`

पार्टी संकटमा रहँदा ओलीको पक्षमा उभिए बादल, भट्ट र बस्नेत[भिडियाे]

काठमाडौं। एमाले उपाध्यक्ष रामबहादुर थापा ‘बादल’, उपमहासचिव लेखराज भट्ट र सचिव महेश बस्नेतले अध्यक्ष केपी शर्मा ओलीको राजीनामा माग्न नहुने बताएका छन् ।

पार्टी र कम्युनिस्ट आन्दोलन संकटमा परेको बेला अध्यक्ष ओलीको राजीनामा माग्नु गलत हुने उनीहरूको भनाइ छ । शुक्रबारको सचिवालय बैठकमा उपाध्यक्ष बादलले प्रष्ट रूपमा भनेका थिए, ‘पार्टी संकटमा पर्दा राजीनामा होइन, नेतृत्वको संरक्षण गर्ने हो ।’

यसअघि ओली पक्राउ पर्दा पनि बादलले कार्यवाहक अध्यक्षको भएर एमाले हाँकेका थिए । उनले हरेक मोर्चामा अध्यक्ष ओलीको नेतृत्व आवश्यक रहेको र उनकै नेतृत्वमा देशले समृद्ध र सखुी नेपालको राष्ट्रिय आकांक्षा पूरा गर्ने दाबी गर्दै आएका छन् ।

उपमहासचिव लेखराज भट्टले पनि पार्टी संकटमा परेको बेला नेतृत्वबाट ओलीको विकल्प खोज्नु बुद्धिमानी नहुने बताएका छन् । उनले नेतृत्वको रक्षा नै आजको एमालेको आवश्यकता भएको बताए ।

तर, यदि, नेतृत्व हस्तान्तरण र पुस्तान्तरण खोजेको हो भने ओलीले मात्रै नभएर ६० वर्ष माथिका सबै एमाले नेताले राजीनामा दिनुपर्ने बताए ।

एमाले सचिव महेश बस्नेतले पनि ओलीको राजीनामा माग्नु अहिले सान्दर्भिक नहुने बताएका छन् । पार्टीका केही सचिवालय सदस्यले राजीनामा मागेपछि बादल, भट्ट र बस्नेत ओलीको पक्षमा उभिएका हुन् ।

एमसीसी परियोजनामा भ्रष्टाचार भएको महालेखाको आशंका

काठमाडौं। अमेरिकी सहयोग परियोजना एमसिए अन्तर्गत ४०० केभी सबस्टेशन निर्माण ठेक्कामा अनियमितता भएको भन्दै महालेखा परीक्षक कार्यालयले प्रश्न उठाएको छ ।

महालेखाले लागत अनुमानभन्दा करिब १० प्रतिशत बढी रकम प्रस्ताव गर्ने कम्पनीलाई किन ठेक्का दिइयो भनेर स्पष्टीकरण मागेको हो ।

वार्षिक प्रतिवेदनको बुँदा नम्बर १५८ मा सार्वजनिक खरिद ऐन, २०६३ अनुसार लागतभन्दा बढीको बोलपत्र आएमा खरिद प्रक्रिया रद्द गर्न सकिने व्यवस्था उल्लेख गरिएको छ ।

लट–३ अन्तर्गत न्यु दमौली ४०० केभी सबस्टेशन निर्माणका लागि ३ करोड ५४ लाख २० हजार अमेरिकी डलर लागत अनुमान गरिएको थियो । तर, ९.८१ प्रतिशत बढी अर्थात् ३४ लाख ७६ हजार अमेरिकी डलर बढी कबोल गर्ने कम्पनीको प्रस्ताव स्वीकृत गरिएको छ ।

यो रकम नेपाली रुपैयाँमा करिब ४६ करोड १५ लाख बढी हुन आउँछ ।

महालेखाले गत वर्ष यस्तै प्रकृतिको अर्को ठेक्का महँगो प्रस्तावकै कारण रद्द गरिएको उदाहरण पनि दिएको छ ।

एउटै प्रकृतिको खरिदमा फरक निर्णय भएपछि दोहोरो मापदण्ड र आर्थिक चलखेलको आशंका बढेको छ ।

सम्बन्धित निकायले भने हालसम्म यसबारे स्पष्ट जवाफ दिएको छैन ।

ओलीले भने- म नेतृत्व छाड्दिनँ[भिडियाे]

काठमाडौं। नेकपा एमालेको जारी सचिवालय बैठकमा पार्टी अध्यक्ष केपी शर्मा ओलीले नेतृत्वबाट कुनै पनि हालतमा नहट्ने स्पष्ट अडान लिएका छन् ।

कतिपय सचिवालय सदस्यले ओलीलाई सम्झाउँदै पार्टी संकटमा परेको र पुनर्गठनका लागि नेतृत्वबाट ससम्मान बिदा लिन सुझाएपछि ओलीले यस्तो बताएका हुन् ।

ओलीको भनाइ उदृत गर्दै एक नेताले भनेका छन्, ‘मलाई किन सम्झाउँदै हुनुहुन्छ, नसम्झाउनुहोस् । तपाईंहरूले सम्झाउनु पर्दैन । म नेतृत्व छाड्दिनँ ।’

ओली अहिले लागतार तेस्रोपटक अध्यक्षका रुपमा पार्टी नेतृत्व गरिरहेका छन् । उनी मनोनीत अध्यक्ष होइनन् । हरेकपटक निर्वाचित भएर अध्यक्ष भएका हुन् ।

त्यही भएर आफ्नो राजीनामा माग्ने केही सचिवालय सदस्यहरूलाई उनले भनेका छन्, ‘म बकाइदा निर्वाचित भएर अध्यक्ष भएको हुँ । तपाईंहरू राजीनामा दिनु भन्दैमा मैले दिन्नँ ।’

झापा विद्रोहको बेला विद्यार्थी मोर्चामा आबद्ध हुँदै कम्युनिस्ट राजनीतिमा आएका ओली एमालेको तीनपटक अध्यक्ष हुँदा चारपटक प्रधानमन्त्री भएका छन् । उनकै सरकारको पालामा कालापानी, लिम्पियाधुरा र लिपुलेक समेटिएको नेपालको चुच्चे नक्सा सार्वजनिक भएको थियो ।

संविधान जारी भएपछि उनकै सरकारले २०७२ पछि भारतले गरेको अघोषित नाकाबन्दीको कडा प्रतिवाद गरेको थियो । यसपछि ओलीको छवि राष्ट्रवादी नेताको बनेको थियो ।

 

ह्वाइट हाउस बाहिर गोलीकाण्ड : बन्दुकधारी मारिए

एजेन्सी। अमेरिकाको राष्ट्रपतीय निवास ह्वाइट हाउस बाहिर अन्धाधुन्ध गोली प्रहार गर्ने एक संदिग्ध बन्दुकधारी मारिएका छन् । घटनामा एक सर्वसाधारण पनि घाइते भएका छन् ।

अमेरिकी गुप्तचर निकायका सुरक्षाकर्मीका अनुसार शनिबार साँझ ६ बजापछि १७औँ स्ट्रिट र पेन्सिलभेनिया एभिन्यु नजिक एक व्यक्तिले झोलाबाट बन्दुक निकालेर गोली चलाउन सुरु गरेका हुन्।

ह्वाइट हाउस सुरक्षामा खटिएका एजेन्टहरूले तत्काल जवाफी फायर गरेका थिए । गोली लागेर गम्भीर घाइते भएका संदिग्धलाई अस्पताल लगिएकोमा चिकित्सकले मृत घोषित गरेका थिए ।

घटनाका क्रममा एक सर्वसाधारणलाई पनि गोली लागेको अमेरिकी अधिकारीहरूले पुष्टि गरेका छन् । यद्यपि, सुरक्षाकर्मी भने सुरक्षित रहेका छन् ।

घटनाका बेला अमेरिकी राष्ट्रपति ह्वाइट हाउसमै उपस्थित भए पनि उनी पूर्ण रूपमा सुरक्षित रहेको र सुरक्षा व्यवस्थामा कुनै असर नपरेको अमेरिकी ‘सेक्रेट सर्भिस’ले जनाएको छ ।

गोली चलेपछि ह्वाइट हाउस क्षेत्रमा केही समय तनाव फैलिएको थियो । अमेरिकी सञ्चारमाध्यम एबीसी न्युजकी पत्रकार सेलिना वाङले गोलीको आवाज सुनेपछि सुरक्षाका लागि झुकेको भिडियो सार्वजनिक गरेकी छन् । उनले सामाजिक सञ्जालमार्फत आफूलाई तत्काल ‘प्रेस ब्रिफिङ हल’तर्फ जान निर्देशन दिइएको उल्लेख गरेकी छन् ।

अमेरिकी ‘सेक्रेट सर्भिस’ले घटनाबारे अनुसन्धान भइरहेको र थप विवरण पछि सार्वजनिक गरिने जनाएको छ।

पक्राउ पुर्जी जारी भएपछी वडाध्यक्ष बेपत्ता

सप्तरी। कुटपिट तथा अंगभंगसम्बन्धी मुद्दामा पक्राउ पुर्जी जारी भएपछि सप्तरीको राजगढ गाउँपालिका-२ का वडाध्यक्ष जितेन्द्रकुमार यादव सम्पर्कविहीन भएका छन् ।

प्रहरीले वडाध्यक्ष यादवसहित पाँच जनाविरुद्ध गत सोमबार पक्राउ पुर्जी जारी गरेको थियो । प्रहरी कारबाही अघि बढेपछि यादवले वडा सदस्य सुमित्रादेवी खंगलाई निमित्त जिम्मेवारी दिएर सम्पर्कविहीन भएको बताइएको छ ।

वडा सचिव रामकुमार यादवले चार दिनअघि वडाध्यक्ष यादवले कार्यवाहक जिम्मेवारी हस्तान्तरण गरेको पुष्टि गरेका छन् ।

राजगढ गाउँपालिकाका अध्यक्ष ओमप्रकाश मण्डलले केही दिनअघि मात्र वडाध्यक्षसँग भेट भएको तर त्यसपछि सम्पर्क नभएको बताएका छन् । जिल्ला प्रहरी कार्यालय सप्तरीका प्रवक्ता डम्बरबहादुर पुरीले घटनाबारे अनुसन्धान भइरहेको जानकारी दिए ।

घटना गत कात्तिक २१ गते राजगढ गाउँपालिका-२ को बनैनियाँ क्षेत्रमा भएको थियो । सार्वजनिक जग्गामा घर निर्माण गर्न खोज्दा स्थानीय ललनकुमार सिंहलगायतले विरोध जनाएपछि विवाद चर्किएको बताइएको छ ।

आरोपअनुसार वडाध्यक्ष यादवसहित शिवन खंग, टुनु खंग, पशुपति खंग र श्रीराम खंगले सिंहमाथि रड प्रहार गरेका थिए । उक्त घटनामा सिंहको हात भाँचिएको बताइएको छ ।

पीडित सिंहले कात्तिक २५ गते नै प्रहरीमा जाहेरी दिन खोजे पनि दर्ता नगरिएको आरोप लगाएका छन् । पछि उनले जिल्ला सरकारी वकिल कार्यालयमार्फत पुनः जाहेरी दिए पनि प्रक्रिया अघि नबढाइएको जनाइएको छ ।

त्यसपछि सिंहले उच्च अदालत जनकपुरको राजविराज इजलासमा परमादेश माग गर्दै रिट दायर गरेका थिए । न्यायाधीश पूर्णप्रसाद राजवंशी र कृष्णप्रसाद सुवेदीको संयुक्त इजलासले जिल्ला प्रहरी कार्यालयका नाममा परमादेश जारी गरेपछि घटनामा कानुनी प्रक्रिया अघि बढेको हो ।

पार्किङ निषेधको विरोधमा तनहुँका व्यवसायीहरू पसल बन्द गरेर आन्दोलनमा [तस्वीरहरू]

काठमाडौं। दमौलीस्थित सफा सडक क्षेत्रमा आजदेखि लागू गरिएको पार्किङ निषेधको निर्णयविरुद्ध स्थानीय व्यवसायीहरू आन्दोलनमा उत्रिएका छन् ।

व्यास नगरपालिकाले सफा सडक क्षेत्रमा सवारी साधन पार्किङ गर्न रोक लगाएपछि व्यवसायीहरूले पसल बन्द गरेर विरोध जनाएका हुन् ।

नगरपालिकाले बजार क्षेत्रको ट्राफिक व्यवस्थापनलाई व्यवस्थित बनाउन सफा सडकमा पार्किङ निषेधको निर्णय लागू गरिएको जनाएको छ । साथै, केही क्षेत्रमा एकतर्फी सवारी सञ्चालनको व्यवस्था पनि लागू गरिएको छ ।

तर व्यवसायीहरूले पार्किङ निषेधका कारण व्यापार व्यवसायमा प्रत्यक्ष असर पर्ने भन्दै निर्णय पुनर्विचार गर्न माग गरेका छन् ।

तस्वीरहरू:

तेस्रो पुस्ताको स्टारशिपको सफल परीक्षण

काठमाडौं। स्पेस-एक्सको तेस्रो पुस्ताको विशालकाय स्टारशिप अन्तरिक्षयानले शुक्रबार ऐतिहासिक परीक्षण उडान सम्पन्न गर्दै भारतीय महासागरमा नियन्त्रित रूपमै स्प्ल्यासडाउन गर्‍यो।  प्रक्षेपण यात्रा पूर्ण रूपमा समस्या रहित नभए पनि समग्रमा सफल मानिएको छ। जसले कम्पनीलाई आगामी महत्वाकांक्षी लक्ष्यहरूतर्फ एक कदम नजिक पुर्‍याएको छ। यो उडान एलन मस्कद्वारा संचालित कम्पनीले सम्भावित रेकर्ड हुने प्रारम्भिक सार्वजनिक प्रस्ताव अघि गरेको महत्वपूर्ण माइलस्टोन थियो।

विभिन्न किसिमका नयाँ प्रविधिहरू प्रयोग गरेर स्थानीय समय अनुसार साँझ ५:३० बजे स्टारशिपको परीक्षण गरिएको थियो । बुस्टर र माथिल्लो चरण फर्काउने योजना नभएकाले कम्पनीले स्प्ल्यासडाउनलाई अन्तिम लक्ष्यको रूपमा राखेको थियो। स्टारशिप समुद्रमुनि अवतरण गरेका आगोका लप्कासहित भए पनि पूर्ण रूपमा नियन्त्रणमा थियो

एक इन्जिनले काम नगरे पनि तेस्रो पुस्ताको स्टारशिपले उडानकै क्रममा दिशा उल्टाएर सीधा हुनुपर्ने महत्वपूर्ण ‘फ्लिप’ मुभ पूरा गरेर इन्जिनहरू पुनःप्रज्वलन गर्‍यो। यसले २२ वटा नक्कली उपग्रहहरू कक्षामा पठायो, जसमा दुईले अन्तरिक्षयानको हीट शिल्डको तस्वीर लिन प्रयास गरे।

तर प्रारम्भिक बर्नकै क्रममा एउटा इन्जिन बिग्रिएको कारण स्टारशिप तोकिएको कक्षामा शतप्रतिशत सही रूपमा पुगेन।

स्टारशिपको सफल प्रक्षेपण गरेपछि स्पेस(एक्सका प्रवक्ता ड्यान ह्यूट ले भने, ‘यसलाई नाममात्रको कक्षीय प्रवेश भन्न मिल्दैन, तर यो पहिल्यै विश्लेषण गरिएको मार्गभन्दा बाहिर गएको छैन।’

सुपर हेभी बुस्टर माथिल्लो चरणबाट निर्धारित समयमा छुट्टिए पनि त्यसले आफ्नो ‘बुष्ट ब्याक बर्न’ पूरा गर्न सकेन। बुस्टर मेक्सिको उपसागरमा अनियन्त्रित रूपमा खस्यो। यद्यपि स्पेस-एक्सले यसलाई फिर्ता ल्याउने योजना नगरेको भए पनि कम्पनीले अपेक्षा गरेको जस्तो शुद्ध अवतरण भने सम्भव नभएको बताइएको छ ।

‘अद्भूत उडान! तपाईंले मानवताको लागि गोल गर्नुभयो,’ स्टारशिपको सफल परिक्षण पछि एलन मस्कले एक्समा लेखेका छन्।

यसअघि बिहीबार गरिएको परीक्षण अन्तिम समयमै रोकिएको थियो। स्तारशिपको काउन्टडाउन बारम्बार रोकिँदा समस्या समाधान गर्न नसकिने भएपछि उडान स्थगित गरिएको अन्तराष्ट्रिय सञ्चारमाध्यमले उल्लेख गरेका छन् । त्यसक्रममा मस्कले लेखेका थिए,‘टावर आर्मलाई समाइराख्ने हाइड्रोलिक पिन नफर्किएको रहेछ।’ तर कम्पनीले त्यो समस्या रातारात समाधान गर्यो ।

स्पेस-एक्सले यही सातामा अमेरिकी वित्तीय नियामकमा सार्वजनिक रूपले शेयर विक्रीको आवेदन दिएको छ, जुन सम्भवतः जुन महिना भरीको रेकर्ड आइपिओ बन्न सक्ने अनुमान छ। यस्तो संवेदनशील समयमा परीक्षण उडानमा सफलता कम्पनीका लागि थप महत्त्वपूर्ण उपलब्धि बनेको छ।

स्टारशिपको यो १२औँ परीक्षण तथा सात महिनापछिको पहिलो उडान हो। नयाँ डिजाइन पहिलेभन्दा ४०७ फिटले ठुलो भएको बताइएको छ । स्पेस(एक्सले चन्द्र अवतरण प्रणाली विकास गर्न ठेक्का पाएको छ, जसअनुसार ‘आर्टिमिस ’ कार्यक्रममार्फत मानवलाई पुनः चन्द्रमामा उतार्ने लक्ष्य राखिएको छ।

तेस्रो पुस्ताको स्टारशिपको सफल परिक्षणपछि एरोस्पेस विश्लेषक क्लेटन स्वोप भन्छन्, ‘अपग्रेड गरिएको स्टारशिपले स्पेस-एक्स ले आशा गरेको अधिकांश लक्ष्य पूरा गर्‍यो, तर अन्तिम परीक्षणपछि लामो समय बितिसकेको छ।’

नासाले २०२७ सम्ममा चन्द्रमाको कक्षमा अन्तरिक्षयान र चन्द्र अवतरण यानबीचको ‘भेटघाट’ परीक्षण गर्ने लक्ष्य राखेको छ। यसका लागि स्पेसएक्स र ब्लु ओरिजन प्रतिस्पर्धामा छन्। यसै सम्बन्धमा सोपले लेखेको छ, ‘अर्को आर्टिमिस मिशन अघि स्टारशिपलाई अझ धेरै परीक्षण उडानहरू आवश्यक छन्। यात्रा अझै धेरै बाँकी छ।’

स्टारशिपको उडान अघि र पछि नासाका अधिकारी जारेड आइज्याकम्यान लाइभ कार्यक्रममा देखिएका थिए । उनले स्टारशिपको परीक्षणपछि उनले एक्समा लेखेका छन्, ‘भी(३ स्टारशिपको अविश्वसनीय उडानमा बधाई। हामी चन्द्रमा नजिक हुँदैछौं‘ मङ्गल ग्रहतर्फ एक कदम अघि बढ्दै।’

पछिल्लो समय विश्व अन्तरिक्ष प्रतिस्पर्धा तीव्र बनिरहेको छ। चीन, रुस लगायतका शक्ति राष्ट्रहरुले मानवीय चन्द्रमिशन गर्ने लक्ष्यमा काम गरिरहेका प्रतिष्पर्धा तिव्र बन्दै गइरहेको हो ।

(स्पेस-एक्सको सहयोगमा तयार पारिएको)

आन्तरिक विवाद सतहमा : रास्वपा सांसदहरु लखेटिएका हैनन् ?

काठमाडौं। बाराको कलैयामा शनिबार आयोजित राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा)को जिल्ला स्तरीय बैठकमा सांसदहरु लखेटिएको विषयलाई लिएर सामाजिक सञ्जाल र केही मिडियामा विभिन्न दाबी सार्वजनिक भए। कार्यक्रममा सहभागी केही सांसद तथा नेताहरूलाई कार्यकर्ताले ‘लखेटे’पछि घटना राजनीतिक बहसको विषय बनेको हो।

तर रास्वपाका नेता तथा प्रतिनिधि सभा सदस्य रहबर अन्सारीले उक्त दाबीलाई पूर्ण रूपमा असत्य र अतिरञ्जित भएको बताएका छन्।

अन्सारीका अनुसार बारामा आयोजित कार्यक्रम रास्वपाको नियमित संगठन विस्तार तथा जिल्ला अधिवेशनको तयारीसँग सम्बन्धित थियो। पार्टीको केन्द्रीय समितिले देशभर जिल्ला अधिवेशनको तयारी अघि बढाउने निर्णय गरेपछि सुझाव सङ्कलन तथा कार्यकर्ता भेटघाटका लागि केन्द्रीय टोली विभिन्न जिल्लामा पुगिरहेको थियो। सोही अभियानअन्तर्गत नेताहरूको टोली बारा पुगेको उनले बताएका छन्।

कार्यक्रम किन विवादमा तानियो ?

रास्वपाको बारा जिल्ला कमिटीभित्र केही समययता आन्तरिक असन्तुष्टि देखिँदै आएको थियो। विशेषगरी जिल्ला पूर्वसंयोजक चन्दन स्वर्णकारमाथि गरिएको कारबाहीपछि केही कार्यकर्ता असन्तुष्ट बनेका थिए। पार्टीको केन्द्रीय अनुशासन आयोगको सिफारिसमा गत वैशाख ३० गते बसेको केन्द्रीय समितिको बैठकले स्वर्णकारको साधारण सदस्यता समेत खारेज गर्ने निर्णय गरेको थियो।

पार्टी स्रोतका अनुसार स्वर्णकारमाथि संगठनात्मक अनुशासन उल्लंघन गरेको आरोप लागेको थियो। यद्यपि स्वर्णकार पक्षधर कार्यकर्ताले भने उक्त निर्णयलाई अन्यायपूर्ण भन्दै विरोध गर्दै आएका छन्। शनिबारको कार्यक्रममा पनि यही विषयलाई लिएर केही कार्यकर्ताले प्रश्न उठाएका थिए।

कार्यक्रममा सहभागी सांसदहरू रहबर अन्सारी, गणेश धिमाल, अरबिन्द साह र चन्दन सिंह माथि केही असन्तुष्ट कार्यकर्ताले आक्रोश व्यक्त गरेका थिए। प्रत्यक्षदर्शीका अनुसार कार्यक्रममा केहीबेर चर्काचर्की र नाराबाजीसमेत भएको थियो। तर अवस्था नियन्त्रणबाहिर भने गएको थिएन।

लखेटिएको’ दृश्य कसरी फैलियो ?

कार्यक्रमपछि सामाजिक सञ्जालमा केही भिडियो क्लिपहरू तीव्र रूपमा भाइरल भए। भिडियोमा केही नेताहरू हतार–हतार हिँडिरहेको तथा प्रहरी सुरक्षामा अर्को स्थानतर्फ गइरहेको देखिन्थ्यो। यही दृश्यलाई आधार बनाएर केही मिडियाले ‘रास्वपाका सांसदहरूलाई कार्यकर्ताले लखेटे’ भन्ने शीर्षकसहित समाचार प्रकाशित गरे।

तर सांसद अन्सारीले भने ती दृश्यलाई गलत अर्थ लगाइएको बताएका छन्। उनका अनुसार कार्यक्रमस्थलमा अनावश्यक तनाव नहोस् भनेर प्रहरीले सुरक्षात्मक रूपमा अतिथिहरूलाई नजिकैको कोठामा लगेको थियो। उनले आफूहरू भागेको वा लखेटिएको भन्ने दाबीलाई राजनीतिक प्रचारबाजीको संज्ञा दिएका छन्।

उनले भने, ‘सामान्य विवादलाई केही मिडियाले बढाइचढाइ गरेर प्रस्तुत गरे। हामीलाई सुरक्षित रूपमा अर्को ठाउँमा लगिएको दृश्यलाई ‘लखेटियो’ भनेर प्रचार गरिएको हो। वास्तविकता त्यस्तो होइन।’

रास्वपाको आन्तरिक विवाद सतहमा

पछिल्लो समय रास्वपाभित्र विभिन्न जिल्लामा संगठनात्मक विवाद देखिन थालेका छन्। नयाँ राजनीतिक शक्ति रूपमा उदाएको पार्टीमा नेतृत्व चयन, अनुशासन कारबाही, संगठन विस्तार र स्थानीय तहका निर्णयलाई लिएर बेला-बेलामा असन्तुष्टि सतहमा आउने गरेको छ।

विश्लेषकहरूका अनुसार छोटो समयमा तीव्र रूपमा विस्तार भएको पार्टी भएकाले संगठन व्यवस्थापन र आन्तरिक समन्वय चुनौतीपूर्ण बन्नु स्वाभाविक हो । विशेषगरी जिल्ला र प्रदेश तहमा नेतृत्वबीचको प्रतिस्पर्धा तथा केन्द्रीय निर्णयप्रति असन्तुष्टि बढ्दा यस्ता विवाद सार्वजनिक भइरहेका छन्।

रास्वपाले भने पार्टीभित्र देखिएका विवादलाई संवादमार्फत समाधान गर्ने बताउँदै आएको छ। पार्टी नेताहरूले आन्तरिक लोकतन्त्र बलियो बनाउन छलफल र आलोचनालाई सकारात्मक रूपमा लिने दाबी गर्दै आएका छन्।

यद्यपि सहभागी नेताहरूले अवस्था सामान्य रहेको र कार्यक्रम सफलतापूर्वक सम्पन्न भएको बताएका छन्। ‘लखेटिएको’ भन्ने दाबीलाई नेताहरूले अस्वीकार गरे पनि घटना भने राजनीतिक रूपमा चर्चित बनेको छ।

यस घटनाले नयाँ दलभित्र संगठन व्यवस्थापन, अनुशासन कायम गर्ने चुनौतीलाई पुनः बहसमा ल्याएको देखिन्छ।

के सुर्यले ‘डूम्स डे’ लाई जलाउन सक्छ?

यदि ‘डूम्स डे’ लाई सुपरम्यानले सूर्यभित्र फाल्न सफल भयो भने त्यसको परिणाम कुन संस्करणको ‘डूम्स डे’ हो र उसका शक्तिहरूले कसरी प्रतिक्रिया गर्छन् भन्ने कुरामा निर्भर हुन्छ। 

सूर्यले लगभग सबै चीज नष्ट गर्न सक्छ, त्यसैले सामान्य रूपमा सोच्दा यसले ‘डूम्स डे’ लाई पनि समाप्त गर्नुपर्छ। तर डिसी कमिकको संसारमा कुनै पनि कुरा कहिल्यै यति सजिलो हुँदैन। ‘डूम्स डे’ कमिक इतिहासकै सबैभन्दा डर लाग्दा प्राणीहरूमध्ये एक हो, किनभने ऊ मृत्यु आफैंलाई जित्न बनाइएको थियो। 

‘डूम्स डे’ जब-जब मर्छ, उसले आफूलाई त्यही कारणबाट फेरि कहिल्यै नमर्ने गरी विकसित गर्छ। यही एक क्षमताले यसलाई सूर्यमा फाल्ने योजनालाई अत्यन्त जटिल बनाउँछ।

यसमा पहिलो सम्भावना के रहन्छ भने, ‘डूम्स डे’ ले एड्याप्टिभ शक्ति प्रयोग गर्न पाउने मौका नै नपाई सूर्यले यसलाई पूर्ण रूपमा वाष्पीकरण गरिदिन्छ । सूर्यको केन्द्रभाग करिब १५ मिलियन डिग्री सेल्सियस तापक्रममा हुन्छ र त्यहाँको दबाब यति शक्तिशाली हुन्छ कि परमाणुहरू लगातार फ्युजन भइरहेका हुन्छन् । सुपरम्यान आफैं पनि सामान्यतया सूर्यको बाहिरी तह नजिक मात्र रहन्छ, केन्द्रमा सजिलै पस्दैन।

यदि ‘डूम्स डे’ तीव्र गतिमा सूर्यभित्र पस्यो भने उसले एकैचोटि असम्भव ताप, विकिरण, र गुरुत्वाकर्षणको सामना गर्नुपर्ने हुन्छ। डिसी युनिभर्सका धेरैजसो प्राणीहरूका लागि यो तुरुन्त मृत्यु बराबर हो। यदि सूर्यले ‘डूम्स डे’ को शरीरलाई आणविक वा उपपरमाणविक स्तरमै पूर्ण रूपमा नष्ट गरिदियो भने सुपरम्यानको योजना सफल हुन सक्छ। तर यस्तो सम्भव हुन्थ्यो भने पुनर्जीवनका लागि ‘डूम्स डे’ सँग केही पनि बाँकी रहने थिएन।

तर ‘डूम्स डे’ सामान्य जीव होइन। उसको सम्पूर्ण अस्तित्व नै बारम्बार मृत्यु र पुनर्जन्ममार्फत विकास हुने प्रक्रियामा आधारित छ। प्राचीन क्रिप्टनमा वैज्ञानिक बर्टनले उसलाई बारम्बार क्लोन गरेर कठोर वातावरणमा मर्न बाध्य बनायो। हरेक मृत्यु पछि ऊ अझ शक्तिशाली र उही कारणबाट फेरि नमर्ने गरी फर्किन्थ्यो। असंख्य पुस्तापछि ‘डूम्स डे’ एक जीवित इभोलुसन मेसिन बन्यो। त्यसैले सूर्यले उसलाई स्थायी रूपमा मार्न सक्छ कि सक्दैन भन्ने निश्चित छैन। उसको शरीरको सूक्ष्म अंश पनि बाँकी रह्यो भने उसले फेरि आफूलाई पुनर्जीवित गरेर सूर्यको तापलाई सहन सक्ने रूपमा विकास गर्न सक्छ।

‘डूम्स डे’ सम्बन्धी अर्को ठूलो प्रश्न क्रिप्टोनियन जीवविज्ञानसँग सम्बन्धित छ। सुपरम्यानले आफ्नो शक्ति पहेंलो सूर्यको ऊर्जा अवशोसित गरेर पाउँछ। पृथ्वीको सूर्य क्रिप्टोनियनहरूका लागि विशाल ब्याट्रीजस्तै हो, जसले उनीहरूको शक्ति, गति, स्थायित्व, ताप दृष्टी र उडान बढाउँछ। ‘डूम्स डे’ पनि क्रिप्टोन मै सिर्जना भएको हुनाले विश्वास गरिन्छ कि उसमा निरन्तरतामा यो स्पष्ट रूपमा देखाइएको छैन तर यो सम्भावना निकै रोचक छ। यदि ‘डूम्स डे’ ले सुपरम्यानजस्तै सौर्य उर्जा हेर्न सक्छ भने ‘डूम्स डे’ लाई सूर्यमा फाल्नु सुपरम्यानको जीवनकै सबैभन्दा ठूलो गल्ती बन्न सक्छ।

‘डूम्स डे’ ले मर्नुको सट्टा सूर्यको ऊर्जा सीधै हेर्न सक्छ। सुपरम्यानको शक्ति धेरै गुणा बढेको छ र त्यसमा ‘डूम्स डे’ को क्रोध तथा इभोलुसन क्षमता मिसिएको छ। उसको बल कल्पनाभन्दा पर पुग्न सक्छ। उसको स्थायित्व लगभग पूर्ण रूपमा अजेय बन्न सक्छ। पुनर्जन्म शक्ति असम्भव स्तरमा पुग्न सक्छ। अझ डरलाग्दो कुरा त के भने, यदि ऊ सूर्यभित्रै अर्को जन्मका रुपमा विकसित भयो भने ऊ तारा-जस्तो वातावरणमा बाँच्न सक्ने प्राणी बन्न सक्छ। त्यसपछि ‘सौर्य डूम्स डे’ सुपरम्यानका लागि मात्र होइन, सम्भवत सम्पूर्ण आकाशगंगाका लागि खतरा बन्न सक्छ।

यसमा अर्को महत्वपूर्ण कुरा के हो भने धेरै कमिक भर्जनमा ‘डूम्स डे’ उड्न सक्दैन। सुपरम्यानले उसलाई सूर्यमा फाल्न सक्छ, तर यदि ऊ बाँच्छ भने ऊ त्यहीं फस्न पनि सक्छ। सूर्यको गुरुत्वाकर्षण बल अत्यन्त शक्तिशाली हुन्छ र उडान वा प्रोपल्सन बिना बाहिर निस्कन गाह्रो हुन्छ। यस्तो अवस्थामा सुपरम्यानको योजना हत्या होइन, कैद बन्न सक्छ। ‘डूम्स डे’ जीवित रहन्छ तर सूर्यभित्रै कैद हुन्छ। तर यसमा पनि एउटा डर लाग्दो सम्भावना छ।

‘डूम्स डे’ को एड्याप्टिभ शक्ति समयसँगै समाधान खोज्न विकसित हुन सक्छ। उसले सूर्यको वातावरणमा बाँच्न र त्यहाँबाट निस्कन नयाँ शक्ति विकास गर्न सक्छ। कमिक बुक बिकास वास्तविक जीवविज्ञानजस्तो हुँदैन। कथालाई अझ ठूलो बनाउने हिसाबले शक्ति थपिन्छ। यदि उसलाई सूर्यबाट बाहिर निस्कन उडान चाहियो भने उसले त्यो शक्ति विकास गर्न सक्छ। यदि उसलाई गुरुत्वाकर्षण प्रतिरोध चाहियो भने त्यो पनि पाउन सक्छ। उसको शरीर निरन्तर परिवर्तन हुँदै अवरोध पार गर्ने उपाय खोजिरहन्छ। त्यसैले सूर्य स्थायी जेल नहुन सक्छ। त्यो एउटा कोकुन जस्तो बन्न सक्छ जहाँबाट अझ शक्तिशाली ‘डूम्स डे’ जन्मिन सक्छ ।

सुपरम्यानको निर्णयको मानसिक पक्ष पनि महत्वपूर्ण छ। सुपरम्यान सामान्यतया कसैलाई मार्न चाहँदैन। ‘डूम्स डे’ लाई सूर्यमा फाल्नु उसको अन्तिम हताशपूर्ण उपाय हुन सक्छ। सुपरम्यानलाई ‘डूम्स डे’ कति खतरनाक छ भन्ने राम्रोसँग थाहा छ, किनभने ‘डूम्स डे’ ले एकपटक उसलाई नै मारेको थियो। उनीहरूको मेट्रोपोलिसमा भएको युद्ध कमिक इतिहासकै सबैभन्दा प्रसिद्ध घटनामध्ये एक हो। त्यसले सुपरम्यान जस्तो शक्तिशाली नायकलाई पनि हराउन सक्ने राक्षसको रूपमा ‘डूम्स डे’ लाई स्थापित गर्यो। ‘डूम्स डे’ लाई सूर्यमा फाल्ने निर्णयले सुपरम्यानले सामान्य कैद  वा पुनर्वासको आशा छोडेको देखाउँछ।

वैज्ञानिक दृष्टिकोणले हेर्दा, तारा भित्र बाँच्नु लगभग असम्भव छ। सूर्य केवल आगो होइन। त्यो प्लाज्मा, रेडियसन, म्याग्नेटिक चाओस , र क्रसिङ प्रेसरको विशाल फ्युजन रियाक्टर हो। स्टिलभन्दा बलिया पदार्थहरू पनि त्यहाँ टिक्न सक्दैनन्। तर कमिक बुक फिजीक्स वास्तविक विज्ञानभन्दा धेरै पर हुन्छ। सुपरम्यान आफैंले धेरै भौतिक नियमहरू तोडिसकेको छ। त्यसैले लेखकहरूले कथाअनुसार जुन परिणाम चाहियो त्यही देखाउन सक्छन्।

सूर्यले ‘डूम्स डे’ लाई स्थायी रूपमा नष्ट गर्न सक्छ। सुपरम्यानले आफ्नो सबैभन्दा खतरनाक शत्रुलाई समाप्त गर्न सक्छ । तर यदि लेखकहरूले अझ ठूलो खतरा सिर्जना गर्न चाहन्छन् भने सूर्यले ‘डूम्स डे’  लाई अझ शक्तिशाली मन्स्टरमा परिवर्तन गर्न सक्छ। यदि त्यसो भयो भने सूर्यको असीम ऊर्जा हेरेको , स्टेलर तापक्रममा विकसित भएको, र निरन्तर परिवर्तन भइरहने ‘डूम्स डे’ को  संस्करण सम्भवतः रोक्नै नसकिने बन्न सक्छ।

‘डूम्स डे’ लाई सूर्यमा फाल्नु निश्चित समाधान होइन। अधिकांश शत्रुहरूका लागि सूर्य परम हतियार हो। तर ‘डूम्स डे’ का लागि त्यो एउटा ग्याम्बल हो। सुपरम्यानले उसलाई सधैंका लागि समाप्त गर्न सक्छ, वा गल्तीले डिसी युनिभर्स कै सबैभन्दा शक्तिशाली मन्स्टर सिर्जना गर्न सक्छ। यही अनिश्चितताले ‘डूम्स डे’ लाई यति डर लाग्दो भिलेन बनाउँछ। ऊ केवल शक्तिशाली भएकाले खतरनाक छैन। ऊ खतरनाक छ किनभने उसलाई नष्ट गर्ने हरेक प्रयासले उसलाई अझ रोक्न गाह्रो बनाउने सम्भावना राख्छ।

मदनबारे विद्या : जबजको नयाँ प्रयोग आवश्यक

काठमाडौं ।  पूर्वराष्ट्रपति विधादेवी भण्डारीले जननेता मदन भण्डारीको विचार, राजनीतिक योगदान र लोकतान्त्रिक आन्दोलनमा खेलेको भूमिकालाई नेपाली राजनीतिक इतिहासको अमूल्य सम्पत्तिका रूपमा वर्णन गरेकी छन् ।

‘मिडियामा मदन भण्डारी’ पुस्तक माथि केन्द्रित युवा विमर्श कार्यक्रममा बोल्दै उनले मदन भण्डारीका विचारहरू आजको बदलिँदो राजनीतिक र सामाजिक परिवेशमा पनि उत्तिकै सान्दर्भिक रहेको बताइन् । उनका अनुसार उक्त पुस्तक केवल एउटा साहित्यिक कृति नभई नेपालको लोकतान्त्रिक तथा वामपन्थी आन्दोलनको विकासक्रम, वैचारिक रूपान्तरण र राजनीतिक यात्रालाई समेट्ने ऐतिहासिक दस्तावेज हो ।

भण्डारीले विशेषगरी २०४६ सालपछि नेपाल नयाँ राजनीतिक युगमा प्रवेश गरिरहेको सङ्क्रमणकालीन अवस्थामा मदन भण्डारीले प्रस्तुत गरेका विचार, पत्रकारहरूसँग गरेका संवाद तथा लोकतन्त्रप्रतिको दृष्टिकोण अहिले पनि मार्गदर्शक रहेको उल्लेख गरिन् । ‘उहाँले देखाउनुभएको बाटो, स्थापित गर्नुभएको वैचारिक आधार तथा लोकतान्त्रिक संस्कृतिप्रतिको अटल प्रतिबद्धता नेपाली राजनीतिक इतिहासमा अमूल्य सम्पत्तिका रूपमा रहेका छन्’, उनले भनिन्। 

भण्डारीले लोकतन्त्रप्रतिको आस्था, राजनीतिक नैतिकता, सुशासन, सामाजिक न्याय, सार्वजनिक उत्तरदायित्व, जवाफदेहिता र राष्ट्रिय एकताका विषयहरू पुनः राष्ट्रिय बहसको केन्द्रमा रहेको भन्दै यस्ता चुनौती समाधान गर्न मदन भण्डारीका विचारहरूको गम्भीर अध्ययन आवश्यक रहेको बताइन् ।

गरेका संवादहरू आज पनि अत्यन्तै सान्दर्भिक रहेको बताइन् । 

‘लोकतन्त्रप्रतिको आस्था, राजनीतिक नैतिकता, सुशासन, सामाजिक न्याय तथा राष्ट्रिय एकताका प्रश्नहरू अहिले पनि राष्ट्रिय बहसका प्रमुख विषय बनेको छ। जननेता मदन भण्डारीका विचारहरूको गम्भीर अध्ययन र समयानुकूल प्रयोग आवश्यक छ’, उनले भनिन्। 

उनले वर्तमान विश्व र नेपाल दुवै जटिल तथा बहुआयामिक चुनौतीहरूको सामना गरिरहेको उल्लेख गर्दै युवा पुस्ताले विगतका वैचारिक धाराहरूको अध्ययन गरेर भविष्यको दिशा पहिचान गर्नुपर्ने धारणा राखिन् । उनका अनुसार मदन भण्डारीले आफ्नो समयका चुनौतीहरूलाई कसरी आत्मसात् गरे, तिनको विश्लेषण र व्याख्या कसरी गरे तथा समाधानका उपायहरू जनतासमक्ष कसरी प्रस्तुत गरे भन्ने कुरा आजको पुस्ताका लागि पनि प्रेरणादायी छ ।

भण्डारीले मदन भण्डारीलाई सामान्य राजनीतिक नेता मात्रै नभई विचार निर्माण गर्ने चिन्तक, सिद्धान्तकार तथा दूरदर्शी नेतृत्वकर्ताका रूपमा स्मरण गरिन् । उनले राजनीतिक आन्दोलनलाई सुदृढ वैचारिक आधार प्रदान गर्नुका साथै जनताको आकांक्षालाई राजनीतिक कार्यक्रमसँग जोड्ने अद्वितीय क्षमता मदन भण्डारीमा रहेको बताइन् । साथै, उनी सञ्चारमाध्यमको शक्ति, जनमतको महत्व तथा विचारको प्रभावलाई गहिरोसँग बुझ्ने मिडियामैत्री राजनीतिज्ञ रहेको पनि उनले उल्लेख गरिन् ।

उनका अनुसार लामो समय भूमिगत राजनीतिमा सक्रिय रहे पनि मदन भण्डारीको खुला राजनीतिक जीवन छोटो थियो, तर त्यस अवधिमा उनले छोडेको वैचारिक प्रभाव र राजनीतिक योगदान अत्यन्त दीर्घकालीन र प्रभावकारी रह्यो । उनले स्थापित गरेको वैचारिक आधार, लोकतान्त्रिक संस्कृतिप्रतिको प्रतिबद्धता तथा जनमुखी राजनीतिक सोच आज पनि नेपाली राजनीतिमा महत्वपूर्ण मार्गनिर्देशकका रूपमा रहेको भण्डारीको भनाइ थियो ।

कार्यक्रममा बोल्दै उनले युवा पुस्तालाई आधुनिक सूचना तथा सञ्चार प्रविधिको अधिकतम उपयोग गर्न पनि सुझाव दिइन् । कृत्रिम बुद्धिमत्ता (एआई) लगायत विज्ञान र प्रविधिका नयाँ उपलब्धिहरूलाई सकारात्मक तथा रचनात्मक रूपमा आत्मसात् गर्दै दक्षता हासिल गर्नु आजको पुस्ताको प्रमुख जिम्मेवारी भएको उनले बताइन् । प्रविधिको विकाससँगै विचार, सूचना र जनमत निर्माणको स्वरूप बदलिँदै गएको उल्लेख गर्दै उनले युवाहरूलाई अध्ययन, बहस र वैचारिक विकासमा सक्रिय हुन आग्रह गरिन् ।

भण्डारीले मदन भण्डारीका विचारहरूलाई समयअनुकूल रूपमा थप विकास गर्दै व्यवहारमा लागू गर्नु अहिलेको आवश्यकता भएको बताइन् । उनले लोकतन्त्र, सामाजिक न्याय, सुशासन र राष्ट्रिय एकताका विषयमा गहिरो बहस आवश्यक रहेको उल्लेख गर्दै युवाहरूले जननेता मदन भण्डारीले देखाएको बाटोलाई आत्मसात् गर्नुपर्ने धारणा व्यक्त गरिन् । उनका अनुसार मदन भण्डारीले निर्माण गरेको वैचारिक विरासत केवल इतिहासको विषय होइन, वर्तमान र भविष्यको राजनीतिक मार्गदर्शन पनि हो ।

भैरव अर्यालले मविवि शाहलाई लेखेकाे छन्दोबद्ध कविता-पत्रमा के थियो ?

नेपाली साहित्यका प्रसिद्ध हास्य-व्यङ्ग्यकार भैरव अर्याल  व्यङ्ग्य लेख्ने प्रतिभाशाली लेखक हुन् ।  अर्यालका लेख पढ्दा जति हाँस उठ्दा व्यंग्यविनोदमय छन् । त्यति नै उनि संघर्षको राप ताप भोगे। अभावबाट गुज्रिए।

जे सुकै भएपनि उनको अध्ययनप्रतिको लगाव पनि अद्भुत  थियो । उनको जीवनका धेरै घटनामध्ये एउटा निकै रोचक र प्रेरणादायी एउटा घटना छ।

प्रसंग हो,तत्कालिन युवराज महेन्द्र वीर विक्रम शाहलाई छन्दोबद्ध कविता-पत्रको।

त्यतिबेला भैरव अर्याल आर्थिक रूपमा अत्यन्त कमजोर अवस्थामा थिए । उनी पढाइलाई निरन्तरता दिन चाहन्थे। उनले बद्रीनाथ आचार्यको डेरामा खाना पकाउने काम गरेर पूर्वमध्यमा अध्ययन पूरा गरेका थिए । अभावबीच पनि उनले आफ्नो अध्ययन रोकेनन् । पूर्वमध्यमा उत्तीर्ण भएपछि उनको इच्छा सम्पूर्ण मध्यमा अध्ययन गर्ने थियो ।

सम्पूर्ण मध्यमाको परीक्षा दिन फारम भर्न आवश्यक शुल्क भारु १० रुपियाँ लाग्थ्यो । हुन त  आजको समयसँग तुलना गर्दा उक्त रकम कम लाग्न सक्छ।  तर त्यतिबेला अर्यालका लागि १० रुपियाँ जुटाउनु निकै ठूलो चुनौतीको कुरो थियो ।

उनीसँग न स्थायी आम्दानी थियो, न आर्थिक सहयोग गर्ने अवस्था भएका आफन्त। पढ्ने तीव्र इच्छा हुँदाहुँदै पनि पैसा अभावले उनको सपना अधुरो हुने अवस्था कै  सिर्जना भयो ।

तर अर्याल पनि चानचुने हार मान्ने मान्छे थिएनन् । उनीभित्र सिर्जनशीलता थियो, कविता लेख्ने क्षमता थियो । र दृढ सङ्कल्प थियो। यसो उनले सोचे यदि आफ्नो यहि प्रतिभालाई प्रयोग गर्ने हो भने शायद कुनै उपाय निस्कन सक्छ ।

त्यही समयमा तत्कालीन युवराज महेन्द्र पनि साहित्य र कवितामा रुचि राख्थे । अर्याललाई लाग्यो, एउटा कविको भावना अर्को कविले अवश्य  कसरी नबुझ्लान्  ?

त्यसपछि उनले आफ्नो समस्या, अध्ययन गर्ने चाहना र आर्थिक कठिनाइलाई समेटेर छन्दोबद्ध शैलीमा एउटा कविता-पत्र तयार गरे । उक्त पत्रमा उनले आफू सम्पूर्ण मध्यमा पढ्न चाहेको, तर फारम भर्न आवश्यक १० रुपियाँ नभएको उल्लेख गरेका थिए । साथै, युवराजबाट सहयोग प्राप्त भए आफ्नो भविष्य निर्माणमा ठूलो मद्दत पुग्ने विनम्र आग्रह पनि गरेका थिए ।

अर्यालले त्यो कविता-पत्र नारायणहिटी दरबारमा गएर दर्ता गराए । त्यतिबेला दरबारसम्म सामान्य व्यक्तिको पहुँच सजिलो थिएन । त्यसैले उनले निकै साहस गरेर त्यो कदम चालेका थिए । पत्र बुझाएपछि उनी पत्र आउने पर्खाईमा बसे ।

केही दिनपछि दरबारबाट एक सिपाही घोडामा चढेर भैरव अर्याल बस्ने डेरामा आइपुगे । सिपाहीले ठूलो स्वरमा ‘भैरवप्रसाद अर्याल को हो ?’ भनेर सोधे । झ्यालबाट हेर्दै गरेका भैरव यो दृश्य देखेर डराए ।

उनले सोचे, युवराजलाई पत्र लेखेको कारण उनलाई पक्राउ गर्न सिपाही आएको होला । डरले उनी खाटमुनि लुक्न पुगे ।

पछि डेरानजिकैकी एक महिलाले सिपाहीसँग कुरा गरिन् । त्यसक्रममा वास्तविकता खुल्यो । दरबारबाट सिपाही पक्राउ गर्न नभई युवराजले पठाएको सहयोग रकम दिन आएका रहेछन् । यो कुरा थाहा पाएपछि मात्र भैरव ढुक्क भएर बाहिर निस्किए ।

अर्यालले १० रुपियाँ सहयोग मागेका थिए। तर युवराज महेन्द्र उनको कविता-पत्रबाट प्रभावित भएछन् र उनले मागभन्दा दोब्बर अर्थात् २० रुपियाँ पठाइदिए छन्। त्यो रकम पाएपछि भैरवले परीक्षा फारम भरे र अध्ययनलाई अघि बढाए ।

उक्त घटनापछि टोल-छिमेकमा भैरव अर्यालको चर्चा चुलियो । धेरैले उनलाई दरबारसँग पहुँच भएको मान्छेसँग तुलना गर्न थाले ।

आजपनि अर्याल  नेपाली साहित्यमा हास्य-व्यङ्ग्यकारका रूपमा जाज्वल्यमान ध्रुव ताराका रुपमा स्थापित छन्। तर उनको जीवनको राप,ताप र संघर्षको गाथा भने त्यति कसैलाई थाहा छैन।

अवस्य त्यो मुस्कुराईरहेको अनुहार भित्रको अर्को भैरव अर्याल एकदिन सबैले देख्ने छन्।

जुम्लामा स्वास्थ्य बिमा नवीकरण गर्नेको संख्या घट्दो

जुम्ला। जिल्लामा स्वास्थ्य बिमा नवीकरण गर्नेको सङ्ख्या पछिल्लो समयमा निरन्तर घट्दै गएको देखिएको छ।

स्वास्थ्य बिमा बोर्ड सम्पर्क कार्यालयका दर्ता अधिकारी तीर्थराज जोशीका अनुसार जिल्लामा हालसम्म करिब एक लाख तीन हजार नागरिक स्वास्थ्य बिमा कार्यक्रममा आबद्ध भएका छन्। तर तीमध्ये सक्रिय बिमितको सङ्ख्या मात्र ४४ हजार ४७९ रहेको छ। यसअनुसार करिब ५६ हजारले आफ्नो बिमा नवीकरण नगरेको तथ्यांकले देखाएको छ।

जिल्लामा १४ हजार ८८५ घरपरिवार स्वास्थ्य बिमामा सूचीकृत छन्। यसैगरी ज्येष्ठ नागरिक ३ हजार ९२३, अति अशक्त अपाङ्गता भएका ९८ र महिला स्वास्थ्य स्वयंसेविका ३०६ जनाको परिवार पनि बिमा कार्यक्रममा आबद्ध रहेको कार्यालयले जनाएको छ।

त्यस्तै अति गरिब परिवारतर्फ करिब १७ हजार ३१२ जनाले बिमा नवीकरण नगरेपछि कुल नवीकरण दर घटेको देखिएको छ। अति गरिब घरपरिवारको निःशुल्क बिमा नवीकरण गर्ने सरकारी व्यवस्था बन्द भएपछि नवीकरण नगर्नेहरूको संख्या बढेको दर्ता अधिकारी जोशीले बताए।

सरकारले अपाङ्गता भएका, अशक्त, कुष्ठरोगी, एचआईभी सङ्क्रमित र ज्येष्ठ नागरिकलाई निःशुल्क बिमाको सुविधा उपलब्ध गराउँदै आएको छ। अन्य नागरिकका लागि भने वार्षिक शुल्क तिरेर एक लाख रुपैयाँसम्मको स्वास्थ्य बिमा सेवा लिने व्यवस्था रहेको स्वास्थ्य बिमा बोर्डले जनाएको छ।

यद्यपि, बिमा प्रणालीको प्रयोगमा देखिएको अनियमितता नियन्त्रण गर्न बोर्डले हाल सहभुक्तानी (को–पेमेन्ट) व्यवस्था लागू गरेको छ। साथै, बिमा कार्यक्रमलाई प्रभावकारी बनाउन प्रत्येक वडामा दर्ता सहयोगी परिचालन गरी घरदैलोमै पुगेर नागरिकलाई बिमामा सहभागी गराउने अभियान पनि सञ्चालन भइरहेको छ।

नवीकरण घट्नुका मुख्य कारणहरूमा सेवा गुणस्तरमा कमी, तोकिएका अस्पतालमा औषधि सहज रूपमा उपलब्ध नहुनु, लामो लाइन बस्नुपर्ने बाध्यता, उपचारमा ढिलाइ तथा अस्पतालहरूले बिमितको भुक्तानी समयमा नपाउने समस्या रहेका छन्। यस्ता समस्याका कारण आम नागरिकमा स्वास्थ्य बिमा कार्यक्रमप्रति विश्वास घट्दै गएको स्थानीय बासिन्दाको भनाइ छ।

जिल्लामा स्वास्थ्य बिमा कार्यक्रम २०७४ सालदेखि विस्तार गरिएको हो।

 

१९ औँ स्ट्रिट फेस्टिभल दरबारमार्ग(तस्विरहरु)

काठमाडौं। राजधानीको प्रमुख पर्यटकीय तथा व्यावसायिक केन्द्र दरबारमार्ग आज १९औँ दरबारमार्ग स्ट्रिट फेस्टिभलको रंगीन माहोलमा रमाएको छ । यस वर्षको महोत्सवलाई मुख्य प्रायोजन गरेको ‘एक्सट्रीम इनर्जी ड्रिङ्क’ का कारण कार्यक्रमलाई विशेष रूपमा ‘एक्सट्रीम स्याटर्डे’ नाम दिइएको छ, जसले फेस्टिभललाई थप आकर्षक र ब्रान्डेड स्वरूप प्रदान गरेको छ ।

दरबारमार्ग विकास बोर्डको पहलमा, माभरिक्स ग्रुप र आर्बिट्ररी इभेन्ट्सको संयुक्त आयोजनामा सम्पन्न यो महोत्सवले राजधानीका स्थानीयदेखि विदेशी पर्यटकसम्मलाई आकर्षित गरेको छ । दरबारमार्ग क्षेत्र दिनभर सांगीतिक धुन, खेलकुद गतिविधि र सांस्कृतिक प्रस्तुतिहरूले गुञ्जायमान बनेको थियो । आयोजकका अनुसार महोत्सवको उद्देश्य शहरको सांस्कृतिक, सामाजिक र व्यावसायिक जीवनलाई एकै स्थानमा जोड्दै जनमैत्री वातावरण सिर्जना गर्नु हो ।

महोत्सवमा सबै उमेर समूहका दर्शकलाई लक्षित गर्दै विविध मनोरञ्जनात्मक कार्यक्रमहरू समावेश गरिएको छ । बालबालिकाका लागि छुट्टै खेल क्षेत्रको व्यवस्था गरिएको छ, जहाँ उनीहरू विभिन्न इनडोर तथा आउटडोर खेल गतिविधिमा सहभागी भएका छन् । युवाहरूका लागि ३x३ बास्केटबल प्रतियोगिता र ई–स्पोर्ट्स प्रतिस्पर्धा विशेष आकर्षण बनेका छन् ।

त्यस्तै, सांस्कृतिक झाँकीहरू, कस्प्ले शो र फोटो बुथहरूले फेस्टिभलमा आउने आगन्तुकहरूलाई रमाइलो अनुभव प्रदान गरिरहेका छन् । विभिन्न रचनात्मक पोशाकमा सजिएका सहभागीहरूले दरबारमार्गलाई रंगीन र उत्साहपूर्ण वातावरणमा परिणत गरेका छन् ।

खाद्य तथा पेय पदार्थका स्टलहरू पनि महोत्सवको अर्को महत्वपूर्ण आकर्षण बनेका छन् । विभिन्न स्वादका परिकारहरू, स्थानीयदेखि अन्तर्राष्ट्रिय फास्टफुडसम्मका स्टलहरूले आगन्तुकलाई विविध स्वादको अनुभव दिइरहेका छन् । विशेषगरी युवाहरू र पर्यटकहरूले यी स्टलहरूमा लामो समय बिताइरहेका देखिन्छन् ।

सांगीतिक कार्यक्रमतर्फ मुख्य तथा सहायक स्टेजमा चर्चित डिजे तथा कलाकारहरूको निरन्तर प्रस्तुति भइरहेको छ । दिनभरि चल्ने लाइभ म्युजिक र डीजे सेसनले दरबारमार्गलाई खुला सांगीतिक उत्सवमा रूपान्तरण गरेको छ । दर्शकहरू संगीतको तालमा नाच्दै उत्सवको आनन्द लिइरहेका छन् ।

कार्यक्रममा आज विभिन्न लोकप्रिय ब्यान्ड तथा कलाकारहरूको प्रस्तुति रहने छ । जसमा जोन एण्ड द लोकल्स, द एक्स, फोल्कट्रोनिक्स, एसटी म्यान, जे अथर, सालिन मगर एण्ड ब्याण्ड, प्रिजोल नेपाली एण्ड सरर तथा गन एल्भिस जस्ता कलाकारहरूको प्रस्तुति विशेष आकर्षणका रूपमा रहेको छ । यी प्रस्तुति मार्फत नेपाली संगीतको विविधता र नयाँ पुस्ताको ऊर्जा दर्शकसामु प्रस्तुत गरिएको छ ।

आयोजकहरूले यो फेस्टिभललाई केवल मनोरञ्जनको कार्यक्रम मात्र नभई काठमाडौंको सांस्कृतिक पहिचान, पर्यटन प्रवर्द्धन र स्थानीय व्यवसायको विकाससँग जोडिएको महत्वपूर्ण प्लेटफर्मका रूपमा लिएको बताएका छन् । दरबारमार्ग क्षेत्रमा आयोजना हुने यस्ता कार्यक्रमहरूले शहरको आर्थिक गतिविधिमा समेत सकारात्मक प्रभाव पार्ने विश्वास गरिएको छ ।

महोत्सवको सम्पूर्ण दिनभरि सुरक्षा, व्यवस्थापन र आपतकालीन सेवाहरू पनि चुस्त राखिएको छ, जसले सहभागीहरूलाई सुरक्षित वातावरणमा उत्सवको आनन्द लिन मद्दत पुर्‍याएको छ । आयोजकका अनुसार फेस्टिभललाई अझ व्यवस्थित, आकर्षक र अन्तर्राष्ट्रिय स्तरको बनाउने प्रयास आगामी वर्षहरूमा पनि निरन्तर जारी रहनेछ ।

 

काभा महिला भलिबल च्याम्पियनसिपमा भारतको लगातार दोस्रो जित

काठमाडौं । काभा महिला भलिबल च्याम्पियनसिपमा भारतले लगातार दोस्रो जित दर्ता गरेको छ । त्रिपुरेश्वरस्थित दशरथ रंगशाला कभर्डहलमा शनिबार सम्पन्न समूह ‘ए’ को खेलमा भारतले माल्दिभ्सलाई सोझो सेटमा २५–९, २५–१४ र २५–१७ ले पराजित गरेको हो ।

यसअघि पहिलो खेलमा भारतले घरेलु टोली नेपाललाई ३–२ को सेटमा हराएको थियो । माल्दिभ्स भने लगातार दोस्रो खेलमा पराजित भएको छ । दुई खेलबाट ५ अंक जोड्दै भारत समूह ‘ए’ को शीर्ष स्थानमा उक्लिएको छ ।

भारतले आफ्नो समूह चरणको अन्तिम खेल सोमबार किर्गीस्तान विरुद्ध खेल्नेछ । उता, पहिलो खेलमा पराजित नेपालले आज आफ्नो दोस्रो खेलमा कीर्गिस्तानसँग प्रतिस्पर्धा गर्नेछ । नेपालका लागि सेमिफाइनल यात्रा कायम राख्न यो खेल अत्यन्त महत्वपूर्ण मानिएको छ, जसमा जित अनिवार्य हुनेछ ।

शनिबारै सम्पन्न अर्को खेलमा समूह ‘ए’ अन्तर्गत कजाकस्तानले श्रीलंकालाई सोझो सेटमा पराजित गर्दै प्रतियोगितामा विजयी सुरुवात गरेको छ ।

काभा महिला भलिबल च्याम्पियनसिपका खेलहरू हिमालय स्पोर्ट्स टेलिभिजनमार्फत प्रत्यक्ष प्रसारण भइरहेको छ ।

बसको ठक्करबाट स्कुटर चालकको मृत्यु

मकवानपुर । हेटौँडा-काठमाडौँ जोड्ने कान्तिलोकपथ सडकअन्तर्गत मकवानपुरगढी–२ सिखरकटेरीमा आज दिउँसो भएको सवारी दुर्घटनामा एक जनाको मृत्यु भएको छ ।

काठमाडौँबाट वीरगञ्जतर्फ जाँदै गरेको बा.प्र.०१–००६ ख ९६११ नम्बरको बसले घुम्तीमा विपरीत दिशाबाट आइरहेको ना.५९ प ३३४५ नम्बरको स्कुटरलाई ठक्कर दिएको हो । दुर्घटनामा स्कुटर चालक स्थानीय ५५ वर्षीय दोर्जेरत्न योञ्जन गम्भीर घाइते भएका थिए ।

घाइते योञ्जनलाई उपचारका लागि हेटौँडास्थित सिएमसी चुरेहिल अस्पताल लगिए पनि उपचारका क्रममा उनको मृत्यु भएको जिल्ला प्रहरी कार्यालय मकवानपुरका प्रवक्ता प्रहरी नायब उपरीक्षक पुष्कर बोगटीले जानकारी दिएका छन् ।

दुर्घटनापछि बस र बस चालक काभ्रेको चौंरीदेउराली गाउँपालिका–२ निवासी ४१ वर्षीय शिवबहादुर चौलागाईंलाई प्रहरीले नियन्त्रणमा लिएको छ । घटनाबारे थप अनुसन्धान भइरहेको प्रहरीले जनाएको छ ।

‘लालीबजार’ ले गर्यो पाँच करोड भन्दा बढी ग्रस कलेक्सन

काठमाडौँ।तेस्रो सातासम्म प्रदर्शनमा रहेको नेपाली फिल्म लालीबजार प्रति दर्शकको आकर्षण अझै कायम रहेको छ । शनिबार पनि देशभरका अधिकांश हलहरूमा फिल्म हेर्ने दर्शकको उल्लेख्य भीड देखिएको छ भने केही शोहरू हाउसफुल भइसकेका छन् ।

षट्कोण आट्र्सको ब्यानरमा निर्माण भएको फिल्म हेर्न परिवारसहित दर्शक हलसम्म पुगिरहेको अभिनेता रविन्द्र सिंह बानियाले बताएका छन् । काठमाडौँ उपत्यकासहित देशका विभिन्न स्थानमा पुगेर दर्शकसँग प्रत्यक्ष प्रतिक्रिया लिँदै आएका उनले फिल्मको कथा, मनोरञ्जन र सामाजिक सन्देश दर्शकले मन पराएको बताए ।

उनका अनुसार अभिनेत्री स्वस्तिमा खड्का सहितको टिमले आज काठमाडौँ उपत्यकाका विभिन्न हलहरूमा पुगेर दर्शकलाई सरप्राइज दिने कार्यक्रम रहेको छ ।

निर्देशक यम थापाको लेखन तथा निर्देशनमा तयार भएको फिल्मले दुई सातामै ५ करोड २५ लाख रुपैयाँ ग्रस कलेक्सन गरिसकेको निर्माण पक्षले जनाएको छ । निर्माण टिमले यो विकेन्डसम्म फिल्मले ६ करोड रुपैयाँको आँकडा पार गर्ने अपेक्षा गरेको छ ।

फिल्मको कथावस्तु, निर्देशन र कलाकारहरूको अभिनयको दर्शकले खुलेर प्रशंसा गरिरहेका छन् । विशेषगरी आमाको संघर्षलाई केन्द्रमा राखिएको भावनात्मक कथाले धेरै दर्शकलाई भावुक बनाएको प्रतिक्रिया प्राप्त भइरहेको छ ।

दर्शकबाट सकारात्मक ‘वर्ड अफ माउथ’ प्राप्त भइरहेका कारण आगामी दिनमा पनि फिल्मको व्यापार अझ बलियो हुने अनुमान गरिएको छ । फिल्मको ट्रेलर युट्युबको मुभी चार्टमा नम्बर १ मा ट्रेन्डिङमा रहेको छ । सार्वजनिक भएको एक महिनापछि पनि ट्रेलरले २२ लाखभन्दा बढी भ्युज प्राप्त गरिसकेको छ ।

फिल्ममा स्वस्तिमा खड्का, रवीन्द्रसिंह बानियाँ, समाइरा थापा, मुकुन्दकुमार श्रेष्ठ, अभय बराल, प्रेम पाण्डे, आशा पौडेल, गोविन्द सुनार, आभा अर्याल, तारा शर्मा, रमेश वादी, सरस्वती अधिकारी, जानकी कठायत, निश्चल पन्थी, विरवल चौधरी र कुन्टललगायत कलाकारहरूको अभिनय रहेको छ ।

यसै फिल्ममार्फत विशाल देवकोटा र प्रशंसा सुवेदीले अभिनय क्षेत्रमा डेब्यु गरेका छन् । विशाल थिएटर पृष्ठभूमिबाट आएका कलाकार हुन् भने प्रशंसा ‘जेनजी’ पुस्ताकी अभिनेत्रीका रूपमा चर्चित छिन् ।

फिल्मको पटकथा तथा संवाद निर्देशक यम थापा र प्रदिप भट्टराईले संयुक्त रूपमा तयार गरेका हुन् । फिल्ममा प्रदीप भट्टराई कार्यकारी निर्माता रहेका छन् भने म्याक्स दीपेश खत्री र रवीन्द्रसिंह बानियाँ निर्माता हुन् ।

इथानोल उत्पादनमा जोड दिऔँ : उधोगमन्त्री यादव

बारा। उधोगमन्त्री गौरीकुमारी यादवले बाराको अमलेखगन्जस्थित नेपाल आयल निगमको मधेस प्रदेश प्रादेशिक कार्यालयको निरीक्षण गरेकी छन् ।

निरीक्षणका क्रममा निगमका निमित्त निर्देशक नागेन्द्र शाहसहितको टोलीले मन्त्री यादवलाई निगमको वर्तमान अवस्था, इन्धन भण्डारण क्षमता तथा आपूर्ति व्यवस्थाबारे जानकारी गराएको थियो ।

मन्त्री यादवले पेट्रोलियम पदार्थको आयात घटाउन इथानोल उत्पादनलाई प्राथमिकता दिनुपर्ने आवश्यकता औंल्याइन् । उनले इथानोललाई वैकल्पिक ऊर्जा स्रोतका रूपमा विकास गर्न निजी क्षेत्रलाई पनि उत्पादनमा सक्रिय हुन आग्रह गरिन् ।

अन्तर्राष्ट्रिय बजारसँगै नेपालमा पनि पेट्रोलियम पदार्थको मूल्य निरन्तर बढिरहेको अवस्थामा गरिएको निरीक्षणका क्रममा मन्त्री यादवले मूल्यवृद्धिको प्रभाव कम गर्न दीर्घकालीन तथा वैकल्पिक उपायहरू अपनाउनुपर्नेमा जोड दिइन् ।

क्याबिनेट विस्तारले फेरि चर्चामा विजय

एजेन्सी। तमिलनाडुको राजनीतिमा नयाँ मोड ल्याउँदै एमके स्टालिन नेतृत्वको डीएमके सरकारलाई हटाएर सत्तामा आएको टीवीके पार्टी फेरि चर्चामा आएको छ ।

मुख्यमन्त्री बनेपछि जोसेफ विजय लगातार राजनीतिक तथा सामाजिक बहसको केन्द्रमा रहँदै आएका छन् । पछिल्लो समय उनको मन्त्रिपरिषद् विस्तारले विशेष ध्यान आकर्षित गरेको छ, विशेषगरी अनुसूचित जाति (दलित) समुदायका मन्त्रीहरूको उल्लेख्य सहभागिताका कारण ।

यो मन्त्रिपरिषद् तमिलनाडुको इतिहासकै सबैभन्दा ठूलो क्याबिनेटमध्ये एक मानिएको छ । राजनीतिक विश्लेषकहरूका अनुसार यो विस्तार विजय नेतृत्वको सरकारप्रति बढ्दो जनसमर्थनको संकेतका रूपमा हेरिएको छ । साथै, सबैभन्दा बढी अनुसूचित जातिका मन्त्रीहरू समावेश गरिएको कारण पनि यो मन्त्रिपरिषद्ले नयाँ कीर्तिमान बनाएको बताइएको छ ।

विजयको मन्त्रिपरिषद्मा अनुसूचित जातिका ८ जना विधायकलाई मन्त्री बनाइएको छ । सामाजिक समावेशीकरण र सन्तुलित प्रतिनिधित्वलाई प्राथमिकता दिँदै सरकारले २३ जना नयाँ मन्त्रीहरूलाई समेटेको हो ।

विश्लेषकहरूका अनुसार अघिल्लो मन्त्रिपरिषद्को तुलनामा यसपटक जातीय सन्तुलन, क्षेत्रीय प्रतिनिधित्व, सहयोगी दलहरूको सहभागिता तथा युवा नेताहरूलाई अवसर दिने प्रयास स्पष्ट रूपमा देखिएको छ ।

हाल मुख्यमन्त्री विजयसहित मन्त्रिपरिषद् सदस्यहरूको कुल संख्या ३५ पुगेको छ ।

गोंगबुबाट ४५ राउन्ड गोलीसहित दुई जना पक्राउ

काठमाडौं। काठमाडौंको गोंगबुबाट प्रहरीले एसएलआर हतियारमा प्रयोग हुने म्याग्जिन र ४५ राउन्ड गोलीसहित दुई जनालाई पक्राउ गरेको छ ।

पक्राउ पर्नेमा सप्तरीको राजविराज नगरपालिका–१३ का २७ वर्षीय खगेन्द्र शर्मा तथा सोही स्थानका स्थायी बासिन्दा भई हाल काठमाडौं–३२ नरेफाँट बस्दै आएका २२ वर्षीय ओमशंकर गुप्ता रहेका छन् ।

जिल्ला प्रहरी परिसर काठमाडौंका प्रहरी उपरीक्षक पवनकुमार भट्टराईका अनुसार टोखा नगरपालिका–९ गोंगबुस्थित शिव मन्दिर नजिक रहेको काबेली गेष्ट हाउसमा प्रहरीले गरेको जाँचका क्रममा उनीहरूलाई नियन्त्रणमा लिइएको हो ।

प्रहरीले उनीहरूको साथबाट एसएलआर हतियारमा प्रयोग हुने एक थान म्याग्जिन, ४५ राउन्ड गोली तथा एक थान मेटल नक बरामद गरेको जनाएको छ ।

घटनाबारे थप अनुसन्धान भइरहेको प्रहरीको भनाइ छ ।

रेडियो सगरमाथाको ३० औँ स्थापना दिवस भव्यताका साथ सम्पन्न

दक्षिण एशियाको पहिलो स्वतन्त्र सामुदायिक प्रसारण सेवा रेडियो सगरमाथा १०२.४ मेगाहर्जले आज आफ्नो स्थापनाको ३० औं वार्षिकोत्सव मनाएको छ ।

२९ वर्ष पूरा गरी ३० औँ वर्ष प्रवेश गरेको अवसरमा सगरमाथाले आफ्नो भनिमण्डलस्थित कार्यालयमा एक विशेष कार्यक्रमको आयोजना गरेको छ । वार्षिकोत्सव अवसरमा आयोजित कार्यक्रममा बोल्दै सूचना तथा सञ्चारमन्त्री डा. विक्रम तिमल्सिनाले आधुनिक प्रविधिको वर्तमान युगमा पनि सामुदायिक रेडियोको महत्व नघटेको दाबी गरेका छन् ।

बाहिर प्रचारमा आए जस्तो सामुदायिक रेडियोको महत्व नघटेको बताउँदै उनले यस्ता रेडियो प्रविधिमैत्री हुँदै जनअपेक्षाअनुसार सञ्चालन हुनुपर्नेमा जोड दिए । मन्त्री  तिमल्सिनाले मुलुकका आमनागरिक तथा बुद्धिजीवीका कारण रेडियोको महत्व अहिले पनि नघटेकाले मर्यादित र उत्तरदायी पत्रकारिता आजको अवश्यकता रहेकोमा जोड दिए।

उनले नैतिक पत्रकारिता र जिम्मेवारीपूर्ण सञ्चारका लागि रेडियो सगरमाथा थप प्रविधिमैत्री हुँदै महत्वपूर्ण भूमिका निर्वाह गरोस् भनी शुभकाना व्यक्त गरे।

रेडियो सगरमाथाका सञ्चालक समितिका अध्यक्ष डा घमराज लुइँटेलले रेडियो सगरमाथा स्वतन्त्र सञ्चारमाध्यम तथा अभिव्यक्ति स्वतन्त्रताको इतिहास भएको बताउँदै स्वतन्त्र र सामुदायिक भावनालाई उजागर गर्ने रेडियोलाई सरकारले अनुदान दिएर सहयोग गर्नुपर्नेमा जोड दिए। उनले अहिलेकाृे परिवेशमा रेडियो सगरमाथालाई धान्न कठिन भइरहेको यथार्थ औल्याए।

रेडियो सगरमाथाका स्टेसन म्यानेजन उर्वशी बस्नेतले सामुदायिक उत्तरदायित्वलाई केन्द्रमा राखेर तीन दशकदेखि निरन्तर काम गर्दै आएको जानकारी गराउँदै लोकतन्त्र, समृद्धि र सामुदायिक उत्तरदायित्वको यात्रामा जिम्मेवारी निर्वाह गरिरहेको उल्लेख गरे । उनले मिथ्या सूचना विरुद्ध सामुदायिक रेडियोको अभियान निरन्तर जारी राख्नुपर्ने बताए ।

दक्षिण एसियाको पहिलो स्वतन्त्र प्रसारण सेवाका रूपमा रेडियो सगरमाथाको सुभारम्भ विसं २०५४ जेठ ९ गतेदेखि सञ्चालन भएको थियो । वार्षिक उत्सवका अवसरमा सगरमाथाले रेडियो संचालनमा विशेष सहयोग गर्ने दाता, शुभेच्छुक संस्था तथा ब्यक्तिहरुलाई सम्मान गरेको छ ।

लेन्सले जित्यो फ्रेन्चकपको उपाधी

काठमाडौं ।फ्रेन्च कपको उपाधि लेन्सले पहिलो पटक आफ्नो नाममा लेखाएको छ । शुक्रबार राति भएको फाइनलमा निसलाई ३–१ ले पराजित गर्दै लेन्सले क्लब इतिहासमै ऐतिहासिक सफलता हात पारेको हो ।

स्टेड डे फ्रान्समा सम्पन्न खेलमा लेन्सका लागि फ्लोरिन थउभिन चम्किए । उनले एक गोल गर्नुका साथै अर्को गोलको अवसर सिर्जना गर्दै टोलीको जितमा महत्वपूर्ण भूमिका खेले ।

यस सिजन लेन्सले घरेलु फुटबलमा उत्कृष्ट प्रदर्शन गर्दै आएको छ । फ्रान्सेली लिग वानमा पनि उसले पेरिस सेन्ट जर्मेन (पीएसजी) लाई कडा चुनौती दिएको थियो । लिग तालिकामा दोस्रो स्थान हासिल गरेको लेन्स अर्को सिजनको युरोपियन च्याम्पियन्स लिगका लागि समेत छनोट भइसकेको छ ।

यसअघि तीन पटक फ्रेन्च कपको फाइनल पुगे पनि उपाधिबाट वञ्चित हुँदै आएको लेन्सले अन्ततः लामो प्रतीक्षा समाप्त गरेको हो । सन् १९९८ मा लिग वान जितेपछि यो क्लबको सबैभन्दा ठूलो उपलब्धिका रूपमा हेरिएको छ ।

जी.ओ. अटोमोबाइल्सद्वारा नेपालमा नयाँ एमजी हेक्टर सार्वजनिक(तस्वीरहरु)

काठमाडौं । जी.ओ. अटोमोबाइल्स प्रालि, एमजी मोटर इन्डियाको आधिकारिक आयातकर्ता तथा वितरकले नेपाली बजारमा नयाँ एमजी हेक्टर औपचारिक रूपमा सार्वजनिक गरेको छ।

काठमाडौंको थापाथलीस्थित एमजी शोरुममा आयोजित विशेष कार्यक्रममा नयाँ एसयूभीको बिक्री–वितरण पनि औपचारिक रूपमा सुरु गरिएको कम्पनीले जनाएको छ।

कम्पनीका अनुसार एमजी हेक्टरको प्रारम्भिक मूल्य ६६ लाख ९९ हजार रुपैयाँ तोकिएको छ।

हालै मात्र एमजी विन्डसर र एमजी कमेट सार्वजनिक गरी बजारमा राम्रो प्रतिक्रिया पाएको कम्पनीले नयाँ हेक्टरमार्फत एसयूभी सेग्मेन्टमा आफ्नो उपस्थिति अझ बलियो बनाउने लक्ष्य राखेको छ।

कम्पनीले नयाँ एमजी हेक्टर आधुनिक डिजाइन, उन्नत प्रविधि र सुरक्षित ड्राइभिङ अनुभवसहित नेपाली ग्राहकलाई आकर्षित गर्ने विश्वास व्यक्त गरेको छ।

 

सूर्यविनायक-धुलिखेल ६ लेन सडक विस्तार ढिलो, यात्रु र स्थानीयले भोग्दै सास्ती(तस्वीरहरु)

काठमाडौं । अरनिको राजमार्गअन्तर्गत सूर्यविनायक–धुलिखेल १६ किलोमिटर सडक विस्तार आयोजना तीन वर्षअघि सुरु भए पनि अझै पूर्ण रूपमा सम्पन्न हुन सकेको छैन। ६ लेनमा विस्तार गर्ने लक्ष्यसहित सुरु गरिएको यो आयोजना अझै जारी रहँदा दैनिक यात्रु, स्थानीय बासिन्दा र व्यवसायीले धुलो, हिलो र लामो जामको समस्या भोगिरहेका छन्।

भक्तपुरको सूर्यविनायकदेखि काभ्रेपलाञ्चोकको धुलिखेलसम्मको सडक खण्डलाई सूर्यविनायक–साँगा र साँगा–धुलिखेल गरी दुई प्याकेजमा निर्माण भइरहेको छ। आयोजनाका अनुसार हालसम्म समग्र भौतिक प्रगति करिब ७० प्रतिशत पुगेको छ, जुन केही महिनाअघि ६७ प्रतिशत र त्यसअघि करिब ५० प्रतिशत मात्र थियो।

सडक विस्तारअन्तर्गत मुख्य सडक, सर्भिस लेन, नाला, पुल, कल्भर्ट तथा अण्डरपास निर्माणको काम भइरहेको छ। विशेषगरी साँगा क्षेत्रमा निर्माणाधीन अण्डरपासलाई आयोजनाको महत्वपूर्ण संरचना मानिएको छ, जसले पूर्वी नाकाबाट काठमाडौं प्रवेश गर्ने सवारी चाप व्यवस्थापनमा सहजता ल्याउने अपेक्षा गरिएको छ।

तर निर्माण कार्य अपेक्षित गतिमा अघि बढ्न सकेको छैन। निर्माण सामग्रीको अभाव, मूल्यवृद्धि, वर्षायामको प्रभाव, साथै विद्युत् पोल र खानेपानी पाइप सार्ने कार्यमा ढिलाइ जस्ता कारणले आयोजना प्रभावित हुँदै आएको छ।

हाल सूर्यविनायक, जगाती, ठिमी, नलिञ्चोक, साँगा र बनेपा आसपासका क्षेत्रमा कालोपत्रे, ढल तथा सर्भिस लेन निर्माण भइरहेको छ। केही स्थानमा कालोपत्रे सम्पन्न भए पनि धेरै ठाउँमा सडक भत्किएको अवस्थामा रहेकाले यात्रुहरूले कठिनाइ भोगिरहेका छन्।

सडक विस्तार पूरा भएपछि काठमाडौं उपत्यका र पूर्वी नेपालबीचको यातायात सहज हुने अपेक्षा गरिएको छ। तर हालको सुस्त प्रगति र व्यवस्थापकीय चुनौतीका कारण सर्वसाधारणले अझै केही समय सास्ती भोग्नुपर्ने देखिन्छ।

मधेसमा बढ्दै कुपोषणको समस्या

जनकपुर। मधेस प्रदेशमा कुपोषण, रक्तअल्पता तथा मातृ–शिशु स्वास्थ्य सूचकहरू अत्यन्तै चिन्ताजनक अवस्थामा पुगेका छन्। कुल प्रजनन दर २.७ रहेको प्रदेशमा २३.४ प्रतिशत जन्म स्वास्थ्य संस्थाबाहिर हुने गरेका छन् भने ७६.६ प्रतिशत मात्र संस्थागत प्रसूति हुने गरेको देखिन्छ।

मातृ मृत्युदर पनि उच्च छ। देशभर प्रतिलाख जीवित जन्ममा १५१ महिलाको मृत्यु हुनेमा मधेसमा यो दर १४० रहेको तथ्यांकले देखाएको छ।

पाँच वर्षमुनिका बालबालिकामा कुपोषण व्यापक छ। प्रदेशमा २ लाख ७ हजारभन्दा बढी बालबालिका पुड्कोपनको समस्याबाट प्रभावित छन्, जुन देशमै सबैभन्दा बढी हो। ख्याउटेपनका साथै अधिक तौलको समस्या पनि देखिएको छ।

नेपाल जनसांख्यिक तथा स्वास्थ्य सर्वेक्षण २०२२ अनुसार ६ देखि ५९ महिनाका बालबालिकामध्ये ५०.६ प्रतिशतमा रक्तअल्पता छ भने १५ देखि ४९ वर्षका ५२ प्रतिशत महिलामा पनि यही समस्या देखिएको छ।

विशेषज्ञहरूका अनुसार अव्यवस्थित खानपान, जनचेतनाको कमी, सीमित पोषण कार्यक्रम तथा कमजोर कार्यान्वयनले समस्या बढाएको हो।

दिगो विकास लक्ष्यअनुसार सन् २०३० सम्म कुपोषण घटाउने लक्ष्य भए पनि वर्तमान अवस्था चुनौतीपूर्ण देखिएको छ। स्वास्थ्य, कृषि, शिक्षा र स्थानीय तहबीच समन्वय कमजोर रहेको सरोकारवालाहरूको भनाइ छ।

पोषणविद्हरूले स्तनपान अभ्यास, विविध आहार र सचेतना अभावलाई प्रमुख कारणका रूपमा औंल्याएका छन्। मधेसमा पूरक आहार, स्तनपान र बाल पोषण अभ्यास कमजोर रहेको तथ्य पनि सार्वजनिक भएको छ।

सरकार र सरोकारवालाहरूले दीर्घकालीन नीति, समन्वय र प्रभावकारी कार्यक्रममार्फत मात्र समस्या समाधान सम्भव हुने बताएका छन्।

रास्वपाको बैठकबाट लखेटिए रास्वपाका सांसदहरु(भिडिओ)

बारा। राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा) बारा जिल्लाको विस्तारित बैठकका क्रममा भएको विवादले तनावको रूप लिँदा केही प्रतिनिधिसभा सदस्यहरू बैठक स्थलबाट लखेटिएका छन्।

आज कलैयामा आयोजित उक्त बैठकमा बारा जिल्लाका प्रतिनिधिसभा सदस्यहरू रहबर अन्सारी, अरबिन्द साह, गणेश धिमाल र चन्दन सिंह सहभागी भएका थिए। सहभागीहरूका अनुसार उनीहरूले संस्थापक पक्षमाथि दबाब सिर्जना गर्ने प्रयास गरेपछि बैठकमा विवाद उत्पन्न भएको हो।

विवाद क्रमशः चर्किँदै जाँदा आक्रोशित कार्यकर्ताले ती सांसदहरूलाई धक्का दिँदै बैठक स्थलबाट बाहिर निकालेका थिए। स्थिति झन् तनावपूर्ण बनेपछि प्रहरीले हस्तक्षेप गरी उनीहरूलाई सुरक्षित रूपमा बाहिर निकालेको बताइएको छ।

यस घटनाले रास्वपा बारा जिल्लाभित्रको आन्तरिक विवादलाई अझ गहिरो बनाएको देखिन्छ। केही दिनअघि मात्र संस्थापक जिल्ला अध्यक्ष चन्दन स्वर्णकारको सदस्यता खारेज भएपछि जिल्लामा असन्तुष्टि र विवाद बढ्दै गएको थियो।

घटनापछि स्थानीय राजनीतिक वातावरण थप तनावपूर्ण बनेको छ भने पार्टीभित्रको आन्तरिक समन्वय र नेतृत्व विवाद पुनः सतहमा आएको देखिएको छ।

उपल्लो डोल्पामा फोरजी सेवा सुरु

काठमाडौं । नेपाल टेलिकमले डोल्पाको छार्का ताङसोङ गाउँपालिकाको केन्द्र कागकोटमा फोरजी सेवा सञ्चालनमा ल्याएको छ।

नेपाल टेलिकमका प्रवक्ता डा. कमल लामिछानेका अनुसार समुद्री सतहदेखि करिब ४ हजार २०० मिटर उचाइमा रहेको मुकोटस्थित टावरमा फोरजी उपकरण जडान गरी माइक्रोवेभ रेडियो प्रविधिमार्फत सेवा सुरु गरिएको हो।

यससँगै देशभर फोरजी सेवा पुगेका स्थानीय तहको संख्या ७५० पुगेको छ। माथिल्लो डोल्पामा फोरजी सेवा विस्तार गरिएको यो पहिलो साइट हो।

हाल डोल्पाको डोल्पो बुद्ध गाउँपालिका र शे फोक्सुन्डो गाउँपालिका तथा मनाङको नार्पा भूमि गाउँपालिकामा भने फोरजी सेवा पुग्न बाँकी छ। नेपाल टेलिकमले निकट भविष्यमा ती क्षेत्रमा पनि सेवा विस्तार गर्ने जनाएको छ।

फोरजी सेवा विस्तारसँगै स्थानीय बासिन्दा, पदयात्री र पर्यटकहरूको सञ्चार पहुँच सहज हुने, साथै प्रशासनिक, सुरक्षा, स्वास्थ्य र शैक्षिक गतिविधिमा समेत सहयोग पुग्ने अपेक्षा गरिएको छ। दुर्गम हिमाली क्षेत्रलाई डिजिटल नेटवर्कसँग जोड्दै समग्र क्षेत्रीय विकासमा सकारात्मक प्रभाव पर्ने विश्वास लिइएको छ।

‘राष्ट्रको सञ्चार’का रूपमा रहेको नेपाल टेलिकमले देशका सुगमदेखि अति दुर्गम क्षेत्रसम्म आधुनिक दूरसञ्चार तथा सूचना प्रविधिको पहुँच विस्तार गर्ने आफ्नो प्रतिबद्धता निरन्तर अघि बढाइरहेको जनाएको छ।

पछिल्लो १० महिनामा नेपालले गर्यो १७ करोडको चिज आयात

काठमाडौँ । नेपालमा दुग्धजन्य पदार्थमा आत्मनिर्भर रहेको दाबी गरिए पनि चिजको आयात भने बढ्दो क्रममा देखिएको छ। पछिल्लो १० महिनामा मात्रै साढे १७ करोड रुपैयाँ बराबरको चिज आयात भएको छ।

भन्सार विभागको तथ्यांकअनुसार आर्थिक वर्ष २०८२/८३ को साउनदेखि वैशाखसम्मको अवधिमा नेपालले कुल १७ करोड ५३ लाख ४१ हजार रुपैयाँ बराबरको चिज आयात गरेको छ। सोही अवधिमा २ लाख ६ हजार ९ सय १७ किलो चिज भित्रिएको छ भने यसबाट सरकारले ५ करोड १९ लाख ३३ हजार रुपैयाँ भन्सार महसुल संकलन गरेको छ।

नेपालमा आयात हुने चिजमध्ये सबैभन्दा ठूलो हिस्सा भारतको रहेको छ। १० महिनामा भारतबाट मात्रै १२ करोड ५८ लाख ५५ हजार रुपैयाँ बराबरको १ लाख ५९ हजार १६६ किलो चिज आयात भएको छ। भारतबाट मुख्यतः कोरेको, धुलो र अन्य सामान्य प्रकारका चिज बढी आयात हुने गरेको देखिन्छ।

युरोपेली मुलुक फ्रान्सबाट भने महँगो तथा प्रशोधित चिज बढी मात्रामा आयात हुने गरेको छ। फ्रान्सबाट २ करोड १७ लाख १५ हजार रुपैयाँ बराबरको २० हजार ४०० किलो चिज भित्रिएको छ, जसबाट सरकारले ६५ लाख रुपैयाँभन्दा बढी राजस्व संकलन गरेको छ।

इटालीबाट ६ हजार २५४ किलो चिज आयात हुँदा १ करोड ३२ लाख ५६ हजार रुपैयाँ बाहिरिएको छ। यसको औसत मूल्य प्रति किलो २,१०० रुपैयाँभन्दा बढी पर्न जान्छ।

यस्तै, चीनबाट ३३ लाख ४ हजार रुपैयाँ बराबरको १३ हजार ८८८ किलो चिज आयात भएको छ भने अस्ट्रेलियाबाट २२ लाख ४० हजार रुपैयाँको ५७८ किलो चिज भित्रिएको छ।

अन्य देशहरूतर्फ जर्मनीबाट २० लाख ९१ हजार, नेदरल्यान्ड्सबाट १६ लाख १७ हजार र डेनमार्कबाट ३ लाख ६८ हजार रुपैयाँ बराबरको चिज आयात भएको छ। युएई, कतार र अमेरिकाबाट पनि सानो परिमाणमा चिज आयात भएको भन्सार तथ्यांकमा उल्लेख छ।

ऐश्वर्या राय बच्चन कान्सको रेड कार्पेटमा

काठमाडौँ । बलिउड अभिनेत्री ऐश्वर्या राय बच्चन कान्स फिल्म फेस्टिभलको रेड कार्पेटमा देखिने विषय हरेक वर्ष चर्चामा रहने गर्दछ। यस वर्ष पनि उनी अन्ततः कान्समा सहभागी भएकी छन्।

यसअघि बलिउडबाट आलिया भट्ट, हुमा कुरैशी र डायना पेन्टीलगायत अभिनेत्रीहरूले पनि आफ्नो उपस्थिति जनाइसकेका थिए।

ऐश्वर्या नीलो रंगको आकर्षक गाउनमा रेड कार्पेटमा देखिएकी हुन्। विशेष डिजाइन गरिएको उक्त गाउनको तह र बनावटका कारण उनी जलपरीजस्तै देखिएकी थिइन्। गाउनसँगै उनले लामो दुपट्टा पनि प्रयोग गरेकी थिइन्, जुन दुवै हातमा बेरिएको अवस्थामा जमिनसम्म झरेको देखिन्थ्यो। उक्त गाउन डिजाइनर मोहित रायले तयार गरेका हुन्।

ऐश्वर्या राय बच्चन सन् २००२ देखि कान्स फिल्म फेस्टिभलमा नियमित सहभागी हुँदै आएकी छन्। हरेक वर्ष उनी आफ्नो अनौठो शैली र आकर्षक पहिरनका कारण चर्चामा रहँदै आएकी छन्। यस पटक भने उनी केही ढिलो गरी महोत्सवमा पुगेकी हुन्।

फ्रान्सको कान्स सहरमा भइरहेको यो महोत्सवमा विश्वभरका चलचित्रकर्मी तथा कलाकारहरूको सहभागिता रहँदै आएको छ। महोत्सवको समापन आज हुँदैछ।

कान्स फिल्म फेस्टिभलमा पुगेर फर्केपछि सुनिता डंगोल, ‘काठमाडौँमा पनि हुन्छ’(भिडियाे)

काठमाडौँ । काठमाडौँ महानगरपालिकाकी कार्यवाहक प्रमुख सुनिता डंगोलले कान्स फिल्म फेस्टिभलमा नेपाली फिल्मको सहभागिता र प्राप्त सफलतालाई नेपालको सिर्जनशील क्षेत्रका लागि ऐतिहासिक उपलब्धि भएको बताएकी छन्।

फ्रान्समा आयोजित फेस्टिभलमा सहभागी भएर स्वदेश फर्किएपछि शनिबार त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलमा उनले भ्रमण र त्यसक्रममा भएका उपलब्धिबारे जानकारी दिएकी हुन्।

डंगोलले सिर्जनशील क्षेत्रलाई दीर्घकालीन रूपमा संस्थागत गर्न काठमाडौँ महानगरपालिकाले आवश्यक नीति तथा कार्यविधि निर्माणको तयारी गरिरहेको बताइन्। साथै, कान्सका मेयरले आयोजना गरेको विशेष स्वागत तथा डिनर कार्यक्रममा सहभागी हुने क्रममा काठमाडौँ फिल्म फेस्टिभलका लागि प्राविधिक सहयोग र सहकार्यका विषयमा पनि छलफल भएको उनले उल्लेख गरिन्।

यस वर्षको कान्स फिल्म फेस्टिभल नेपाली चलचित्र क्षेत्रका लागि विशेष रहेको भन्दै उनले ‘अन सर्टेन रिगार्ड’ विधामा पहिलो पटक नेपाली फिल्म छनोट हुनु गर्वको विषय भएको बताइन्। निर्देशक अविनाशविक्रम शाहको टिमद्वारा निर्माण गरिएको उक्त फिल्मले सोही विधामा जुरी प्राइज जित्न सफल भएकोमा उनले बधाई पनि दिइन्।

डंगोलले भनिन्, “सिर्जनशील क्षेत्रलाई केवल ‘वान टाइम प्रोग्राम’ नभई संस्थागत स्वरूप दिन हामी नीतिगत छलफलमा अघि बढिरहेका छौँ। भ्रमणका क्रममा विभिन्न सहरका प्रतिनिधिसँगको भेटमा काठमाडौँ महानगरले पहिलो पटक आयोजना गर्न लागेको ‘काठमाडौँ फिल्म फेस्टिभल’बारे जानकारी गराउँदा उहाँहरू उत्साहित हुनुभयो। फिल्म प्रदर्शनपछि दर्शकहरूले करिब ७–८ मिनेटसम्म उभिएर सम्मान गर्नु हाम्रो लागि अत्यन्तै भावुक र गर्वको क्षण थियो।”

उनले कान्स फिल्म फेस्टिभलको रेड कार्पेटमा नेपालको मौलिक पहिचान झल्कने ‘हाकु पटासी’ र परम्परागत गरगहना लगाएर सहभागी हुनु पनि सांस्कृतिक रूपमा महत्वपूर्ण रहेको बताइन्।

महानगरपालिकाले आगामी फिल्म फेस्टिभललाई सफल बनाउन विशेष टोली परिचालन गरेको छ। सम्पदा तथा पर्यटन समिति, सूचना प्रविधि विभाग र प्रशासन विभागको समन्वयमा तयारी भइरहेको महानगरले जनाएको छ।

फेस्टिभललाई काठमाडौँको संस्कृति र सहरको समग्र इकोसिस्टमसँग जोड्दै अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमा प्रवर्द्धन गर्ने लक्ष्य रहेको बताइएको छ। डंगोलले यो भ्रमणले काठमाडौँलाई ‘क्रिएटिभ सिटी’ का रूपमा विश्वमाझ स्थापित गर्न तथा अन्य अन्तर्राष्ट्रिय सहरहरूसँग सहकार्य विस्तार गर्न मद्दत पुगेको विश्वास व्यक्त गरिन्।

इंग्ल्यान्डले घोषणा गर्यो २६ सदसीय विश्वकप टोली

काठमाडौँ । इंग्ल्याण्डले आगामी फिफा विश्वकपका लागि २६ सदस्यीय टोली सार्वजनिक गरेको छ। प्रशिक्षक थोमस टुचेलले यसै महिनाको अन्त्यमा सुरु हुने विश्वकपका लागि अन्तिम टोली घोषणा गरेका हुन्।

टोलीमा स्ट्राइकर इभान टोनी र ओली वाटकिन्सलाई समावेश गरिएको छ। टोनीले यस सिजन साउदी प्रो लिग क्लब अल-अहलीका लागि उत्कृष्ट प्रदर्शन गर्दै टोलीमा स्थान बनाएका हुन्। अल-अहलीले एएफसी च्याम्पियन्स लिग एलिट जित्दा उनले महत्वपूर्ण भूमिका खेलेका थिए। यस्तै, वाटकिन्सले एस्टन भिल्लाका लागि प्रभावशाली प्रदर्शन गर्दै टोलीमा पर्न सफल भएका हुन्। एस्टन भिल्लाले हालै युईएफए युरोपा लिग उपाधि जित्दै अर्को सिजन च्याम्पियन्स लिग खेल्ने अवसर समेत सुरक्षित गरेको छ।

म्यानचेस्टर युनाइटेडका मिडफिल्डर कोबी माइन्उ पनि टोलीमा परेका छन्। उनले सिजनको अन्त्यतिर अन्तरिम प्रशिक्षक माइकल क्यारिकको नेतृत्वमा उत्कृष्ट प्रदर्शन गरेका थिए। तर अनुभवी डिफेन्डर ह्यारी म्याग्वायर भने अन्तिम टोलीमा अटाउन सकेनन्।

चेल्सीका कोल पाल्मर, जसले फिफा क्लब विश्वकप २०२५ जिताउन योगदान दिएका थिए र युरो २०२४ को फाइनलमा स्पेनविरुद्ध गोल गरेका थिए, चोटका कारण प्रभावित सिजनपछि टोली बाहिर परेका छन्। म्यानचेस्टर सिटीका फिल फोडेन र रियल म्याड्रिडका राइट–ब्याक ट्रेन्ट अलेक्जेन्डर–अर्नोल्ड पनि अन्तिम टोलीमा स्थान बनाउन असफल भए।

टुचेलले छनोट चरणमा शतप्रतिशत जित दिलाएका अधिकांश खेलाडीलाई निरन्तरता दिएका छन्। कप्तान ह्यारी केनको नेतृत्वमा इंग्ल्याण्डले १९६६ पछि पहिलो पटक विश्वकप जित्ने लक्ष्य राखेको छ।

इंग्ल्याण्डको २६ सदस्यीय टोली-

गोलरक्षक: डिन हेन्डरसन, जोर्डन पिकफोर्ड, जेम्स ट्राफर्ड
डिफेन्डर: ड्यान बर्न, मार्क गुएही, रिस जेम्स, एज्री कोन्सा, टिनो लिभ्रामेन्टो, निको ओ’राइली, जारेल क्वान्सा, जेड स्पेन्स, जोन स्टोन्स
मिडफिल्डर: एलियट एन्डरसन, जुड बेलिङ्घम, एबेरेची एजे, जोर्डन हेन्डरसन, कोबी माइन्उ, डेक्लान राइस, मोर्गन रोजर्स
फर्वार्ड: एन्थोनी गोर्डन, ह्यारी केन, नोनी मडुके, मार्कस रासफोर्ड, बुकायो साका, इभान टोनी, ओली वाटकिन्स

एमाले सचिवालय बैठक सुरु(तस्वीरहरु)

काठमाडौँ।नेकपा एमालेको सचिवालय बैठक गुन्डुमा सुरु भएको छ।

शुक्रबार बोल्न बाँकी रहेका पदाधिकारीहरूले आजको बैठकमा आफ्ना धारणा राख्नेछन्। शनिबारको बैठकमा उपमहासचिवहरू योगेश भट्टराई, रघुवीर महासेठ र लेखराज भट्टसहित ९ जना सचिवहरूले आफ्नो मत प्रस्तुत गर्ने कार्यक्रम छ।

शुक्रबारको बैठकमा पाँच उपाध्यक्षमध्ये चार जनाले अध्यक्ष केपी शर्मा ओलीलाई पदबाट राजीनामा दिई पार्टी पुनर्गठनमा सहयोग गर्न सुझाव दिएका थिए।

पदाधिकारीहरूको धारणा सकिएपछि बैठक कार्यविभाजन, निर्वाचन परिणाम समीक्षा तथा कार्यदल गठनजस्ता एजेन्डामा प्रवेश गर्नेछ।

फेरि बढ्यो डिजेल-पेट्रोलको मूल्य

काठमाडौं। भारतमा पेट्रोलियम पदार्थको मूल्य पुनः वृद्धि गरिएको छ । भारतीय सञ्चारमाध्यमहरूका अनुसार राजधानी नयाँ दिल्लीमा पेट्रोलको मूल्य प्रतिलिटर ८७ पैसा बढेर ९९ रुपैयाँ ५१ पैसा पुगेको छ भने डिजेलको मूल्य ९१ पैसा बढ्दै ९२ रुपैयाँ ४९ पैसा कायम भएको छ ।

पछिल्ला नौ दिनभित्र भारतमा इन्धनको मूल्य तेस्रो पटक बढाइएको हो । लगातार भइरहेको मूल्यवृद्धिले भारतको बजारसँगै नेपालमा पनि प्रत्यक्ष प्रभाव पार्ने संकेत देखिएको छ ।

अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा कच्चा तेलको मूल्य निरन्तर बढ्दै जानु मूल्यवृद्धिको मुख्य कारण मानिएको छ । इरान–अमेरिका तनाव, पश्चिम एसियामा बढ्दो अस्थिरता तथा आपूर्ति प्रणालीमा देखिएको दबाबका कारण विश्व बजारमा तेलको भाउ उकालो लागिरहेको बताइएको छ ।

भारतबाट पेट्रोलियम पदार्थ आयात गर्दै आएको नेपालमा पनि अब इन्धनको मूल्य पुनः समायोजन हुन सक्ने अनुमान गरिएको छ । भारतीय आयल कर्पोरेसन (आईओसी)ले पठाउने नयाँ खरिद मूल्यका आधारमा नेपाल आयल निगमले प्रत्येक १५ दिनमा इन्धनको मूल्य पुनरावलोकन गर्दै आएको छ ।

कोइला खानी विष्फोट हुँदा ८२ जनाको मृत्यु

चीन।  चीनको एक कोइला खानीमा भएको भीषण ग्यास विष्फोटमा परी ठूलो जनधनको क्षति भएको छ । चिनियाँ सरकारी सञ्चारमाध्यमका अनुसार दुर्घटनामा कम्तीमा ८२ जनाको मृत्यु भएको छ ।

स्थानीय समयअनुसार शुक्रबार साँझ ७ः२९ बजे शान्सी प्रान्तस्थित तोंगझोउ ग्रुपद्वारा सञ्चालित कोइला खानीमा विष्फोट भएको थियो । घटनाका बेला खानीभित्र २४७ जना मजदुर कार्यरत रहेका बताइएको छ ।

सरकारी समाचार एजेन्सी सिन्ह्वाका अनुसार ग्यास विष्फोटका कारण भएको दुर्घटनापछि घटनास्थलमा उद्धार तथा खोजी कार्य तीव्र रूपमा जारी छ । केही मजदुर अझै सम्पर्कविहीन रहेको आशंका गरिएको छ ।

दुर्घटनापछि चीनका राष्ट्रपति सी जिनपिङले घाइतेहरूको उपचार भइरहेको र बेपत्ता मजदुरहरूको खोजी कार्य जारी रहेको बताएका छन् । उनले घटनाको विस्तृत अनुसन्धान गर्न निर्देशन दिँदै दुर्घटनाका लागि जिम्मेवार व्यक्ति तथा निकायलाई कानुनी दायरामा ल्याइने बताएका छन् ।

को बन्ला रास्वपा सभापति ?

काठमाडौं । राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीले आगामी असार ७, ८ र ९ गते चितवनमा पहिलो महाधिवेशन गर्ने भएको छ । २०७९ असार ७ गते स्थापना भएको पार्टीले चार वर्षपछि पहिलोपटक महाधिवेशन गर्न लागेको हो । महाधिवेशन नजिकिँदै जाँदा पार्टीको नेतृत्व कसले सम्हाल्ने भन्ने विषयलाई लिएर राजनीतिक वृत्तमा चासो बढेको छ ।

स्थापनाकालदेखि सभापतिको जिम्मेवारी सम्हाल्दै आएका रवि लामिछाने पुनः नेतृत्वमा दोहोरिने कि २०८२ पुस १३ गते सातबुँदे सहमतिसहित पार्टी प्रवेश गरेका वरिष्ठ नेता वालेन्द्र शाह नेतृत्वमा आउने भन्ने विषय चर्चामा छ ।

सभापति लामिछाने, उपसभापति स्वर्णिम वाग्ले तथा तत्कालीन उपसभापति एवं हालका सभामुख डीपी अर्यालसहितको सहमतिमार्फत पार्टीमा प्रवेश गरेका शाहलाई नेतृत्वमा ल्याउनुपर्ने माग पार्टीभित्र उठिरहेको छ । अर्कोतर्फ, छोटो समयमै लामिछानेको नेतृत्वमा पार्टी देशकै पहिलो शक्ति बनेको भन्दै उनलाई पुनः सभापति बनाउनुपर्ने धारणा राख्ने नेताहरू पनि छन् ।

पार्टी नेताहरू, सभापति लामिछाने र वरिष्ठ नेता शाहनिकट स्रोतका अनुसार अहिलेको अवस्थामा लामिछाने पुनः सभापतिमा निर्वाचित हुनेमा विश्वस्त देखिन्छन् । वरिष्ठ नेता शाहले भने हालसम्म सभापतिमा दाबी प्रस्तुत गरेका छैनन् । यद्यपि उनले परिस्थितिलाई नजिकबाट नियालिरहेको हुनसक्ने शाहनिकट एक नेताले बताए ।

पार्टीभित्र सर्वसम्मत नेतृत्व चयनको सम्भावना रहेको दाबी पनि गरिएको छ । केही नेताहरूका अनुसार सर्वसम्मतिबाट नेतृत्व चयन भएमा लामिछाने नै सभापति बन्ने लगभग निश्चित छ । लामिछाने पक्षका नेताहरूले यस्तो दाबी गरिरहँदा शाह पक्ष भने सार्वजनिक रूपमा मौन देखिएको छ । उनीहरू महाधिवेशनसम्म अझै समय बाँकी रहेकाले अन्तिम निर्णय त्यही बेला हुने बताउँछन् ।

पार्टीका शीर्ष नेताहरूले भने महाधिवेशनपछि बन्ने केन्द्रीय कमिटी र सचिवालयमा पार्टीसँग जोडिएका सबै समूहको प्रतिनिधित्व सुनिश्चित गरिने बताएका छन् । वालेन्द्र शाह निकट समूह, विवेकशील साझा पार्टी, खगेन्द्र सुनार नेतृत्वको हाम्रो नेपाल पार्टी, जेन-जी अभियन्ता तथा नागरिक उन्मुक्ति पार्टीबाट आएका नेताहरूलाई समेत समेटेर नयाँ नेतृत्व संरचना बनाइने दाबी गरिएको छ ।

महामन्त्री भूपदेव शाहको नेतृत्वमा समायोजन समिति गठन गरिएको छ । सहमहामन्त्री विपिन आचार्यका अनुसार पार्टीमा आबद्ध सबै समूहको भावना, इतिहास, योगदान र वर्तमान अवस्थालाई समेट्ने गरी समायोजनको काम भइरहेको छ ।

महामन्त्री शाहले पनि महाधिवेशनमा सबै पक्षको प्रतिनिधित्व र सहभागिता सुनिश्चित गर्ने गरी तयारी भइरहेको बताएका छन् । महाधिवेशनका लागि गठन गरिएका विभिन्न समितिहरूले आफ्नो कार्यमोडालिटी तयार पारेर पार्टी सचिवालयमा बुझाउने काम गरिरहेको जनाइएको छ ।

एक हजार ९२२ जना सवारी चालक कारबाहीमा

काठमाडौँ ।काठमाडौँ उपत्यकामा ट्राफिक प्रहरीले पछिल्लो २४ घण्टामा सञ्चालन गरेको विशेष जाँच अभियानका क्रममा एक हजार ९ सय २२ जना सवारी चालक कारबाहीमा परेका छन् । उक्त कारबाहीबाट १९ लाख ७० हजार २ रुपैयाँ राजस्व सङ्कलन भएको छ ।

उपत्यका ट्राफिक प्रहरी कार्यालयका प्रमुख तथा प्रहरी वरिष्ठ उपरीक्षक नवराज अधिकारीका अनुसार मादक पदार्थ सेवन (मापसे) गरेर सवारी चलाउने १ सय १८ जना, राइड सेयरिङसम्बन्धी नियम उल्लङ्घन गर्ने १ सय ९८ जना, रातो बत्ती उल्लङ्घन गर्ने १ सय २६ जना तथा तीव्र गतिमा सवारी चलाउने १ सय ३१ जना चालकलाई कारबाही गरिएको छ ।

त्यसैगरी, लेन मिच्ने ७३ जना, फुटपाथमा सवारी चलाउने ९० जना, हर्न निषेध क्षेत्र उल्लङ्घन गर्ने ९५ जना, एकतर्फी सडकमा सवारी चलाउने १ सय ५ जना तथा अन्य विभिन्न ट्राफिक नियम उल्लङ्घन गर्ने ९ सय ८६ जना चालकलाई समेत कारबाही गरिएको प्रहरीले जनाएको छ ।

ट्राफिक प्रहरीले मादक पदार्थ वा लागुपदार्थ सेवन गरेर सवारी चलाउनु कानुनविपरीत र दण्डनीय कार्य भएको भन्दै चालकले त्यस्तो अवस्था देखिएमा यात्रुले तत्काल नजिकको प्रहरी कार्यालय, ट्राफिक कन्ट्रोल रूमको हटलाइन नम्बर १०३ वा प्रहरीको हटलाइन नम्बर १०० मा जानकारी गराउन आग्रह गरेको छ ।

यसैबीच, काठमाडौँ उपत्यकामा लागुपदार्थ सेवन गरेर सवारी चलाइरहेका पाँच जना चालकलाई ट्राफिक प्रहरीले नियन्त्रणमा लिएको छ । बढ्दो सवारी दुर्घटना न्यूनीकरण तथा सार्वजनिक यातायातलाई सुरक्षित बनाउने उद्देश्यले सञ्चालन गरिएको विशेष अभियानअन्तर्गत काठमाडौँको थली क्षेत्रमा गरिएको ‘लागुपदार्थ सेवन (लापसे) चेकिङ’का क्रममा उनीहरू पक्राउ परेका हुन् ।

उपत्यका ट्राफिक प्रहरी कार्यालयका अनुसार नेपाल प्रहरी अस्पतालको प्राविधिक टोली, लागुऔषध नियन्त्रण ब्यूरो, उपत्यका ट्राफिक प्रहरी कार्यालय तथा ट्राफिक प्रहरी प्रभाग थलीको संयुक्त टोलीले चालकहरूको विशेष परीक्षण गरेको थियो । परीक्षणका क्रममा लागुपदार्थ सेवन गरेको पुष्टि भएपछि पाँच जना चालकलाई नियन्त्रणमा लिइएको हो ।

पक्राउ पर्नेमा दुई जना बस चालक, एक जना मिनी ट्रक चालक, एक जना लाइट गाडी चालक र एक जना हात्ती भ्यान चालक रहेका छन् ।

उपत्यका ट्राफिक प्रहरी कार्यालयका प्रवक्ता तथा प्रहरी उपरीक्षक नरेशराज सुवेदीका अनुसार संयुक्त टोलीले गरेको स्वास्थ्य परीक्षण र प्रारम्भिक जाँचका क्रममा चालकहरूले लागुपदार्थ सेवन गरेको पुष्टि भएपछि उनीहरूलाई नियन्त्रणमा लिइएको हो ।

कहाँ छन् देउवा ?

काठमाडौँ। फागुन २१ मा सम्पन्न प्रतिनिधिसभा निर्वाचनको मुखैमा पूर्वप्रधानमन्त्री तथा नेपाली कांग्रेसका निवर्तमान सभापति शेरबहादुर देउवा सिङ्गापुर प्रस्थान गरेका थिए । गत वर्ष भदौमा भएको जेनजी आन्दोलनका क्रममा बुढानीलकण्ठस्थित आफ्नै निवासमा कुटिएपछि उनी फलोअप उपचारका लागि फागुन १४ गते सिङ्गापुर गएका हुन् । तर, तीन महिना बितिसक्दा पनि उनी स्वदेश फर्किएका छैनन्,  र कहिले फर्किन्छन् भन्ने कुनै टुंगो छैन। 

सिङ्गापुरबाट नेपाल नफर्की देउवा अहिले हङकङ पुगेका छन् । पूर्वपरराष्ट्रमन्त्री तथा उनकी पत्नी डा. आरजु राणा यसअघि नै भारत हुँदै हङकङ पुगेकी थिइन् । देउवा दम्पती निकट स्रोतका अनुसार उनीहरूको तत्काल नेपाल फर्किने सम्भावना न्यून देखिएको छ ।

यसबीच, प्रतिनिधिसभा निर्वाचनमा राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा)ले दुई तिहाइ नजिकको मत ल्याउँदै सरकारको नेतृत्व गरिरहेको छ । रास्वपाका वरिष्ठ नेता बालेन्द्र शाह नेतृत्वको सरकार गठन भएसँगै देउवा दम्पतीमाथि सम्पत्ति शुद्धीकरणसम्बन्धी मुद्दामा पक्राउ पुर्जी जारी भएको छ । यही कारण उनीहरू तत्काल स्वदेश फर्किने अवस्थामा नरहेको बताइन्छ ।

नेपाल प्रहरीले देउवा दम्पतीविरुद्ध रेड कर्नर नोटिस जारी गर्न अन्तर्राष्ट्रिय प्रहरी संगठन इन्टरपोललाई पत्राचार गरे पनि इन्टरपोलले प्रक्रिया नमिलेको भन्दै नोटिस जारी गर्न अस्वीकार गरेको छ ।

यदि जेनजी आन्दोलनका कारण केपी शर्मा ओली नेतृत्वको कांग्रेस–एमाले गठबन्धन सरकार नढलेको भए आगामी असारमा देउवा पुनः प्रधानमन्त्री बन्ने तयजस्तै थियो । २०८१ असार १७ गते देउवा र एमाले अध्यक्ष ओलीबीच भएको सातबुँदे सहमतिअनुसार आलोपालो सरकार सञ्चालन गर्ने समझदारी भएको थियो । सोही सहमतिअनुसार असार ३१ गते ओली दुई वर्षका लागि प्रधानमन्त्री बनेका थिए भने २०८४ सालको आवधिक निर्वाचन गराउने चुनावी सरकारको नेतृत्व देउवाले गर्ने सहमति थियो ।

तर, गत भदौमा भएको जेनजी आन्दोलनले ओली नेतृत्वको सरकार ढाल्यो । आन्दोलन चर्किएपछि तत्कालीन प्रधानमन्त्री ओली सेनाको सुरक्षा घेरामा बालुवाटार छाड्न बाध्य भएका थिए भने देउवा दम्पती आफ्नै निवासमा आक्रमणमा परेका थिए । आन्दोलनका क्रममा सिंहदरबार, संसद् भवन, सर्वोच्च अदालतलगायत राज्यका महत्वपूर्ण संरचनामा समेत क्षति पुगेको थियो ।

आन्दोलन साम्य भएपछि देउवाले नेपाली कांग्रेसको कार्यवाहक सभापतिको जिम्मेवारी उपसभापति पूर्णबहादुर खड्कालाई सुम्पिएका थिए । त्यसपछि उनी उपचारका लागि असोज २८ गते सिङ्गापुर प्रस्थान गरेका थिए ।

रवि–जीबीलाई उन्मुक्ति, सभामुख डीपी र कविन्द्र जोडिएको सहकारी पनि विवादमा(भिडिओ)

काठमाडौं । सहकारी ठगी प्रकरणमा रवि लामिछानेजीबी राई लगायतमाथि लगाइएको सम्पत्ति शुद्धीकरण तथा संगठित अपराधसम्बन्धी अभियोग फिर्ता लिने सरकारी निर्णयले राजनीतिक र कानुनी वृत्तमा गम्भीर विवाद सिर्जना गरेको छ ।

जिल्ला अदालत कास्कीले शुक्रबार सरकारको निर्णय सदर गरेपछि सहकारी पीडित, कानुन व्यवसायी तथा विपक्षी राजनीतिक वृत्तले यसलाई ‘छनोटपूर्ण न्याय’ भन्दै आलोचना गरेका छन् ।

एउटै प्रकृतिको सहकारी ठगी प्रकरणमा अन्य अभियुक्तमाथि सम्पत्ति शुद्धीकरण र संगठित अपराधका मुद्दा यथावत राखिएको अवस्थामा रवि-जीबी समूहलाई भने उन्मुक्ति दिइएको भन्दै प्रश्न उठेको हो ।

सरकारको निर्णयअनुसार सहकारी ठगीसम्बन्धी मुद्दा भने यथावत रहनेछ । तर, सम्पत्ति शुद्धीकरण र संगठित अपराधसम्बन्धी अभियोग फिर्ता लिइएको छ । जिल्ला सरकारी वकिल कार्यालय कास्कीले महान्यायाधिवक्ता कार्यालयको परिपत्रका आधारमा अदालतमा निवेदन दिएको थियो । त्यसलाई न्यायाधीश हिमलाल बेलबासेको इजलासले सदर गरेको हो ।

यसअघि तत्कालीन महान्यायाधिवक्ता सबिता भण्डारी बरालले सुरुमा रवि लामिछानेविरुद्धको सम्पत्ति शुद्धीकरण तथा संगठित अपराधको मुद्दा फिर्ता लिन स्वीकृति दिएकी थिइन् । त्यसपछि ‘एउटै मुद्दाका अन्य अभियुक्तलाई मुद्दा कायम राखेर रविलाई मात्रै छुट दिन मिल्दैन’ भन्ने आलोचना भएपछि जीबी राई समूहका सबै आरोपितको अभियोग फिर्ता लिने निर्णय गरिएको थियो ।

यो प्रकरणमा मुख्य विवादको केन्द्रमा जीबी राई नेतृत्वको गोरखा समूह छ । सरकारी अनुसन्धानअनुसार उक्त समूहले देशभरका विभिन्न सहकारी संस्थाबाट २१ अर्ब रुपैयाँभन्दा बढी बचत अपचलन गरेको आरोप छ । अनुसन्धानमा सहकारीको बचत रकम निजी कम्पनी, नेटवर्किङ व्यवसाय र अन्य व्यावसायिक संरचनामा सारिएको विवरण खुलेको थियो ।

जीबी समूहसँग जोडिएका स्वर्णलक्ष्मी बहुउद्देश्यीय सहकारी संस्था, सूर्यदर्शन बचत तथा ऋण सहकारी, सुप्रिम बचत तथा ऋण सहकारी, समानता बचत तथा ऋण सहकारी, सहारा चितवन बचत तथा ऋण सहकारी, लालीगुराँस बचत तथा ऋण सहकारी, गोरखा बचत तथा ऋण सहकारी लगायत संस्थाबाट अर्बौं रुपैयाँ हिनामिना भएको आरोप छ ।

यिनैमध्ये ‘हाम्रो नयाँ कृषि सहकारी’ विशेष रूपमा विवादमा आएको छ । उक्त सहकारी समस्याग्रस्त घोषणा भइसकेको छ भने त्यसमा डोलप्रसाद अर्याल तथा कबिन्द्र बुर्लाकोटीको नामसमेत जोडिएको भन्दै राजनीतिक बहस चर्किएको छ । विपक्षी दलहरूले सहकारी प्रकरणमा जोडिएका व्यक्तिहरू राज्यका महत्वपूर्ण पदमा रहेकाले अनुसन्धान प्रभावित भएको आरोप लगाउँदै आएका छन् ।

सहकारी ठगीमा संलग्न समूहले बचतकर्ताको रकम विभिन्न कम्पनीमा लगानी गरेको आरोप पनि छ । जीबी राई समूहले गोरखा ग्रुप अफ कम्पनी, जीबी ग्रुप अफ कम्पनी, नेचर हर्ब्स, नेचर नेस्ट, गोरखा आयुर्वेद, हर्बो र गुप्ती टी कम्पनीजस्ता व्यवसाय सञ्चालन गरेको विवरण सरकारी अनुसन्धानमा उल्लेख छ ।

अनुसन्धान अधिकारीहरूका अनुसार सहकारीबाट अपचलन गरिएको रकम प्रत्यक्ष बिक्री तथा नेटवर्किङ व्यवसायमा समेत लगानी गरिएको थियो । नेपालमा एक समय व्यापक विवादित बनेको नेटवर्किङ व्यवसायमा जीबी राईको संलग्नता पहिलेदेखि नै रहेको बताइन्छ । उनी हर्बो इन्टरनेसनलसँग समेत आबद्ध रहेको विवरण सार्वजनिक भइसकेको छ ।

यस्तो अवस्थामा सम्पत्ति शुद्धीकरणसम्बन्धी अभियोग फिर्ता लिइनुलाई कानुन व्यवसायीहरूले अस्वाभाविक मानिरहेका छन् । उनीहरूका अनुसार सहकारीबाट उठाइएको रकम निजी कम्पनी वा अन्य व्यवसायमा सारिएको प्रमाण भेटिएपछि सम्पत्ति शुद्धीकरणको कसुर स्वतः आकर्षित हुन्छ ।

यसअघि अन्य सहकारी ठगी प्रकरणमा भने अदालतले कडा फैसला गर्दै आएको छ । इच्छाराज तामाङलाई विशेष अदालतले सहकारी ठगीसँगै सम्पत्ति शुद्धीकरणमा दोषी ठहर गर्दै तीन वर्ष कैद, अर्बौं रुपैयाँ जरिबाना तथा सम्पत्ति जफत गर्ने फैसला गरेको थियो । त्यस्तै केदारनाथ शर्मामाथि पनि अर्बौं रुपैयाँ सम्पत्ति शुद्धीकरण गरेको अभियोगमा मुद्दा विचाराधीन छ ।

तर रवि-जीबी समूहको हकमा मात्रै सरकारले मुद्दा फिर्ता लिएको निर्णयले ‘राजनीतिक पहुँच भएकालाई छुट’ दिइएको सन्देश गएको टिप्पणी भइरहेको छ ।

सहकारी पीडितहरूले भने अझै आफ्नो बचत रकम फिर्ता पाउन सकेका छैनन् । देशभरका हजारौं बचतकर्ताले रकम डुबेको भन्दै आन्दोलन गरिरहेका बेला सरकारले गम्भीर अभियोग फिर्ता लिएको निर्णयले पीडितहरू थप आक्रोशित बनेका छन् ।

राजनीतिक वृत्तमा समेत यो निर्णयलाई लिएर बहस बढेको छ । विपक्षी दलहरूले सहकारी प्रकरणमा जोडिएका सबै व्यक्तिमाथि समान कानुनी व्यवहार हुनुपर्ने माग गर्दै आएका छन् । उनीहरूले सरकारमाथि राजनीतिक संरक्षणका आधारमा मुद्दा कमजोर बनाएको आरोप लगाएका छन् ।

सहकारी ठगी प्रकरण अहिले केवल आर्थिक अपराधको मुद्दा मात्रै नभएर राज्यको निष्पक्षता, कानुनी समानता र राजनीतिक प्रभावको परीक्षणको विषय बनेको छ ।

भ्रम,विज्ञान र विश्वासको घेराउमा ‘टेलिकिनेसिस’

काठमाडौं। मानव सभ्यताको इतिहासभरि मानिसले आफूलाई घेरेको भौतिक संसारभन्दा पर केही अदृश्य शक्ति वा क्षमताको रुपमा देख्दै आएको छ । त्यही कल्पनाशीलताको एक उदाहरण हो टेलिकिनेसिस। जहाँ कुनै वस्तुलाई हातले नछोई, मनको शक्तिबाटै त्यसमा हाबी हुन सकिन्छ  वा कन्ट्रोल गर्न सकिन्छ भन्ने दाबी गरिन्छ ।

यसको दाबी विभिन्न समय, संस्कृति र विश्वास प्रणालीमा फरक-फरक स्वरूपमा प्रस्तुत हुँदै आएको छ। 

टेलिकिनेसिस प्राचीन ग्रीक शब्द ‘टेले’ – टाढा र ‘किनेसिस’ – गति मिलेर बनेको हुन्छ। जसलाई साइकोकिनेसिस पनि भनिन्छ । यसको अर्थ, कुनै भौतिक वस्तुलाई प्रत्यक्ष शारीरिक सम्पर्क बिना, मानसिक शक्तिको आधारमा चलाउन सकिने क्षमता हो । 

यसलाई प्रायः ‘मनले पदार्थ नियन्त्रण गर्ने शक्ति’ भनेर चित्रण गरिएकाले मानव कल्पनालाई लामो समयदेखि आकर्षित गर्दै आएको छ। तर आधुनिक विज्ञानको दृष्टिमा यो अवधारणा अझैसम्म प्रमाणविहीन नै छ।  

इतिहास हेर्दा टेलिकिनेसिस र यस्तै अलौकिक दाबीहरू उन्नाइसौँ शताब्दीको अध्यात्मवादी आन्दोलनसँग जोडिन्छन् । त्यतिबेला केही व्यक्तिहरूले आत्मासँग सम्पर्क, वस्तुहरूको स्वतः गति, र अदृश्य शक्तिहरूको प्रभावजस्ता घटनाहरू सार्वजनिक रूपमा प्रस्तुत गरेका थिए।

सुरुमा यस्ता घटनाहरू रहस्यमय र चमत्कारिक मानिए पनि पछि विस्तृत परीक्षणहरूले तीमध्ये धेरैजसो घटनामा छलकपट, ध्यान विचलन गर्ने तरिका, वा भौतिक उपकरणहरूको प्रयोग भएको देखियो । 

बीसौँ शताब्दीमा टेलिकिनेसिसलाई प्रयोगशालामा प्रमाणित गर्ने प्रयासहरू पनि गरिए। केही अनुसन्धानकर्ताहरूले पासा, हल्का वस्तु, वा इलेक्ट्रोनिक उपकरणहरूमा मानसिक प्रभाव परीक्षण गर्ने प्रयास गरे। प्रारम्भिक चरणमा केही ‘सकारात्मक’ जस्तो देखिने परिणामहरू आए पनि ती अध्ययनहरू पुनः दोहोर्याउँदा स्थिर नतिजा दिन असफल भए। 

सन् १९८० को दशकमा गरिएको महत्वपूर्ण वैज्ञानिक मूल्याङ्कनहरूले टेलिकिनेसिसप्रति थप स्पष्ट दृष्टिकोण प्रस्तुत गरे । संयुक्त राज्य अमेरिकामा गठन गरिएका वैज्ञानिक समितिहरूले लामो अध्ययनपछि निष्कर्ष निकाले,अतिरिक्त इन्द्रिय धारणा, मानसिक सम्पर्क, वा वस्तुहरूलाई मानसिक रूपमा चलाउने क्षमताको कुनै ठोस प्रमाण छैन भनेर प्रमाणित गरे । 

भौतिक विज्ञानको दृष्टिबाट हेर्दा टेलिकिनेसिसको अवधारणा आधारभूत वैज्ञानिक नियमहरूसँग गम्भीर रूपमा विरोधाभासी देखिन्छ। ऊर्जाको नियम अनुसार ऊर्जा सिर्जना वा नष्ट हुन सक्दैन। रूप परिवर्तन हुन सक्छ। यदि मनले वस्तु सार्न सक्ने शक्ति उत्पादन गर्छ। भने त्यो ऊर्जा कहाँबाट आउँछ। भन्ने प्रश्न अनिवार्य हुन्छ।

संवेग संरक्षणको नियम अनुसार कुनै पनि वस्तु चल्न बाह्य बल आवश्यक हुन्छ।  जुन भौतिक स्रोतबाट उत्पन्न हुनुपर्छ। टेलिकिनेसिसले यस्तो कुनै स्रोत स्पष्ट गर्न सकेको छैन।

भौतिकशास्त्रीहरूको विचारमा यदि यस्तो कुनै शक्ति अस्तित्वमा हुन्थ्यो भने त्यसले प्रकृतिमा स्पष्ट र मापनयोग्य प्रभाव देखाउनुपर्थ्यो । उदाहरणका लागि, दैनिक जीवनका सबै भौतिक प्रणालीहरूमा यसको असर देखिन्थ्यो। तर त्यस्तो कुनै संकेत कहिल्यै भेटिएको छैन। 

केही वैज्ञानिकहरूले यस्तो काल्पनिक शक्तिलाई ‘पाँचौँ बल’ को रूपमा व्याख्या गर्नुपर्ने सम्भावनाको चर्चा समेत गरेका छन्। तर यस्तो कुनै बलको प्रमाण अहिलेसम्म प्राप्त भएको छैन। 

मानव मनोविज्ञानले पनि टेलिकिनेसिसप्रतिको विश्वासलाई बुझ्न महत्वपूर्ण भूमिका खेल्छ। मानिसको मस्तिष्कले अनियमित घटनामा पनि अर्थपूर्ण सम्बन्ध खोज्ने प्रवृत्ति राख्छ। जब कुनै व्यक्ति कुनै घटना चाहन्छ। र त्यसपछि त्यस्तै घटना हुन्छ। उसलाई आफ्नो सोचले त्यसलाई प्रभाव पारेको जस्तो लाग्न सक्छ। तर वास्तविक रूपमा त्यो संयोग हुन सक्छ। यसलाई ‘नियन्त्रणको भ्रम’ भनिन्छ।

त्यसैगरी ‘पुष्टि पूर्वाग्रह’ ले मानिसलाई आफ्नो विश्वासलाई समर्थन गर्ने प्रमाण मात्र याद गराउने र विरोधी प्रमाणलाई बेवास्ता गराउने गर्छ। उदाहरणका लागि, यदि कसैले टेलिकिनेसिसमा विश्वास गर्छ भने उसले सफल जस्तो देखिने घटनालाई मात्र सम्झन्छ। असफल प्रयासहरूलाई भने बिर्सिन्छ। 

‘फ्रेम इलुजन’ले पनि अनियमित घटनामा अर्थपूर्ण संरचना देख्ने प्रवृत्ति सिर्जना गर्छ।  जसले अलौकिक विश्वासलाई बल दिन्छ।

इतिहासमा धेरै चर्चित टेलिकिनेसिस प्रदर्शनहरू पछि जादु वा छलकपट भएको प्रमाणित भएका छन्। केही प्रदर्शनकर्ताहरूले अदृश्य धागो, सूक्ष्म शारीरिक चाल, चुम्बकीय प्रभाव, वा स्थिर विद्युत प्रयोग गरेर वस्तुहरू सार्ने वा बाङ्ग्याउने गरेका थिए।

प्रयोगशालामा गरिएका केही घटनाहरूमा समेत अनुसन्धानकर्ताहरूलाई भ्रमित पार्न सफल भएका उदाहरणहरू समेत भेटिन्छन्।  

धातु बाङ्ग्याउने दाबीहरू टेलिकिनेसिसको सबैभन्दा प्रसिद्ध दृष्टान्त हुन् । चम्चा वा चाबी बाङ्गिएको जस्तो देखिने धेरै घटनाहरू पछि सामान्य भौतिक कारणले व्याख्या गर्न सकिने देखिन्छ। 

तर वैज्ञानिकहरुको प्रयोगमा केही अवस्थामा वस्तु पहिल्यै कमजोर बनाइएको हुन्थ्यो त केही अवस्थामा सूक्ष्म दबाब प्रयोग गरिएको हुन्थ्यो। र केही अवस्थामा वातावरणीय प्रभाव नै पर्याप्त हुन्थ्यो।  

वैज्ञानिक प्रमाण नभए पनि टेलिकिनेसिसप्रतिको विश्वास पूर्ण रूपमा लोप भएको छैन । यसको एउटा कारण मानव कल्पनाशक्ति लाई मानिन्छ। जसले असाधारण क्षमताप्रति आकर्षण सिर्जना गर्छ। 

अर्को कारण हो चलचित्र, उपन्यास र टेलिभिजनले यस्ता शक्तिलाई नायकत्व र रहस्यसँग जोडेर प्रस्तुत गर्नु हो । व्यक्तिगत अनुभव र सांस्कृतिक प्रभावले पनि यस्तो विश्वासलाई निरन्तरता दिन सक्छ।

वैज्ञानिक दृष्टिमा कुनै पनि दाबीलाई स्वीकार गर्न तीन प्रमुख आधार आवश्यक हुन्छ, मापनयोग्य प्रमाण, दोहोर्याउन सकिने प्रयोग, र स्वतन्त्र रूपमा पुष्टि गर्न सकिने परिणाम। टेलिकिनेसिसका कुनै पनि दाबीहरूले भने मापदण्ड पूरा गर्न असफल भएका छन्। वैज्ञानिक समुदायमा यसको अस्तित्वलाई समर्थन गर्ने कुनै ठोस आधार भने भेटिएको छैन । 

बालेनले ल्याएको अध्यादेश रोक्ने रणनीतिमा तीन विपक्षी दल

काठमाडौं । बालेन सरकारलाई तीन विपक्षी दलले राष्ट्रियसभामा गम्भीर धक्का दिने तयारी गरेका छन् । संवैधानिक परिषद् सम्बन्धी अध्यादेशलाई कांग्रेस, एमाले र नेकपाले राष्ट्रियसभामा रोकेर बालेन सरकारलाई धक्का दिने तयारी गरेका हुन् ।

यी तीन दलले बालेन सरकारले ल्याएको संवैधानिक परिषद सम्बन्धी अध्यादेशलाई संविधानको मर्म र भावनाविरीत भएको बताएका छन् ।

शुक्रबार कांग्रेस सभापति गगन थापाले भनेका छन्– संवैधानिक परिषद् सम्बन्धी अध्यादेश राष्ट्रिय सभामा रोक्नुपर्छ । अन्य अध्यादेशलाई पनि नरोक्ने सभापति थापाले बताए ।

बालेन सरकारले ल्याएको ८ वटामध्ये सबैभन्दा महत्वपूर्ण अध्यादेश नै संवैधानिक परिषद् सम्बन्धी हो । राष्ट्रपति रामचन्द्र पौडेलले समेत यो अध्यादेशलाई एकपटक फिर्ता पठाएका थिए ।

भनिन्छ, उनले विपक्षी दलहरू कांग्रेस, एमाले, नेकपा, श्रम संस्कृति पार्टी र राप्रपाको दबाबमा अध्यादेश बालेन सरकारलाई नै फिर्ता पठाएका थिए । तर, जस्ताको जस्तै सोही अध्यादेश प्रधानमन्त्री बालेनले प्रमाणीकरण गर्न सिफारिस गरेपछि राष्ट्रपति पौडेललाई अप्ठेरोमा परेका थिए ।

अन्ततः उनले प्रमाणीकरण गरे र जारी गरे । यो अध्यादेशबारे प्रमुख विपक्षी दल कांग्रेस संसदीय दलका नेता भीष्मराज आङ्देम्बेले गत २९ वैशाखको संसद् बैठकमा सरकारको कडा आलोचना गरे ।

अन्य विपक्षी दलका सांसदहरूले पनि विरोध गरे । यस्तोमा अब राष्ट्रिय सभामा कांग्रेस, एमाले र नेकपा मिलेर बालेन सरकारले ल्याएको संवैधानिक परिषद् सम्बन्धी अध्यादेशलाई रोक्ने भएका हुन् ।

 

चिकित्सकले सेवा बन्द गरेपछि सेवाग्राहीको नाराबाजी

जनकपुरधाम । मधेश स्वास्थ्य विज्ञान प्रतिष्ठानअन्तर्गतको प्रादेशिक अस्पताल जनकपुरधाममा चिकित्सकहरूले सेवा बन्द गर्दै पेनडाउन गरेपछि सेवाग्राही प्रभावित भएका छन् ।

टाढाटाढाबाट उपचारका लागि आएका बिरामी र उनीहरूका आफन्तले सेवा अवरुद्ध भएपछि अस्पताल प्रशासन र चिकित्सकविरुद्ध नाराबाजी गरेका छन् ।

हिजो बिहीबार एक सुत्केरीको शल्यक्रियापछि मृत्यु भएको घटनापछि अस्पताल प्रशासनले संलग्न दुई चिकित्सकलाई निलम्बन गरेपछि चिकित्सकहरूले आज पेनडाउन गरेका हुन् ।

सुत्केरी अञ्जिना यादवको मृत्यु भएपछि मृतकका परिवारले दोषी चिकित्सकमाथि कारबाहीको माग गर्दै अस्पतालमा प्रदर्शन गरेका थिए । त्यसपछि उपचारमा संलग्न चिकित्सकद्वय डा. धीरज कुमार साह र डा. श्रेयालक्ष्मी साहलाई छानबिन अवधिभरका लागि निलम्बन गर्ने निर्णय गरिएको थियो ।

उक्त निर्णयको विरोधमा चिकित्सकहरूले सेवा बन्द गरेपछि अस्पतालको नियमित उपचार सेवा प्रभावित भएको छ । यसले गर्दा सेवाग्राही थप समस्यामा परेका छन् ।