारिश्रमिक अनुदानमा मासिक ५ हजार रुपैयाँका दरले वृद्धि गर्ने निर्णय भएको जानकारी दिए।

त्यस्तै, माध्यमिक तह कक्षा ९–१० मा शिक्षण सहयोग अनुदान कोटामा कार्यरत शिक्षकको तलब माध्यमिक तृतीय श्रेणीका शिक्षकसरह कायम गर्ने निर्णय भएको छ। आधारभूत तह कक्षा ६–८ मा शिक्षण सहयोग अनुदान कोटामा कार्यरत शिक्षकको तलब भने निम्न माध्यमिक तृतीय श्रेणीका शिक्षकसरह कायम गरिने भएको छ।

शिक्षा क्षेत्रसँग सम्बन्धित यी निर्णयले न्यून पारिश्रमिकमा कार्यरत ईसीडी सहजकर्ता, विद्यालय कर्मचारी, विद्यालय सहयोगी तथा अनुदान कोटाका शिक्षकलाई राहत पुग्ने अपेक्षा गरिएको छ।

अर्थ मन्त्रालयको प्रस्तावमा सरकारले त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलमा एयर ट्राफिक कन्ट्रोल सुधारसम्बन्धी परियोजनाका लागि जापान सरकारबाट प्राप्त हुने करिब २ अर्ब ७३ करोड जापानी येन बराबरको अनुदान सहायता स्वीकार गर्ने निर्णय गरेको छ।

उक्त अनुदान विमानस्थलको हवाई यातायात व्यवस्थापन तथा एयर ट्राफिक कन्ट्रोल प्रणाली सुधारसम्बन्धी परियोजनामा उपयोग गरिनेछ।

सरकारले एसियन डिजास्टर प्रिपेयर्डनेस सेन्टरको सब–सेन्टर (शाखा) नेपालमा स्थापना गर्न पनि स्वीकृति दिएको छ।

विपद् जोखिम न्यूनीकरण, पूर्वतयारी तथा विपद् व्यवस्थापनका क्षेत्रमा क्षेत्रीय सहकार्य तथा क्षमता अभिवृद्धिका लागि यस्तो शाखा उपयोगी हुने सरकारको अपेक्षा छ।

अमेरिकाको न्युयोर्कमा आयोजना हुने संयुक्त राष्ट्रसंघको ८१औँ महासभामा सहभागी हुन परराष्ट्रमन्त्रीको नेतृत्वमा नेपाली प्रतिनिधिमण्डल पठाउने निर्णयसमेत मन्त्रिपरिषद्ले गरेको छ।

यसका लागि परराष्ट्रमन्त्री नेतृत्वको प्रतिनिधिमण्डललाई सहभागी हुन स्वीकृति प्रदान गरिएको हो।

गृह मन्त्रालयको प्रस्तावमा २०८३ भदौ ४ र ५ गते भारतमा आयोजना हुने ‘ज्वाइन्ट वर्किङ ग्रुप अन बोर्डर म्यानेजमेन्ट’को १४औँ बैठकमा सहभागी हुन गृह मन्त्रालयका सहसचिवको नेतृत्वमा नेपाली प्रतिनिधिमण्डल पठाउने निर्णय भएको छ।

नेपाल–भारत सीमा व्यवस्थापन, सीमा क्षेत्रमा देखिने समस्या तथा द्विपक्षीय समन्वयका विषयमा उक्त बैठकमा छलफल हुने गर्दछ।

संस्कृति, पर्यटन तथा नागरिक उड्डयन मन्त्रालयको प्रस्तावमा सरकारले नेपाल र साउदी अरेबियाबीच द्विपक्षीय हवाई सेवा सम्झौता गर्न स्वीकृति दिएको छ।

सम्झौताले दुई देशबीच हवाई सम्पर्क विस्तार तथा नियमित हवाई सेवाका लागि कानुनी आधार तयार गर्नेछ।

प्रधानमन्त्री तथा मन्त्रिपरिषद्को कार्यालयको प्रस्तावमा सफ्टवेयर विकास तथा सञ्चालन समिति गठन आदेश, २०८३ स्वीकृत गरिएको छ।

सरकारी निकायमा सफ्टवेयर विकास तथा सञ्चालनसम्बन्धी कामलाई व्यवस्थित गर्ने उद्देश्यले समिति गठनसम्बन्धी आदेश स्वीकृत गरिएको हो।

मन्त्रिपरिषद्ले भुक्तानी तथा फर्छ्यौट ऐन, २०७५ संशोधन गर्न बनेको विधेयक र नागरिक लगानी कोष ऐन, २०४७ संशोधन गर्न बनेको विधेयक संघीय संसद्मा पेस गर्न स्वीकृति दिएको छ।

यी विधेयक संसद्मा पेस भएपछि सम्बन्धित समितिमा छलफल तथा आवश्यक संशोधनको प्रक्रिया अघि बढ्नेछ।

प्रशासनतर्फ मन्त्रिपरिषद्ले सहसचिव **कमलप्रसाद भट्टराईलाई राजपत्राङ्कित विशिष्ट श्रेणी (सचिव)**मा बढुवा गर्ने निर्णय गरेको छ।

बढुवा भएका भट्टराईलाई बागमती प्रदेशको मुख्यमन्त्री तथा मन्त्रिपरिषद्को कार्यालयको प्रमुख सचिव पदमा पदस्थापन गरिएको छ।

यसरी बुधबारको मन्त्रिपरिषद् बैठकले शिक्षा क्षेत्रमा पारिश्रमिक वृद्धि र शिक्षकको तलब पुनर्संरचनादेखि विमानस्थल सुधारका लागि विदेशी अनुदान स्वीकार, विपद् व्यवस्थापनसम्बन्धी क्षेत्रीय सहकार्य, सीमा व्यवस्थापन, हवाई सेवा विस्तार, कानुन संशोधन र उच्च प्रशासनिक पदस्थापनसम्मका निर्णय गरेको छ।