काठमाडौं । राजधानीको सबैभन्दा व्यस्त र रणनीतिक सडकखण्डमध्ये एक कोटेश्वर-कलंकी चक्रपथमा सडक बत्ती जडान कार्य सुरु भएको छ।

सडक विस्तार सम्पन्न भएको लामो समय बितिसक्दा पनि पर्याप्त प्रकाश व्यवस्थाको अभाव झेल्दै आएको यस खण्डमा सडक बत्ती जडान हुन थालेपछि यात्रु, सवारी चालक तथा स्थानीयवासी उत्साहित भएका छन्।

आठ लेनमा विस्तार गरिएको चक्रपथको यो खण्ड दैनिक हजारौँ सवारीसाधन आवतजावत गर्ने मुख्य मार्ग हो। तर आधुनिक सडक संरचना निर्माण भए पनि सडक बत्ती नहुँदा रातिको समयमा आवागमन असुरक्षित बन्दै आएको थियो। विशेषगरी वर्षायाम तथा हिउँदको कुहिरो लाग्ने समयमा सडकमा पर्याप्त प्रकाश नहुँदा दुर्घटनाको जोखिम उच्च रहने गरेको थियो।

स्थानीयवासी तथा सवारी चालकहरूले लामो समयदेखि सडक बत्ती जडानको माग गर्दै आएका थिए। सडक विस्तारपछि पूर्वाधारको अधिकांश काम सम्पन्न भए पनि प्रकाश व्यवस्थापन हुन नसक्दा करोडौँ रुपैयाँ खर्च गरेर निर्माण गरिएको आधुनिक सडकको पूर्ण उपयोग हुन नसकेको गुनासो हुँदै आएको थियो।

रातिको समयमा चक्रपथका विभिन्न खण्ड अन्धकारमय हुँदा पैदलयात्री, साइकल चालक तथा मोटरसाइकल चालकहरू बढी जोखिममा पर्ने गरेका थिए। कतिपय स्थानमा सडक पार गर्न कठिन हुने, सवारीसाधनको गति नियन्त्रणमा समस्या आउने तथा सुरक्षा चुनौतीसमेत देखिने गरेको थियो। ट्राफिक व्यवस्थापनका दृष्टिले पनि पर्याप्त प्रकाशको अभाव एउटा चुनौतीका रूपमा रहँदै आएको थियो।

अहिले सडक बत्ती जडान कार्य सुरु भएसँगै रात्रीकालीन यातायातलाई थप सुरक्षित र व्यवस्थित बनाउने अपेक्षा गरिएको छ। सडकमा पर्याप्त प्रकाश उपलब्ध भएपछि दुर्घटनाको सम्भावना घट्ने, ट्राफिक संकेत तथा लेन व्यवस्थापन स्पष्ट देखिने र सवारी सञ्चालन थप सहज हुने विश्वास गरिएको छ।

सडक बत्तीले यातायात सुरक्षामा मात्र होइन, सार्वजनिक सुरक्षामा पनि सकारात्मक प्रभाव पार्ने अपेक्षा गरिएको छ। उज्यालो सडकले चोरी, लुटपाट तथा अन्य आपराधिक गतिविधि नियन्त्रणमा समेत सहयोग पुग्ने सुरक्षा निकायहरूको विश्वास छ। साथै रातिको समयमा सडक वरपरको वातावरण थप सुरक्षित महसुस हुने भएकाले सर्वसाधारणलाई आवतजावत गर्न सहज हुने देखिन्छ।

कोटेश्वर–कलंकी खण्ड काठमाडौं उपत्यकाको पूर्व-पश्चिम यातायातलाई जोड्ने प्रमुख मार्ग हो। त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल, विभिन्न व्यापारिक केन्द्र तथा उपत्यकाका मुख्य आवासीय क्षेत्रलाई जोड्ने भएकाले यस सडकको महत्व विशेष छ। दैनिक हजारौँ निजी तथा सार्वजनिक सवारीसाधन यही मार्ग हुँदै सञ्चालन हुने गरेका छन्।

सडक बत्ती जडान सम्पन्न भएपछि आधुनिक चक्रपथको स्वरूप अझ आकर्षक बन्ने अपेक्षा गरिएको छ। पूर्वाधार विकाससँगै प्रकाश व्यवस्थापनले राजधानीको सौन्दर्य बढाउनुका साथै काठमाडौंलाई आधुनिक शहरी स्वरूपतर्फ उन्मुख गराउने विश्वास गरिएको छ।

स्थानीयवासीहरूले भने सडक बत्ती जडानको कामलाई तीव्र गतिमा अघि बढाएर सम्पूर्ण चक्रपथ क्षेत्रमा एकरूप रूपमा प्रकाश व्यवस्था गर्नुपर्ने माग गरेका छन्। उनीहरूका अनुसार सडक विस्तारसँगै सुरु गरिनुपर्ने काम ढिलै भए पनि अहिले सुरु हुनु सकारात्मक कदम हो।

अब निर्धारित समयमै काम सम्पन्न गरी राजधानीको मुख्य सडकलाई सुरक्षित, व्यवस्थित र पूर्ण रूपमा आधुनिक बनाउन सम्बन्धित निकायले विशेष ध्यान दिनुपर्ने उनीहरूको भनाइ छ।
तस्वीरहरू:

काठमाडौं । राजधानीको मुटुमा अवस्थित ऐतिहासिक तथा सांस्कृतिक महत्व बोकेको टुँडिखेललाई थप हराभरा, आकर्षक र वातावरणमैत्री बनाउने उद्देश्यका साथ दुबो रोप्ने कार्य तीव्र गतिमा अघि बढाइएको छ। ‘टुँडिखेल हरियाली कार्यक्रम’ अन्तर्गत सञ्चालन भइरहेको अभियानमार्फत खुला क्षेत्रको संरक्षण, सौन्दर्यीकरण तथा वातावरणीय सन्तुलन कायम गर्ने लक्ष्य राखिएको छ।

काठमाडौं महानगरपालिका, सम्बन्धित सरकारी निकाय तथा विभिन्न सरोकारवाला संस्थाहरूको समन्वयमा सञ्चालन भइरहेको उक्त अभियानअन्तर्गत टुँडिखेलका विभिन्न भागमा व्यवस्थित रूपमा दुबो रोप्ने, माटो व्यवस्थापन गर्ने तथा हरियाली संरक्षणका कामहरू भइरहेको जनाइएको छ। पछिल्ला दिनहरूमा दैनिक रूपमा कामदार परिचालन गरी हरियाली विस्तारको कामलाई तीव्रता दिइएको छ।

टुँडिखेल काठमाडौं उपत्यकाको सबैभन्दा महत्वपूर्ण खुला सार्वजनिक क्षेत्रमध्ये एक हो। ऐतिहासिक रूपमा सैनिक परेड, राष्ट्रिय दिवसका विशेष समारोह तथा विभिन्न सार्वजनिक कार्यक्रमहरूको केन्द्रका रूपमा परिचित रहेको यो क्षेत्र नागरिकहरूको दैनिक जीवनसँग पनि घनिष्ठ रूपमा जोडिएको छ। यहाँ बिहान–बेलुका व्यायाम गर्ने, हिँडडुल गर्ने, खेलकुद गतिविधिमा सहभागी हुने तथा मनोरञ्जनका लागि आउने सर्वसाधारणको उल्लेख्य उपस्थिति रहने गर्दछ।

पछिल्ला वर्षहरूमा टुँडिखेलको संरक्षण र यसको मौलिक स्वरूप जोगाउने विषय सार्वजनिक बहसको केन्द्रमा रहँदै आएको छ। खुला क्षेत्र क्रमशः साँघुरिँदै गएको, हरियाली घट्दै गएको तथा अव्यवस्थित प्रयोग बढेको भन्दै विभिन्न नागरिक अभियान, सम्पदा संरक्षणकर्मी तथा वातावरणविद्हरूले निरन्तर चासो व्यक्त गर्दै आएका छन्। यिनै चिन्तालाई सम्बोधन गर्दै टुँडिखेलको हरियाली पुनर्स्थापना तथा सौन्दर्य अभिवृद्धिका कार्यक्रम अघि बढाइएको हो।

सम्बन्धित निकायका अनुसार दुबो रोपिएपछि धुलो नियन्त्रणमा सहयोग पुग्नुका साथै वर्षायाममा माटो कटान कम हुने, वातावरणीय गुणस्तर सुधार हुने तथा खुला क्षेत्र थप व्यवस्थित देखिने अपेक्षा गरिएको छ। हरियाली विस्तारले टुँडिखेलको प्राकृतिक सौन्दर्य बढाउनुका साथै शहरी वातावरणलाई स्वस्थ र स्वच्छ बनाउन समेत योगदान पुग्ने विश्वास गरिएको छ।

अभियानअन्तर्गत दुबो रोप्ने कार्यसँगै सरसफाइ, वृक्षारोपण, हरियाली संरक्षण तथा खुला क्षेत्रको दीर्घकालीन व्यवस्थापनका विषयमा पनि विशेष ध्यान दिइएको जनाइएको छ। महानगरपालिकाले टुँडिखेललाई भविष्यमा नागरिकमैत्री, पर्यावरणमैत्री तथा सांस्कृतिक गतिविधिका लागि उपयुक्त सार्वजनिक स्थलका रूपमा विकास गर्ने लक्ष्य राखेको छ।

सरोकारवालाहरूले टुँडिखेल केवल खुला मैदान मात्र नभई काठमाडौंको ऐतिहासिक पहिचान, सांस्कृतिक विरासत र सार्वजनिक जीवनको महत्वपूर्ण हिस्सा भएकाले यसको संरक्षण र प्रवर्द्धनमा सबै पक्षको साझा जिम्मेवारी रहने बताएका छन्।

काठमाडौं । संघीय संसद्को नयाँ भवन निर्माण कार्य अन्तिम चरणमा पुगेको भए पनि यसको पूर्ण सम्पन्न हुने मिति भने अझै अनिश्चित बनेको छ।

सिंहदरबार परिसरमा निर्माणाधीन नयाँ संसद् भवनको अधिकांश संरचनात्मक काम सम्पन्न भइसकेको छ। भवनको बाह्य स्वरूप भव्य देखिन थालेको छ भने भित्री सजावट, प्राविधिक जडान तथा अन्य अन्तिम चरणका काम तीव्र गतिमा अघि बढिरहेका छन्।

सरकारले आधुनिक सुविधा सम्पन्न संसद् भवन निर्माणलाई प्राथमिकतामा राखे पनि विभिन्न प्राविधिक तथा प्रशासनिक कारणले परियोजनाको समयसीमा पटक–पटक प्रभावित हुँदै आएको छ। निर्माण प्रगति उल्लेखनीय देखिए पनि भवन कहिलेदेखि पूर्ण रूपमा सञ्चालनमा आउने भन्ने विषयमा सम्बन्धित निकायले स्पष्ट मिति सार्वजनिक गर्न सकेका छैनन्।

नयाँ संसद् भवनमा प्रतिनिधिसभा र राष्ट्रियसभाका बैठक कक्ष, संसदीय समितिका कार्यालय, अत्याधुनिक प्रविधियुक्त सम्मेलन कक्ष तथा अन्य आवश्यक पूर्वाधार समावेश गरिएको छ। भवन सञ्चालनमा आएपछि संघीय संसद्को कार्यसम्पादन थप व्यवस्थित र प्रभावकारी हुने अपेक्षा गरिएको छ।