`

गुटेरेसको चेतावनी: जुलाईसम्म राष्ट्रसंघको बजेट सकिन सक्ने खतरा

काठमाडौं । संयुक्त राष्ट्रसंघका महासचिव एन्टोनियो गुटेरेसले विश्व संगठन अहिले ठूलो आर्थिक संकटमा परेको चेतावनी दिएका छन्।

उनले सबै सदस्य राष्ट्रलाई आफ्नो बक्यौता रकम छिटो बुझाउन अनुरोध गरेका छन्। उनले भनेका छन् कि यदि यस्तो भएन भने जुलाईसम्म संस्था चलाउन समस्या हुन सक्छ।

गुटेरेसका अनुसार केही देशहरूले आफ्नो अनिवार्य योगदान ढिलो बुझाइरहेका छन् वा पुरा बुझाएका छैनन्। यही कारण राष्ट्रसंघले नयाँ कर्मचारी नबढाउने र खर्च घटाउने निर्णय गर्नुपरेको छ।

उनले भने, “सबै सदस्य राष्ट्रहरूले आफ्नो जिम्मेवारी अनुसार भुक्तानी गर्नुपर्छ, नत्र हामीले आर्थिक नियममा ठूलो परिवर्तन गर्नुपर्छ।”

संयुक्त राष्ट्रको सुरक्षा परिषद्का स्थायी सदस्यहरू अमेरिका, रुस र चीनबीच बढ्दो विवादले पनि संस्था काम गर्न गाह्रो बनाएको छ।

अमेरिकी राष्ट्रपति ट्रम्पले सुरु गरेको ‘बोर्ड अफ पिस’लाई आलोचकहरूले राष्ट्रसंघको प्रतिस्पर्धी संस्था भन्न थालेका छन्।

संयुक्त राष्ट्रसंघका अनुसार सन् २०२५ सम्म लगभग १.६ बिलियन डलर अझै संकलन हुन बाँकी छ। गुटेरेसले भने, “अहिलेको अवस्था धान्न सकिँदैन, यसले संस्था वित्तीय जोखिममा पारेको छ।”

त्यसैगरी, खर्च नभएको रकम देशहरूलाई फिर्ता दिनु पर्ने नियमले पनि समस्या थपेको छ। गुटेरेसले चेतावनी दिएका छन् कि यदि आर्थिक संकलनमा सुधार भएन भने २०२६ को बजेट पूरा लागू गर्न सकिने छैन, र जुलाईसम्म नियमित बजेटको नगद सकिन सक्छ।

गुटेरेसले यस संकटलाई विश्व राजनीतिमा विभाजन, अन्तर्राष्ट्रिय कानुन उल्लंघन र विकास तथा मानवीय सहायता कटौतीसँग पनि जोडेर व्याख्या गरेका छन्।

एजेन्सीको सहयोगमा ।

सुनको मूल्यमा भारी गिरावट, घट्यो एकै दिन १८ हजार बढी

काठमाडौं । आइतबार नेपाली बजारमा सुन र चाँदीको मूल्य घटेको छ। शुक्रबारको तुलनामा दुवै धातुको मूल्य कम भएको हो।

नेपाल सुनचाँदी व्यवसायी महासङ्घका अनुसार आइतबार एक तोला छापावाल सुनको मूल्य ३ लाख रुपैयाँ र चाँदीको मूल्य ५,५०० रुपैयाँ कायम भएको छ।

अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा आइतबार सुनको मूल्य एक औँसमा ४,८६५ अमेरिकी डलर र चाँदीको मूल्य ८५ अमेरिकी डलर कायम छ।

गत साताको पछिल्लो चार दिनको मूल्यसूची

  • बिहीबार: सुन ३,३९,३०० / चाँदी ७,५०५

  • शुक्रबार: सुन ३,१८,८०० / चाँदी ७,०६५

  • बुधबार: सुन ३,१८,८०० / चाँदी ७,३००

  • मङ्गलबार: सुन ३,०९,३०० / चाँदी ६,८७०

बलोचिस्तानमा सेनाको सुरक्षा अपरेशन: ९२ आतंकवादी मारिए

इस्लामावाद । पाकिस्तानका सुरक्षा बल र कानून प्रवर्तन निकायहरूले बलोचिस्तान प्रान्तमा आतंकवादी गतिविधि रोक्दै शनिबार ९२ जना आतंकवादी मारिएको जानकारी दिएका छन्।

सुरक्षा अधिकारीहरूका अनुसार, प्रान्तभर आतंक फैलाउने योजनालाई असफल बनाउन यो अपरेशन गरिएको हो। आतंकवादीहरूले ग्वादर, खारण लगायतका जिल्लामा आक्रमण गर्ने योजना बनाएका थिए, जसले स्थानीय जनजीवन र विकासमा गम्भीर असर पार्न सक्थ्यो।

सुरक्षा अपरेशनका क्रममा ग्वादर र खारणमा १८ जना निर्दोष नागरिकको ज्यान गएको छ भने १५ जना सैनिक शहीद भएका छन्।

पाकिस्तान सेनाका प्रवक्ताले भने, “गत दुई दिनमा सम्पन्न अपरेशनपछि बलोचिस्तानमा मारिएका आतंकवादीको संख्या १३३ पुगेको छ। यसमा शुक्रबार मारिएका ४१ जना आतंकवादी पनि समावेश छन्। हाम्रो उद्देश्य आतंकवादीहरूको योजना असफल बनाउनु हो।”

सैन्य अधिकारीहरूले प्रभावित क्षेत्रमा सुरक्षा र सफाइ अभियान अझै जारी रहने बताएका छन्। साथै, आतंकवादी गतिविधिमा संलग्न सबै व्यक्ति र सहयोगीलाई कानुनी कारबाही गरिने जानकारी दिएका छन्।

गुप्तचर रिपोर्टअनुसार, यी आक्रमणहरू पाकिस्तान बाहिर बसेका आतंकवादी समूहका नेताहरूले योजनाबद्ध रूपमा सञ्चालन गरेका थिए। सेनाका प्रवक्ताले आतंकवादीहरूको योजना समयमै रोक्न सफल भएको बताएका छन्।

बलोचिस्तान पाकिस्तानको रणनीतिक रूपमा महत्वपूर्ण प्रान्त हो। यहाँ ग्वादर बन्दरगाह, प्राकृतिक स्रोतहरू र ठूला आर्थिक परियोजनाहरू रहेका छन्। पछिल्ला केही वर्षदेखि यो क्षेत्रमा विभिन्न आतंकवादी समूह सक्रिय छन्।

पाकिस्तानले आतंकवादी गतिविधि नियन्त्रण गर्न नियमित रूपमा सुरक्षा अपरेशन गर्दै आएको छ। यसले स्थानीय नागरिकको सुरक्षा र शान्ति कायम गर्न सहयोग पुगेको जनाएको छ।

सुरक्षा अधिकारीहरूले नागरिकलाई सुरक्षा बलसँग सहकार्य गर्न र कुनै पनि शंकास्पद गतिविधिको जानकारी तुरुन्त सम्बन्धित निकायलाई दिन आग्रह गरेका छन्।

नेपाल अन्तर्राष्ट्रिय परिस्थितिको गम्भीर प्रभावमा छः नेता भट्टराई

काठमाडौं । नेकपा (एमाले) का सचिव डा. राजन भट्टराईले नेपाल अन्तर्राष्ट्रिय परिस्थितिको गम्भीर प्रभावमा परिरहेको बताएका छन्।

नेपाल आर्थिक पत्रकार संघ (नाफिज) ले आयोजना गरेको एक कार्यक्रममा बोल्दै उहाँले यस्तो बताएका हुन् । उनले हालको विश्वव्यापी अव्यवस्था (इन्टरनेशनल डिसअर्डर) ले नेपालमा राजनीतिक तथा अन्य क्षेत्रमा असर पारिरहेको र यो प्रभाव झन् गम्भीर बन्दै जाने चेतावनी दिए ।

उनकाअनुसार आजको ग्लोबल परिवेशमा अन्तर्राष्ट्रिय अव्यवस्था भत्किँदै गएको छ । जसको प्रभाव नेपालमा पर्दै गएको र अझ गम्भीर रूपमा पर्ने सम्भावना रहेको छ ।

‘हामी एउटा अत्यन्त फरक खालको अन्तर्राष्ट्रिय परिस्थितिमा परेका छौँ, यसको असर हामी कहाँ कति पर्छ भन्नेबारेमा, त्यसको राजनीतिक असर परेको छ की छैन यहाँ त डिबेट छ,’भट्टराइले भने ‘प्रभावको तानातानको बीचमा हामी पर्दैछौँ । किनभने हाम्रो लोकेशनले त्यो पार्नेतर्फ लगिरहेको छ । अहिले न्यारेटिभ के बनाइन्छ भने ठूला पार्टीहरु अफ्ठ्यारो परेपछि विदेशी हस्तक्षेप देख्छन्, षड्यन्त्र देख्छन् भनेर जेनेरलाइज गर्न खोजिएको छ।’

डा. भट्टराईले नेपालको भौगोलिक अवस्थितिले अन्तर्राष्ट्रिय शक्तिहरूको प्रभाव र तानातानीको केन्द्रबिन्दु बनाइरहेको बताउँदै यसलाई गम्भीरतापूर्वक लिनुपर्नेमा जोड दिएका छन् ।

घोषणापत्र कार्यान्वयन गर्न कुनै एक दललाई बहुमत दिनुस्ः नेता खनाल

काठमाडौं । राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीका नेता तथा पूर्व शिक्षामन्त्री शिशिर खनालले नेपालको संसदीय व्यवस्थामा घोषणापत्र कार्यान्वयन गर्न मतदाताले कुनै एक दललाई स्पष्ट बहुमत दिनुपर्ने बताएका छन् ।

नेपाल आर्थिक पत्रकार संघ (नाफिज) ले आयोजना गरेको एक कार्यक्रममा बोल्दै नेता खनालले सरकारमा रहेको दल वा गठबन्धनले मात्र घोषणापत्रका प्रतिवद्धता पूरा गर्नसक्ने बताएका हुन् । खनालले मिश्रित म्याण्डेट आएको अवस्थामा बहुदलीय गठबन्धन सरकार बन्दा घोषणापत्र कार्यान्वयन हुन नसक्ने उल्लेख गरे । उनले नेपालको संसदीय अभ्यास कार्यपालिकामुखी भएको पनि बताए ।

‘हामी संसदीय व्यवस्थामा छौँ, संसदीय व्यवस्थामा दलले ल्याएका घोषणापत्र वा गर्छु भनेका कार्यक्रमहरु त्यत्तिबेला मात्रै लागू गर्न सकिन्छ, जतिबेला उ सत्ता वा सरकारमा रहन्छ,’नेता खनालले भने ‘नेपालको संसदीय व्यवस्थाको अभ्यास एकदमै कार्यपालिकामुखी छ । कानून निर्माणका सबैकुराहरु मन्त्रालयबाट शुरु हुन्छन् र मोटामोटी संसदमा आएपछि परिमार्जनका प्रयास त हुन्छन् तर बहुमत प्राप्त दल वा बहुमत प्राप्त सांसदको नेता नै प्रधानमन्त्री बन्छ ।’

नेता खनालले मिश्रित मत परिणामले कुनैपनि काम गर्न कठिनाइ हुने उल्लेख गरे।

 

 

पाकिस्तानको बलुचिस्तानमा भीषण आक्रमणः १० सुरक्षाकर्मी र ३७ आतंककारीको मृत्यु

एजेन्सी- पाकिस्तानकाे बलुचिस्तानमा पृथकतावादी समूहको ठूलो आक्रमणलाई विफल पार्ने क्रममा १० सुरक्षाकर्मी र ३७ लडाकू मारिएका छन् ।

सुरक्षा बलले विगत ४८ घण्टामा उक्त क्षेत्रमा कुल ८८ आतंककारी मारिएको जानकारी दिएको छ । प्रतिवन्धित बलुचिस्तान लिबरेशन आर्मी’ले शनिवार बिहानै क्वेटा, नोस्की र ग्वादर जिल्लासहित एक दर्जनभन्दा बढी स्थानहरूमा एकैसाथ आक्रमण शुरु गरेको थियो । स्रोतकाअनुसार यी आक्रमणहरू विशेषगरी सुरक्षा निकायका प्रतिष्ठान र सरकारी लक्ष्यहरूमा केन्द्रित थिए ।

पाकिस्तानी सशस्त्र बल, फ्रन्टियर कोप्र्स र बलुचिस्तान प्रहरीले तत्काल जवाफी कारबाही गर्दै भीषण गोलाबारीपछि लडाकूहरूको योजना असफल तुल्याएको स्रोतले उल्लेख गरेको छ । यस हिंसात्मक भिडन्तमा कैयौँ सुरक्षाकर्मी घाइते भएका छन् । सुरक्षा स्रोतकाअनुसार पछिल्लो ४८ घण्टामा यस क्षेत्रमा जम्मा ८८ आतंककारीहरू मारिएका छन्।

हाल प्रभावित क्षेत्रहरूमा बाँकी रहेका लडाकूहरूको खोजी गर्न र सुरक्षा व्यवस्था दुरुस्त पार्न स्यानिटाइजेसन अपरेशन जारी राखिएको छ ।

नेकपाले उत्पादनमुखी अर्थतन्त्रलाई अघि बढाउनेगरी घोषणा पत्र ल्याउनेछः नेता गुरुङ

नेपाली कम्युनिष्ट पार्टी(नेकपा) का नेता देव गुरुङले आगामी निर्वाचनको लागि नेकपाले उत्पादनमुखी अर्थतन्त्रलाई अघि बढाउने गरी घोषणा पत्र ल्याउने उद्घोष गरेका छन् ।

नेपाल आर्थिक पत्रकार संघ(नाफिज)ले आयोजना गरेको दलको घोषणा पत्रमा आर्थिक एजेण्डा कार्यक्रममा बोल्दै गुरुङले मुलुकको अर्थतन्त्र गम्भीर संकटमा रहेको भन्दै त्यसलाई केन्द्रित गरेर अब उत्पादनमुखी अर्थतन्त्रलाई अघि बढाउने गरी घोषणापत्र ल्याइने बताए । उनले नेपालको अर्थतन्त्र सुधार गर्न सुशासनलाई पहिलो एजेण्डा बनाउने बताए ।

नेता गुरुङले भने– ‘नेपाली अर्थतन्त्र उत्पादन मुखी बनाउन हामीले जोड दिएका छाँै । आत्मनिर्भर बनाउन हामीले उत्पादन बढाउन सहकारी र सार्वजनिक क्षेत्रलाई जोड दिएको छौँ ।’

गुरुङले रोजगारीमुखी अर्थतन्त्र, कृषि उपजको बजार विस्तारमा जोड दिनेगरी घोषण पत्रमा आउने बताए । ठूला उद्योगहरुलाई प्राथमिकता दिएर गेम चेन्जर परियोजनालाई जोड दिने उनको दाबी छ । घोषणा पत्रमा कार्यान्वयन हुन नसक्नुको कारण राष्ट्रिय, अन्तराष्ट्रिय परिस्थिती भएको उनले बताए । उनले विश्व बजार युद्ध अर्थतन्त्रमा गइरहेको भन्दै विश्व आतंकित दिशामा भइरहेको भन्दै अर्थतन्त्र  पश्चिम केन्द्रित भइरहेका बताए ।

‘समृद्ध र आधुनिक पाँचथर निर्माण मेरो मुख्य लक्ष्य, एमालेको संगठन र जनसमर्थनले चुनाव जित्छु’ (अडियो वार्ता)

नेकपा एमालेबाट नेता अइन्द्रसुन्दर नेम्बाङ पाँचथरमा प्रतिनिधिसभा सदस्य उम्मेदवार छन् ।

दोस्रो संविधानसभा सदस्य नेम्बाङ एमालेबाट प्रतिनिधिसभा निर्वाचन लड्न लागेको पहिलोपटक हो ।

उनको काँधमा पूर्वमन्त्री वसन्तकुमार नेम्बाङले २०७४ र २०७९ मा निकालेको जितको विरासत धान्दै एमालेको ‘ह्याट्रिक’ जितको जिम्मा अध्यक्ष केपी शर्मा ओलीले सुम्पिएका छन् ।

राष्ट्रियता, संविधान, लोकतन्त्र र जनअधिकारको रक्षा गर्दै पाँचथरको समग्र विकासका लागि आफ्नो उम्मेदवारी भएको बताउने नेम्बाङले एमालेको संगठनात्मक शक्ति, कार्यकर्ताको एकता र जनताको समर्थनका कारण आफू निर्वाचित हुने दाबी गरे ।

यसबाहेक संसदीय तथा संगठनात्मक अनुभव, जनस्तरसँगको घनिष्ठ सम्बन्धलाई पनि उलने आफ्नो मुख्य आधार मानेका रहेछन् ।

यदि चुनाव जिते पाँचथरमा शिक्षा, स्वास्थ्य, खानेपानी, रोजगारी र बसाइँसराइका समस्या समाधानमा आफ्नो भूमिका सशक्त हुने बताए ।

उनले प्रतिबद्धता व्यक्त गर्दै थप भने, ‘मेरो उम्मेदवारी समृद्ध, आधुनिक र विकसित पाँचथर बनाउन हो ।’ उनै नेम्बाङसँग गरिएको चुनावकेन्द्रित टेलिफोन संवादको सम्पादित अंश प्रस्तुत छ ।

 

आगामी २१ फागुनमा हुने प्रतिनिधिसभा निर्वाचनमा तपाईंको उम्मेदवारी किन ?

मेरो उम्मेदवारी चाहिँ राष्ट्रियता जोगाउन, संविधानको रक्षा गर्न, लोकतन्त्र जोगाउन र संविधानले नेपाली जनतालाई प्रदान गरेको अधिकारको रक्षा गर्न, यो मुलुकलाई सार्वभौमसत्ता सम्पन्न बनाएको छ, यो रक्षा गर्नलाई मेरो उम्मेदवारी हो ।

अर्को तर्फ पाँचथरको राजनीतिलाई नेतृत्व गर्नु छ, पाँचथरे जनताको नेतृत्व गर्नु छ, सिंगो पाँचथरलाई आधुनिक पाँचथर बनाउनु छ । समृद्ध नेपाल र सुखी नेपालीको नारालाई पूरा गर्नु छ । त्यसलाई सार्थक दिनको निम्ति पाँचथरमा धेरै काम गर्नुपर्छ । त्यो काम गर्नको निम्ति साँचो अर्थमा आधारभूत तहबाट म उठेँ । नेकपा एमालेजस्तो ठूलो पार्टीले प्रतिनिधिसभा सदस्यको रूपमा अहिले उम्मेदवारको रूपमा मलाई उठाएको छ ।

अर्कोेतिर यो चुनाव म जित्छु । त्यसको पहिलो कारण भनेको नेकपा एमाले पाँचथर एकताबद्ध छ । संगठनात्मक हिसाबले सबैभन्दा ठूलो संगठन भएको पार्टी नेकपा एमाले हो । कार्यकर्ताहरू एकताबद्ध छन् र मेरो उम्मेदवारी आइसकेपछि पाँचथरका जनता उत्साहित छन्, अत्यन्तै उत्साहित भएर नेकपा एमालेको मात्रै होइन, अन्य दलका साथीहरूसमेत हाम्रो साझा उम्मेदवार हो भन्ने हिसाबमा एकताबद्ध भएर लाग्नुभएको छ ।

अर्कोेतिर, नेपाली कांग्रेस, नेकपा माओवादीकै नेता कार्यकर्ता र मतदाताहरू के भन्छन् भने यो चुनाव लोकतन्त्र जोगाउने, संविधान जोगाउने र देश बनाउने र नबनाउनेहरूको बीचको हुन गइरहेको छ । त्यसकारणले यो मुलुकमा राष्ट्रियता जोगाउने, संविधान र लोकतन्त्र जोगाउने एक मात्र केपी ओली र केपी ओलीको दलका उम्मेदवारहरूलाई यसपटक हाम्रो सहानुभूति छ भन्नुभएको छ ।

मैले जित्नुपर्छ, देश जोगाउनुपर्छ, लोकतन्त्र जोगाउनुपर्छ भन्ने पाँचथरे जनताको चाहना छ । उहाँहरूको चाहनालाई पूरा गर्नको निम्ति म अगाडि बढिसकेको छु र विजयको झण्डा म गाड्छु ।

उसो भए २२ फागुनमा नतिजा आइसक्दा तपाईं प्रतिनिधिसभा सदस्य निर्वाचित भइसक्नुहुन्छ ?

त्यो पक्कै पनि ।

तर, यसपटक कांग्रेसबाट नरेन्द्र कुमार केरुङ, नेकपाबाट हर्क नेम्बाङ ‘मिक्सो’ र रास्वपाबाट महेन्द्रविक्रम थाम्सुहाङ, श्रम संस्कृतिबाट ब्रमिम सेर्मालगायत थुप्रै नयाँ नेताहरू पहिलोपटक चुनावी मैदानमा हुनुहुन्छ । तपाईंलाई जितमा कठिनाइ हुँदैन र ?

उहाँहरूभन्दा संसदीय अनुभव र अभ्यास म अगाडि हो । हिजो २०७० मै संविधानसभाको सदस्य भइसकेको र राष्ट्रिय राजनीतिमा नेकपा एमालेको तीन कार्यकाल केन्द्रीय सदस्य भएर, पाँचथरको इन्चार्ज भएर, लामो समयसम्म संगठित राजनीतिक अनुभव पनि भएको र सिंगो पाँचथरको घरघरमा, जनताको घर दैलोमा पुगेर प्रत्येक पाँचथरेली जनतासँग नमस्कार गरेर भेट गर्न सक्ने कार्यकर्ता पनि भएको नाताले उहाँहरूभन्दा मलाई धेरै सजिलो छ ।

पाँचथरेली जनताको सुख दुःखमा मर्दा पर्दादेखि लिएर सामाजिक क्षेत्रका कामहरूमा सबै ठाउँमा सहभागी भएर आएको छु । यो हिसाबले चिरपरिचित र सबै जनताको बीचमा घुलमिल गर्दै अहिलेसम्म आएको मेरो अनुभव र पाँचथरेली जनताले प्रत्येक सेकेन्ड तपाईंको विजय सुनिश्चित छ, हामी सहयोग गर्छौँ भन्नुको अर्थ मेरो प्रतिस्पर्धीहरूको बीचमा कुनै गाह्रो छ जस्तो मलाई लागेको छैन ।

जेन–जी विद्रोहले एमालेका अध्यक्ष केपी शर्मा ओली नेतृत्वको दुई तिहाइ बहुमतको सरकार ढाल्यो । विद्रोही जेन–जीको मूल एजेन्डा भ्रष्टाचार नियन्त्रण र सुशासन थियो । त्यसो हुँदा जेन–जी विद्रोहीहरूको तारो बनेको दल एमाले र उक्त दलको उम्मेदवार तपाईंको लागि नवपुस्ताका मतदाताको विश्वास लिन चुनौती छैन र ?

जेन–जी युवापुस्ताहरू पाँचथरमा सबै नेकपा एमालेमा आबद्ध भएका छन् । अहिले पनि म युवाहरूसँग अगाडि बढिरहेको छु । अहिले पनि यहाँ दुई गाडी युवाहरूसँगै हिँडेर चुनाव प्रचारप्रसारमा लागिरहेको छु । त्यसकारण जेन–जी युवाहरूको समर्थन मलाई छ र सबैभन्दा धेरै युवाहरू म सँग छन् । पाँचथरमा कुनै समस्या छैन ।

पाँचथरबाट बसाइँसराई डरलाग्दो गरी भइरहेको छ । खासगरी सुखाग्रस्त स्थानीय तहको कुम्मायक, तुम्बेवा, हिलियाङलगायत क्षेत्रबाट बसाइँसराई अधिक देखिन्छ । अन्य स्थानीय तहबाट बढीजसो शिक्षा, स्वास्थ्य जस्ता सेवा सुविधाका लागि तराईमा बसाइँसराई हुने गरेको देखिन्छ । तपाईँ पाँचथरको शिक्षा, स्वास्थ्य, खानेपानी जस्ता समस्या समाधानका लागि के गर्नुहुन्छ, निर्वाचित भएको अवस्थामा ?

हाम्रो सरकारको पालामा श्रद्धेय अध्यक्ष केपी ओली प्रधानमन्त्री हुँदा कुम्मायकको ठूलो खानेपानी समस्या एक हदले समाधान गरेका छौं । त्यसलाई अझै व्यवस्थित गर्न बाँकी छ । ती कामहरू हुनेछन् ।

तुम्बेवाको पनि लगभग अब समाधानको दिशातिर गएको छ । त्यो हामी समाधान गर्छौँ । अर्कोतिर, शिक्षा क्षेत्रमा पाँचथरमा पनि राम्रै शैक्षिक संस्थाहरू खोलिएका छन् ।

यसलाई अझै स्तरोन्नति गर्ने र स्तरवृद्धि गर्ने काममा मेरो योगदान हुनेछ र स्वास्थ्य क्षेत्रको कुरा गर्नुहुन्छ भने नेकपा एमाले सरकारमा भएको बेला पाँचथर हस्पिटललाई यस क्षेत्रकै राम्रो हस्पिटलको रूपमा हामीले स्थापित गरेका छौं ।

ताप्लेजुङ र तेह्रथुमका जनताले समेत पाँचथर हस्पिटलको सेवा लिइरहनु भएको छ र पाँचथर हस्पिटल अहिले राम्रो हस्पिटलको रूपमा व्यवस्थित छ र समर्पित हस्पिटल छ, गणेशमान हस्पिटल छ । यी हस्पिटलहरूसमेत अहिले चाहिँ राम्रै सेवा प्रदायक हस्पिटल भएको हुनाले हामीले स्वास्थ्य क्षेत्रमा पनि उल्लेख्य प्रगति गरेका छौं ।

अर्को ठूलो समस्या भनेको बेरोजगारी हो । श्रम शक्ति युवा पुस्ताको विदेश पलायनले गाउँ रित्तो हुँदैछ । रोजगारी सिर्जनाको पाटोमा तपाईंको एजेन्डा के हो ?

नेकपा एमाले जहिले पनि युवाहरूलाई अगाडि बढाउने र बेरोजगारी समस्यालाई हल गर्ने सन्दर्भमा चिन्तित छ र सरकारमा हुँदा होस् या नहुँदा होस्, युवाहरूको बारेमा सधैं हामी आवाज उठाउँछौं र बेरोजगारी समस्यालाई हल गर्ने सन्दर्भमा र बसाइँसराई समेतलाई नियन्त्रण गर्ने सन्दर्भमा कृषि, पर्यटन, उद्योगलाई प्राथमिकतामा राखेर पाँचथरको बेरोजगारी समस्या हल गर्ने कुरामा हाम्रो भूमिका रहन्छ ।

अब तपाईंको चुनावी घोषणापत्र चाहिँ कहिले सार्वजनिक हुन्छ ?

हाम्रो प्रतिबद्धता पत्र सार्वजनिक केही समयपछि हुन्छ ।

घोषणापत्रमा जनतालाई भुलभुलैयामा पार्ने गरी फुलबुट्टाले भरिएको कार्यक्रम त हुनेवाला छैन होला नि ?

नेकपा एमालेले जहिल्यै जनतासँग गासेर, जनतासँग बसेर, जनताकै निम्ति काम गरेको हुनाले कुनै समस्या र सम्भव नहुने कामहरू हुँदैनन् र हामीले घोषणापत्रमा राखेका कुराहरू आजसम्म पूरा गर्दै आएका छौं ।

समृद्ध पाँचथर र विकसित पाँचथर बनाउने कार्यक्रम हुन्छ त्यहाँ ?

बनाउँछौं, बनाउँछौं । त्यति मात्रै हैन, आधुनिक पाँचथर पनि बनाउँछौं ।

झापा-३ मा ढुक्क एमाले : १२ वर्षपछि खोलो फर्काउने दाउमा हरिबहादुर

काठमाडौं । झापा क्षेत्र नम्बर– ३ मा एमाले र राप्रपाबीचको तालमेल नभएपछि यतिबेला दुवै दल एक्लाएक्लै चुुनावी अभियानमा लागेका छन् । सो क्षेत्रमा एमाले नेता कार्यकर्ताको भावनाविपरीत केन्द्रबाट तालमेल हुँदै आएको थियो ।

१२ वर्षपछि झापा–३ मा एमालेले आफ्नै उम्मेदवार पाएको छ । पार्टीमा अनुशासित र शालिन नेताको पहिचान बनाएका हरिबहादुर राजवंशीले उम्मेदवारी दर्तापछि शुभचिन्तकहरूसँगको भेटघाटलाई तीब्र बनाएका छन् ।

‘भूमिपुत्र’ नै उम्मेदवार पाएपछि झापा–३ का मतदाता उत्साहित भएको एमाले कार्यकर्ताको धारणा छ ।

फागुन २१ मा हुने निर्वाचनको पूर्वसन्ध्यामा उम्मेदवारहरूले आन्तरिक भेटघाटलाई तीब्रता दिइरहेका छन् । यसैबीच मतदाताहरूले देखाएको सदभावले राजवंशी निर्वाचनमा जित निकाल्ने ठाउँमा पुगेका छन् ।

एमालेबाट उम्मेदवार बनेका राजवंशीले झापा–३ का मतदाता मत बदल्न आतुर रहेको बताउँछन् । सूर्यमा मतदान गर्न इच्छुक मतदाताहरूको भावना १२ वर्षपछि सम्बोधन भएको उनको भनाई छ । ‘१२ वर्षमा खोला फर्किन्छ भन्थे, ठ्याक्कै त्यस्तै भएको छ,’ उनले राजवंशी भन्छन्, ‘परिणामले पनि खोला फर्किएको प्रमाणित गर्नेछ ।’

चुनावी अभियानमा सक्रिय राजवंशी आम मतदाता आफ्नो उम्मेदवारीले खुशी भएको बताउँछन् । झापा– ३ मा अघिल्लो पटकसम्म सूर्यमा मत खसाल्न पाएनौं भन्ने मतदाताहरूको लागि अवसर प्राप्त भएको छ । सो क्षेत्रमा एमालेले उम्मेदवार नपाए पार्टीमा ठूलो विद्रोहको तयारी भएको थियो ।

एमाले बाह्रदशीका अध्यक्ष अनिल सापकोटाले आफ्नो पार्टी संगठन निर्माण गरेर अन्य पार्टीको उम्मेदवारलाई मत दिनु व्यावहारिक नभएको स्पष्ट पार्छन् ।

‘एमालेले बलियो संगठन बनाएपछि अरु पार्टीको उम्मेदवारलाई सहयोग गर्न आवश्यक नै छैन,’ उनी भन्छन्, ‘झापा–३ बाहिरबाट हेरेजस्तो मात्र छैन । यो क्षेत्रमा एमालेको बलियो र सुदृढ संगठन रहेको छ । हामी हाम्रो उम्मेदवारलाई विजय गराउने छौं ।’

अध्यक्ष सापकोटाका अनुसार झापा–३ को मुख्य प्रतिष्पर्धी भने राप्रपा नै हो ।

विकास ल्याउन जिताएर पठाएको मान्छे (राजेन्द्र लिङ्देन)ले ‘राजा’ ल्याऔं भनेपछि एमाले समर्थक मतदाता रुष्ट बन्दै आएका थिए ।

एमालेले भोट दिएपछि फर्केर नहेर्ने प्रवृत्तिले आफ्नो उम्मेदवार तयार गरेको एमाले नेताहरूको भनाई छ । एक नेता सोध्छन्, ‘एमालेले जिताएर पठाएको मान्छेले बाँकी समय कुनै समन्वय र सहयोग गर्नुपर्छ कि पर्दैन ?’

चुनाव जितेर जनताकै घर आँगनमा रहने राजवंशीको प्रतिवद्धता छ । उनले चुनाव जितेपछि क्षेत्रभन्दा बाहिर नबस्ने बताउँदै आएका छन् ।

आफ्नो प्रतिनिधिलाई भेट्न क्षेत्रका जनताले कुनै कष्ट गर्नुपर्दैन,’ उनले भने, ‘यो पटक राप्रपासँग तालमेल छैन । झापा– ३ को विकासका लागि मतदाताले एमालेको उम्मेदवार चाहेका थिए । अब ढुक्क भएर सूर्यमा मत दिनुहोस् ।’

एमालेको राष्ट्रवादी छविमाथि आम मतदातासमेत खुलेर प्रशंसा गरिरहेको बताउँदै राजवंशीले झापा–३ मा एमालेको विजयी सुनिश्चित भएको बताएका छन् ।

यसअघि सो क्षेत्रमा एमालेले राप्रपाका अध्यक्षसमेत रहेका राजेन्द्र लिङ्देनलाई सघाएको थियो । लिङ्देनले ४० हजार ६४८ मत ल्याएका थिए ।

उनका निकटम प्रतिद्वन्द्वी कांग्रेस नेता कृष्णप्रसाद सिटौलाले ३७ हजार ३७२ मत ल्याएका थिए । सिटौलालाई तत्कालीन सत्ता गठबन्धन (नेकपा माओवादी केन्द्र र नेकपा एकीकृत समाजवादी) दलहरूको साथ थियो ।

२०७४ सालको निर्वाचनमा पनि लिङ्देनले एमाले र माओवादीको साथ पाएरै सिटौलालाई हराएका थिए । लिङ्देनले ४४ हजार ६१४ मतसहित निर्वाचित हुँदा सिटौलाको पक्षमा ३१ हजार १७१ मत परेको थियो । २०७० सालमा कांग्रेस नेता सिटौलाले लिङ्देनलाई हराएका थिए ।

पञ्चायत कालमा गोलधाप गाविसका वडाध्यक्ष बनेका लिङ्देन २०६१ देखि ०६३ सम्म झापाको जिल्ला विकास समिति सभापति बनेका थिए । पटक–पटक झापा– ३ मा लिङ्देन निर्वाचित भएपछि राप्रपाले पकड क्षेत्रको रूपमा लिँदै आएको छ ।

झापा–३ मा यसअघिको निर्वाचनमा एमालेले समानुपातिकमा १९ हजार ४६० र राप्रपाले १९ हजार ७४३ मत प्राप्त गरेको थियो ।

यसपटक भने एमालेले आफ्नै उम्मेदवार उठाएपछि झापा–३ मा मुख्य प्रतिस्पर्धा गणतन्त्र पक्षधर एमाले र राजतन्त्र पक्षधर राप्रपाबीच हुने देखिएको छ ।

मतदाताले कसलाई विश्वास गर्ने हुन् भन्ने फैसला अब फागुन २१ गते हुने मतदानले गर्नेछ ।

सोलुवासीसँग प्रचण्डको वाचा : असीम राईलाई जिताउनुहोस्, के गर्नुपर्छ, म गर्छु (भिडियो)

काठमाडौं । नेपाली कम्युनिस्ट पार्टी (नेकपा)का संयोजक तथा पूर्वप्रधानमन्त्री पुष्पकमल दाहाल ‘प्रचण्ड’ले सोलुखुम्बुवासीलाई नेकपा उम्मेदवार असीम राईलाई विजयी गराउन आग्रह गरेका छन् ।

उनले सोलुखुम्बुवासीले जिताएर संसद् पठाए असीमलाई मन्त्री बनाउने संकेत गरे ।

‘सोलुमा कुन पार्टीले जित्यो ? कुन नेताले जित्यो ? भन्ने कुराको राष्ट्रिय मात्रै नभएर अन्तर्राष्ट्रिय रूपमा पनि अर्थ रहन्छ,’ उनले भने, ‘असीम राईलाई विजय गरेर पठाउनुहोस्, करुणा बस्नेत र पासाङ शेर्पालाई विजयी गरेर पठाउनुहोस् । तपाईंहरूले असीम राईलाई विजयी गराएपछि के गर्नुपर्छ, म गर्नेछु ।’

दाहालले असीमलाई विजयी गराएर पठाएपछि सोलुखुम्बुको सडक सजाल, पर्यटन, पर्वतारोहणलगायत क्षेत्रमा आफ्नो साथ हुने बताए ।

तारा चुनाव चिह्न लिएर गठबन्धनबिना निर्वाचनमा गएको नेकपाबाट सोलुखुम्बुमा असीम राई उम्मेदवार छन् ।

 

कांग्रेसनिकट प्रेस युनियनका मधेस अध्यक्ष नेकपा प्रवेश

काठमाडौं । नेपाली कम्युनिस्ट पार्टी (नेकपा)मा मधेस प्रदेशका पत्रकार विजय कुसवाह प्रवेश गरेका छन् ।

उनलाई पार्टी अध्यक्ष तथा पूर्वप्रधानमन्त्री पुष्पकमल दाहाल ‘प्रचण्ड’ले पार्टीमा प्रवेश गराए ।

कुसवाह नेपाली कांग्रेसनिकट प्रेस युनियनका मधेस प्रदेश अध्यक्ष तथा केन्द्रीय सदस्य थिए ।

विजयपथ डटकमका प्रधान सम्पादकसमेत रहेका उनी जनता टिभी र हिमालय टिभीका मधेस ब्यूरो प्रमुख भइसकेका पत्रकार हुन् ।

उनलाई नेकपा प्रवेश गराउन आयोजित कार्यक्रममा पार्टी सहसंयोजक तथा पूर्वप्रधानमन्त्री माधवकुमार नेपाल पनि थिए ।

 

काँग्रेसको चुनावी घोषणापत्र छोटो, मिठो र सबैले अपनत्व लिने किसिमको हुनेछः प्रवक्ता चालिसे

काठमाडौं । नेपाली काँग्रेसले सबैले अपनत्व लिनेगरी आफ्नो चुनावी घोषणापत्र बनाउने प्रतिवद्धता जनाएको छ ।

शनिवार पार्टी केन्द्रिय कार्यालय सानेपामा आयोजित पत्रकार सम्मेलनमा काँग्रेसले यस्तो बताएको हो । पत्रकार सम्मेलनका क्रममा बोल्दै पार्टी प्रवक्ता देवराज चालिसेले घोषणापत्र सबैले अपनत्व लिने हिसावले तयार पारिरहेको बताए । त्यसका लाग विज्ञहरुसँग सुझाव लिएको र नागरिकका आवाज पनि संकलन गरिएको बताए ।

काँग्रेसको घोषणापत्र सानो, छोटो र मिठो हुने उनको भनाइ छ । सबैले सहज रुपमा बुझ्नसक्ने हुने र केही दिनपछि नै सार्वजनकि गर्ने बताए।
 ‘घोषणा पत्र सबैको वर्नरसिप स्थापित होस् भन्ने हिसावले तयार पारिरहेका छौँ । मेरो होस् भनेर अपनत्व गरुन् । त्यसका लागि विज्ञहरुसँग सुझाव लिएका छौँ, नागरिकसँग छलफल गरेका छौँ । डेमोक्रेटिक हिसावले दस्ताबेज बनाएका छौँ । केही समय लागेको हो । यो छोटो बन्छ । भिजन के भन्ने कुरा हो । सानो हुन्छ । छोटो, मिठो र बुझ्ने घोषणापत्र बनाउनेछौँ । केही दिनपछि नै प्रतिक्षारत घोषणापत्र सार्वजनिक गर्छौं ।’ प्रवक्ता चालिसेले बताए ।

उनले काँग्रेसले केन्द्रिय परिचालन समिति तथा केन्द्रिय सदस्यहरुलाई देशभरका सबै जिल्ला र निर्वाचन क्षेत्रमा परिचालन गर्ने निर्णय कार्यान्वयन भइसकेको पनि जानकारी दिए ।

ओलीको सर्वोच्चलाई आग्रह : चुनावअघि सरकार गठन र संसद् विघटन मुद्दामा फैसला होस् (भिडियो)

काठमाडौं। नेकपा एमालेका अध्यक्ष तथा पूर्वप्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीले चुनावी सरकार गठन र प्रतिनिधिसभा विघटनसम्बन्धी मुद्दामा सर्वोच्च अदालतले निर्वाचनअघि नै शीघ्र फैसला गर्नुपर्ने माग गरेका छन्।

उनले अदालतले विलम्ब गरे संवैधानिक इजलास र सर्वोच्च अदालतको औचित्यमाथि नै प्रश्न उठ्ने चेतावनी दिए।

शनिबार काठमाडौंमा आयोजित कार्यक्रममा ओलीले स्वतन्त्र न्यायपालिकाप्रति सम्मान व्यक्त गर्दै पनि मुद्दा टार्ने प्रवृत्तिप्रति असन्तुष्टि जनाए।

“स्वतन्त्र न्यायालयलाई हामी सम्मान गर्छौँ। तर अदालतले केही भएको–नभएको थाहा नपाएजस्तो गरेर बस्न पाउँदैन। हामी अविलम्ब फैसलाको माग गर्दछौँ,” उनले भने।

उनले सरकार गठन र प्रतिनिधिसभा विघटनजस्तो संवैधानिक महत्वको विषयमा ढिलाइ हुनु गम्भीर हुने बताए।

“संवैधानिक इजलास किन चाहियो ? सर्वोच्च अदालत किन चाहियो भन्ने प्रश्न उठ्दैन र ? फैसला नगर्ने हो भने अदालतले यस प्रकरणमा चुनाव अगाडि नै बोल्नुपर्छ,” ओलीले भने।

अध्यक्ष ओलीले अदालत सरकारको आदेश पालकजस्तो देखिन थालेको संकेत गर्दै कुनै पनि बहानामा मुद्दा लम्ब्याएर राख्न नमिल्ने टिप्पणी गरे।

जेन–जी विद्रोहको पृष्ठभूमिमा २७ भदौमा पूर्वप्रधानन्यायाधीश सुशीला कार्कीलाई नागरिक सरकारको प्रधानमन्त्री नियुक्त गरिएको थियो। राष्ट्रपतिको अवशिष्ट अधिकार प्रयोग गरी गरिएको उक्त नियुक्तिलाई कमजोर संवैधानिक आधार भएको भन्दै आलोचना हुँदै आएको छ।

कार्कीको एकल मन्त्रिपरिषद् बैठकको सिफारिसमा सोही राति प्रतिनिधिसभा विघटन गरिएको थियो, जसलाई त्यसबेला ‘आवश्यकताको सिद्धान्त’ का आधारमा गरिएको बताइएको थियो।

यसविरुद्ध एमालेसहित कांग्रेसका पूर्वसांसद तथा केही कानुन व्यवसायीले सरकार गठन र प्रतिनिधिसभा विघटन बदरको माग गर्दै सर्वोच्च अदालतमा रिट दायर गरेका थिए। तर झण्डै चार महिना बितिसक्दा पनि सर्वोच्चले मुद्दाको टुंगो लगाउन सकेको छैन।

यसैबीच, मुद्दाका पक्ष एमाले अध्यक्ष ओलीले अदालतलाई निर्वाचनअघि नै मुद्दा किनारा लगाउन दबाब दिएका हुन्।

काठमाडौ–सोलु जोड्ने द्रुतमार्गको लागि संसदमा आवाज उठाउँछुः असिम राई

काठमाडौं। नेपाली कम्युनिष्ट पार्टी (नेकपा) सोलुखुम्बुका प्रतिनिधिसभा सदस्यका उम्मेदवार असिम राईले काठमाडौं–सोलुखुम्बु जोड्ने द्रुतमार्ग (फास्ट ट्रयाक) निर्माणका लागि संसदमा सशक्त आवाज उठाउने बताएका छन् ।

सोलु–काठमाडौ सम्पर्क समन्वय समितिले शनिवार काठमाडौंमा आयोजना गरेको निर्वाचन विशेष कार्यक्रममा उनले काठमाडौँ–सोलुखुम्बु जोड्ने द्रुतमार्ग निर्माणको लागि निरन्तर संघर्ष गर्ने बताएका हुन् । काठमाडौंदेखि खुम्बुसम्म द्रुतमार्ग निर्माण भएमा ५० लाख पर्यटक नेपाल भित्रिने बताए । यसले सोलुखुम्बु मात्र नभएर समग्र देशको आर्थिक विकासमा सहयोग गर्ने उनको भनाई छ ।

राईले आफू निर्वाचित भएर प्रतिनिधि सभामा पुगेमा जिल्लाका जनताको शिर उँचो हुनेगरी आफ्नो विधायिकाको भुमिका निर्वाह गर्ने बताए । उनले सोलुखुम्बुमा विकास निर्माणका धेरै काम अझै अधुरा रहेको उल्लेख गर्दै बाँकि कामलाई प्राथमिकतामा राख्ने जानकारी दिए। राईले सोलुखुम्बु जिल्लालाई राज्यले न्यायोचित दृष्टिले नहेरेको आरोप लगाए। सगरमाथा क्षेत्रबाट उठ्ने रोयल्टी राज्यले उपयोग गरेपनि हिमाल संरक्षण र स्थानीय विकासमा पर्याप्त ध्यान नदिएको उनको आरोप छ ।

 ‘जब हामी निर्वाचित भएर प्रतिनिधि सभमा आउँछौँ, तपाईहरुको शिर निहुरिने छैन । तपाईहरुको शिर उचो हुनेगरि हामीले आफ्नो विधायिका भुमिका निर्वाह गर्नेछौँ । विकास निर्माणका अधुरा कामहरु सोलुखुम्बुका जनताहरुको छ । पुरा भएका कार्यक्रमहरुलाई हामी सम्मान दिँदै बाँकी कामहरु मेरा कार्यक्रम हुनेछन् । राम्रा कामहरुको हामी सर्मथन गर्नेछौँ । सोलुखुम्बु जिल्ला भनेको एउटा विशेष जिल्ला हो । हामीले भन्छौ सगरमाथा हिमालको देश भनेर । राज्यले सोलुखुम्बु जिल्लालाई हेर्ने दृष्टिकोण वास्तवमा न्यायपुण छैन । त्यहाँको रोयल्टी राज्यले असाध्यै राम्रो तरिकाले उपयोग गर्छ । राज्यले लिन्छ, रोयल्टी । हिमाललाई बचाउनको लागी राज्यले गर्नुपर्ने धेरै कामहरु फिटिक्कै सोचेको छैन, गर्दैन । मलाई के लाग्छ, सगरमाथा बचे देश रहन्छ र विश्व रहन्छ । यो जिल्ला ऐतिहासिक छ र अन्तराष्ट्रिय छ । यो हिसावले हामीले त्यहाँ धेरै काम गर्नुपर्ने छ । काठमाडौबाट खुम्बुसम्म जोड्ने बाटो फास्ट ट्रयाक बनाउने हो भने एकै सिजनमा १५ लाख होईन ५० लाख पर्यटकहरु आउनेछन् । यसले सोलुखुम्बु जिल्लाको मात्रै भविष्य बन्दैन, सिंगो देशको आर्थिक उन्नती हुनेछ, यो हिसावले म सांसदको रुपमा काठमाडौ र खुम्बुलाई जोड्ने छिटो मार्ग, द्रुत मार्ग फास्ट ट्रयाकको लागी मैले आवाज उठाउने छु, संघर्ष गर्नेछु ।’ उनले भने ।

उनले भारतीय पर्यटन सोलुखुम्वुका भित्र्याउनको लागी चतरादेखी खुम्बु जोड्ने दुधकोशी करिडोर बनाउन पनि पहल गर्ने बताए । उनले सोलुखुम्बुका सबै वडाबाट सदरमुकाम जोड्ने सडक निर्माण, शिक्षा तथा स्वास्थ्य क्षेत्रमा गुणस्तरीय विकास, पर्यटन प्रर्वद्धन लगायतका कार्यलाई आफूले प्राथमिकतामा राखेको जानकारी दिए ।

गाजामा इजरायली आक्रमण: ११ जनाको मृत्यु

गाजा सिटी।  गाजा पट्टीमा शनिबार भएको इजरायली हवाई आक्रमणमा परी ११ जनाको ज्यान गएको गाजाको स्वास्थ्य मन्त्रालयले जनाएको छ । मन्त्रालयका अनुसार, उनीहरुले शरणार्थी शिविरमा शरण लिइरहेको अवस्थामा आक्रमण भएको थियो ।

हमास प्राधिकरण अन्तर्गतको मन्त्रालयका महाप्रबन्धक मुनीर अल–बर्सलाई उदृत गर्दै एएफपीले थप २० जना घाइते भएको तथा इजरायलले अपार्टमेन्ट र शिविरका नागरिकहरूलाई लक्षित गरि आक्रमण गरेको जनाएको छ । घाइतेहरू उपचारको लागि उत्तरमा गाजा सहर र दक्षिणमा खान युनिसको अस्पतालमा पुगेको बर्सले बताएका छन् ।

इजरायलले चिकित्सा आपूर्ति, औषधि र चिकित्सा उपकरणको गम्भीर अभावको बीचमा युद्धविराम सम्झौताको गम्भीर उल्लंघन जारी राखेको बार्सले जनाएका छन् ।

अक्टोबरदेखि अमेरिकाले गरेको युद्धविराम जनवरीमा दोस्रो चरणमा पुगेको छ, जसमा हमासको निशस्त्रीकरण, क्रमिक इजरायली फिर्ती र अन्तर्राष्ट्रिय स्थिरीकरण बलको तैनाथी समावेश छ ।

इजरायल र हमासले बारम्बार एक–अर्कालाई युद्धविराम उल्लंघन गरेको आरोप लगाएका छन् ।

हमासद्वारा सञ्चालित गाजाको सरकारी प्रेस कार्यालयले शनिबारको आक्रमणमा एक विस्थापित परिवारका सात जनाको मृत्यु भएको बताएको छ ।

अधुरा योजना टुंग्याउने एजेन्डासहित चुनावी मैदानमा महेश बस्नेत

काठमाडौं । नेकपा एमालेका सचिव महेश बस्नेतले भक्तपुरको अधुरा विकास योजनाहरू पूरा गर्ने दृढ प्रतिबद्धतासहित आफू उम्मेदवारका रूपमा जनतामाझ उपस्थित भएको बताएका छन् ।

उनले भक्तपुरका नागरिकको आवाज र आवश्यकता केन्द्रीय तहसम्म पुर्‍याउने स्पष्ट उद्देश्यका साथ अघि बढेको उल्लेख गर्दै जनताको सेवा नै आफ्नो पहिलो कर्तव्य भएको संकल्प व्यक्त गरे ।

‘तपाईँहरूको बिचमा उपस्थित भएको छु, भक्तपुरका हामीले सुरु गरेको अधुरा विकासका योजनाहरू पूरा गर्ने दृढ प्रतिबद्धता, यहाँको आवाज र आवश्यकता केन्द्रीय तहसम्म पुर्‍याउने स्पष्ट उद्देश्य, र जनताको सेवा नै मेरो पहिलो कर्तव्य भन्ने सङ्कल्पसहित म अगाडि बढेको छु, यो क्षेत्रको विकास, युवाको भविष्य, किसानको हित, रोजगारीका अवसर, सडक, शिक्षा, स्वास्थ्य र पूर्वाधारको सुदृढीकरण-यी सबै मेरो प्राथमिकतामा रहनेछन्’ उनले भने ।

सचिव बस्नेतका अनुसार क्षेत्रको विकास, युवाको भविष्य, किसानको हित, रोजगारीका अवसर सिर्जना, सडक, शिक्षा, स्वास्थ्य तथा पूर्वाधार सुदृढीकरण आफ्ना प्रमुख प्राथमिकतामा रहनेछन्। ‘म वाचा मात्र होइन, काम गरेर देखाउने अठोटका साथ आएको छु,’ उनले भने ।

उनले जनताको साथ, विश्वास र अमूल्य मत नै आफ्नो शक्ति भएको उल्लेख गर्दै समृद्ध भक्तपुर निर्माणका लागि हातेमालो गर्न आग्रह गरे ।

साथै उनले सूर्य चिन्हमा मतदान गरी सहयोग गरिदिन मतदातालाई अनुरोध गरे।

‘तपाईँहरूको साथ, विश्वास र अमूल्य मत नै मेरो शक्ति हो, आउनुहोस्, समृद्ध भक्तपुर निर्माणको यात्रामा हातेमालो गरौँ, सूर्य चिन्हमा मतदान गरी सहयोग गरिदिनुहुन हार्दिक अनुरोध गर्दछु’, मतदातासँग उनको अनुराेध छ ।

बालेनलाई बतासे अण्डाको संज्ञा दिँदै ओलीले भनेः देश जलाउने शक्तिबाट चल्ला निस्किँदैन

काठमाडौं । नेकपा एमाले अध्यक्ष एवं पूर्वप्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीले राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीका वरिष्ठ नेता बालेन्द्र साहप्रति लक्षित गर्दै बतासे अण्डाबाट चल्ला ननिस्किने टिप्पणी  गरेका छन् ।

नेकपा एमाले ओखलढुंगा–काठमाडौं सम्पर्क मञ्चले आयोजना गरेको प्रतिनिधि भसा निर्वाचन केन्द्रित कार्यकर्ता भेलालाई सम्बोधन गर्दै उहाँले यस्तो टिप्पणी गरे । उनले अहिले लडाईं देश जलाउने की देश बनाउनेहरुको बीचमा रहेको बताए । साह झापा ५ मा आफूसँग ठुटे सिंङ लिएर सिंगौरी खेल्न पुगेको टिप्पणी गरे ।

उनले नेकपा एमाले देश बनाउन शक्ति भएको बताउँदै देश जलाउने शक्तिहरु कहिल्यै सफल नहुने बताउदै उनीहरुले देश जलाएको पनि स्वीकार गरिसकेको बताए । अराजकता मच्चाउँदै जाने की विधिको शासन, कानूनको राज बनाउँदै जाने भन्ने हिसाव आगामी निर्वाचनले गर्ने बताएका ओलीले ओखलढुंगाबाट अस्मिता थापालाई विजयी गराएर पठाउनेमा आफू विश्वस्त रहेको बताउँदै अस्मिता हार्नु एउटा ठाउँमा देश हार्नु सरह भएको जिकिर गरे।

 ‘अहिले लडाईं देश जलाउने की देश बनाउनेहरुको बीचमा छ । हामी देश बनाउने शक्ति हौँ । अरु देश जलाउने शक्ति हुन्, पार्टी हुन् । त्यसको जिम्मा पनि अहिले उनीहरुले स्वीकारिसके हामी हौँ भनेर । अब भविष्यमा देश जलाउँदै जाने की बनाउँदै जाने ? अराजकता मच्चाउँदै जाने की विधिको शासन, कानूनको राज बनाउँदै जाने की देशमा बढ्दै जाओस् भनेर अनुकुल बनाउने, देशमा लडाईं गराउनेहरु छन् । म विश्वस्त छु, यहाँहरुले अस्मितालाई विजयी गराउनुहुनेछ । सूर्य चिन्हलाई विजयी गराउनुहुनेछ । नेकपा एमालेलाई विजयी गराउनुहुनेछ । देशलाई विजयी गराउनुहुनेछ । देशलाई हार्न दिनु हुनेछैन । अस्मिता हार्नु भनेको १६५ मध्ये एउटा ठाउँमा देश हार्नु हो । एउटा ठाउँमा पनि देश हार्नु हुँदैन । अस्मितालाई जिताएर पठाउनुस् । मेरै ठाउँमा पनि केही ठुटे सिङ लिएर पुगेका छन् । सिंगौरी खेल्न । मैले धेरै केही भन्न पर्दैन, अण्डा दुई प्रकारका हुन्छन् एउटा बतासे र एउटा साँच्चिकैको । बतासे अण्डाबाट चल्ला निक्लिदैन । यि बतासे अण्डाबाट पनि चल्ला निस्किने छैन । यि बतासका खेती गरिरहेका छन् । यिनीहरुका उद्देश्य छैन, विचार छैन । भोलि उठी कहाँ जाने केही थाहा छैन । फर्की आउने हो की होइन त्यो पनि थाहा छैन । आगो झोस्न जानेको छ, देश बिगार्न, भड्काउन, तोडफोड गर्न जानेको छ । लुटपाट गर्न जानेको छ । आगजनजी गर्न जानेको छ । ’ ओलीले भने ।

अध्यक्ष ओलीले रास्वपा लगायतका शक्तिहरुले लुटपाट गर्न, आगजनी गर्न मात्रै जानेको दाबी गरे।

संसद पुनर्स्थापनाको मुद्दामा छिटो फैसला गर्न ओलीको माग

काठमाडौं । नेकपा एमालेका अध्यक्ष केपी ओलीले फागुन २१ मा निर्वाचन हुने–नहुने विषय अझै अनिश्चित रहेको बताएका छन् ।

ओखलढुङ्गामा आयोजित एमालेको चुनावी भेलालाई सम्बोधन गर्दै उनले उच्च पहाडी र हिमाली भेगमा जनसंख्या नै न्यून भएकाले त्यहाँ प्रभावकारी रूपमा मतदान हुन नसक्ने दाबी गरे । मान्छे नै नबस्ने ठाउँमा मतपेटिका राखेर चुनाव गर्नु नाटकजस्तै हुने उनको भनाइ थियो ।

‘हिमाली भेगमा मान्छे नै छैनन् । मान्छे नभएको ठाउँमा बाक्सा राखेर के अर्थ हुन्छ ? चार हजार जनसंख्या भएको ठाउँमा चार जनाले भोट हालेर के हुन्छ ? चुनाव भनेको नाटक मात्रै हुन्छ,’ उनले भने, ‘उच्च पहाडी र हिमाली क्षेत्रमा भोट हुने अवस्था नै छैन ।’

अध्यक्ष ओलीले भदौ २३ र २४ गते देशलाई गम्भीर संकटमा पार्ने उद्देश्यले अराजक गतिविधि गरिएको आरोपसमेत लगाए । असंवैधानिक सरकारले विघटन गरेको संसद्को विषयमा सर्वोच्च अदालत मौन बस्न नमिल्ने उनको भनाइ थियो ।

संसद् पुनर्स्थापनासम्बन्धी मुद्दामा छिटो फैसला दिन सर्वोच्च अदालतसँग माग गर्दै उनले अदालतले चुनाव गर्ने कि संसद् पुनर्स्थापना गर्ने भन्ने विषयमा स्पष्ट निर्णय दिनुपर्ने बताए ।

‘अदालतले तत्काल फैसला गर्नुपर्छ— चुनाव गर्ने कि संसद् पुनर्स्थापना गर्ने । हामी पुनर्स्थापनाको माग गरिरहेका छौँ, संविधान मिचिएको छ भनिरहेका छौँ । यदि संविधान मिचिएको छैन वा मिच्न पाइन्छ भने पनि अदालतले स्पष्ट भनेपछि हामी मान्छौँ,’ उनले भने ।

ओलीले अदालतले जे फैसला गरे पनि आफूहरूले स्वीकार गर्ने स्पष्ट गर्दै संवैधानिक संकटको अवस्थामा अदालत मौन बसिरहँदा त्यसको औचित्यमाथि नै प्रश्न उठ्ने चेतावनी दिए ।

६ दिनमा १४ जिल्ला घुमेर काठमाडौं फर्किए बालेन

काठमाडौं। रास्वपाका वरिष्ठ नेता बालेन्द्र शाह (बालेन) फागुन २१मा हुने प्रतिनिधि सभा निर्वाचनको तयारीका लागि पश्चिम नेपालको दौडाहा सकेर शनिबार काठमाडौं फर्किएका छन् ।

सोमबार नेपालगञ्ज विमानस्थलमा उत्रिएर सुदुरपश्चिम लागेका शाह बाँकेबाट बर्दियाहुँदै सुदुरपश्चिम गएका थिए । कैलाली र कञ्चनपुरमा पार्टीको कार्यक्रममा सहभागी भएपछि उनी सुदुरपश्चिमका पहाडी जिल्लातिर लागेका थिए । डडेल्धुरा, बैतडी, दार्चुला, बझाङ, बाजुरा, अछाम र डोटीको यात्रा सकेर कर्णाली प्रदेश आएका थिए ।

कर्णालीमा जुम्ला जाने निर्धारित कार्यक्रम छोडेर उनी कालिकोटबाट दैलेख हुँदै सुर्खेत पुगेर काठमाडौं फर्किएका हुन् ।

रास्वपाको चुनावी प्रचारका लागि उनले ६ दिनमा १४ जिल्लाको भ्रमण गरेका हुन् ।

चुनावी प्रचारमा उनीसँगै रहेका दिनेश सिटौलाको स्वास्थ्य अवस्था गम्भीर भएपछि कार्यक्रम छोट्याएर उनी काठमाडौं फर्किएको शाहको सचिवालयले जानकारी दिएको छ ।

अछाम पुगेको बेला अचानक बेहोस भएका सिटौलालाई उपचारका लागि हेलिकोप्टरबाट काठमाडौं ल्याइएको थियो । ग्राण्डी अस्पतालमा भर्ना भएका सिटौलाको अवस्था गम्भीर रहेको अस्पतालले जनाएको छ ।

 

 

सोलुवासीलाई संयोजक दाहालको आग्रहः असिम राईलाई विजयी गराएर पठाउनुस्, सोलुको विकास म गर्नेछु’

काठमाडौं। नेपाली कम्युनिष्ट पार्टी (नेकपा)का संयोजक पुष्पकमल दाहालले सोलुखुम्बु संसारकै सर्वोच्च शिखर सगरमाथाको काखमा रहेको जिल्ला भएकाले यहाँको निर्वाचन परिणामले राष्ट्रिय मात्र नभई अन्तर्राष्ट्रिय महत्व राख्ने बताए ।

सोलु–काठमाडौं सम्पर्क समन्वय समितिले शनिवार काठमाडौंमा आयोजना गरेको निर्वाचन विशेष कार्यक्रममा संयोजक दाहालले सोलुखुम्बुमा कुन पार्टी र कुन नेताले जित्छ भन्ने कुरालाई संसारले चासोका साथ हेर्ने बताए । उहाँले सोलुखुम्बुका मतदातालाई नेकपा उम्मेदवार असिम राईलाई तारा चुनाव चिन्हमा अत्यधिक मतसहित विजयी गराउन आग्रह पनि गरे ।

उनले असिम राईलाई जिताएर पठाएमा सोलुखुम्बुको विकासका लागि आवश्यक सबै काम आफूले गर्ने दाबी गरे । सोलुखुम्बुको विकासका लागि सडक सञ्जाल विस्तार, पर्यटन प्रवद्र्धन, पर्वतारोहण व्यवस्थापन तथा अन्तर्राष्ट्रियस्तरमा ऊर्जा शक्तिको विकासलगायत क्षेत्रमा आफ्नो पूर्ण सहयोग रहने उनले प्रतिवद्धता जनाए ।

‘सोलुखुम्बु संसारको सबैभन्दा अग्लो शिखर सगरमाथाको काखको जिल्ला । संसारले हेर्छ, संसारले चिन्छ, सोलुमा कुन पार्टीले जित्यो ? कुन नेताले जित्यो भन्ने कुराको अर्थ राष्ट्रिय रुपमा मात्रै होइन, अन्तर्राष्ट्रिय रुपमा पनि रहन्छ । तपाईहरुको जिम्मेवारी अरु क्षेत्रको जनता र उम्मेद्वारको भन्दा बढी छ । धेरै बढी छ, तपाईहरुले यो महशुस गर्नुभएको होला । तपाईहरु सवैले रेकर्ड बनाउने गरि असिम राईलाई तारा चुनाव चिन्हलाई अत्याधिक बहुमत दिएर विजयी गरेर पठाउनुस् । असिम राईलाई तपाईहरुले विजयी गरेर पठाएपछि असिम राईलाई के गनुपर्छ, म गर्नेछु । सोलुको विकासको निम्ति। तपाईहरुको विकास निर्माण सडक सञ्जालदेखि पर्यटनको विकासको निम्ति, पर्वतारोहणलाई व्यवस्थित गर्नेदेखि अन्तर्राष्ट्रिय रुपमा उर्जाशक्ति कसरी विकास गर्ने भन्नेदेखी तमाम कुराहरुमा मेरो साथ हुनेछ । तपाई असिमलाई जिताएर पठाउनुहोस्, सोलुलाई के गर्नुपर्छ म गर्नेछु ।’ उनले भने ।

उनले जेन–जी आन्दोलपछि एकताको आवश्यकता ठानेर वामपन्थी शक्तिहरुवीच एकताको कार्य अगाडी बढाएको जानकारी दिए । उनले नेकपामा विभिन्न २३ वटा घटक मिल्ने स्थितिमा पुगेको बताए ।

ओखलढुंगा एमाले प्रतिनिधि सभा सदस्य उम्मेदवार थापा भन्छिन्ः आसन, भाषण र शासनमा महिलाहरुलाई पु र्‍याउन देशव्यापी नेतृत्व गर्नेछु

काठमाडौं । नेकपा (एमाले) की केन्द्रिय सदस्य तथा ओखलढुंगा प्रतिनिधि सभा सदस्यकी उम्मेदवार अस्मिता थापाले जिल्लाको विकास र युवा र महिला सशक्तीकरण आफ्नो प्राथमिकतामा पर्ने बताएकि छिन् ।

शनिवार नेकपा एमाले ओखलढुंगा–काठमाडौं सम्पर्क मञ्चले आयोजना गरेको प्रतिनिधि भसा निर्वाचन केन्द्रित कार्यकर्ता भेलालाई सम्बोधन गर्दै उनले यस्तो बताएकि हुन् । उनले ओखलढुंगा अब आफैं नेतृत्व गरेर सीमानाका सडकहरू निर्माण गर्दै पालिका–पालिकामा कालोपत्रे गर्ने गरी अघि बढ्ने बताइन् ।

उनले एउटा गाउँपालिकाको व्यक्ति तीनवटा जिल्ला हुँदै सदरमुकाम पुग्नुपर्ने बाध्यताको अन्त्य गर्ने बताइन् । उनले शैक्षिक समस्या सम्बोधन गर्दै विद्यालय–विद्यालयमा गएर सही काउन्सिलर उपलब्ध गराउने प्रतिवद्धता पनि व्यक्त गरिन् । महिलाको मुक्तिको लागि आसन, भाषण र शासनमा महिलालाई पु¥याउन देशव्यापी नेतृत्व गर्ने बताइन् ।

नवयुवाहरूले भाषणभन्दा कामबाट आफूलाई प्रमाणित गर्नुपर्ने उनको भनाइ थियो । उनले युवा पुस्तालाई काममा आधारित नेतृत्वको उदाहरण दिनुपर्नेमा जोड दिइन् ।

 ‘अब ओखलढुंगा आफैँ नेतृत्व गरेर सीमानाका सडकहरु निर्माण गर्दै ओखलढुंगाका पालिका पालिकामा कालोपत्रे गर्नेगरी अघि बढ्नेछौँ । एउटा गाउँपालिकाको व्यक्ति तीन वटा जिल्ला हुँदै आफ्नो जिल्लाको सदरमुकाम पुग्नुपर्ने बाध्यता छ । आज पनि ओखलढुंगा मोबाइलको नेटवर्क नपुगेर फोन गर्न डाँडामा जानुपर्ने अवस्था छ । म आफैँले भोगेको छु । ओखलढुंगा जिल्लामा आज फोन नलाग्ने जुन ठाउँहरु छन्, हिजो पनि फेँदीगुठबाट फोन आएको थियो । अब फोनको नेटवर्क मात्रै होइन, ओखलढुंगाका ठाउँठाउँमा साइबर क्याफेहरु बन्नेछन् । त्यहाँ उच्चतम नेटवर्क प्रयोग गरेर काठमाडौं नआइकन आइटीको काम गरेर तपाईंको घर, आँगनको स्वच्छ हावापानीमा बसेर काम गर्नसक्ने वातावरणको निर्माण अबको पुस्ताले गर्नेछ । अबको सरकारले गर्नेछ, अब आउने निर्वाचित नेतृत्वले गर्नेछ । सही शैक्षिक काउन्सिलको समस्या छ । त्यो समस्या विद्यालय विद्यालयमा गएर सही काउन्सिलर दिनेछु । आसन, भाषण र शासनमा महिलाहरु नपुगिकन महिला मुक्ति हुँदैन । तसर्थ आसन, भाषण र शासनमा महिलाहरुलाई पु¥याउन देशव्यापी नेतृत्व गर्नेछ ।’ उनले भनिन् ।

अस्मिता थापा लिखु गाउँपालिकाको पूर्वउपाध्यक्ष तथा एमाले केन्द्रिय सदस्य हुन् । उनी एमालेको तर्फबाट युवा तथा महिला प्रतिनिधित्वको प्रतिकका रूपमा देखिएकी छिन् ।

‘चुनावपछि एमाले ठूलो दल बन्छ, समृद्ध नेपाल सुखी नेपालीको अभिभारा पूरा गर्छ’ (भिडियो)

काठमाडौं । ओखलढुङ्गामा नेकपा एमालेको प्रतिनिधिसभा सदस्य उम्मेदवार बनेकी अस्मिता थापाले आगामी २१ फागुनपछि एमाले देशकै ठूलो पार्टी बन्ने दाबी गरेकी छिन् । ठूलो दलको हैसियतमा सरकार गठन गरेर एमाले सुखी नेपाली समृद्ध नेपालको अभिभारा पूरा गर्न लाग्ने बताइन् ।

‘नेकपा एमालेले निर्वाचन स्वीकारेर जानु नै देश बचेको प्रमाणित भएको भन्न चाहन्छु,’ उनले शनिबार काठमाडौंमा आयोजित कार्यक्रममा भनिन्, ‘अबको फागुन २१ गतेको निर्वाचनपछि नेकपा एमाले ठूलो दल बन्छ ।’

उनले नेपाललाई आफ्नो गोजीमा राख्न खोज्ने शक्ति राष्ट्रको इशारामा चल्नेहरूबाट जेन–जी विद्रोहको नाममा जलाएको भन्दै आक्रोश पोखिन् ।

रास्वपा वरिष्ठ नेता बालेन्द्र शाह र नेता सुदन गुरुङको ‘पहिले गोली चलेको हो, पछि सिंहदरबार जलेको हो’ भन्ने अभिव्यक्तिलाई खण्डन गरिन् ।

‘पहिले मान्छे मारियो, पछि देश जलाइयो भन्ने भाष्य स्थापित गरिँदैछ तर देश जलाउने योजनाका लागि मान्छे मारिएको थियो । मान्छे मार्ने कुनै पनि शक्ति होइन,’ उनले भनिन्, ‘यो देशलाई आफ्नो पकेटमा राख्न खोज्ने, यो देशलाई आफ्नो फाइदाका लागि प्रयोग गर्न खोज्ने विभिन्न वैदेशिक इशाराहरू, विभिन्न वैदेशिक हस्तक्षेपहरू, बुझिनेगरी भन्दाखेरी भूराजनीतिको दबदबामा नेपाललाई राख्न प्रयास गर्ने शक्ति राष्ट्रहरूको ठूलो षड्यन्त्र देखिएको हो ।’

थापाले काठमाडौं उपत्यकामा रहेका ओखलढुंगावासीलाई निर्वाचनको पूर्वसन्ध्यामा सम्बोधन गर्दै समृद्ध ओखलढुंगाको सपना साकार पार्न मतदानको अपिल पनि गरेकी छिन् ।

 

कोल्टान खानी भत्किँदा कंगोमा २०० भन्दा बढीकाे मृत्यु

काठमाडौँ।  डेमोक्रेटिक रिपब्लिक अफ कंगोको पूर्वी क्षेत्र रुबायास्थित कोल्टान खानी भत्किँदा २०० भन्दा बढी व्यक्तिको ज्यान गएको छ ।

एएफसी/एम२३ विद्रोही समूहको नियन्त्रणमा रहेको उक्त खानी क्षेत्रमा भएको पहिरोमा कामदार, महिला तथा बालबालिका परेका छन् । विद्रोहीले नियुक्त गरेका गभर्नरका प्रवक्ता लुमुम्बा कम्बेरे मुयिसाका अनुसार उत्खनन भइरहेको समयमा खानी भासिँदा ठूलो मानवीय क्षति भएको हो ।

‘यो पहिरोमा २०० भन्दा बढी मानिस परेका छन् । उत्खननमा संलग्न कामदार, बालबालिका र बजारमा रहेका महिलाको मृत्यु भएको छ । केही व्यक्ति गम्भीर घाइते छन्,’ मुयिसाले भने, ‘वर्षायामका कारण जमिन नरम थियो । खाल्डोभित्र मानिसहरू काम गरिरहेका बेला जमिन एक्कासि भासियो ।’

संयुक्त राष्ट्रसंघका अनुसार एएफसी/एम२३ समूहले यस क्षेत्रका प्राकृतिक स्रोतहरू कब्जा गरी विद्रोहका लागि कोष संकलन गर्दै आएको छ । उक्त समूहलाई छिमेकी मुलुक रूवान्डाको समर्थन रहेको आरोप लाग्दै आए पनि रूवान्डाले त्यसलाई अस्वीकार गर्दै आएको छ ।

यी सशस्त्र विद्रोहीहरूले कंगो सरकारले टुट्सी अल्पसंख्यकमाथि दमन गरेको आरोप लगाउँदै आएका छन् । गत वर्ष उनीहरूले रूबाया क्षेत्र नियन्त्रणमा लिएका थिए ।

विश्वको करिब १५ प्रतिशत कोल्टान रुबाया क्षेत्रमा रहेको बताइन्छ । कोल्टान प्रशोधन गरेर ताप प्रतिरोधी धातु टान्टालम उत्पादन गरिन्छ, जसको प्रयोग मोबाइल फोन, कम्प्युटर, एरोस्पेस कम्पोनेन्ट तथा ग्यास टर्बाइन निर्माणमा गरिन्छ ।

सरकार स्वास्थ्य क्षेत्रबाट भाग्न मिल्दैन : प्रदीप पौडेल

काठमाडौं । नेपाली कांग्रेसका महामन्त्री प्रदीप पौडेलले स्वास्थ्य बिमा कार्यक्रमलाई निरन्तरता दिँदै प्रभावकारी रूपमा कार्यान्वयन गर्न सरकारलाई गम्भीर हुन आग्रह गरेका छन् । शनिबार (माघ १७) काठमाडौं निर्वाचन क्षेत्र नम्बर–५ का मतदातासँगको भेटघाटपछि उनले आफ्नो कार्यकालमा स्वास्थ्य बिमालाई उच्च प्राथमिकतामा राखेर काम गरेको स्मरण गराए ।

पौडेलले पछिल्लो समय केही स्थानमा स्वास्थ्य बिमा सेवा बन्द हुँदै गएकोप्रति चिन्ता व्यक्त गर्दै सरकारले नागरिकलाई स्वास्थ्य सेवा दिन नसक्ने अवस्था आएमा वैकल्पिक स्रोत परिचालन गर्ने स्पष्ट खाका आफूहरूले पहिल्यै प्रस्तुत गरिसकेको बताए । पूर्वप्रधानमन्त्रीलाई पटक–पटक आग्रह गर्दा पनि उक्त योजना कार्यान्वयन हुन नसकेको उनको भनाइ थियो ।

उनले पछिल्ला सरकारहरूले समेत स्वास्थ्य बिमा कार्यक्रमलाई प्राथमिकताका साथ अघि बढाउनुपर्नेमा जोड दिए । हाल स्वास्थ्य बिमा कार्यक्रम गम्भीर आर्थिक संकटमा परेको उल्लेख गर्दै सेवाप्रदायक केही अस्पतालहरूले बक्यौता भुक्तानी नपाएको भन्दै सेवा बन्द गर्ने घोषणा गरिसकेको बताए ।

आफ्नो कार्यकालमा बिमाको दायरा विस्तार गर्दै सुविधा एक लाखबाट पाँच लाख रुपैयाँसम्म पुर्‍याउने प्रस्ताव र योगदानमा आधारित प्रणाली लागू गर्ने प्रयास गरिएको भए पनि हाल कार्यक्रम नै जोखिममा परेको पौडेलको भनाइ छ ।

 

असली जेनजी अझै सडकमा, चुनावले समेटेन : सगुनसुन्दर लावती

काठमाडौं। राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी (राप्रपा) का नेता सगुनसुन्दर लावतीले जेन-जी आन्दोलनमा संलग्न युवाहरूको वास्तविक पीडा र मागलाई मध्यावधि निर्वाचनले समेट्न नसकेको बताएका छन्।

उनले गोली खाने, घाइते हुने र रगत बगाउने “असली जेनजी” अझै पनि न्याय र जवाफदेहिताको माग गर्दै सडकमा रहेको बताएका हुन्।

लावतीले जेनजीको नाममा चुनाव लड्ने, सामाजिक सञ्जालमार्फत अभियान चलाउने र प्रतीकात्मक गतिविधि गर्नेहरू सत्तामा पुगे पनि आन्दोलनका वास्तविक पीडितहरू ओझेलमा परेको टिप्पणी गरे।

“जेनजीलाई गोली हान्ने, नरसंहार गर्ने को हुन् भन्ने प्रश्न अझै अनुत्तरित छ। दोषीउपर कारबाही नभएसम्म असली जेनजीको संघर्ष सकिँदैन,” उनले भने।

उनका अनुसार सुशासन वहाली, भ्रष्टाचार नियन्त्रण र विद्यमान संकटको समाधानका लागि कुनै पनि राजनीतिक दलले ठोस निकास वा स्पष्ट मार्गचित्र प्रस्तुत गर्न सकेका छैनन्। चुनावलाई मात्रै सबै समस्याको समाधानका रूपमा प्रस्तुत गरिएकोप्रति उनले असन्तुष्टि जनाए।

राप्रपा नेता लावतीले प्रतिनिधिसभा २०८२ को मध्यावधिपछि संविधान संशोधनका लागि दुईतिहाइ बहुमत आवश्यक हुने स्मरण गराउँदै त्यसका लागि राष्ट्रिय सभा, प्रदेश र स्थानीय तहको मतभारसमेत गणना हुने जटिल संरचना रहेको बताए। “यो केवल अंकगणितको कुरा होइन, राजनीतिक इच्छाशक्ति र नैतिक साहसको परीक्षा हो,” उनले बताए।

भर्चुअल दुनियाँ र भाइरल एल्गोरिदमबाट निर्माण गरिने ‘कथित नयाँ’ पात्रहरूलाई नै निकासका रूपमा प्रस्तुत गरिँदै आएको भन्दै उनले त्यसप्रति आमविश्वास नरहेको दाबी गरे। “बोल्नै नपर्ने, मिडियाको जवाफ नदिने र अस्पतालमा सुत्ने शैलीलाई पनि विकल्पका रूपमा प्रस्तुत गरिएको छ, तर जनताले त्यसलाई समाधान मानेका छैनन्,” लावतीको भनाइ छ।

उनले राज्यको वास्तविक शक्ति केन्द्र को हो भन्ने प्रश्न अझै अनुत्तरित रहेको भन्दै त्यसैको स्पष्टताबिना अर्बौं रुपैयाँ खर्च गरेर गरिने चुनावले पनि समस्या समाधान नगर्ने तर्क गरे। “त्यसैले अर्बौं खर्च गरेर गरिने चुनाव पोखरा र भैरहवा विमानस्थल जस्तै प्रयोगविहीन संरचना बन्न नदिन गम्भीर बहस आवश्यक छ,” उनले भने।

आगजनीबाट सत्ता परिवर्तन खोज्ने तत्वहरूले देश युक्रेन बनाउँदैछन्ः राजन भट्टराई

काठमाडौं । नेकपा (एमाले) का सचिव तथा काठमाडौं निर्वाचन क्षेत्र नम्बर ४ बाट प्रतिनिधि सभा सदस्य उम्मेदवार डा. राजन भट्टराईले तोडफोड, हिंसा र आगजनीबाट सत्ता परिवर्तन खोज्ने तत्वहरूले देश युक्रेन बनाउने बताएका छन् ।  नेकपा एमाले ओखलढुंगा–काठमाडौं सम्पर्क मञ्चले आयोजना गरेको प्रतिनिधि भसा निर्वाचन केन्द्रित कार्यकर्ता भेलालाई सम्बोधन गर्दै उनले यस्तो बताएका हुन् ।

उनले यस्ता गतिविधिले मुलुकलाई युक्रेनको जस्तो संकटपूर्ण बाटोमा धकेल्न सक्ने खतरा रहेको बताए । उनले विभिन्न भ्रम र लाञ्छना फैलाइरहे पनि मतदातालाई अलमलिन नहुने आग्रह गरे। डा. भट्टराईले यस्ता कुराहरूबाट मुलुकलाई जोगाउन विवेकपूर्ण मतदान आवश्यक रहेको जोड दिए ।

उनले  भने ‘२१ औं शताब्दीको तेस्रो दशकमा आइरहँदा पनि तोडफोड, हिंसा, आगजनीबाट सत्ता परिवर्तन गर्ने, खरानीमाथि उभिएर त्यसको नाममा शासन व्यवस्थामा पुग्न खोजिरहेका तत्वहरुको बारेमा हामीले बुझ्नुपर्दछ । यदी हामी विवेकी मतदाताले त्यो कुरा बुझ्न सकेनौँ भने, हामी मात्रै होइन, हामी भन्दा पछिल्लो पुस्ता जुन हिसावबाट बहकिरहेको छ, त्यो बहकिएको पुस्ता, नवयुावाहरु र अलमलमा पारिएकालाई सही कुरा बुझाउन सकेनौँ भने यो मुलुकको भाग्य र भविष्य नचाहँदा नचाहँदै यदी तपाईं हामीले विवेक गुमायौँ भने यो मुलुकले युक्रेनको बाटो समाउन सक्छ ।’ उनले  भने ।

सचिव भट्टराईले भ्रम छरेर विभिन्न लाञ्छना लगाउने काम भइरहे पनि यसमा अलमलिन नहुने बताए ।

काठमाडौं महानगरपालिकाले ७० वर्षमाथिका ज्येष्ठ नागरिकलाई घरमै स्वास्थ्य सेवा दिने

काठमाडौँ । ७० वर्ष माथिका जेष्ठ नागरिकहरुलाई घरमै आधारभूत स्वास्थ्य सेवा प्रदान गर्ने कार्यक्रमअन्तर्गत काठमाडौँ महानगरपालिकाले  स्वास्थ्य अवस्था सर्वेक्षणको काम आइतबारबाट सुरु गर्दैछ । सर्वेक्षणका लागि घरघरमा जाने नर्सिङ् कर्मचारीका लागि तालिमपछि स्वास्थ्य परीक्षण गर्ने सामग्री, औषधि र सर्वेक्षण गर्ने ट्वाबलेटसहितका साधन प्रदान गरिएको छ ।

सर्वेक्षणमा जाने स्वास्थ्यकर्मीलाई अपेक्षित नतिजाका विषयमा कुरा गर्दै कार्यवाहक प्रमुख सुनिता डंगोलले भनिन्, ‘यो तपाईँहरुको पदीय जिम्मेवारी मात्र होइन । मानवीय सेवाको काम पनि हो । त्यसैले जिम्मेवारी पूरा गर्न होइन । कोही नभएका र केही नभएका ज्येष्ठ नागरिकलाई हाम्रा लागि पनि कोही रहेछन् । पर्दा सहयोग पाइने रहेछ भन्ने मनदेखि नै अनुभूति गराउने आचरण गर्नुहोला ।’ उनले कुनै पनि प्रकारबाट नतिजा प्राप्त गर्नुमा जोड दिँदै भनिन्, ‘आपत टार्ने पैसा नहुँदा, अप्ठ्यारो पर्दा साथ दिने कोही नहुँदा तपाईँले सोचेको जस्तो व्यवहार ज्येष्ठ नागरिकबाट प्राप्त नहुन सक्छ । यसलाई स्वभाविक ठान्नु । उहाँहरुलाई सम्झाउनु बुझाउनु, सहज वातावरण बनाएर काम गर्नु ।’

‘बदलिँदो सामाजिक परिवेशले सन्तान विदेशमा र आमाबुबा स्वदेशमा भएको अवस्था छ,’ उनले भनिन्, ‘काठमाडौँमा भएका आमाबुबाको स्वास्थ्य अवस्था, कागजमा लेखेको अक्षर पढेका भरमा वास्तविकता थाहा नहुन सक्छ । आमाबुबाले सही कुरा नसुनाउन सक्नुहुन्छ । परामर्शमा भनिएका कुरा कागजमा हुँदैनन् । यसकारण उहाँहरुको अवस्था विदेशमा भएका सन्तानलाई थाहा दिएर स्वस्थ्य जीवनका लागि सहयोग गर्न टेलि मेडिसिन प्रणाली बनाउँदैछौँ ।’ उनले आधारभूत र आकस्मिक स्वास्थ्य सेवाको अधिकार सुनिश्चित गराउने दाबी गर्दै महानगरपालिकाको सन्देश नागरिकलाई प्रत्याभूति गराउन आग्रह गरिन् ।

आर्थिक अवस्था कमजोर भएका र सहयोग गर्ने परिवारका सदस्य नभएका ज्येष्ठ नागरिकलाई पहिलो प्राथमिकतामा राखेर घरमै सेवा दिने लक्ष्यसहित सर्वेक्षण थालनी हुन लागेको हो । शारीरिक अशक्तता भएका कारण, दीर्घ रोगका कारण हिँडडुल गर्न नसक्ने तथा स्वास्थ्य उपचारका लागि नियमित स्वास्थ्य संस्थामा जान नसक्ने ज्येष्ठ नागरिकको स्वास्थ्य जाँच गर्न तथा उपचार गर्न घरमै स्वास्थ्यकर्मी पठाउने र आधारभूत स्वास्थ्य सेवा उपलब्ध गराउने उद्देश्य सहित सर्वेक्षणको काम प्रारम्भ भएको महानगरपालिकाले जनाएको छ ।

महानगरपालिकाका अनुसार सर्वेक्षणमा जाने नर्सिङ् कर्मचारीहरुलाई ५ दिनको अभिमुखीकरण प्रदान गरिसकिएको छ । यस्तै सर्वेक्षणका क्रममा स्वास्थ्य जाँच गर्ने साधन तथा उपकरण प्रदान गरिसकिएको छ ।

यो सेवामा औषधि व्यवस्थापन र पोषण परामर्श गरिनेछ । मानसिक र सामाजिक अवस्था बलियो बनाउन घरपरिवार भेटघाट तथा संवाद कार्यक्रम सञ्चालन हुनेछ। यस्तै, दीर्घ रोग नियन्त्रण गर्ने प्रयास गरिन्छ । आकस्मिक अवस्थाका लागि छिटो उपचार पाउने रिफरल प्रणाली विकास गरिन्छ । कार्यक्रमका उद्देश्यका विषयमा स्वास्थ्य विभागका प्रमुख दिपक के. सी. ले जानकारी दिए । यस्तै व्यायाम, मानसिक स्वास्थ्य, सरसफाइका विषयमा परामर्श दिइन्छ । यसरी संकलन गरिएको तथ्याङ्कका आधारमा भविष्यमा ज्येष्ठ नागरिकका जोखिम न्यूनीकरणका बजेट, योजना तथा कार्यक्रम तर्जुमालाई वास्तविक बनाउने महानगरको अपेक्षा छ ।

कार्यक्रमका फोकल पर्सन अस्पताल नर्सिङ् निरीक्षक कल्पना श्रेष्ठ भन्छिन्, ‘ज्येष्ठ नागरिकलाई सजिलै भेट्न र आवश्यकता अनुसार कुरा गर्ने वातावरणका लागि वडा कार्यालय र महिला स्वास्थ्य स्वयमसेविकासँग समन्वय गर्नेछौँ । उहाँहरुसँग ज्येष्ठ नागरिक रहनु भएको घरमा रहने वा छिमेकीबाट पनि सहयोग आवश्यक हुन्छ । यो सहयोग पाउने आशा गरेका छौँ ।’

प्रत्येक मतदाताले स्वतन्त्र, निष्पक्ष र भयरहित वातावरणमा मतदान गर्न पाउनुपर्छ: उपराष्ट्रपति यादव

काठमाडौं । उपराष्ट्रपति रामसहायप्रसाद यादवले आसन्न प्रतिनिधि सभा सदस्य निर्वाचनमा प्रत्येक मतदाताले स्वतन्त्र, निष्पक्ष र भयरहित वातावरणमा मतदान गर्न पाउने सुनिश्चितता गर्नुपर्ने बताए ।

शनिवार सिंहदरबारमा आयोजित एक कार्यक्रमलाई सम्बोधन गर्दै उनले यस्तो बताए । उनले आगामी फागुन २१ गते हुने प्रतिनिधि सभा सदस्यको निर्वाचनमा प्रत्येक मतदाताले स्वतन्त्र, निष्पक्ष र भयरहित वातावरणमा मतदान गर्न पाउने सुनिश्चितता संघीय लोकतान्त्रिक गणतन्त्रको मुख्य आधार भएको बताए ।

यसका लागि सञ्चारमाध्यमहरुको भुमिका महत्वपूर्ण रहेको बताए । उनले निर्वाचनसम्बन्धी सही सूचना प्रवाह, मतदाताको सचेतना अभिवृद्धि, शान्तिपूर्ण वातावरणमा निर्माणमा सञ्चारमाध्यमले योगदान गर्नुपर्नै बताए । पत्रकारितालाई लोकतन्त्रको आधारस्तम्भ बनाउँदै समावेशिता, समान अवसर र सबैको आवाजलाई प्रतिनिधित्व गर्ने जिम्मेवारी दृढतापूर्वक निर्वाह गर्न आग्रह गरे । सत्य, निष्पक्षता, जनमुखी दृष्टिकोणलाई आत्मसात गर्दै राष्ट्र निर्माण लाग्न पनि आह्वान गरे ।

उनले भने, ‘आगामी फागुन २१ गते हुने प्रतिनिधि सभा सदस्यको निर्वाचनमा प्रत्येक मतदाताले स्वतन्त्र, निष्पक्ष र भयरहित वातावरणमा मतदान गर्न पाउने सुनिश्चितता संघीय लोकतान्त्रिक गणतन्त्रको मुख्य आधार हो । यसका लागि सञ्चारमाध्यमहरुको भुमिका महत्वपूर्ण छ । निर्वाचनसम्बन्धी सही सूचना प्रवाह, मतदाताको सचेतना अभिवृद्धि, शान्तिपूर्ण वातावरणमा निर्माणमा सञ्चारमाध्यमले योगदान गर्नुपर्छ । पत्रकारितालाई लोकतन्त्रको आधारस्तम्भ बनाउँदै समावेशिता, समान अवसर र सबैको आवाजलाई प्रतिनिधित्व गर्ने जिम्मेवारी दृढतापूर्वक निर्वाह गरौँ । सत्य, निष्पक्षता, जनमुखी दृष्टिकोणलाई आत्मसात गर्दै राष्ट्र निर्माणमा निर्वाह गरौँ ।’

उनले डिजिटल माध्यममार्फत जनतासामु पुग्नुपर्ने आजको आवश्यकता रहेको बताए । राष्ट्रको आवाजलाई सशक्त बनाउनु सञ्चारमाध्यमहरुको प्रमुख दायित्व भएको बताए ।

अपाङ्गतामैत्री पूर्वाधारतर्फ वागमती प्रदेशको कदम, नमूना पालिका विकास गर्ने योजना

वागमती प्रदेश सरकारले प्रदेशभित्र निर्माण हुने सबै सार्वजनिक भौतिक संरचनाहरूलाई पूर्ण रूपमा अपाङ्गतामैत्री र सबै नागरिकको सहज पहुँचयोग्य बनाउन ‘सार्वजनिक पूर्वाधारमा सर्वसुलभ (युनिभर्सल) डिजाइन’ निर्देशिका बनाउने प्रक्रिया औपचारिक रूपमा शुरु गरेको छ ।

प्रदेशको भौतिक पूर्वाधार विकास मन्त्रालयले सोमबार हेटौंडामा आयोजना गरेको विशेष कार्यशाला तथा कार्यदलको पहिलो बैठकसँगै यो प्रक्रिया अघि बढेको हो । सरकारले तत्काल मन्त्रिपरिषद्बाट निर्देशिका जारी गरी कार्यान्वयनमा लैजाने तयारी गरेको छ । यसका लागि मन्त्रालयले सीआरएस नेपालसँग प्राविधिक सहयोगसम्बन्धी सम्झौतासमेत गरेको छ । कार्यक्रममा बोल्दै भौतिक पूर्वाधार विकास मन्त्री डा. दिनेशचन्द्र देवकोटाले संसदबाट ऐन निर्माणको प्रक्रिया लामो हुने भएकाले विकास निर्माणलाई रोक्न नहुने बताए । उनले भने, “संसदबाट ऐन बन्न समय लाग्न सक्छ, तर विकास रोकिँदैन। हामी तत्काल मन्त्रिपरिषद्बाट ‘युनिभर्सल डिजाइन निर्देशिका’ पास गरेर सार्वजनिक संरचनालाई अपाङ्गतामैत्री र सर्वसुलभ बनाउने कामको थालनी गर्छौँ ।” 

उनले निर्देशिकाको मस्यौदा जतिसक्दो चाँडो तयार गर्न निर्देशनसमेत दिएका छन् ।

मन्त्री डा. देवकोटाले वागमती प्रदेशका ११९ पालिकामध्येबाट छनौट गरी नमूना काम गर्न सकिने बताए। “आगामी आर्थिक वर्षको बजेटमा ५ देखि १० करोड रुपैयाँ विनियोजन गरेर प्रदेशका एक वा दुईवटा पालिकालाई पूर्णतः समावेशी र युनिभर्सल डिजाइनयुक्त ‘नमूना पालिका’ का रूपमा विकास गर्नेछौँ,” उनले भने । 

विगतको पाठ्यक्रममा ‘युनिभर्सल डिजाइन’ को विषय समावेश नहुँदा पुराना इन्जिनियरहरूमा ज्ञानको अभाव रहेको भन्दै मन्त्री देवकोटाले सहकार्य गर्दै अघि बढ्नुपर्नेमा जोड दिए । उनले भने, “हिजो हामीले पढ्दा यो विषय कोर्समै थिएन, जसले गर्दा डिजाइनमा त्रुटिहरू भए । प्राविधिकहरूसँग सीप छ तर भोगाइ र व्यवहारिक ज्ञान अधिकारकर्मी साथीहरूसँग छ। अब यी दुवै पक्षलाई जोडेर पुल्चोक क्याम्पसजस्ता प्राज्ञिक संस्थासँग सहकार्य गर्दै अघि बढ्नुपर्छ ।”

साथै उनले सरकारी काममा अपनत्व बढाउन अबका बैठकहरू मन्त्रालयको कोठामा मात्र सिमित नराखी सरोकारवाला संघ–संस्थाहरूकै कार्यालयमा गएर गर्ने नयाँ अभ्यासको प्रश्तावसमेत गरे ।

छलफलमा प्रदेश सांसद लक्ष्मी शर्माले हालसम्म बनेका धेरै संरचनाहरू देखावटी मात्र भएको भन्दै चिन्ता व्यक्त गरीन् । ह्वीलचियरको लोगो राख्दैमा संरचना अपाङ्गतामैत्री नहुने भन्दै उनले भनिन्, “युनिभर्सल डिजाइनमा बनेको भनिएको संसद् भवन जलेपछि अहिलेको अस्थायी संरचनामा रोस्टममा उक्लिन नसक्दा मैले तलैबाट बोल्नुपर्यो । अब नक्शा पास गर्दा नै मापदण्ड पूरा नभए पास नगर्ने व्यवस्था हुनुपर्छ ।”

मन्त्रालयका सचिव ईश्वरचन्द्र मरहट्टाले विज्ञहरूको सुझावलाई आत्मसात गर्दै तत्कालका लागि कार्यालयहरूमा सांकेतिक सुधार सुरु गर्ने र आगामी बजेटमा यसलाई नीतिगत रूपमै समेट्ने प्रतिवद्धता व्यक्त गरे । सीआरएस नेपालका प्रतिनिधिहरूले पनि विज्ञता र प्राविधिक सहयोग उपलब्ध गराउन संस्था प्रतिवद्ध रहेको बताएका छन् ।
निर्देशिकाको मस्यौदा तयार गर्न आयोजित पहिलो कार्यशालामा विज्ञ तथा सरोकारवालाहरूले महत्त्वपूर्ण सुझाव दिएका छन् ।

पुल्चोक क्याम्पस आर्किटेक्चर विभागका उप–प्राध्यापक डा. विषय सिंहले भौतिक संरचना मात्र नभई सूचना प्रणाली पनि अपाङ्गतामैत्री हुनुपर्नेमा जोड दिए । उनले ¥याम्प र पार्किङको सही स्थान तथा सूचना पाटी स्पष्ट नहुँदा प्रयोगकर्ता अलमलमा पर्ने गरेको भन्दै समावेशी डिजाइनको वकालत गरे ।

त्यस्तै, विज्ञ तथा कानूनविद् सुदर्शन सुवेदीले अब बन्ने पूर्वाधारहरू शारीरिक अपाङ्गता भएका व्यक्तिका लागि मात्र नभई बौद्धिक तथा सिकाइसम्बन्धी अपाङ्गता भएकाहरूका लागि पनि मैत्री हुनुपर्ने बताए । उहाँले सार्वजनिक स्थलमा ‘क्वाइट रुम’ (शान्त कक्ष) र सरल भाषामा सूचनाहरू राख्नुपर्ने सुझाव पनि दिए।

सीआरएस नेपालका प्रतिनिधि डा. विकास पौडेलले विज्ञहरूको समूह जुटाउन र प्राविधिक सहयोग गर्न प्रतिवद्ध रहेको बताए ।
डा. पौडेलले भने, “हामीसँग उपलब्ध विज्ञताको उच्चतम प्रयोग गर्दै र अपुग भएमा बाहिरबाट समेत विज्ञहरू जुटाएर मन्त्रालयको यो अभियानलाई सफल बनाउन सहयोग गर्नेछौँ । अपाङ्गता समावेशी पूर्वाधार निर्माणमा हाम्रो संस्थागत प्रतिबद्धता र सहयोग निरन्तर रहनेछ ।”
कार्यशालाबाट प्राप्त सुझावहरूका आधारमा निर्देशिकाको मस्यौदा तयार गरिने कार्यदलका संयोजक तथा मन्त्रालयका महाशाखा प्रमुख भूपेन्द्र यादवले जानकारी दिए ।उनले भने, “पहिलो कार्यशालाबाट प्राप्त सुझाव र सीआरएससँगको सहकार्यमा विज्ञ टोलीले मस्यौदा तयार गर्नेछ। सो मस्यौदा मन्त्रिपरिषद्बाट स्वीकृत गराएर कानूनी मान्यता दिई प्रदेशका सबै सार्वजनिक पूर्वाधारमा अनिवार्य लागू गरिनेछ ।”

उनले उक्त मस्यौदा प्रदेशका सबै सार्वजनिक पूर्वाधारमा अनिवार्य लागू गरिने बताए ।

ललितपुर-२: रास्वपालाई जगदीशको भर, इतिहास जोगाउने एमालेको प्रयास

काठमाडौं । उपत्यकाको परम्परागत रूपमा कम्युनिष्टहरूको बलियो आधार क्षेत्र मानिने ललितपुर–२ मा पूर्व सूचना तथा सञ्चारमन्त्री जगदिश खरेलले उम्मेदवारी दिएपछि यहाँको चुनावी माहोल थप चर्किएको छ। यसपटक ललितपुर–२ मा राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा) बाट जगदीश खरेल, नेपाली काँग्रेसबाट प्रेमकृष्ण महर्जन, नेकपा एमालेबाट प्रेमबहादुर महर्जन र नेपाल कम्युनिष्ट पार्टीबाट राजेन्द्र अमात्य उम्मेदवार बनेका छन्।

२०७९ सालको प्रतिनिधिसभा निर्वाचनमा एमालेका प्रेमबहादुर महर्जन विजयी भएका थिए। त्यतिबेला उनका मुख्य प्रतिस्पर्धी सुदिन शाक्य रहेका थिए। लौरो चिन्ह भएको हाम्रो नेपाली पार्टीबाट उम्मेदवार बनेका शाक्यले ८ हजार ८८६ मत पाए भने महर्जनले १५ हजार २५ मत प्राप्त गरी निर्वाचित भएका थिए। सो निर्वाचनमा रास्वपा ८ हजार ६६६ मतसहित तेस्रो स्थानमा थियो।

पहिलोपटक निर्वाचनमा सहभागि हुँदै एमालेको बलियो जनाधारलाई चुनौती दिएको रास्वपाले यसपटक चर्चित अनुहारका रूपमा जगदीश खरेललाई अगाडि सारेको छ। २५ वर्ष लामो पत्रकारिता जीवन छाडेर राजनीतिमा प्रवेश गरेका खरेलको ‘फेस सेल’ मजबूत भएमा रास्वपा यस क्षेत्रको राजनीतिक समीकरण उल्ट्याउन सक्ने मूल्यांकन गरिन्छ। तर, जेनजी आन्दोलनपछि बनेको नागरिक सरकारमा मन्त्री बनेका खरेलले रास्वपा प्रवेश गर्दै उम्मेदवार बनेपछि यसमाथि उठ्ने प्रश्नको जवाफ दिनुपर्ने छ । 

खरेललाई काँग्रेसका उम्मेदवार प्रेमकृष्ण महर्जनले यसपटक कडा चुनौती बन्न सक्ने स्थानीयको धारणा छ।

स्थानीयवासीका अनुसार प्रेमकृष्ण महर्जन स्थानीय तहमा प्रभाव र राम्रो जनमत भएका नेता हुन्। अघिल्लो चुनावमा पाँचदलीय गठबन्धनलाई पराजित गर्दै भारी मतान्तरले विजयी भएको एमाले पनि यसपटक जित दोहोर्याउने रणनीतिमा छ। यस्तो अवस्थामा रास्वपाका लागि सहज विजयको वातावरण तयार नभएको विश्लेषण गरिन्छ।

२०४८ यताका सातवटा संसदीय निर्वाचनमध्ये ६ पटक कम्युनिष्ट उम्मेदवार विजयी भएका छन्। एक पटक मात्र काँग्रेसले जित हात पारेको छ। रोचक कुरा के भने—जित निकाल्ने सातै जना उम्मेदवार नेवार समुदायका रहेका छन्। विशेषतः २०५६ सालयताका सबै विजेताहरू महर्जन नै छन्। २०४८ सालको आम निर्वाचनमा एमालेका सिद्दिलाल सिंहले काँग्रेसका मार्सल जुलुम शाक्यलाई पराजित गर्दै २७ हजार २०२ मत प्राप्त गरेका थिए। त्यसपछि २०५१ को मध्यावधि निर्वाचनमा सिंहले पुनः काँग्रेसका चन्द्र महर्जनलाई हराए।

२०५६ सालमा एमालेका कृष्णलाल महर्जन विजयी भए। उनले काँग्रेसका जगतराज्य शाक्यलाई १६ हजार १६९ मतले पराजित गरे। शाक्यले १४ हजार ८७८ मत पाएका थिए। २०६४ को पहिलो संविधानसभा निर्वाचनमा राजकाजी महर्जन १७ हजार ८८ मतसहित विजयी भए भने काँग्रेसका चन्द्र महर्जन १६ हजार ३९२ मतसहित दोस्रो भए। २०४८ देखि निरन्तर पराजय भोगिरहेको काँग्रेसले २०७० को दोस्रो संविधानसभा निर्वाचनमा पहिलो विजय हात पार्यो। अघिल्लो निर्वाचनका प्रत्यासी चन्द्र महर्जनले यसपटक काँग्रेसलाई ललितपुर–२ मा ऐतिहासिक जित दिलाए। उनले २३ हजार २३१ मत पाए भने उनका नजिकका प्रतिद्वन्द्वी सरोज डंगोलले १२ हजार ५९ मत पाएका थिए।

फेरिएको राजनीतिक समीकरणबीच २०७४ को प्रतिनिधिसभा निर्वाचनमा एमालेले पुनरागमन गर्‍यो। कृष्णलाल महर्जनले काँग्रेसका चन्द्र महर्जनलाई २७ हजार ७१३ मतसहित पराजित गरे। चन्द्र महर्जनले १६ हजार ९४५ मत पाएका थिए।

यसपटक नेकपा माओवादीबाट अष्टराज बज्राचार्य, नेपाल मजदूर किसान पार्टीबाट चिरीमैयाँ महर्जन, प्रगतिशील लोकतान्त्रिक पार्टीबाट कृष्ण महर्जन प्रतिस्पर्धामा छन्। राष्ट्रिय मुक्ति पार्टीका डोलेन्द्रराज भट्टराई, नेकपा संयुक्तका रमेश आचार्य तथा उज्यालो नेपाल पार्टीका राजाराम तण्डुकारले पनि उम्मेदवारी दर्ता गराएका छन्।

राप्रपा तर्फबाट रघुबर राज थापा उम्मेदवार बनेका छन्। स्वतन्त्र तर्फ उमंग केसी, बाबुराज बज्राचार्य, रविराज पौडेल, ओमराज बज्राचार्य, रवीन्द्र अमात्य, मंगलकृष्ण श्रेष्ठ र कृष्ण खड्काले प्रतिस्पर्धा जनाएका छन्। त्यसैगरी, मंगल नेसनल अर्गनाइजेशनबाट कृष्ण महर्जन, श्रम संस्कृति पार्टीबाट सरोज राई, जसपा नेपालबाट रिहीणी कस्ती, आम जनता पार्टीबाट लखिन्द्र कुमार साह र नेसनल रिपब्लिक नेपालबाट खेमप्रसाद श्रेष्ठ उम्मेदवार बनेका छन्। कुल २३ जना उम्मेदवारले प्रतिस्पर्धा गरिरहेको ललितपुर–२ मा यसपटक धेरै नयाँ अनुहार देखिएका छन्। राजनीतिक दृष्टिले संवेदनशील मानिने यो क्षेत्रमा बहुकोणीय प्रतिस्पर्धाले चुनावी माहोल झनै रोचक बनेको छ।

रवि–बालेन एउटा गाडीका दुई पाङ्ग्रा, बालेनको क्रेजले रवि गुमनाम छैनन् : राजुनाथ पाण्डे (भिडियो)

काठमाडौं । राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा)का सभापति रवि लामिछाने वरिष्ठ नेता बालेन्द्र शाह (बालेन) पार्टी राजनीतिमा सक्रिय भएपछि छायाँमा परेको टिप्पणीलाई बालेनकै निकटस्थ मानिने राजुनाथ पाण्डेले अस्वीकार गरेका छन् ।

उनले रवि र बालेन एउटै गाडीका दुई पाङ्ग्रा भन्दै दुई नेता बिना रास्वपा अघि बढ्न नसक्ने जनाउ दिए ।

उनले भने, ‘हाम्रो पार्टी सभापति उपचारको क्रममा हुनुहुन्छ । पार्टी सभापतिज्यू र वरिष्ठ नेता एक हुनुहुन्छ, एउटा गाडीका दुई पाङ्ग्रा हुुन् । यसमा भ्रम छरेर खेती नगर्नु हुन अनुरोध छ ।’

यही ५ माघमा सभापति लामिछानेको खुट्टामा चोट लागेको थियो । त्यस दिन उनी जनकपुरमा आयोजित पार्टीको चुनावी सभालाई सम्बोधन गर्न गएका थिए ।

त्यसबेला खुट्टामा चोट लागे पनि उनी आफ्नो चुनाव क्षेत्रमा केही दिन सक्रिय रहे ।

तर, खुट्टा झन् झन् दुख्दै गएपछि उनी अस्पताल पुगेका थिए, जहाँ उनलाई चिकित्सकले ‘सेलुलाइटिस’बाट संक्रमित भएको बताए ।

त्यसको उपचार गरेर लामिछानेको बिहीबार डिस्चार्ज भएको छ । तर, कतिपयले भने बालेनको क्रेजले सभापति रवि छायाँमा परेको टिप्पणी गरेका थिए ।

 

गगनको ‘प्रियतावादी’ अभिव्यक्ति : पार्टीहरूले गठबन्धनको फोहोरी राजनीति नगरुन् भन्ने छ (भिडियो)

काठमाडौं । राष्ट्रियसभा निर्वाचनमा नेकपा एमाले र जनता समाजवादी पार्टी (जसपा)सँग चुनावी गठबन्धन गरेको नेपाली कांग्रेसका सभापति गगनकुमार थापाले अस्वाभाविक रूपमा गठबन्धनविरोधी अभिव्यक्ति दिएका छन् ।

विशेष महाधिवेशनबाट पार्टी सभापति भएपछि थापाले यही ११ माघमा भएको राष्ट्रियसभा निर्वाचनमा एमाले र जसपासँगको गठबन्धनलाई निरन्तरता मात्रै दिएनन्, सबै उम्मेदवारलाई मत लगाउन लगाएर जिताए ।

गठबन्धन गरेर चुनाव लडेको साता दिन नबित्दै थापाले फेरि गठबन्धनविरोधी अभिव्यक्ति दिएका हुन् ।

उनले भने, ‘पार्टीहरूले फोहोरी गठबन्धनको राजनीति नगरुन् भन्ने छ । सरकारमा टिक्नका लागि नाजायज सम्बन्धहरू नगरुन् भन्ने छ,’ उनले भने, ‘पार्टीका नेताहरूको जीवन पारदर्शी बनियोस् भन्ने छ, पार्टीमा नेता र कार्यकर्ताको सम्बन्ध मालिक र श्रमिकको जस्तो नहोस् भन्ने छ ।’

सभापति थापा यसअघि तत्कालीन कांग्रेस सभापति शेरबहादुर देउवाले नेकपा माओवादी केन्द्रसँग चुनावी र सत्ता गठबन्धन गर्दा होस् या नेकपा एमालेसँग सत्ता गठबन्ध गर्दा सर्वाधिक विरोध गर्थे ।

तर, गत वर्ष भएको स्थानीय तह उपनिर्वाचनमा तत्कालीन माओवादीविरुद्ध गठबन्धन गर्दा होस् वा एक साताअघि एमाले र जसपासँग चुनावी गठबन्धन गर्दा मौन रहे ।

साता दिनपछि फेरि गठबन्धनको विरोध गर्दै थापाले ‘प्रियतावादी’ बन्ने प्रयास गरेका छन् ।

स्टन्ट गरेर प्रणाली सुधार हुँदैनः गगन थापा

 काठमाडौं। नेपाली काँग्रेसका सभापति गगन थापाले प्रणालीमा सुधार गर्न सही कानुन बनाउनुपर्ने बताएका छन् ।

शनिवार काठमाडौं निर्वाचन क्षेत्र नम्बर ४ पार्टी कार्यकर्ताहरुसँगको भेटघाटका क्रममा उहाँले स्टन्ट गरेर सुधार गर्न नसकिने बताएका हुन् । उनले सार्वजनिक संस्थाहरूमा हुने आर्थिक कारोबारलाई पारदर्शी बनाउन स्टन्ट र चटक देखाएर नभई सही कानून र प्रक्रिया निर्माण गरेर मात्र सम्भव हुने पनि बताए ।

सभापति थापाले नेपाली काँग्रेस प्रणाली र प्रक्रियामार्फत सुधार गर्ने कुरामा विश्वास राख्ने पार्टी भएको पनि उल्लेख गरे । विश्वविद्यालय तथा संवैधानिक निकायमा हुने भागबण्डाको अन्त्य गर्ने दाबी गर्दै  निजामती कर्मचारीमा हुने राजनीतिकरणको पनि बन्द गर्ने उनको भनाई छ ।

‘हाम्रा सार्वजानिक संस्थाहरुबाट, निकायहरुबाट हुने कारोबारमा कुनै पनि आर्थिक लेनदेन नहोस् भन्ने कुरा हामी सबैले चाहेका छौँ नी  तर त्यसको परिणाम आउनको निम्ति जादु गर्छु, चटक गर्छ, डण्डा बोकेर जान्छु, म स्टन्ट देखाउँछु भनेर हुँदैन । सिष्टम बनाउनुपर्नेछ । ठीक कानुनहरु बनाउनुपर्नेछ, प्रक्रियाहरु बनाउनुपर्नेछ । काँग्रेस यो सिष्टम बनाउने कुरामा विश्वास गर्छ, प्रक्रियाहरु बनाउने कुरामा विश्वास गर्छ । हामी यहाँबाट परिणाम दिन चाहन्छौँ । हामी सबै ठाउँमा जहाँ पार्टीले हस्तक्षेप गरेको छ, चाहे विश्वविद्यालयमा भागवण्डा गरेको होस्, चाहे संवैधानिक निकायमा भागबण्डा गरेको होस् । चाहे निजामति कर्मचारीको राजनितिककरण गरेको होस् । हामी सबै कुराहरु बन्द गर्छौ । यो काँग्रेसको संकल्प हो ।’  थापाले भने ।

उनले सुधार र सुशासनमार्फत परिणाम दिन काँग्रेस प्रतिबद्ध रहेको पनि बताए ।

 

देशको विकासका लागि नीति निर्माणमा प्राथमिकता: एमाले उम्मेदवार ढुंगेल

रामेछाप। फागुन २१ गते हुने प्रतिनिधि सभा निर्वाचनका लागि नेकपा (एमाले) रामेछापका उम्मेदवार माधव ढुङ्गेलले रामेछाप जिल्ला र समग्र देशको विकास तथा समृद्धिका लागि आवश्यक नीति निर्माण र त्यसअनुसारका कानुन बनाउनु आफ्नो प्रमुख प्राथमिकता रहेको बताएका छन्।

शनिबार बिहान नेकपा (एमाले) रामेछापकाे प्रचार तथा प्रकाशन विभागले मन्थलीमा आयोजना गरेको पत्रकार भेटघाट कार्यक्रममा उनले आगामी निर्वाचनमा एमाले र आफूलाई मत दिनुपर्ने आधारबारे स्पष्ट धारणा राखेका हुन् । उम्मेदवार ढुङ्गेलले देशमा राजनीतिक स्थिरता, विकास, समृद्धि र दिगोपन सुनिश्चित गर्न नेकपा (एमाले) नेतृत्वको सरकार आवश्यक रहेको उल्लेख गरे। उनका अनुसार मुलुकलाई स्थायित्वको मार्गमा अघि बढाउन एकल नेतृत्वको सक्षम सरकार गठन अपरिहार्य छ।

कार्यक्रममा उनले भदौ २३ र २४ गते भएका विध्वंस र विनाशका घटनाबारे पनि टिप्पणी गर्दै त्यस्ता घटना कुनै नेपालीले गर्न नसक्ने बताए। उनले देशमा सुरक्षाको प्रत्याभूति दिलाउन तथा यस्ता गतिविधि रोक्न एमाले नेतृत्वको सरकार आवश्यक रहेको धारणा व्यक्त गरे ।

उम्मेदवार ढुङ्गेलले रामेछाप जिल्ला कृषि, पर्यटन, जलस्रोत लगायतका क्षेत्रमा निकै धनी रहेको उल्लेख गर्दै यी सम्भावनालाई व्यावसायिक रूपमा विकास गर्ने योजना अघि सारेका छन्। उनले कृषि र पर्यटन क्षेत्रलाई व्यवस्थित र व्यवसायिक बनाउने, स्थानीय उत्पादनलाई बजारसम्म पुर्‍याउने र रोजगारी सिर्जना गर्ने नीति निर्माणमा आफू निरन्तर लाग्ने बताए।

त्यसैगरी उनले रामेछापका जलस्रोतबाट प्राप्त हुने रोयल्टी रामेछापका जनताले नै पाउने व्यवस्था सुनिश्चित गर्न आवश्यक कानुन बनाउन प्रतिनिधि सभामा पहल गर्ने प्रतिबद्धता जनाए। विदेश पलायन भएका युवालाई देशमा फर्किएर काम गरेर बस्ने वातावरण बताउनु आफ्नाे प्राथिमक कार्य बनेकाे उनले स्पष्ट पारे ।

उम्मेदवार ढुङ्गेलले आफू निर्वाचन जितेर प्रतिनिधि सभामा पुगेपछि रामेछाप र रामेछापवासीको शिर झुक्न नदिने दाबी गरे। उनले जनताको विश्वासलाई सम्मान गर्दै जिल्लाको विकासका लागि दृढतापूर्वक काम गर्ने प्रतिबद्धता व्यक्त गरे।

उनले आफू पहिलो पटक निर्वाचनमा सहभागी हुन लागेको उल्लेख गर्दै नयाँ सोच र खोज गर्ने युवाहरूको मागलाई आफ्नो उपस्थितिले सम्बोधन गर्ने विश्वास दिलाए। उनले रामेछापवासीलाई एक पटक आफूलाई जाँचेर हेर्न आग्रह गर्दै विकास र समृद्धिको यात्रामा साथ दिन तथा आफूलाई निर्वाचित गर्न हार्दिक अनुरोध गरे।

अमेरिकी सैन्य गतिविधिबारे इरान र अजरबैजानका विदेशमन्त्रीहरूकाे संवाद

एजेन्सी- इरान र अजरबैजानका विदेशमन्त्रीहरूले अमेरिकी सैन्य गतिविधि र क्षेत्रीय सुरक्षाबारे संवाद गरेका छन् । जसमा अजरबैजानले आफ्नो भूमि इरान विरुद्ध प्रयोग हुन नदिने प्रतिवद्धता जनाएको छ ।

इरानी विदेशमन्त्री सैयद अब्बास अराघची र उनका अजरबैजानी समकक्षी जेहुन बायरामोभले अमेरिकी सैन्य निर्माणका कारण उत्पन्न क्षेत्रीय तनावका बारेमा विचार आदानप्रदान गरेका हुन् । दुवै देशका परराष्ट्र मन्त्रालयकाअनुसार टेलिफोन वार्तामा अराघचीले क्षेत्रीय विकास, अमेरिकी विनाशकारी हस्तक्षेपबाट उत्पन्न खतरा र इजरायलका दमनकारी कार्यहरूको बारेमा व्याख्या गरेका थिए ।

शान्ति र स्थिरताका विरुद्धका खतराहरूको सामना गर्न सबै क्षेत्रीय राष्ट्रहरूको सामूहिक जिम्मेवारी रहेको कुरामा जोड दिएका छन् । बायरामोभले अजरबैजानले छिमेकी इरान वा अन्य कुनैपनि देश विरुद्ध सैन्य कारबाहीका लागि आफ्नो हवाई क्षेत्र वा भूमि प्रयोग गर्न कहिल्यै अनुमति नदिने कुरामा दृढताका साथ पुनः पुष्टि गरेका छन् । विवादहरू अन्तर्राष्ट्रिय कानून बमोजिम वार्ता र कूटनीतिबाट मात्र सम्बोधन गरिनुपर्ने कुरामा जोड दिएका छन् । दुवै पक्षले आपसी सम्बन्ध र सहयोग सुदृढ गर्न पनि सहमति जनाएका छन् ।

काठमाडौं–तराई द्रुतमार्गः साढे आठ वर्षको पर्खाइबीच सुरुङ र अग्ला पुलमा देखियो रहरलाग्दो प्रगति

काठमाडौं। मुलुकको संघीय राजधानी काठमाडौंलाई तराई–मधेससँग जोड्ने सबभन्दा छोटो र रणनीतिक महत्व बोकेको राष्ट्रिय गौरवको आयोजना ‘काठमाडौं–तराईरमधेस द्रुतमार्ग’ निर्माणले लामो सुस्ततापछि अब लय समातेको देखिन्छ । आयोजनाको जिम्मेवारी नेपाली सेनाले सम्हालेको साढे आठ वर्ष र निर्माण कार्य विधिवत रूपमा शुरु भएको साढे चार वर्षको सेरोफेरोमा आइपुग्दा आयोजनाले ४५ दशमलव १६ प्रतिशत भौतिक प्रगति हासिल गरेको छ । जनस्तरमा आठ वर्ष बित्दा पनि आधा काम नसकिएको भन्दै आलोचना भइरहँदा निर्माण स्थलमा ठडिएका गगनचुम्बी पुल र पहाड छिचोल्दै बनेका सुरुङमार्गले भने विकासको एक भव्य र आशालाग्दो तस्बिर पेश गर्न थालेका छन् ।

आयोजनाको समग्र भौतिक प्रगति ४५ प्रतिशतको हाराहारीमा रहे पनि फिल्डमा देखिने गरी भएको मुख्य परिवर्तन भनेको सुरुङमार्ग र विशेष प्रकृतिका पुलहरू हुन् । कान्ति लोकपथ हुँदै यात्रा गर्ने जो कोहीका लागि मकवानपुरको धेद्रे र लेनडाँडा क्षेत्रमा निर्माण भएका विशाल संरचनाहरू अहिले आकर्षणको केन्द्रबिन्दु बनेका छन् । यहाँ ८२ मिटर अग्ला पुलका पिलरहरू ठडिएका छन्, जसले टाढैबाट हेर्दा पनि विकासको नयाँ मानक स्थापित गरेको भान हुन्छ । धेद्रे सुरुङको मुखैमा जितपुर खोलामाथि बनाइएका समानान्तर दुई पुल र लेनडाँडा सुरुङतर्फ जाने चालिसे खोलामाथिका पुलहरू निर्माणको अन्तिम चरणमा पुगेका छन् । करिव ३०० मिटरभन्दा लामा यी पुलहरूमा अबको केही समयभित्रै सवारी साधन गुड्ने सम्भावना देखिएको छ ।

फास्ट ट्रयाकको सबैभन्दा जटिल मानिने सुरुङ खन्ने कार्यमा पछिल्लो समय उल्लेख्य ‘ब्रेक थ्रु’ हासिल भएको छ । आयोजना अन्तर्गत कुल १०।९७९ किलोमिटर लम्बाईका सात वटा सुरुङहरू रहनेछन् । तीमध्ये मकवानपुरस्थित १।६९१ किलोमिटर लामो धेद्रे र १।६२६ किलोमिटर लामो लेनडाँडा सुरुङको ‘ब्रेक थ्रु’ भइसकेको छ । हाल यी सुरुङभित्र फिनिसिङको काम तिब्र गतिमा भइरहेको छ । त्यस्तै, नेपालकै ठूलो यातायात सुरुङ मानिएको ३।४५५ किलोमिटर लामो महादेवटार सुरुङमार्गको खन्ने काम पनि ७० प्रतिशत सकिएको छ । करिव २ हजार ३ सय ४८ मिटर खनिसकिएको यो सुरुङलाई आगामी असार मसान्तभित्र वारपार ९ब्रेक थ्रु० गराउने लक्ष्यका साथ नेपाली सेना र निर्माण व्यवसायीहरू अहोरात्र खटिएका छन् । यसबाहेक चन्द्राम भीर, सिसौटार, देवीचौर र मौरीभीरमा पनि सुरुङ निर्माणको काम विभिन्न चरणमा अघि बढिरहेको छ। नेपाली सेनाका प्राविधिकहरूकाअनुसार चालू आर्थिक वर्षभित्रै थप दुई जोडी सुरुङ छिचोल्ने योजना रहेको छ ।

सर्वसाधारणले २०७४ सालको वैशाखमा सरकारले नेपाली सेनालाई जिम्मा लगाएदेखि नै समय गणना गरिरहेका छन् । उनीहरूको दृष्टिमा आठ वर्ष बितिसक्दा पनि प्रगति आधा नहुनु सुस्तताको प्रमाण हो । तर आयोजना निर्माणको जिम्मा पाएको नेपाली सेनाको तर्क भने फरक छ । सेनाकाअनुसार २०७४ सालमा जिम्मा पाए पनि शुरुवाती समय विस्तृत परियोजना प्रतिवेदन ९डीपीआर० निर्माण, कन्सल्ट्यान्ट छनोट र अन्तर्राष्ट्रिय ठेक्का प्रक्रियामा खर्च भएको थियो । पुरानो डीपीआरले काम नचल्ने भएपछि सेनाले नयाँ सिराबाट डीपीआर बनाउनुपर्‍यो, जसमा सुरुङमार्गको लम्बाइ थपियो र रेखांकनमा केही परिमार्जन गरियो । मन्त्रिपरिषद्बाट डीपीआर स्वीकृत गराएर २०७८ जेठ ३१ गतेबाट मात्रै विधिवत रूपमा निर्माण कार्य शुरु गरिएको सेनाको दाबी छ । यस हिसावले फिल्डमा काम शुरु भएको साढे चार वर्ष मात्र भएको सैनिक अधिकारीहरू बताउँछन् । भौगोलिक जटिलता, पहिरोको जोखिम र कोभिड महामारीजस्ता कारणले पनि शुरुवाती चरणमा काममा बाधा पुगेको थियो ।

ठूला पूर्वाधार निर्माण गर्दा वन विनाश हुने र पारिस्थितिक प्रणालीमा असर पर्ने भन्दै वातावरणविद्हरूले निरन्तर चिन्ता व्यक्त गर्दै आएका छन् । यसको जवाफमा नेपाली सेनाले पुनःरोपण र सामुदायिक वनलाई बिरुवा हस्तान्तरणको तथ्यांक सार्वजनिक गरेको छ । सेनाका अनुसार हालसम्म आयोजना प्रभावित क्षेत्र वरपर ७ लाख ५० हजार नयाँ बिरुवा रोपिएको छ। तीमध्ये १ लाख ५१ हजार बिरुवा हुर्काएर विभिन्न सामुदायिक वन उपभोक्ता समूहलाई हस्तान्तरण गरिएको छ । जसलाई सेनाले पर्यावरणीय सन्तुलनका लागि चालिएको महत्वपूर्ण कदमका रूपमा प्रश्तुत गरेको छ । यद्यपि, वातावरणविद्हरूले भने द्रुतमार्गले लामो अवधिमा वन्यजन्तुको आवागमन, स्थानीय जलस्रोत र भू–क्षयमा पार्ने प्रभावबारे अझ गम्भीर वैज्ञानिक अध्ययन र दीर्घकालीन अनुगमन आवश्यक रहेको औंल्याएका छन् ।
आर्थिक पाटोतर्फ हेर्दा, राष्ट्रिय गौरवको यस आयोजनाको निर्माण लागत करिव २ खर्ब ११ अर्ब ९३ करोड रुपैयाँ अनुमान गरिएको छ, जसमध्ये हालसम्म करिव ८३ अर्ब रुपैयाँ खर्च भइसकेको छ । आयोजनाको वित्तीय प्रगति ४५।३३ प्रतिशत पुगेको छ । ठेक्का प्रक्रिया, डिजाइन परिमार्जन र मुद्रास्फीतिजस्ता तत्वले अन्तिम लागतमा थप दबाब सिर्जना गर्ने सम्भावना विज्ञहरूले देखाइरहेका छन् । तर सेनाले तोकिएको बजेटभित्रै आयोजना सम्पन्न गर्ने दाबी दोहोर्‍याउँदै आएको छ ।

द्रुतमार्गको निजगढ र मकवानपुर खण्डमा कामले तिब्रता पाए पनि काठमाडौंतर्फको प्रवेशबिन्दु ९जिरो प्वाइन्ट० मानिने ललितपुरको खोकना क्षेत्रमा भने अन्योल कायमै छ । यहाँको ६।५ किलोमिटर खण्डमा जग्गा अधिग्रहण, मुआब्जा विवाद र सांस्कृतिक सम्पदा संरक्षणको विषयले निर्माण कार्य ठप्प प्रायः छ । स्थानीय बासिन्दाले स्मार्ट सिटी, बाहिरी चक्रपथ र द्रुतमार्गजस्ता ठूला आयोजनाहरू एकै ठाउँमा थुपार्दा ऐतिहासिक बस्ती र पुरातात्विक सम्पदा मासिने भन्दै विरोध गर्दै आएका छन् । यही विवादका कारण खोकना खण्डमा पर्ने ४ वटा पुलको निर्माण शुरु हुन सकेको छैन भने इन्टरचेन्ज र अन्य संरचनाको काम पनि रोकिएको छ ।

यसै सन्दर्भमा, प्रधानमन्त्री सुशीला कार्कीले हालै खोकना क्षेत्रको स्थलगत निरीक्षण गर्दै समस्या समाधानका लागि कडा निर्देशन दिनुभएको छ । विकास निर्माण गर्दा धार्मिक विश्वास र सांस्कृतिक सम्पदामा आघात पुग्न नहुनेमा जोड दिँदै उहाँले स्थानीयका सरोकारलाई गम्भीरतापूर्वक लिन सम्बन्धित निकायलाई सचेत गराउनु भयो । प्रधानमन्त्री कार्कीले आवश्यक परेको खण्डमा आयोजनाको रेखांकन र ‘जिरो प्वाइन्ट’ नै परिवर्तन गर्न सरकार तयार रहेको संकेत गर्नुभएको छ । प्रधानमन्त्रीको यो अभिव्यक्तिले वर्षौंदेखि अल्झिएको खोकनाको समस्या छिट्टै समाधान हुने आशा जगाएको छ । सरकारले स्थानीयको माग सम्बोधन गर्दै आयोजनालाई निकास दिने तत्परता देखाउनुले काठमाडौंतर्फको काम पनि अब अघि बढ्ने विश्वास गरिएको छ ।

नेपाली सेनाले यसअघि २०८१ मंसिरभित्र काम सक्ने लक्ष्य राखेको थियो । तर विविध प्राविधिक र व्यवस्थापकीय कारणले सो समयसीमामा काम सम्पन्न नभएपछि सरकारले आयोजनाको म्याद २०८३ चैतसम्म थप गरेको छ । अबको करिब दुई वर्षभित्र बाँकी ५५ प्रतिशत काम सम्पन्न गर्नु सेनाका लागि ठूलो चुनौती र अवसर दुवै हो । आगामी डेढ वर्ष आयोजनाका लागि निर्णायक मानिएको छ । अब बाँकी रहेका कामहरूमा उच्चस्तरका संरचनात्मक निर्माण, सुरक्षा मापदण्ड, सिग्नलिङ प्रणाली र गुणस्तर परीक्षणलाई प्राथमिकताका साथ हेरिनुपर्ने हुन्छ । निर्माणको गति कायम राख्दै वर्षायाममा उत्पन्न हुने भूस्खलन, मेसिनरी सञ्चालन र श्रमिक सुरक्षाको सन्तुलन मिलाउनु चुनौतीपूर्ण हुनेछ ।

आयोजना प्रमुख तथा प्राविधिकहरूका अनुसार अबको मुख्य ध्यान तोकिएको समयसीमा अर्थात २०८३ चैतभित्रै काठमाडौंबाट गाडी गुडाएर तराई पुर्‍याउनुमा केन्द्रित छ । तराईमा २७ मिटर र पहाडी क्षेत्रमा २५ मिटर चौडाइ हुने यो चार लेनको सडक सम्पन्न भएपछि काठमाडौंबाट निजगढसम्मको यात्रा करिव एक घण्टामा छोटिनेछ । यसले नेपालको इन्धन खपतमा अर्बौंको कटौती गर्ने मात्र नभई तराई र पहाडबीचको आर्थिक तथा सामाजिक सम्बन्धलाई नयाँ उचाईमा पुर्‍याउने अपेक्षा गरिएको छ । काठमाडौँ–तराई/मधेस द्रुतमार्ग केवल सडक सञ्जाल नभई मुलुकको आर्थिक रूपान्तरण, वैकल्पिक व्यापार मार्ग विकास र राष्ट्रिय सुरक्षासँग जोडिएको पूर्वाधारका रूपमा स्थापित हुनेमा दुईमत छैन ।

शुरुवाती चरणका ढिलासुस्ती र विवादका बाबजुद हाल देखिएको भौतिक प्रगतिले आयोजना सम्पन्न हुनेमा आशाको सञ्चार गराएको छ । अग्ला पुल र सुरुङमार्गको सफल निर्माणले नेपाली सेनाको व्यवस्थापकीय क्षमता र निर्माण व्यवसायीको दक्षतालाई प्रमाणित गरिरहेको छ । अब खोकनाको विवादलाई जनविश्वास जितेर समाधान गर्दै बाँकी काम युद्धस्तरमा अघि बढाउन सके २०८३ सालको नयाँ वर्षसँगै नेपालीहरूले आफ्नै ‘ड्रिम प्रोजेक्ट’ मा यात्रा गर्ने सपना साकार हुनेछ ।

शङ्कर पाेखरेलले सुरू गरे दाङमा चुनावी अभियान

दाङ । मतदातासँग प्रत्यक्ष संवाद र चुनावी एजेण्डामा खुला बहसलाई चुनावी अभियानको मुख्य आधार बनाउँदै नेकपा (एमाले) का महासचिव एवम् दाङ क्षेत्र नम्बर २ का उम्मेदवार शङ्कर पोखरेल घर–घर पुगिरहेका छन् ।

घोराही उपमहानगरपालिका–६ र १७ का विभिन्न टोलमा आयोजित भेटघाट कार्यक्रममा उनले आफ्नो राजनीतिक यात्राभन्दा पनि आफू मुख्यमन्त्री रहँदा तयार पारेको विकासको ‘रोडम्याप’ र त्यसको कार्यान्वयनलाई केन्द्रमा राखेर मतदातासँग बहस सुरु गरेका छन् ।

पोखरेलले आफू मुख्यमन्त्री हुँदा दाङको दीर्घकालीन विकासका लागि स्पष्ट खाका तयार गरिएको दाबी गर्दै त्यसैको निरन्तरताका लागि निर्वाचनमा विजय आवश्यक रहेको बताएका छन् ।

‘विकास योजना कागजमा मात्रै सीमित होइन, त्यसलाई पूरा गर्न सक्षम र जिम्मेवार नेतृत्व चाहिन्छ,’ उनले भने, ‘योग्य नेतृत्व छान्ने जिम्मेवारी मतदाताकै हातमा छ।’

कार्यक्रमका क्रममा उनले आफू ‘कुराभन्दा काम गर्ने’ नेतृत्वका रूपमा परिचित भइसकेको उल्लेख गर्दै अधुरा योजनाहरू पूरा गर्न पुनः जनमतको आवश्यकता रहेको बताए । स्थानीय विकासका उदाहरण प्रस्तुत गर्दै उनले सडक, पूर्वाधार, खानेपानी र सिँचाइ जस्ता आधारभूत विषयमा आफ्नो प्राथमिकता स्पष्ट पारे ।

घोराही–१७ पचुर्काका उज्ज्वल टोल र पचुर्का टोलका स्थानीयवासी रमण चौधरी र बालाराम वलीले घरआँगनसम्म कालोपत्रे सडक पुगिसकेको प्रसङ्ग उठाउँदै अब सामुदायिक भवन, खानेपानी र सिँचाइको समस्या समाधानमा ध्यान दिन आग्रह गरे । उनीहरूले विगतमा सुरु भएका योजनाहरू अलपत्र परेको गुनासो पनि राखे ।

यसको जवाफमा पोखरेलले मुख्यमन्त्रीको हैसियतमा आफूले रणनीतिक सडकका रूपमा अघि बढाएको दामोदर मार्गलाई सम्पन्न गर्ने स्पष्ट प्रतिबद्धता व्यक्त गरे ।

‘रणनीतिक महत्व बुझेर निर्माण सुरु गरिएको दामोदर मार्गलाई पछिल्लो सरकारले बजेटविहीन बनाएर अलपत्र पारेको कुरा यहाँका नागरिक जानकार नै हुनुहुन्छ,’ उनले भने, ‘अब त्यो सडक निर्माणको जिम्मा म स्वयं लिन्छु ।’

मतदातासँगको संवादमा उनले विकासलाई दलगत नाराभन्दा माथि राखेर हेर्नुपर्ने धारणा राखे । ‘दाङको समृद्धि साझा एजेण्डा हो,’ उनले जोड दिए, “यसका लागि योजनाको निरन्तरता, स्पष्ट दृष्टिकोण र कार्यान्वयन क्षमता आवश्यक छ ।’

प्रत्यक्ष भेटघाट, स्थानीय सवालमा खुला छलफल र विगतका कामको आधारमा मत माग्ने पोखरेलको शैलीले चुनावी माहोलमा विकासे बहसलाई प्राथमिकतामा ल्याएको देखिन्छ ।

कङ्गोको कोल्टान खानीहरूमा भीषण दुर्घटना : २०० मजदुरको मृत्यु

काठमाडौं । कोल्टान खानीहरूमा भएको भीषण दुर्घटनामा परी अफ्रिकी देश कङ्गोको रुबाया क्षेत्रमा कम्तमिा २०० मजदुरको ज्यान गएको छ ।

‘मार्च–२३’ आन्दोलन नामक विद्रोही समूहका एक प्रवक्ताका अनुसार विभिन्न खानी सुरुङ अचानक भत्किँदा अधिकांश मजदुरहरू खानीभित्रै पुरिए ।

मृतकहरूमा महिला र बालबालिकासमेत छन् । दुर्घटनामा परेकाहरू अधिकांश जीविकोपार्जनका लागि खानीमा काम गर्ने खानी मजदुरहरू हुन् । हालसम्म पनि मृतकको यकिन पहिचान र विस्तृत विवरण सार्वजनिक गरिएको छैन ।

रुबाया क्षेत्रका फरक–फरक कोल्टान खानीहरू एकपछि अर्को गर्दै भत्किँदा दुर्घटना भएको हो । रुबाया क्षेत्र सन् २०२४ को अप्रिल महिनादेखि एम–२३ विद्रोही समूहको नियन्त्रणमा थियो, जसले उद्धार तथा राहत कार्यमा कङ्गो सरकारलाई कठिनाइ भइरहेको छ ।

संयुक्त राष्ट्रसङ्घका अनुमानअनुसार रुबाया क्षेत्रका खानीहरूले विश्वव्यापी टान्टालम आपूर्तिको करिब १५ प्रतिशत हिस्सा उत्पादन गर्दै आएका छन् ।

घटनापछि स्थानीय बासिन्दा र मानवअधिकार समूहहरूले खानी सुरक्षाको अवस्था, बालश्रम तथा अव्यवस्थित खानी उत्खननप्रति गम्भीर चिन्ता व्यक्त गरेका छन् ।

एजेन्सीको सहयोगमा

 

हल्ला : बालेनको घरमा चोरी, सत्य : चोरी भएकै छैन

काठमाडौं । राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा)का वरिष्ठ नेता बालेन्द्र शाह (बालेन) चुनावी अभियानमा पश्चिम भेगतिर रहेको बेला काठमाडौंको सिनामंगलस्थित पञ्चकुमारी मन्दिरनजिक रहेको उनको घरमा चोरी भएको खबर सनसनपूर्ण फैलियो ।

उनका समर्थकहरूले यो खबर शनिबार बिहानै फैलाए, जुन क्षणभरमै भाइरल बन्यो ।

तर, नेपाल प्रहरीले अनुसन्धान गर्दा चोरी नभएको खुल्यो । अनुसन्धानका लागि प्रहरी वृत्त गौशलाबाट प्रहरी टोली खटिएको थियो ।

उक्त टोलीले बालेनको घर पुगेर अवलोकन गर्दा घरमा चोरी नभएको तर गृल फुटेको देखिएकोले त्यसबारे भने अनुसन्धान थालेको जनाएको छ ।

बालेन केही दिनदेखि देशको पश्चिमी भेगमा चुनावी अभियानमा सक्रिय छन् । तर, उनले त्यस क्षेत्रका जनतालाई सम्बोधन गरेका छैनन् ।

उनी कतै समर्थकहरूलाई गाडीबाट हात हल्लाउँदै त कतै रालो नै चुँडिनेगरी घण्टी बजाउँदै चुनावी अभियानमा सक्रिय छन् ।

‘महावीर वाणी’ : २/४ हजारमा बिक्नुभयो भने सोझै नर्कमा जान्छ (भिडियो)

काठमाडौं । पूर्वशिक्षामन्त्री महावीर पुन म्याग्दीबाट प्रतिनिधिसभा सदस्य निर्वाचनमा स्वतन्त्र उम्मेदवार छन् । मतदाताकहाँ मत माग्ने उनको बेग्लै शैली छ ।

हाँस्यपरक शैलीमा मत माग्ने उनी कहिले भनिरहेका हुन्छन्– ‘महावीर पुन आयो, मत दिए दिनु, नदिए नदिनु ।’

पार्टीका उम्मेदवारहरू पार्टी संरचनालाई परिचालन गरी व्यवस्थित ढंगले मत माग्न गाउँगाउँ पुग्दा शनिबार बिहान महावीर पनि गलाभरी खादा माला र गालामा अविरले राताम्मे भएर भोट मागिरहेको भेटिए ।

त्यसबेला उनले मतदातालाई भने, ‘२/४ हजार, ५/७ हजार, ८/१० हजारमा बिक्नुभयो भने सोझै नर्कमा जान्छ, नबिक्नुहोस् है ।’

महावीरले मत नबेच्न मतदातालाई आग्रह गरेका हुन् । हरेक निर्वाचनमा कतिपय दल र स्वतन्त्र उम्मेदवारहरू करोडौँ खर्च गरेर मत किन्न लालायित भएको विवरण आइरहँदा महावीरले पैसामा मत नबेच्न सुझाएका हुन् ।

उनी केही समर्थकसहित घरदैलोमा छन् । निर्वाचन भने अबको ३३ औँ दिनमा हुँदैछ ।