`

सभापति निर्वाचित भएपछि सानेपा पुगेर गगनले भने – कांग्रेस बदल्छु, नागरिकको विश्वास जित्छु

काठमाडौं । नेपाली कांग्रेसको १५औँ महाधिवेशनबाट सभापतिमा निर्वाचित गगनकुमार थापाले पार्टीको कार्यशैली बदल्दै नागरिकको विश्वास जित्ने उद्घोष गरेका छन्।

नेतृत्व परिवर्तन हुँदैमा पार्टी नबदलिने भन्दै उनले अब बोलीभन्दा कामबाट परिवर्तन प्रमाणित गर्ने प्रतिबद्धता जनाएका छन्।

शनिबार पार्टी कार्यालय सानेपामा उपस्थित नेता, कार्यकर्ता तथा समर्थकलाई सम्बोधन गर्दै थापाले आफूले प्राप्त गरेको जिम्मेवारीलाई अधिकार नभई जवाफदेहिताका रूपमा लिएको बताए। महाधिवेशनबाट आफूलाई विश्वास गरेर पार्टीको नेतृत्व सुम्पिएकोमा आभार व्यक्त गर्दै उनले त्यसलाई परिवर्तनका लागि गरिएको विश्वासका रूपमा लिएको उल्लेख गरे।

‘तपाईंहरूले विश्वास गरेर पार्टीको जिम्मेवारी सुम्पिनुभएको छ। यो परिवर्तनका लागि गरिएको विश्वास हो। यो विश्वासलाई अधिकार सम्झन्नँ, जिम्मेवारी सम्झन्छु,’ उनले भने।

विशेष महाधिवेशनपछि भएको १५औँ महाधिवेशनबाट नयाँ नेतृत्व चयन हुँदैमा कांग्रेस स्वतः परिवर्तन नहुने उनको भनाइ थियो। पार्टीको काम गर्ने तरिका, जिम्मेवारी निर्वाह गर्ने शैली र जवाफदेहितामा परिवर्तन आवश्यक रहेको उनले बताए। नेतृत्वमा पुग्नु मात्रै उपलब्धि नभएको भन्दै उनले अब नागरिकले महसुस गर्ने गरी पार्टीको व्यवहार बदल्नुपर्नेमा जोड दिए।

सभापति पदका लागि भएको प्रतिस्पर्धालाई जितहारका रूपमा मात्रै लिन नहुने थापाको भनाइ थियो। प्रतिस्पर्धी श्यामकृष्ण खड्गीसहित सबैलाई साथमा लिएर अघि बढ्ने प्रतिबद्धता जनाउँदै उनले महाधिवेशनपछि कांग्रेसभित्रको प्रतिस्पर्धा समाप्त भएको र अब नागरिकको विश्वास जित्ने साझा अभियान सुरु भएको बताए।

‘महाधिवेशनमा प्रतिस्पर्धा भयो। कोही जित्छौँ, कोही हार्छौँ। यो कसैले विजय प्राप्त गर्ने र कसैले हार्ने विषय होइन। अब हामी सबै साथी मिलेर नागरिकको विश्वास जित्न जाने हो,’ उनले भने।

थापाले अहिले कांग्रेस र नागरिकबीचको विश्वास कमजोर भएको स्वीकार गर्दै त्यसलाई पुनःस्थापित गर्नु नयाँ नेतृत्वको मुख्य चुनौती भएको बताए। किसान, उद्योगी, व्यवसायीदेखि वैदेशिक रोजगारीमा रहेका नेपालीसम्मले भरोसा गर्न सक्ने पार्टी निर्माण गर्ने उनको प्रतिबद्धता थियो। कांग्रेसलाई माया गर्ने शुभेच्छुकलाई पुनः पार्टीसँग जोड्ने र घरघरमा कांग्रेसलाई स्वागत गर्ने वातावरण बनाउनुपर्ने उनले बताए।

‘नेपाली कांग्रेसलाई माया गर्ने लाखौँ शुभेच्छुकलाई फेरि कांग्रेसमा फर्कन र घरघरमा कांग्रेसलाई स्वागत गर्ने वातावरण बनाउनुपर्छ। नयाँ इतिहास बनाउने तागत लिएर आएका छौँ,’ उनले भने, ‘बोलेर हुँदैन, काम गर्ने शैलीमा परिवर्तन गर्नुपर्छ।’

नयाँ नेतृत्वले पार्टीभित्र जवाफदेहिताको अभ्यासलाई पनि कडाइका साथ अघि बढाउने संकेत थापाले दिएका छन्। कांग्रेसले गलत व्यक्तिको पक्षमा नबोल्ने र कसैको अनुचित भार नबोक्ने उनको स्पष्ट भनाइ थियो। कानुन सबैका लागि समान हुनुपर्ने उल्लेख गर्दै उनले कुनै व्यक्तिले गल्ती गरे त्यसको जिम्मेवारी सम्बन्धित व्यक्तिले नै लिनुपर्ने बताए।

‘कांग्रेस गलत मान्छेको पक्षमा बोल्दैन, उभिँदैन। कसैको पनि भारी कांग्रेसले बोक्दैन,’ थापाले भने।

उनले कांग्रेसलाई व्यक्तिगत लाभ लिनेहरूको स्वार्थभन्दा माथि उठाएर सामाजिक लोकतन्त्रको मान्यताअनुसार अघि बढाउनुपर्नेमा पनि जोड दिए। पार्टीलाई जनताको भरोसाको केन्द्र बनाउन नेताहरूको बोली र व्यवहारबीच एकरूपता हुनुपर्ने उनको सन्देश थियो।

महाधिवेशनबाट पारित विभिन्न प्रतिवेदन अध्ययन गर्न एक साताको समय दिइएको जानकारी दिँदै थापाले नेता तथा कार्यकर्ताबाट सुझाव संकलन गरिने बताए। प्राप्त सुझावका आधारमा पहिलो केन्द्रीय कार्यसमिति बैठकबाट आगामी कार्ययोजना बनाइने उनको भनाइ थियो।

सभापतिमा निर्वाचित भएपछि थापाले पार्टीको नेतृत्व परिवर्तनलाई संगठनको कार्यशैली परिवर्तनसँग जोड्ने प्रयास गरेका छन्।

दरमखोलाको बाढीले बागलुङमा वितण्डा : डेढ सय रोपनी खेत बगर, ६३ घर पूर्ण क्षति

बागलुङ । गत असोज ११ गते दरमखोलामा आएको बाढीले बागलुङमा ठूलो क्षति पुर्‍याएको छ। बाढीले खेतीयोग्य जमिन कटान गर्नुका साथै घर, सरकारी संरचना र पर्यटन व्यवसायमा समेत क्षति पुर्‍याएको छ।

बाढीका कारण डेढ सय रोपनी खेत बगरमा परिणत भएको छ भने करिब ४४५ रोपनी जमिन खोलाको कटानमा परेको छ। वर्षौँदेखि खेती गर्दै आएका स्थानीयको जमिन बाढीले बगाएपछि उनीहरूको जीविकोपार्जनमा समेत असर परेको छ।

बाढीले एउटा वडा कार्यालयसहित ६३ घर पूर्ण रूपमा क्षति पुर्‍याएको छ। त्यसैगरी करिब डेढ सय घरमा आंशिक क्षति पुगेको छ। घर तथा अन्य संरचनामा क्षति पुग्दा स्थानीय प्रभावित भएका छन्।

दरमखोलाको बाढीले पर्यटन व्यवसायलाई समेत असर गरेको छ। तीनवटा रिसोर्ट, स्वीमिङ पुल र होटलमा क्षति पुगेको छ। बाढीले गलकोट नगरपालिकाका विभिन्न क्षेत्रमा रहेका २१ वटा सिँचाइ नहरसमेत बगाएको नगरपालिकाले जनाएको छ। सिँचाइ नहरमा क्षति पुगेपछि खेतीपातीमा थप समस्या हुने देखिएको छ।

बाढीले कटान गरेको खेत, क्षतिग्रस्त घर तथा अन्य संरचनाले दरमखोलाको वितण्डा प्रस्ट देखाउँछन्।

खेतीयोग्य जमिन, आवास, सरकारी कार्यालय र व्यवसायमा एकैपटक क्षति पुगेपछि प्रभावित क्षेत्रको पुनःस्थापना चुनौतीपूर्ण बनेको छ।

 

दसैँको मुखमा भासियो पृथ्वी राजमार्ग, यात्रु अलपत्र [तस्वीरहरू]

काठमाडौं । धादिङको गजुरी गाउँपालिका–५ गलौँदीमा सडक भासिएपछि पृथ्वी राजमार्ग शुक्रबार साँझदेखि पूर्ण रूपमा अवरुद्ध भएको छ।

दसैँ मनाउन घर जाने यात्रुको चाप बढिरहेका बेला राजमार्ग बन्द भएपछि यात्रुहरू मर्कामा परेका छन्।

गजुरीबाट काठमाडौं जाने दिशातर्फ करिब पाँच किलोमिटरको दूरीमा सडक भासिएको हो। नागढुंगा–मुग्लिन सडक योजनाको पूर्वी खण्डका इन्जिनियर राजीव मानन्धरका अनुसार करिब ७० मिटर लम्बाइमा सडक भासिएको छ। सडकको भित्तासम्मै चिरा परेकाले तत्काल मर्मत गरी यातायात सञ्चालनमा ल्याउन चुनौती देखिएको छ।

राजमार्ग खुलाउन पाँचवटा एक्साभेटर, दुईवटा लोडर र छवटा टिप्पर परिचालन गरी सडकको भित्तातर्फ ब्याक कटिङ सुरु गरिएको मानन्धरले बताए। उनका अनुसार सडकको माथिल्लो भागमा गाउँ जाने शाखा बाटो रहेकाले सबै भित्ता काट्न सम्भव छैन। शाखा बाटोलाई समेत सुरक्षित राखेर सडक खुलाउने प्रयास भइरहेको छ।

निर्माण टोलीले शुक्रबार साँझसम्म कम्तीमा एकतर्फी यातायात सञ्चालन गर्ने लक्ष्य राखेको छ। सुरुमा एउटा लेन खुलाउने र सम्भव भए शनिबारसम्म दुवैतर्फ सवारीसाधन सञ्चालन गर्ने योजना रहेको इन्जिनियर मानन्धरले बताए।

दसैँको मुखमा राजधानीबाट बाहिरिने प्रमुख राजमार्ग अवरुद्ध भएपछि यात्रुहरूलाई गन्तव्यमा पुग्न कठिनाइ भएको छ। पृथ्वी राजमार्ग हुँदै यात्रा गर्ने सवारीसाधन प्रभावित हुँदा यात्रुहरू लामो समयसम्म बाटो खुल्ने प्रतीक्षामा बस्नुपर्ने अवस्था बनेको छ।

गत भदौ १० गते भोटेकोशी हुँदै आएको बाढीपछि त्रिशूली नदीले कटान गर्दा यस क्षेत्रमा सडक भासिने समस्या बढेको बताइएको छ।

नदी कटान र कमजोर बनेको सडक संरचनाका कारण पृथ्वी राजमार्गको यो खण्डमा यातायात सञ्चालन चुनौतीपूर्ण बनेको छ।

 

महाकालीमा टेलिकमको तार तान्ने क्रममा सशस्त्र प्रहरीका असई बेपत्ता

कञ्चनपुर । महाकाली नदीमा नेपाल टेलिकमको तार तान्ने क्रममा सशस्त्र प्रहरी बलका एक जना सहायक प्रहरी निरीक्षक (असई) बेपत्ता भएका छन्।

बेपत्ता हुनेमा दोधारा चाँदनीस्थित देवीस्थान बीओपीमा कार्यरत असई सागरराज थारु रहेका छन्। अवरुद्ध सञ्चार सेवा सञ्चालन गर्न नेपाल टेलिकमको तार तान्ने क्रममा उनी महाकाली नदीमा बेपत्ता भएको सशस्त्र प्रहरीले जनाएको छ।

केही दिनअघि महाकाली नदीमाथि रहेको झोलुङ्गे पुल भत्किएपछि नेपाल टेलिकमको तारसमेत चुडिएको थियो। तार चुडिएसँगै दोधारा चाँदनी क्षेत्रमा नेपाल टेलिकमको फोन तथा इन्टरनेट सेवा अवरुद्ध भएको थियो।

अवरुद्ध सञ्चार सेवा पुनः सञ्चालन गर्ने प्रयास भइरहेका बेला तार तान्ने क्रममा असई थारु बेपत्ता भएका हुन्। उनको खोजी कार्य जारी रहेको सशस्त्र प्रहरीले जनाएको छ।

घटनाबारे थप विवरण आउन बाँकी छ।

माटाका भाँडा, मकै, जौलगायत सामग्री खरिदबिक्री गरिँदै [तस्वीरहरू]

काठमाडौं। बडा दसैँ नजिकिएसँगै राजधानीको वसन्तपुर दरबार क्षेत्रमा दसैँको चहलपहल बढेको छ।

घटस्थापनाको अघिल्लो दिन माटाका भाँडा, जौ, मकै लगायतका सामग्री खरिद गर्न सर्वसाधारणको भीड लागेको छ।

घटस्थापनाका दिन घरघरमा जमरा राख्ने परम्पराअनुसार आवश्यक सामग्री किन्नेको चहलपहल वसन्तपुर क्षेत्रमा देखिएको हो। जमरा राख्न माटाका भाँडामा माटो वा बालुवा राखेर त्यसमा जौ र परम्पराअनुसार मकै छर्ने गरिन्छ।

दसैँको धार्मिक तथा सांस्कृतिक महत्त्वसँग जोडिएको यो परम्पराले घटस्थापनाको आगमनसँगै बजारमा रौनक थपेको छ।

दसैँमा जमरा राख्ने र त्यसलाई टीकाका दिन प्रसादका रूपमा ग्रहण गर्ने चलन नेपाली संस्कृतिको महत्त्वपूर्ण पक्ष हो।

घटस्थापनासँगै सुरु हुने दसैँको धार्मिक विधि र पूजाआजाका लागि आवश्यक सामग्री जुटाउन सर्वसाधारण व्यस्त देखिएका छन्।


 

ट्रम्पको झम्टाइमा परेका मादुरोमाथि अर्को वज्रपात!

काठमाडौं। भेनेजुएलाका पूर्वराष्ट्रपति निकोलस मादुरोमाथि अमेरिकी कानुनी घेराबन्दी झन् कसिँदै गएको छ।

लागुऔषध कारोबारलगायतका गम्भीर आरोप खेपिरहेका मादुरो र उनकी पत्नी सिलिया फ्लोरेसमाथि यातनासम्बन्धी थप अभियोग लगाइएपछि यो प्रकरणले नयाँ मोड लिएको छ।

लामो समय सत्ता र शक्तिको केन्द्रमा रहेका मादुरो अहिले अमेरिकी हिरासतमा छन्। कुनै बेला विपक्षीलाई चुनौती दिँदै शासन चलाएका उनीमाथि अहिले अदालतमा आरोपको सामना गर्नुपर्ने अवस्था आएको छ।

अमेरिकी अभियोजकहरूले मादुरो दम्पतीमाथि लगाएका आरोपलाई भेनेजुएलाको विगतको शासन, राजनीतिक दमन र मानवअधिकार उल्लङ्घनसँग जोडेर हेरेका छन्। मादुरोको शासनकालमा विपक्षी नेता तथा सरकारका आलोचकहरूमाथि दबाब दिइएको, पक्राउ गरिएको र दुर्व्यवहार भएको आरोप लाग्दै आएको थियो।

पछिल्लो अभियोगले यिनै विषयलाई फेरि अन्तर्राष्ट्रिय बहसको केन्द्रमा ल्याएको छ। यद्यपि अभियोजन पक्षका आरोप अदालतबाट प्रमाणित भइसकेका छैनन्।

मादुरो र उनकी पत्नी अहिले अमेरिकाको न्युयोर्कस्थित ब्रुकलिनमा हिरासतमा छन्। उनीहरूमाथि लागुऔषध कारोबारसँग सम्बन्धित आरोप पनि लगाइएको छ। अमेरिकी पक्षले मादुरोको सत्तासँग जोडिएका गतिविधिमाथि अनुसन्धान र कानुनी कारबाही अघि बढाइरहेको छ। तर मादुरो पक्षले आरोपको प्रतिवाद गर्ने र अदालतमा आफ्नो पक्ष राख्ने अवसर पाउनेछ। अन्ततः आरोपको सत्यता न्यायिक प्रक्रियाबाटै टुङ्गो लाग्ने विषय हो।

मादुरोको राजनीतिक यात्रा पनि कम विवादास्पद रहेन। ह्युगो चाभेजको राजनीतिक धारलाई निरन्तरता दिँदै सत्तामा पुगेका मादुरोले लामो समय भेनेजुएलाको नेतृत्व गरे। तर उनको शासनकालमा देशले गम्भीर आर्थिक संकट, राजनीतिक ध्रुवीकरण र अन्तर्राष्ट्रिय दबाबको सामना गर्नुपर्‍यो।

तेलमा निर्भर अर्थतन्त्र कमजोर बन्दै जाँदा आम नागरिकको जीवन कठिन भयो। महँगी, खाद्यान्न तथा औषधिको अभाव र रोजगारीको संकटले जनजीवन प्रभावित बनायो।

आर्थिक संकटसँगै देश छाड्ने भेनेजुएलालीको संख्या पनि ठूलो भयो। संयुक्त राष्ट्रसंघीय निकायका विभिन्न आकलनअनुसार लाखौँ नागरिक रोजगारी, सुरक्षा र राम्रो भविष्यको खोजीमा विदेश पलायन भएका छन्। परिवार छुट्टिने, बालबालिकाको शिक्षा प्रभावित हुने र छिमेकी मुलुकमा शरणार्थी तथा आप्रवासीको चाप बढ्ने समस्या देखिएको छ।

मादुरो सरकारका आलोचकहरूले देशको आर्थिक दुर्दशाका लागि सरकारको नीति र राजनीतिक नियन्त्रणलाई जिम्मेवार ठहर्‍याउँदै आएका छन्।

राजनीतिक विवादको अर्को ठूलो विषय निर्वाचन हो। सन् २०२४ को राष्ट्रपतीय निर्वाचनपछि मादुरोको विजय घोषणामाथि विपक्षीले प्रश्न उठाएको थियो। निर्वाचनको नतिजा, मतगणनाको पारदर्शिता र वास्तविक जनमतबारे विवाद चर्कियो। विपक्षी पक्षले धाँधलीको आरोप लगाएपछि भेनेजुएलाको राजनीतिक संकट थप गहिरिएको थियो। निर्वाचनसम्बन्धी विवादले सरकार र विपक्षीबीचको अविश्वासलाई झन् बढायो भने अन्तर्राष्ट्रिय समुदायबाट पनि निर्वाचन प्रक्रियाबारे प्रश्न उठाइयो।

मादुरोको शासनकालमा मानवअधिकारको अवस्थालाई लिएर पनि लामो समयदेखि आलोचना हुँदै आएको छ। संयुक्त राष्ट्रसंघका मानवअधिकार अधिकारीहरूले राजनीतिक बन्दी, सुरक्षा निकायको व्यवहार र सरकारविरोधी आवाजमाथिको कारबाहीबारे चिन्ता व्यक्त गरेका थिए। मानवअधिकार उल्लङ्घनका आरोपले मादुरो सरकारको अन्तर्राष्ट्रिय छविमा गम्भीर असर पारेको थियो। अहिले यातनासम्बन्धी थप अभियोग सार्वजनिक भएपछि विगतमा उठेका प्रश्नहरू फेरि चर्चामा आएका छन्।

मादुरो नियन्त्रणमा परेपछि भेनेजुएलाको सत्ता समीकरणमा पनि परिवर्तन आएको छ। डेल्सी रोड्रिगेजले सत्ता सम्हालेपछि देशको आगामी राजनीतिक दिशा, प्रशासनको निरन्तरता र अमेरिकासँगको सम्बन्धबारे चासो बढेको छ। मादुरोको अनुपस्थितिमा नयाँ नेतृत्वले देशको आन्तरिक संकट कसरी व्यवस्थापन गर्छ भन्ने प्रश्न पनि उत्तिकै महत्त्वपूर्ण बनेको छ।

यो प्रकरण केवल एक पूर्वराष्ट्रपतिविरुद्धको आपराधिक मुद्दामा सीमित छैन। यसले राज्यसत्ताको दुरुपयोग, मानवअधिकारको संरक्षण, राजनीतिक जिम्मेवारी र अन्तर्राष्ट्रिय न्यायको सीमाबारे पनि बहस उठाएको छ।

शक्तिशाली पदमा बसेका व्यक्तिले गरेका भनिएका अपराधमाथि कानुनी कारबाही हुन सक्छ कि सक्दैन भन्ने प्रश्नमा विश्वको ध्यान केन्द्रित भएको छ।

उनी हुन् कांग्रेस सभापति गगनकुमार थापा

काठमाडौं। नेपाली कांग्रेसको सभापतिमा गगनकुमार थापा निर्वाचित भएका छन् ।

पार्टीको १५औँ महाधिवेशनअन्तर्गत भएको निर्वाचनमा प्रतिस्पर्धी श्यामकृष्ण खड्गीलाई भारी मतान्तरले पराजित गर्दै थापा आगामी चार वर्षका लागि कांग्रेसको नेतृत्वमा पुगेका हुन् ।

नेपाली राजनीतिमा पुस्तान्तरण, नेतृत्व परिवर्तन र संगठनात्मक सुधारको मुद्दा उठाउँदै आएका थापाको राजनीतिक यात्रा विद्यार्थी आन्दोलनबाट सुरु भएको हो । विद्यार्थी राजनीतिमा सक्रिय हुँदै पार्टीको केन्द्रीय नेतृत्वसम्म पुगेका उनी अहिले कांग्रेसको सर्वोच्च पदमा निर्वाचित भएका छन् ।

२०३३ साल साउन ४ गते सोलुखुम्बुमा महेन्द्रकुमार थापा र रामेश्वरी थापाको सन्तानका रूपमा जन्मिएका गगनले सिद्धार्थ वनस्थली हाइस्कुलबाट विद्यालय शिक्षा पूरा गरेका हुन् । उनले समाजशास्त्रमा स्नातकोत्तर गरेका छन् । विद्यार्थी जीवनदेखि नै राजनीतिमा चासो राख्ने उनी २०४६ सालको जनआन्दोलनबाट सक्रिय राजनीतिमा प्रवेश गरेका थिए ।

नेपाल विद्यार्थी संघ (नेविसंघ) बाट राजनीतिक यात्रा अघि बढाएका थापा २०५१ सालमा त्रिचन्द्र क्याम्पसको स्ववियु सदस्य, २०५३ मा सचिव र २०५५ मा सभापति बने । त्यसपछि २०५७ सालमा नेविसंघको केन्द्रीय उपाध्यक्ष र २०५९ देखि २०६१ सम्म महामन्त्रीको जिम्मेवारी सम्हाले ।

२०६२–०६३ को जनआन्दोलनका क्रममा तत्कालीन राजा ज्ञानेन्द्र शाहको प्रत्यक्ष शासनविरुद्ध दिएका भाषणले उनलाई राष्ट्रिय राजनीतिमा चर्चित बनायो । त्यसपछि उनी कांग्रेसभित्र युवा पुस्ताको प्रतिनिधित्व गर्ने र पार्टीको परम्परागत नेतृत्वमा परिवर्तन आवश्यक रहेको आवाज उठाउने नेताका रूपमा स्थापित हुँदै गए ।

कांग्रेसको १२औँ महाधिवेशनमा केन्द्रीय सदस्य निर्वाचित भएका थापा १३औँ महाधिवेशनमा महामन्त्रीका उम्मेदवार बने । १४औँ महाधिवेशनमा डा. शेखर कोइराला पक्षबाट महामन्त्रीमा प्रतिस्पर्धा गरेका उनी सर्वाधिक मतसहित विजयी भए । पार्टीभित्र नेतृत्व परिवर्तन र संगठन सुधारको एजेन्डालाई निरन्तर उठाउँदै आएका थापा विशेष महाधिवेशनपछि पार्टीको नेतृत्वमा पुगेका थिए ।

संसदीय राजनीतिमा पनि थापाको यात्रा उल्लेखनीय रह्यो । २०६४ सालको संविधानसभा निर्वाचनमा समानुपातिकतर्फबाट निर्वाचित भएका उनी २०७०, २०७४ र २०७९ सालमा काठमाडौं क्षेत्र नम्बर ४ बाट प्रतिनिधिसभा सदस्य बने । २०७१ सालमा संसद्को कृषि तथा जलस्रोत समितिको सभापति र २०७३ सालमा स्वास्थ्य तथा जनसंख्यामन्त्री बनेका उनले सार्वजनिक स्वास्थ्य क्षेत्रसँग सम्बन्धित विषयमा काम गरेका थिए ।

व्यक्तिगत जीवनतर्फ थापाले २०६५ साल वैशाखमा कांग्रेस नेता अर्जुननरसिंह केसीकी छोरी अञ्जना केसीसँग विवाह गरेका हुन् । अध्ययन, चलचित्र हेर्ने र घुमफिरमा रुचि राख्ने उनले ‘संविधानसभामा नेपाली कांग्रेस’ नामक पुस्तकसमेत लेखेका छन् ।

१५औँ महाधिवेशनको निर्वाचनमा थापाले ६ हजार ५८४ मत प्राप्त गर्दा खड्गीले ३७५ मत पाएका थिए । यससँगै थापा भारी मतान्तरसहित सभापतिमा निर्वाचित भएका छन् ।

अब पार्टीभित्रको एकता कायम राख्ने, संगठनलाई सुदृढ बनाउने र कांग्रेसलाई आगामी राजनीतिक चुनौतीका लागि तयार पार्ने जिम्मेवारी उनको काँधमा आएको छ ।

अम्बानी भर्सेस मस्क!

काठमाडौं । विश्वका धनाढ्य इलोन मस्कले भारतका अर्बपति मुकेश अम्बानीलाई लक्षित गर्दै ‘के अम्बानी नै भारतका वास्तविक मालिक हुन् ?’ भन्दै प्रश्न उठाएका छन् । भारतमा आफ्नो स्याटेलाइट इन्टरनेट सेवा स्टारलिंक सञ्चालन गर्न अन्तिम सरकारी स्वीकृति नपाएपछि मस्कले भारतीय बजारमा शक्तिशाली व्यावसायिक समूहहरूको प्रभावबारे प्रश्न उठाएका हुन् ।

मस्कले यसअघि भारतमा स्टारलिंकको प्रवेश रोक्न केही शक्तिशाली धनाढ्य समूह सक्रिय रहेको आरोप लगाएका थिए । नाम नखुलाएका ती समूहले भारतीय उपभोक्तामाथि एकाधिकार कायम राख्न खोजेको उनको दाबी थियो । तर भारत सरकारले भने स्याटेलाइट सञ्चारसम्बन्धी आफ्नो नियामकीय व्यवस्था निष्पक्ष र भेदभावरहित रहेको स्पष्ट पारेको छ ।

मुकेश अम्बानीको रिलायन्स समूहअन्तर्गत भारतको सबैभन्दा ठूलो मोबाइल नेटवर्क सञ्चालक जियो रहेको छ । स्टारलिंकलाई भारतमा प्रवेश गर्न नदिने प्रयासमा रिलायन्सको भूमिका रहेको संकेत गर्दै मस्कले सामाजिक सञ्जाल एक्समार्फत प्रश्न उठाएका हुन् । यद्यपि, अम्बानी र रिलायन्स समूहले यस विषयमा सार्वजनिक प्रतिक्रिया दिएका छैनन् ।

भारतको स्याटेलाइट इन्टरनेट बजारमा प्रवेशका लागि स्टारलिंकले सन् २०२१ देखि प्रयास गर्दै आएको छ । कम्पनीले केही महत्त्वपूर्ण अनुमति प्राप्त गरे पनि व्यावसायिक सेवा सुरु गर्न आवश्यक अन्तिम सुरक्षा स्वीकृति र स्पेक्ट्रम आवंटनको प्रतीक्षामा छ । मस्कले भारतका कानुन र आवश्यकताहरू पूरा गर्न पाँच वर्ष खर्चिएको दाबी गर्दै अझै अनुमति नपाउनुको कारणबारे प्रश्न गरेका छन् ।

भारतको सञ्चार मन्त्रालयले भने स्टारलिंकसहित युटेलस्याट वनवेब र जियो स्याटेलाइट कम्युनिकेसन्स तीनवटै कम्पनी लगभग एउटै नियामकीय चरणमा रहेको जनाएको छ । व्यावसायिक सेवा सुरु गर्न तीनवटै कम्पनीले सुरक्षा स्वीकृति र स्पेक्ट्रम आवंटन पर्खिरहेको मन्त्रालयको भनाइ छ । नियामकीय संरचना वा त्यसको कार्यान्वयन अन्यायपूर्ण र भेदभावपूर्ण रहेको आरोप निराधार भएको पनि मन्त्रालयले स्पष्ट पारेको छ ।

विवादका बीच प्रतिस्पर्धी कम्पनीहरूबीच सहकार्यको पक्ष पनि देखिएको छ । रिलायन्स जियो र भारती एयरटेलले सन् २०२५ मार्चमा भारतमा स्टारलिंकका उपकरण तथा सेवा वितरणका लागि स्पेसएक्ससँग सम्झौता गरेका थिए । दुवै कम्पनीले नेटवर्क पूर्वाधार साझा गर्ने सम्भावनाबारे अध्ययन गर्न सकिने बताएका थिए । तर उक्त सहकार्यका लागि पनि सरकारी स्वीकृति आवश्यक छ ।

दिल्लीमा आयोजित ‘इन्डिया मोबाइल कंग्रेस’ कार्यक्रममा स्याटेलाइट इन्टरनेट सेवाको योजनाबारे छलफल भइरहेका बेला मस्कको आरोप सार्वजनिक भएको हो । कार्यक्रममा जियोका अध्यक्ष आकाश अम्बानीले आफ्नो कम्पनी स्याटेलाइट सञ्चार प्रविधि विकास गर्दै नियामकीय स्वीकृति प्राप्त गर्ने दिशामा अघि बढिरहेको बताएका थिए । मस्कको आरोपबारे सोधिएको प्रश्नमा भने उनले टिप्पणी गर्न अस्वीकार गर्दै भारतीय उपभोक्तालाई उपयोगी सेवा दिन आफ्नो कम्पनी केन्द्रित रहेको बताएका थिए ।

भारती एयरटेलका अध्यक्ष सुनील भारती मित्तलले पनि आफ्नो कम्पनीको स्याटेलाइट व्यवसायले सरकारी स्वीकृति पर्खिरहेको बताएका छन् । स्पेसएक्सकी कार्यकारी लरेन ड्रेयरले भारतीय नियामक निकायसँग सहकार्य गर्न कम्पनीले वर्षौँदेखि काम गरिरहेको र भारतको आवश्यकताअनुसार नेटवर्कमा सुरक्षा व्यवस्था समावेश गरिएको बताएकी छन् ।

भारतमा स्टारलिंकको सञ्चालनलाई लिएर सुरक्षा चासो पनि रहँदै आएको छ । सन् २०२४ मा भारतीय अधिकारीहरूले अन्डमान तथा निकोबार द्वीपसमूहमा लागुऔषध तस्करीसम्बन्धी अनुसन्धान र मणिपुरमा सेनाको कारबाहीका क्रममा स्टारलिंकका उपकरण फेला परेको बताएका थिए । त्यसबेला मस्कले भारतमा स्टारलिंकको सेवा सञ्चालनमा नरहेको र फेला परेका उपकरणले कम्पनीको स्याटेलाइट नेटवर्क प्रयोग गरिरहेको हुन नसक्ने बताएका थिए ।

स्टारलिंकले पृथ्वीको तल्लो कक्षमा घुम्ने स्याटेलाइटमार्फत इन्टरनेट सेवा उपलब्ध गराउँछ । मोबाइल नेटवर्क वा ब्रोडब्यान्ड केबल विस्तार गर्न कठिन हुने दुर्गम क्षेत्रमा यस्तो प्रविधि उपयोगी हुन सक्छ । भारतमा इन्टरनेट पहुँच विस्तार गर्न सकिने मस्कको दाबी छ । तर सेवा शुल्क कति हुने भन्ने प्रश्न अझै अनुत्तरित छ ।

कम्पनीले भारतका लागि आफ्नो सेवा शुल्क सार्वजनिक गरेको छैन । अन्य देशमा कायम मूल्यका आधारमा भारतका धेरै परिवारका लागि यो सेवा महँगो पर्न सक्ने विज्ञहरूले चिन्ता व्यक्त गरेका छन् । अमेरिकामा स्टारलिंकको घरायसी इन्टरनेट योजनाको प्रारम्भिक शुल्क प्रतिमहिना ५५ डलर रहेको छ, यद्यपि योजना र स्थानअनुसार शुल्क तथा उपकरणको मूल्य फरक पर्छ ।

स्टारलिंकले भारतमा सेवा सुरु गर्न पाउने वा नपाउने भन्ने विषयले सरकारी स्वीकृति, राष्ट्रिय सुरक्षा, बजार प्रतिस्पर्धा र इन्टरनेटको पहुँचसँग सम्बन्धित बहसलाई थप चर्काएको छ ।

मस्कको आरोप र भारत सरकारको खण्डनबीच अब कम्पनीले अन्तिम अनुमति कहिले पाउँछ भन्ने चासो बढेको छ ।

ककरोजको घेराउमा दिल्ली, गुरुग्रामबाटै पक्राउ परे ध्रुव राठी

एजेन्सी। भारतका चर्चित युट्युबर तथा राजनीतिक टिप्पणीकार ध्रुव राठीलाई दिल्लीमा हुन लागेको विरोध प्रदर्शनमा सहभागी हुन जाने क्रममा गुरुग्रामस्थित निवासबाट प्रहरीले नियन्त्रणमा लिएको दाबी गरिएको छ।

शनिबार बिहान गुरुग्रामको सेक्टर ५६ स्थित फ्ल्याटबाट उनलाई नियन्त्रणमा लिइएको समाचारमा उल्लेख छ।

निर्वाचन नामावलीमा अनियमितता भएको भन्दै मुख्य निर्वाचन आयुक्त ज्ञानेश कुमारको राजीनामा माग गर्न ककरोच जनता पार्टी (सीजेपी) ले दिल्लीको जन्तरमन्तरमा विरोध प्रदर्शन गर्ने घोषणा गरेको थियो। उक्त प्रदर्शनमा सहभागी हुने जानकारी राठीले शुक्रबार सामाजिक सञ्जालमार्फत दिएका थिए।

प्रदर्शनका लागि दिल्ली प्रहरीले अनुमति नदिएको र सुरक्षा संवेदनशीलता तथा कानुनी प्रक्रियालाई कारण देखाएको बताइएको छ। प्रहरीको आग्रहका बाबजुद प्रदर्शनमा जाने तयारी गरेपछि गुरुग्राम प्रहरीको सहयोगमा राठीलाई नियन्त्रणमा लिइएको र अज्ञात स्थानमा राखिएको दाबी गरिएको छ। यद्यपि, उनको नियन्त्रणसम्बन्धी विवरण र प्रहरीको आधिकारिक भनाइ स्वतन्त्र रूपमा पुष्टि हुन आवश्यक छ।

प्रदर्शनलाई लक्षित गर्दै दिल्ली र आसपासका क्षेत्रमा सुरक्षा व्यवस्था कडा पारिएको समाचारमा उल्लेख छ। जन्तरमन्तर आसपास निषेधाज्ञा लागू गरिएको र राजधानीमा ४० हजारभन्दा बढी सुरक्षाकर्मी परिचालन गरिएको दाबी गरिएको छ। केही मेट्रो स्टेशन, रेल सेवा तथा प्रदर्शनस्थल आसपास मोबाइल इन्टरनेट सेवासमेत अस्थायी रूपमा बन्द गरिएको बताइएको छ।

सीजेपीले राठीसहित सामाजिक अभियन्ताहरूलाई नियन्त्रणमा लिइएको घटनाको विरोध गर्दै उनीहरूलाई तत्काल रिहा गर्न माग गरेको छ। प्रदर्शनमा सहभागी हुन विभिन्न स्थानबाट अघि बढेका करिब १५० जनालाई प्रहरीले नियन्त्रणमा लिएको पनि समाचारमा उल्लेख छ।

जर्मनीबाट भारत फर्किएका राठी यसअघि अक्टोबर ८ मा बेंगलुरुमा आयोजित सीजेपीको प्रदर्शनमा सहभागी भएको बताइएको छ।

सामाजिक सञ्जालमा ठूलो सङ्ख्यामा फलोअर्स रहेका राठीलाई नियन्त्रणमा लिइएको खबर सार्वजनिक भएपछि यस विषयमा अनलाइन बहससमेत चर्किएको जनाइएको छ।

स्तन क्यान्सर सचेतनाका लागि भरतपुरमा ६ किलोमिटर दौड

काठमाडाैं। स्तन क्यान्सरबारे जनचेतना फैलाउने उद्देश्यले चितवनको भरतपुरमा स्तन क्यान्सर सचेतना दौड आयोजना गरिएको छ। सीएमसी क्यान्सर इन्स्टिच्युट र माईन प्लस युवा क्लबको संयुक्त आयोजनामा भएको दौडमा सहभागीहरूले सचेतनामूलक प्लेकार्ड बोकेर स्तन क्यान्सरको समयमै पहिचान र उपचारको सन्देश प्रवाह गरेका थिए।

करिब ६ किलोमिटर दूरीको दौड चितवनका प्रमुख जिल्ला अधिकारी गणेश अर्यालले शुभारम्भ गरेका थिए।

चितवन मेडिकल कलेजका प्रमुख प्रशासकीय अधिकृत प्रताप देवकोटाका अनुसार समयमै पहिचान, नियमित जाँच र उचित उपचारबाट स्तन क्यान्सरविरुद्धको लडाइँ प्रभावकारी बनाउन सकिने सन्देश दिन कार्यक्रम आयोजना गरिएको हो। उनले स्तन क्यान्सरको समयमै पहिचान र उपचारबाट निको हुने सम्भावना रहने भएकाले पूर्वसावधानी र जनचेतना आवश्यक रहेको बताए।

विश्वभर अक्टोबर महिनालाई स्तन क्यान्सर सचेतना महिनाका रूपमा मनाइन्छ। यस अवसरमा गुलाबी रङलाई स्तन क्यान्सर सचेतनाको प्रतीकका रूपमा प्रयोग गरिन्छ। यही अभियानअन्तर्गत सीएमसी क्यान्सर इन्स्टिच्युटले एक महिनासम्म स्तन क्यान्सरको निःशुल्क परीक्षण सेवा पनि सुरु गरेको देवकोटाले जानकारी दिए।

इन्स्टिच्युटले भरतपुर महानगरपालिकाभित्रका स्वास्थ्य स्वयंसेविकाहरूलाई लक्षित गरी स्तन क्यान्सरको जोखिम, पहिचान र सचेतनासम्बन्धी अन्तरक्रिया कार्यक्रमसमेत सञ्चालन गरेको छ। स्वयंसेविकाहरू नागरिकको घरघरमा पुग्ने भएकाले उनीहरूलाई स्तन क्यान्सरसम्बन्धी जानकारी दिनु महत्त्वपूर्ण छ।

क्यान्सर उपचारमा सरकारले आर्थिक सहायता उपलब्ध गराउँदै आएको छ। संघीय सरकारले क्यान्सर उपचारका लागि एक लाख रुपैयाँ र बागमती प्रदेश सरकारले ५० हजार रुपैयाँ सहयोग गर्दै आएका छन्। यसका अतिरिक्त स्तन तथा पाठेघरको क्यान्सर उपचारका लागि प्रदेश सरकारले थप ५० हजार रुपैयाँ सहयोग गर्ने व्यवस्था रहेको जनाइएको छ।

चितवनमा बीपी कोइराला मेमोरियल क्यान्सर अस्पताल र चितवन मेडिकल कलेजमा क्यान्सर रोगको उपचार हुँदै आएको छ।

बीपी कोइराला मेमोरियल क्यान्सर अस्पतालको तथ्यांकअनुसार सन् २०२५ मा ७३१ जनामा स्तन क्यान्सर पुष्टि भएको थियो। तीमध्ये २० जना पुरुष थिए। पछिल्लो समय स्तन क्यान्सरका बिरामीको संख्या बढ्दै गएको सन्दर्भमा यस्ता सचेतनामूलक कार्यक्रमले समयमै परीक्षण गराउने र उपचारमा पहुँच बढाउने अपेक्षा गरिएको छ।

बबरमहलमा आकाशे पुल निर्माण अन्तिम चरणमा, असोज २८ देखि सञ्चालन गर्ने तयारी

काठमाडौं । काठमाडौंको व्यस्त बबरमहल क्षेत्रमा पैदलयात्रुको आवागमन सुरक्षित र सहज बनाउने उद्देश्यले निर्माण भइरहेको आकाशे पुलको काम अन्तिम चरणमा पुगेको छ। सडक डिभिजन काठमाडौंका अनुसार पुल निर्माणको भौतिक प्रगति ९२ प्रतिशत पूरा भएको छ।

सडक डिभिजन काठमाडौंका प्रमुख सुबोध देवकोटाका अनुसार २०८२ फागुन २१ गते सम्झौता भएर सुरु भएको उक्त आयोजना निर्धारित समयभन्दा अगावै सम्पन्न गर्ने तयारी गरिएको छ।

पुल निर्माणको जिम्मा हाइटेक इन्जिनियरिङ वर्कस प्रालि, हेटौँडाले पाएको छ। आयोजनाको कुल लागत दुई करोड ५२ लाख ४५ हजार ९५३ रुपैयाँ रहेको छ। पुलको मुख्य संरचना निर्माण सम्पन्न भइसकेको छ भने अहिले रेलिङ जडान र भर्‍याङ जोड्ने काम अन्तिम चरणमा पुगेको छ।

सम्झौताअनुसार पुल निर्माण सम्पन्न गर्ने अन्तिम म्याद यही असोज ३० गतेसम्म रहेको छ। यद्यपि, सडक विभागले असोज २८ गतेदेखि नै पुल पैदलयात्रुका लागि सञ्चालनमा ल्याउने लक्ष्य राखेको छ।

बबरमहल क्षेत्रमा सवारीसाधनको चाप र पैदलयात्रुको बाक्लो आवागमनलाई ध्यानमा राखेर आकाशे पुल निर्माण गरिएको हो। पुल सञ्चालनमा आएपछि पैदलयात्रुले व्यस्त सडक सुरक्षित रूपमा पार गर्न सक्नेछन्। यसबाट सडक दुर्घटनाको जोखिम न्यूनीकरण हुनुका साथै सवारी आवागमन व्यवस्थापनमा समेत सहयोग पुग्ने अपेक्षा गरिएको छ।

पृथ्वी राजमार्ग बन्द हुँदा नयाँ बसपार्कबाट छुटेनन् गाडी, दसैंका यात्रु अलपत्र

काठमाडौं। पृथ्वी राजमार्ग अवरुद्ध भएपछि काठमाडौंको गोङ्गबुस्थित नयाँ बसपार्कबाट छुट्ने लामो तथा छोटो दूरीका सवारीसाधन बसपार्कभित्रै रोकिएका छन्।

मुख्य सडक बन्द हुनुका साथै वैकल्पिक मार्गमा समेत सवारी चाप बढेपछि यातायात सञ्चालन प्रभावित भएको हो।

पृथ्वी राजमार्ग बन्द भएपछि काठमाडौंलाई हेटौंडासँग जोड्ने कान्तिलोकपथलाई वैकल्पिक मार्गका रूपमा प्रयोग गरिँदै आएको थियो। तर, उक्त सडकमा पनि सवारीसाधनको चाप अत्यधिक बढेपछि आवागमन थप कठिन बनेको छ। त्यसपछि नयाँ बसपार्कबाट गन्तव्यतर्फ छुट्ने सवारीसाधनलाई अर्को व्यवस्था नभएसम्म बसपार्कमै रोकिएको छ।

सवारीसाधन रोकिएपछि दसैं मनाउन घर फर्किने तयारीमा रहेका यात्रुहरू समस्यामा परेका छन्। अग्रिम टिकट काटेर बसपार्क पुगेका यात्रुसमेत कहिले यात्रा सुरु गर्न पाइने भन्ने अन्योलमा छन्। बसपार्कमा यात्रुको भीड बढ्दै गएको छ भने गन्तव्यसम्म पुग्ने समयसमेत अनिश्चित बनेको छ।

दसैं नजिकिँदै गर्दा काठमाडौं उपत्यकाबाट बाहिरिने यात्रुको चाप बढिरहेको अवस्थामा राजमार्ग अवरुद्ध हुँदा यात्रु र यातायात व्यवसायी दुवै प्रभावित भएका छन्। सडकको अवस्था सहज नहुँदासम्म बसपार्कबाट छुट्ने सवारीसाधनको आवागमन नियमित हुन कठिन देखिएको छ।

यात्रुहरूलाई यात्रा सुरु गर्नुअघि सम्बन्धित यातायात व्यवसायी वा ट्राफिक प्रहरीसँग सडकको पछिल्लो अवस्थाबारे जानकारी लिन आग्रह गरिएको छ।

नाभी पिल्लेले पाइन् नोबेल शान्ति पुरस्कार

काठमाडौं। सन् २०२६ को नोबेल शान्ति पुरस्कार दक्षिण अफ्रिकामा जन्मिएकी मानवअधिकारकर्मी तथा अन्तर्राष्ट्रिय कानुनविद् नवानेथेम ‘नाभी’ पिल्लेलाई प्रदान गरिएको छ।

नर्वेजियन नोबेल समितिले शुक्रबार घोषणा गर्दै शान्ति र अन्तर्राष्ट्रिय कानुनी सिद्धान्तको प्रवर्द्धनमा पुर्‍याएको योगदानका लागि उनलाई यस वर्षको प्रतिष्ठित पुरस्कार दिने निर्णय गरेको जनाएको छ।

नोबेल समितिका अनुसार पिल्लेले असाधारण साहस, निष्ठा र दृढ नैतिक अडानका साथ विश्वव्यापी कानुनी व्यवस्थालाई बलियो बनाउन महत्त्वपूर्ण भूमिका खेलेकी छन्।

विशेषगरी युद्ध अपराध, मानवताविरुद्धका अपराध र नरसंहारमा संलग्न व्यक्तिहरूलाई कानुनी दायरामा ल्याउने प्रयासमा उनको योगदान उल्लेखनीय रहेको समितिले जनाएको छ।

सन् १९४१ मा दक्षिण अफ्रिकाको डर्बनमा भारतीय तमिल मूलको परिवारमा जन्मिएकी पिल्लेले रङ्गभेदी शासनका बेला सामाजिक विभेद, जातीय पृथकीकरण र बहिष्करणको सामना गर्दै कानुनी क्षेत्रमा आफ्नो यात्रा अघि बढाएकी थिइन्। उनले सन् १९६७ मा आफ्नै कानुनी फर्म स्थापना गरेकी थिइन्। रङ्गभेदी शासनविरुद्ध संघर्ष गर्ने अभियन्ताहरूको पक्षमा वकालत गर्दै उनले मानवअधिकार र समान न्यायका लागि आवाज उठाएकी थिइन्।

उनको कानुनी यात्राको महत्त्वपूर्ण पक्ष नेल्सन मण्डेलासहित रङ्गभेदविरुद्ध उभिएका व्यक्तिहरूको पक्षमा गरेको वकालत हो। त्यसपछि उनले दक्षिण अफ्रिकाको उच्च अदालतमा न्यायाधीशका रूपमा काम गरिन्। सन् १९९९ मा उनी रुवान्डाका लागि गठित अन्तर्राष्ट्रिय फौजदारी न्यायाधिकरणकी न्यायाधीश तथा अध्यक्ष बनिन्। उक्त न्यायाधिकरणमा काम गर्दा यौन हिंसा र बलात्कारलाई मानवताविरुद्धको अपराध तथा नरसंहारसँग सम्बन्धित अपराधका रूपमा स्थापित गर्ने कानुनी प्रक्रियामा उनको भूमिका महत्त्वपूर्ण रह्यो।

पिल्लेले अन्तर्राष्ट्रिय फौजदारी अदालतमा पनि न्यायाधीशका रूपमा सेवा गरिन्। सन् २००८ देखि २०१४ सम्म उनी संयुक्त राष्ट्रसङ्घीय मानवअधिकार उच्चायुक्तको जिम्मेवारीमा रहिन्। यस अवधिमा उनले विश्वभर मानवअधिकार संरक्षण, विभेदविरुद्धको अभियान र अन्तर्राष्ट्रिय कानुनको कार्यान्वयनका विषयमा काम गरिन्।

यसका अतिरिक्त, सन् २०२१ देखि २०२५ सम्म उनले प्यालेस्टिनी क्षेत्रसँग सम्बन्धित संयुक्त राष्ट्रसङ्घको स्वतन्त्र अन्तर्राष्ट्रिय अनुसन्धान आयोगको अध्यक्षता गरिन्। उनी म्यानमारमाथि नरसंहारको आरोप लगाइएको मुद्दामा अन्तर्राष्ट्रिय न्यायालयमा तदर्थ न्यायाधीशका रूपमा पनि संलग्न छिन्। उनको लामो न्यायिक अनुभवले अन्तर्राष्ट्रिय कानुनी संस्थाहरूको भूमिका र प्रभाव विस्तार गर्न सहयोग पुर्‍याएको नोबेल समितिको निष्कर्ष छ।

नोबेल समितिले अन्तर्राष्ट्रिय कानुनको सम्मान र कार्यान्वयन शान्तिपूर्ण विश्व निर्माणका लागि अपरिहार्य रहेको उल्लेख गरेको छ। युद्ध अपराधमा संलग्न व्यक्तिलाई जवाफदेही बनाउने, पीडितलाई न्याय दिलाउने र द्वन्द्वको समाधान बल प्रयोगबिना गर्न सक्ने कानुनी प्रणालीको विकासमा पिल्लेको योगदानले उनलाई यस वर्षको पुरस्कारका लागि योग्य बनाएको समितिको भनाइ छ।

उनलाई प्रदान गरिएको सन् २०२६ को नोबेल शान्ति पुरस्कारले मानवअधिकार, न्याय र अन्तर्राष्ट्रिय कानुनी व्यवस्थाको संरक्षणमा काम गर्ने व्यक्तिहरूको भूमिकालाई पुनः विश्वव्यापी रूपमा उजागर गरेको छ।

ओहो! खगेन्द्र सुनारको आतंक

काठमाडौं । साउदी अरबको राजदूत बन्ने तयारीमा रहेका गिरीबहादुर सुनारको नियुक्ति प्रक्रियामै उजुरी परेपछि संसदीय सुनुवाइमा नयाँ-नयाँ प्रश्न उठेका छन् ।

उजुरीमा राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा) का सांसद खगेन्द्र सुनारको नाम जोड्दै १० करोडभन्दा बढी रकम संकलनदेखि समानुपातिक सांसद बनाइदिने भन्दै ५० लाख रुपैयाँ लिएको आरोपसम्म उल्लेख गरिएको छ ।

उजुरीकर्ताले दलित अधिकारको अभियानका नाममा उठाइएको रकमको व्यवस्थापन, प्रहरीको एआईजी बढुवामा भनिएको आर्थिक लेनदेन र अदालतमा पेस गरिएको अडियोमा हेरफेर भएको दाबीसम्म गरेका छन् । आरोपको केन्द्रमा गिरीबहादुर र खगेन्द्र दुवैको नाम जोडिएको छ ।

उजुरीकर्ताको दाबी छ—खगेन्द्र सुनारले दलित अधिकारको अभियानका नाममा स्वदेश तथा विदेशबाट १० करोड रुपैयाँभन्दा बढी रकम संकलन गरेका थिए । उक्त रकमको व्यवस्थापन गिरीबहादुर सुनारले गर्दै आएको आरोप उजुरीमा लगाइएको छ ।

संकलित रकम खगेन्द्र सुनार, उनकी श्रीमती सीता गुरुङ, भाइ सुनिल सुनारलगायत परिवारका सदस्य तथा आफन्तका बैंक खातामा जम्मा गर्ने गरिएको दाबीसमेत गरिएको छ ।

कामना सेवा विकास बैंक, सिटिजन्स बैंक, महालक्ष्मी विकास बैंक, एनआईएमबी, एनआईसी एसिया र राष्ट्रिय वाणिज्य बैंकमा भएका कारोबारलाई उजुरीसँग जोडिएको बताइएको छ ।

उजुरीकर्ताले २०७८ साल चैतमा खगेन्द्रको खातामा आठ लाख रुपैयाँ र सोही वर्ष पुसमा सात लाख रुपैयाँ जम्मा भएको दाबी गरेका छन् । ती कारोबारसँग सम्बन्धित प्रमाण पेस गरिएको पनि उजुरीमा उल्लेख छ ।

१० करोडभन्दा बढी रकम संकलन भएको दाबी, विभिन्न बैंक खातामा भएको भनिएको कारोबार र रकम व्यवस्थापनमा गिरीबहादुरको भूमिका रहेको आरोप,यी सबै विषय उजुरीमा उठाइएका छन् ।

उजुरीको अर्को गम्भीर दाबी समानुपातिक सांसद पदसँग जोडिएको छ ।

उजुरीकर्ताका अनुसार खगेन्द्र सुनारले रास्वपाबाट समानुपातिक सांसद बनाइदिने भन्दै चक्रमान विश्वकर्मासँग ५० लाख रुपैयाँ लिएका थिए ।

यो आरोप सही हो कि होइन भन्ने विषयमा सम्बन्धित पक्षको प्रतिक्रिया र आधिकारिक अभिलेख उपलब्ध सामग्रीमा समेटिएको छैन । तर उजुरीमा राजनीतिक पद प्राप्त गराइदिने आश्वासनसँग रकम लेनदेनको प्रसंग जोडिएको छ ।

नेपाल प्रहरीको उच्च तहको बढुवासम्बन्धी प्रसंग पनि उजुरीमा परेको छ ।

उजुरीकर्ताको दाबीअनुसार तत्कालीन डीआईजी डम्बरबहादुर विकलाई एआईजीमा बढुवा गराउने भन्दै सुरुमा ५० लाख रुपैयाँ मागिएको थियो । पछि ३३ लाख रुपैयाँ लेनदेन भएको आरोप उजुरीमा उल्लेख छ ।

उक्त कारोबारमा खगेन्द्र सुनार र गिरीबहादुर सुनारको संलग्नता रहेको दाबी गरिएको छ । डम्बरबहादुर विक एआईजीमा बढुवा भएको विवरण सार्वजनिक सामग्रीमा उल्लेख भए पनि बढुवासँग रकम लेनदेन जोडिएको आरोपको स्वतन्त्र पुष्टि उपलब्ध छैन ।

बढुवा प्रक्रिया र कथित रकम कारोबारबीच सम्बन्ध थियो कि थिएन भन्ने प्रश्नको जवाफ सम्बन्धित अभिलेख र प्रमाणबाट खुल्नुपर्ने विषय हो ।

उजुरीमा अदालतमा पेस गरिएको भनिएको अडियो रेकर्डबारे पनि गम्भीर आरोप लगाइएको छ ।

खगेन्द्र सुनारविरुद्ध काभ्रे जिल्ला अदालतमा चलेको विद्युतीय कारोबारसम्बन्धी मुद्दामा अधिवक्ता मनिषा गौतमले करिब तीन घण्टा लामो अडियो पेस गरेकोमा पछि त्यसको सट्टा करिब तीन मिनेटको अडियो राखिएको दाबी उजुरीकर्ताले गरेका छन् ।

अडियोमा हेरफेर भएको भनिएको घटनामा गिरीबहादुर सुनारको भूमिका रहेको आरोपसमेत उजुरीमा उल्लेख छ ।

सार्वजनिक विवरणअनुसार उक्त मुद्दामा जिल्ला अदालतले खगेन्द्र सुनारलाई ५० हजार रुपैयाँ धरौटीमा रिहा गर्न आदेश दिएको थियो । अडियोको मूल प्रति, अदालतको अभिलेख र त्यससम्बन्धी आदेशबारे थप विवरण उपलब्ध सामग्रीमा छैन ।

उजुरीमा खगेन्द्र सुनारमाथि एक युवतीमाथि यौन हिंसा गरेको, गर्भपतन गराएको तथा प्रहरी हिरासतमा रहँदा प्रहरीमाथि आक्रमण गरी हतियार लुटेको आरोपसमेत लगाइएको छ ।

त्यस्तै, विरोध गर्ने वा आर्थिक विवादमा पर्ने व्यक्तिलाई तर्साउन आपराधिक समूहको सहयोग लिने गरेको दाबी पनि उजुरीमा समेटिएको छ ।

गिरीबहादुर सुनारको राजदूत नियुक्ति सिफारिसलाई लिएर पनि उजुरीकर्ताले प्रश्न उठाएका छन् । राजनीतिक पहुँच र दबाबका आधारमा उनको नाम सिफारिस गरिएको दाबी गर्दै नियुक्ति अनुमोदन नगर्न माग गरिएको बताइएको छ ।

गिरीबहादुरको सामाजिक विकास, सामाजिक संरक्षण, लैङ्गिक समानता तथा सामाजिक समावेशीकरणका क्षेत्रमा अनुभव रहेको विवरण सार्वजनिक सामग्रीमा उल्लेख छ ।

खगेन्द्र सुनारले प्रहरी सङ्गठन र त्यसको नेतृत्वको कामकारबाहीमाथि सार्वजनिक रूपमा प्रश्न उठाउँदै आएका छन् । प्रहरीको पोसाक खरिदमा अनियमितता भएको दाबी गर्दै उनले संसदीय समितिमा प्रश्न उठाएको विवरण सार्वजनिक भएको छ ।

यसैबीच, उनी र प्रस्तावित राजदूत गिरीबहादुर सुनारको नाम जोडेर संसदीय सुनुवाइ समितिमा आर्थिक कारोबार, बढुवामा रकम लेनदेन र अडियोसम्बन्धी आरोपसहित उजुरी परेको छ ।

बेत्रावतीमा बेलीब्रिज! (तस्वीरहरू)

नुवाकोट। नुवाकोट र रसुवालाई जोड्ने बेत्रावतीस्थित फलाखु खोलामा ७४ मिटर लामो बेलिब्रिज जडानको काम अन्तिम चरणमा पुगेको छ।

नेपाली सेनाले पुलको मुख्य संरचना जडान गरिसकेको र अब सवारीसाधन गुड्ने डेक बिछ्याउन मात्रै बाँकी रहेको जनाएको छ।

नेपाली सेनाले शुक्रबार पुलको बेस रसुवातर्फको एबटमेन्टमा टेकाएको हो। पुलको दुवै छेउमा बनाइने कंक्रिट संरचनालाई एबटमेन्ट भनिन्छ, जसले पुललाई सडकसँग जोड्ने काम गर्छ। अब डेक बिछ्याउने काम सम्पन्न गर्न बढीमा तीन दिन लाग्ने अनुमान गरिएको छ।

सेनाले घटस्थापना अर्थात् असोज २६ गतेअघि नै बेलिब्रिज सञ्चालनमा ल्याउने लक्ष्य राखेको छ। पुल सञ्चालनमा आएपछि बाढीका कारण अवरुद्धजस्तै बनेको नुवाकोट–रसुवा सडक सम्पर्क सहज हुने अपेक्षा गरिएको छ।

भोटेकोशीमा आएको बाढीका कारण बेत्रावती क्षेत्रको आवागमन प्रभावित भएपछि दुवै जिल्लाबीचको सडक सम्पर्क पुनः सहज बनाउन बेलिब्रिज निर्माण अघि बढाइएको हो। फलाखु खोलाको पुरानो पुल बाढीले बगाएपछि स्थानीय बासिन्दा र यात्रुले लामो समयदेखि आवतजावतमा कठिनाइ भोग्दै आएका थिए।

पुल नहुँदा दैनिक आवतजावत गर्ने नागरिक, व्यापार व्यवसायमा संलग्न व्यक्ति तथा आवश्यक सामग्री ढुवानी गर्ने सवारीसाधनसमेत प्रभावित भएका थिए।

बेलिब्रिज सञ्चालनमा आएपछि स्थानीयको आवागमन सहज हुनुका साथै दुई जिल्लाबीचको व्यापार, ढुवानी र यातायात सेवाले समेत गति लिने अपेक्षा गरिएको छ।

नेकपाले कार्तिक ७ देखि दुईमहिने राष्ट्रिय जागरण अभियान चलाउने

काठमाडौं । नेपाली कम्युनिष्ट पार्टी (नेकपा) ले आगामी कार्तिक ७ गतेदेखि दुईमहिने राष्ट्रिय जागरण अभियान सञ्चालन गर्ने निर्णय गरेको छ।

पार्टी कार्यालय पेरिसडाँडामा शुक्रबार बसेको केन्द्रीय संयोजन समितिको बैठकले कार्तिक ७ देखि मंसिर २५ गतेसम्म अभियान सञ्चालन गर्ने निर्णय गरेको हो।

नेकपाका प्रवक्ता प्रकाश ज्वालाका अनुसार महाधिवेशनको तयारी, स्थानीय तथा प्रदेश निर्वाचनको तयारी र सरकारका जनविरोधी तथा अराजक गतिविधिविरुद्ध आन्दोलनको तयारी गर्ने उद्देश्यले अभियान सञ्चालन गर्न लागिएको हो। बैठकले अभियानसम्बन्धी कार्यविधिसमेत पारित गरेको छ।

बैठकले पार्टीका संगठनात्मक गतिविधिलाई तीव्रता दिने निर्णय पनि गरेको छ। जसअनुसार पुस ११ गते देशभरका सबै वडामा एकैदिन अधिवेशन गरिनेछ भने माघ १५ गते सबै पालिकामा पालिकास्तरीय अधिवेशन सञ्चालन गरिनेछ।

स्थानीय तहको निर्वाचनपछि जिल्ला, प्रदेश हुँदै राष्ट्रिय महाधिवेशन आयोजना गरिने प्रवक्ता ज्वालाले जानकारी दिएका छन्।

त्यसैगरी, ‘ग्रे जोन’ पत्रिकाको रिपोर्टमा उल्लेखित राष्ट्रिय स्वाधीनतासँग सम्बन्धित विषयमा सरकारले आफ्नो आधिकारिक धारणा सार्वजनिक गर्नुपर्ने मागसहित बैठकले विशेष प्रस्ताव पारित गरेको छ।

बैठकले युवा सहभागितालाई प्राथमिकता दिँदै पार्टीका कार्यक्रमहरूमा ५० प्रतिशत युवा सहभागिता सुनिश्चित गर्ने निर्णयसमेत गरेको छ।

साथै प्रवासमा पार्टीको काम विस्तार गर्ने, श्रमजीवी मजदुर र किसानबीचका गतिविधिलाई थप सशक्त बनाउने तथा ती कामलाई व्यवस्थित रूपमा अघि बढाउने निर्णय भएको प्रवक्ता ज्वालाले बताए।

जय नेपाल पार्टीमा कसले पाए कुन जिम्मेवारी?

काठमाडौं । जय नेपाल पार्टीले केन्द्रीय कार्यसमिति, सल्लाहकार समिति, प्रदेश तहका इन्चार्ज तथा संयोजक, विभागीय संयोजक र जनवर्गीय संगठनका सभापतिहरू मनोनयन गरेको छ।

पार्टीले असोज २३ गते जारी गरेको प्रेस विज्ञप्तिअनुसार विधानबमोजिम विभिन्न पदमा मनोनयन गरिएको हो।

केन्द्रीय सदस्यमा ठाकुर बम मल्ल (पर्वत), जिम्बा जाङबु शेपा (सोलुखुम्बु), गजेन्द्रबहादुर सिंह (कैलाली), अन्जु बस्याल (सुर्खेत), लोकेन्द्र पोखरेल (भक्तपुर), सुधन पाण्डे (अर्घाखाँची), मानवकुमार हमाल (डोल्पा), भुपेन्द्रनाथ योगी (सुर्खेत), केशर आउजी (अछाम) र कमलबहादुर पाण्डे (काठमाडौं) मनोनीत भएका छन्।

त्यस्तै, सम्मानित सल्लाहकार समितिको सदस्यमा गजेन्द्र विष्ट (कञ्चनपुर), मानबहादुर खड्का (सुर्खेत) र कर्मचन्द आजाद (बाँके) मनोनीत भएका छन्।

प्रदेश तहमा सुदूरपश्चिमको इन्चार्जमा गजेन्द्रबहादुर सिंह र संयोजकमा गोविन्द पाण्डे चयन भएका छन्। कर्णाली प्रदेशको इन्चार्जमा जनकबहादुर सिंह र संयोजकमा भीमबहादुर शाही, लुम्बिनी प्रदेशको इन्चार्जमा नारायणप्रसाद कोइराला र संयोजकमा ऋषिराज देवकोटा मनोनीत भएका छन्।

त्यसैगरी, गण्डकी प्रदेशको इन्चार्जमा रामराज कोइराला र संयोजकमा वरुण विक्रम राणा तथा बागमती प्रदेशको इन्चार्जमा नवराज सिंखडा र संयोजकमा किरण ढुंगेललाई जिम्मेवारी दिइएको पार्टीले जनाएको छ।

विभाग तथा समितितर्फ आर्थिक स्रोत व्यवस्थापन विभागको संयोजकमा समृद्धि राणा, धर्म संस्कृति समन्वय विभागको संयोजकमा प्रभात योगी, पर्यटन विभागको संयोजकमा जिम्बा जाङबु शेपा र सांस्कृतिक कला विभागको संयोजकमा खगेस रन्जितकार मनोनीत भएका छन्।

लघुवित्त, बैंक, सहकारी तथा मिटरब्याजपीडित उत्थान समितिको संयोजकमा होमनाथ गौतम र सञ्चार संगठन गठन तयारी समितिको संयोजकमा राधिका जोशीलाई जिम्मेवारी दिइएको छ।

जनवर्गीय संगठनतर्फ नेपाल उत्पीडित संगठनको सभापतिमा अर्जुन नेपाली र नेपाल कबाडी संगठनको सभापतिमा वीरबहादुर गुरुङ मनोनीत भएका छन्।

पार्टीका सचिवालय प्रमुख सगुन सुन्दर लावतीले जारी गरेको विज्ञप्तिमा मनोनयनसम्बन्धी जानकारी दिइएको छ।

प्रियङ्का मृत्यु प्रकरण : सागर श्रेष्ठ पुर्पक्षका लागि थुनामा

डोटी । प्रियङ्का श्रेष्ठको आत्महत्या दुरुत्साहनसम्बन्धी कसुरमा पक्राउ परेका सागर श्रेष्ठलाई डोटी जिल्ला अदालतले पुर्पक्षका लागि थुनामा पठाउने आदेश दिएको छ।

जिल्ला अदालतका न्यायाधीश पदमराज पाण्डेको इजलासले बुधबार थुनछेक बहसपछि उनलाई मुद्दाको अन्तिम टुंगो नलागेसम्म थुनामा राख्न आदेश दिएको हो।

प्रियङ्का र सागरबीच विगत तीन वर्षदेखि प्रेम सम्बन्ध रहेको थियो। २०८३ भदौ ३० गते आफ्नो जन्मदिनका दिन प्रियङ्का दिपायल सिलगढी नगरपालिका–३ स्थित पुलबजारको सेती नदीमाथिको झोलुङ्गे पुलमा पुगेकी थिइन्। दिउँसो करिब ४ः५० देखि ५ बजेको बीचमा उनी पुलको जालीमाथि चढेर नदीमा हाम फालेकी थिइन्।

घटनाको आठ दिनपछि, असोज ७ गते बिहान ११ः१० बजे कैलालीको टीकापुर नगरपालिका–२, मूलपानीस्थित कर्णाली नदीको पश्चिम किनारमा प्रियङ्काको शव फेला परेको थियो। पोस्टमार्टम प्रतिवेदनमा उनको मृत्यु डुबेर भएको उल्लेख छ।

प्रियङ्काका बुबा चन्द्र श्रेष्ठले सागरले निरन्तर शारीरिक तथा मानसिक यातना दिएको, विवाह गर्न अस्वीकार गरेको र सामाजिक सञ्जालमा तस्बिर सार्वजनिक गरिदिने धम्की दिएको आरोप लगाउँदै प्रहरीमा किटानी जाहेरी दिएका थिए। सागरको व्यवहारका कारण प्रियङ्का आत्महत्या गर्न बाध्य भएको जाहेरीमा दाबी गरिएको थियो।

सोही जाहेरीका आधारमा जिल्ला सरकारी वकिल कार्यालयले सागरविरुद्ध मुलुकी अपराध संहिता, २०७४ को दफा १८५ को उपदफा (१) अन्तर्गतको कसुरमा उपदफा (२) बमोजिम सजाय र पीडित राहत कोषबाट क्षतिपूर्ति भराउन माग गर्दै अदालतमा अभियोगपत्र दायर गरेको थियो।

अनुसन्धान अधिकारी र अदालतसमक्षको बयानमा सागरले आफूले प्रियङ्कालाई आत्महत्या गर्न बाध्य पार्ने कुनै काम नगरेको दाबी गरेका थिए। उनले प्रेम सम्बन्ध रहेको स्वीकार गरे पनि घटनाको दिन प्रियङ्काले फोन गर्दा आफू पसलको काममा व्यस्त रहेको र पछि कुरा गर्ने बताएको जिकिर गरेका थिए। त्यस क्रममा प्रियङ्काले आफूलाई पुलबाट हाम फाल्न मन लागेको भनेको र आफूले सम्झाउन खोजेको उनको भनाइ थियो। उनले प्रियङ्कालाई शारीरिक वा मानसिक यातना दिएको आरोपसमेत अस्वीकार गरेका थिए।

तर अदालतले मिसिलमा संलग्न तत्काल प्राप्त प्रमाणका आधारमा सागरलाई हालै निर्दोष मान्न सकिने अवस्था नरहेको ठहर गरेको छ। आदेशमा कल डिटेल रेकर्डले घटनाअघि र घटनाको दिन उनीहरूबीच पटक–पटक फोन सम्पर्क भएको देखाएको उल्लेख छ। त्यस्तै, फेसबुक मेसेन्जरमार्फत प्रियङ्कालाई गालीगलौज तथा अपशब्द लेखेर पठाइएका सन्देश पनि मिसिलमा संलग्न रहेको अदालतले जनाएको छ।

मिसिलमा रहेको अडियो प्रमाणमा प्रियङ्काले सागरसँग ‘किन मलाई टर्चर गर्दैछौ ?’ भनेको सुनिएको विषयलाई समेत अदालतले आधारका रूपमा उल्लेख गरेको छ। डिजिटल प्रमाण र प्रत्यक्षदर्शीको बयानसहितका तथ्यलाई विचार गर्दा मुद्दाको अन्तिम निर्णय नहुँदासम्म सागरलाई थुनामा राखेर पुर्पक्ष गर्नुपर्ने अदालतको निष्कर्ष छ।

अदालतको आदेश पुर्पक्षका लागि थुनामा राख्ने निर्णय हो, कसुरमा दोषी ठहर भइसकेको फैसला भने होइन।

१७ अंकले बढ्यो नेप्से

काठमाडौं । साताको अन्तिम कारोबार दिन शुक्रबार नेपाल स्टक एक्सचेन्ज (नेप्से) परिसूचक दोहोरो अंकले बढेको छ। नेप्से १७.१५ अंकले उकालो लाग्दै २ हजार ५९१.८० विन्दुमा बन्द भएको हो।

बजारमा कारोबार रकमसमेत बढेको छ। अघिल्लो दिन बिहीबार ३ अर्ब ९३ करोड रुपैयाँको सेयर कारोबार भएकोमा शुक्रबार ४ अर्ब ८३ करोड रुपैयाँ बराबरको कारोबार भएको छ।

यस दिन ३५३ वटा धितोपत्रका १ करोड २९ लाख ५ हजार ९४२ कित्ता सेयर किनबेच भएका छन्। कारोबारमा आएका कम्पनीमध्ये १८० वटाको सेयर मूल्य बढेको छ भने ८९ वटाको घटेको छ। १० कम्पनीको मूल्यमा भने कुनै परिवर्तन भएन।

शुक्रबार कुथेली बुखरी स्मल हाइड्रोपावरको सेयर मूल्य सर्वाधिक ४.९१ प्रतिशतले बढेको छ। यसको प्रतिकित्ता मूल्य ९७० रुपैयाँ पुगेको छ। त्यस्तै, सिन्धु विकास बैंकको मूल्य ४.२२ प्रतिशतले बढेर प्रतिकित्ता ४२७ रुपैयाँ ३० पैसा कायम भएको छ।

यस दिन रिज लाइफ इनर्जीको सेयर मूल्य सर्वाधिक ७.८५ प्रतिशतले घटेको छ। कम्पनीको प्रतिकित्ता मूल्य ६६८ रुपैयाँमा झरेको छ। आइसिएफसी फाइनान्स डिबेन्चरको मूल्य पनि २.९० प्रतिशतले घटेर प्रतिडिबेन्चर १ हजार १७० रुपैयाँ कायम भएको छ।

कारोबार रकमका आधारमा कुमारी बैंक शीर्ष स्थानमा रहेको छ। बैंकको प्रतिकित्ता २३१ रुपैयाँका दरले २१ करोड ११ लाख रुपैयाँ बराबरको सेयर कारोबार भएको हो। बैंकको सेयर मूल्य अघिल्लो दिनको तुलनामा १.४० प्रतिशतले बढेको छ।

त्यस्तै, हिमाल घलेम्दी हाइड्रोको २० करोड ३७ लाख रुपैयाँ बराबरको सेयर कारोबार भएको छ। कम्पनीको प्रतिकित्ता २८५ रुपैयाँ १० पैसाका दरले सेयर किनबेच भएको हो।

शुक्रबार कारोबारमा आएका १३ वटै समूहगत परिसूचक बढेका छन्। तीमध्ये बैंकिङ समूहको परिसूचक सर्वाधिक १.२८ प्रतिशतले उकालो लागेको छ। सबै समूहमा देखिएको वृद्धिले समग्र नेप्से परिसूचकलाई सकारात्मक दिशा दिएको हो।

परीक्षा नै नदिई जापानमा रहेका १३ जनाले कसरी पाए लाइसेन्स?

काठमाडौं । परीक्षामा सहभागी नै नभएका जापानमा रहेका १३ जनाको नाममा सवारी चालक अनुमतिपत्र जारी गरेको आरोपमा यातायात व्यवस्था कार्यालय, सवारी चालक अनुमतिपत्र रुपन्देहीका तत्कालीन कार्यालय प्रमुख तेजनारायण यादवसहित सात जनाविरुद्ध भ्रष्टाचार मुद्दा दायर भएको छ।

अख्तियार दुरुपयोग अनुसन्धान आयोगले सरकारी कागजातमा केरमेट गरी परीक्षाको नतिजा हेरफेर गरेर विदेशमा रहेका व्यक्तिका नाममा लाइसेन्स जारी गरिएको निष्कर्षसहित उनीहरूविरुद्ध विशेष अदालतमा मुद्दा दायर गरेको हो।

मुद्दा खेप्ने अन्यमा तत्कालीन मेकानिकल सुपरभाइजर यादवप्रसाद अर्याल, अधिकृतस्तर सातौँ तहका तुल्सिराम अधिकारी, छैटौँ तहका राजीव अर्याल तथा लुम्बिनी प्रदेश ट्राफिक प्रहरी कार्यालय रुपन्देहीका तत्कालीन प्रहरी नायब उपरीक्षक डिल्लीनारायण पाण्डेय, प्रहरी निरीक्षक गणेश ज्ञवाली र प्रहरी नायब निरीक्षक हुमानन्द खनाल रहेका छन्।

अख्तियारका अनुसार उनीहरूको मिलेमतोमा सरकारी कागजात केरमेट गर्नुका साथै परीक्षाको परिणामसमेत परिवर्तन गरिएको थियो। त्यसरी अनियमितता गरी वैदेशिक रोजगारीका सिलसिलामा जापानमा रहेका र परीक्षामा उपस्थित नभएका १३ जनाको नाममा सवारी चालक अनुमतिपत्र जारी गरिएको पाइएको आयोगको ठहर छ।

आयोगले प्रतिवादीहरूलाई भ्रष्टाचार निवारण ऐन, २०५९ बमोजिम कैद र जरिवाना सजाय गर्न मागदाबी गरेको छ।

श्रमिकलाई चाडपर्व खर्च अनिवार्य दिन विभागको निर्देशन, नदिए कारबाही हुने

काठमाडौं। श्रम तथा व्यवसायजन्य सुरक्षा विभागले श्रमिकलाई अनिवार्य रूपमा चाडपर्व खर्च उपलब्ध गराउन सबै रोजगारदाता तथा प्रतिष्ठानलाई निर्देशन दिएको छ।

चाडपर्व खर्च नपाएको भन्दै विभिन्न श्रमिकबाट गुनासो आउन थालेपछि विभागले यस्तो निर्देशन दिएको हो।

श्रम ऐन, २०७४ को दफा ३७ मा प्रचलित धर्म, संस्कृति तथा परम्पराअनुसार मनाइने चाडपर्वका लागि प्रत्येक श्रमिकले वर्षमा एकपटक आफूले खाइपाइ आएको एक महिनाको आधारभूत पारिश्रमिकबराबरको रकम चाडपर्व खर्चका रूपमा पाउने व्यवस्था छ।

ऐनले तोकेको सुविधा उपलब्ध नगराउने रोजगारदाता तथा प्रतिष्ठानविरुद्ध सम्बन्धित श्रमिकले आफ्नो कार्यक्षेत्र पर्ने श्रम तथा रोजगार कार्यालय वा श्रम तथा व्यवसायजन्य सुरक्षा विभागमा उजुरी तथा निवेदन दिन सक्ने विभागले जनाएको छ।

विभागले श्रमिकलाई इमेलमार्फत उजुरी, गुनासो तथा सुझाव पठाउन आग्रह गर्दै त्यसका लागि क्यूआर कोडको समेत व्यवस्था गरेको छ।

विभागका प्रवक्ता मणिनाथ गोपले कतिपय रोजगारदाता तथा प्रतिष्ठानले चाडपर्व खर्च उपलब्ध नगराएको गुनासो आइरहेको बताए।

उनले श्रमिकलाई कानुनअनुसारको सुविधा अनिवार्य उपलब्ध गराउन निर्देशन दिइएको र त्यसको पालना नगर्ने रोजगारदाता तथा प्रतिष्ठानमाथि श्रम ऐनअनुसार कारबाही गरिने स्पष्ट पारे।

कांग्रेस नेतृत्व चयनका लागि मतदानको समय साँझ ५ बजेसम्म थपियो

काठमाडौं। नेपाली कांग्रेसको नयाँ नेतृत्व चयनका लागि भइरहेको मतदानको समय थप गरिएको छ। निर्वाचन समितिका अनुसार अब साँझ ५ बजेसम्म मतदान गर्न पाइनेछ।

यसअघि मतदानका लागि दिउँसो ३ बजेसम्मको समय तोकिएको थियो।

ईभी गाडीको भाडा समायोजन, कुन रूटमा कति ?

काठमाडौं । अन्तरप्रदेशमा चल्ने विद्युतीय सार्वजनिक सवारीसाधनको भाडा सरकारले समायोजन गरेको छ।

यातायात व्यवस्था विभागले बिहीबार छोटो, मध्यम र लामो दूरीमा चल्ने यात्रुवाहक तथा मालवाहक सवारीको नयाँ भाडादर सार्वजनिक गरेको हो।

विभागले तराई र पहाडी क्षेत्रका सडक तथा यात्राको दूरीलाई आधार बनाएर भाडा निर्धारण गरेको छ। तराईमा २५० किलोमिटरभन्दा लामो दूरीको पक्की तथा ग्राभेल सडकमा यात्रुवाहक सवारीको भाडा प्रतिकिलोमिटर प्रतियात्रु २ रुपैयाँ ९३ पैसा तोकिएको छ। २५ देखि २५० किलोमिटरसम्मको दूरीमा भने प्रतिकिलोमिटर ३ रुपैयाँ कायम गरिएको छ।

काठमाडौं–पोखरा र पोखरा–नारायणगढ सडकखण्डमा प्रतिकिलोमिटर प्रतियात्रु ३ रुपैयाँ २४ पैसा भाडा निर्धारण गरिएको विभागले जनाएको छ।

डिलक्स सुविधा लिएका र सम्बन्धित कार्यालयबाट प्रमाणित भएका सवारीसाधनले सामान्य भाडादरमा २० प्रतिशत थप रकम लिन पाउनेछन्। सुपर डिलक्स सुविधाका सवारीले भने डिलक्सको भाडामा थप २० प्रतिशत जोड्न सक्ने व्यवस्था गरिएको छ।

विभागले विद्यार्थी, अपाङ्गता भएका व्यक्ति र ज्येष्ठ नागरिकलाई नियमानुसार सहुलियत दिनुपर्ने व्यवस्था पनि गरेको छ। यस्तो छुट निश्चित रुट, कोटा वा दिनमा मात्र सीमित गर्न पाइने छैन। सहुलियत प्राप्त गर्न यात्रुले सक्कल परिचयपत्र देखाउनुपर्नेछ।

लामो दूरीमा राति सञ्चालन हुने बसमा दुई जना चालक अनिवार्य राख्नुपर्ने व्यवस्था गरिएको छ। चालक र सहचालकले परिचयपत्र वा तोकिएको पोसाक लगाउनुपर्नेछ। तोकिएकोभन्दा बढी भाडा असुल्ने सवारीसाधनमाथि कारबाही गरिने विभागले जनाएको छ।

यात्रासम्बन्धी नियम उल्लङ्घन गरी बढी भाडा लिइएमा यात्रुले हेलो सरकारको टोल फ्री नम्बर ११११ वा ट्राफिक प्रहरीको नम्बर १०३ मा उजुरी गर्न सक्नेछन्।

यात्रुवाहक सवारीसँगै मालवाहक ट्रकको भाडादर पनि समायोजन गरिएको छ। नयाँ दरअनुसार तराई क्षेत्रमा प्रतिकिलोमिटर प्रतिटन ७ रुपैयाँ ७२ पैसा र पहाडी क्षेत्रमा १४ रुपैयाँ ७७ पैसा कायम गरिएको छ। १० टन क्षमतालाई आधार मानेर विभिन्न गन्तव्यका लागि रुटअनुसारको भाडा निर्धारण गरिएको विभागले जनाएको छ।

निर्धारित दरअनुसार पहाडी मार्ग हुँदै वीरगञ्जबाट काठमाडौंसम्म सामान ढुवानी गर्दा ट्रकको भाडा ३१ हजार ४४६ रुपैयाँ र भैरहवाबाट काठमाडौंसम्म ३२ हजार १४१ रुपैयाँ तोकिएको छ।

कृष्णभीरको पहिरो छल्न तयार पारिँदैछ वैकल्पिक सडक [तस्वीरहरू]

काठमाडौं । मुग्लिन–काठमाडौं सडकखण्डअन्तर्गत कृष्णभीरमा पहिरो खस्दा आवागमन अवरुद्ध हुने जोखिम कम गर्न वैकल्पिक सडक निर्माण अघि बढाइएको छ।

चितवनको फिस्लिङदेखि धादिङको बेनीघाट जोड्ने गरी गोरखातर्फ नयाँ ट्र्याक खोल्ने र सडक स्तरोन्नति गर्ने काम भइरहेको छ।

योजनाअनुसार गोरखाको पल्लोटारबाट सिउरेनीटार हुँदै धादिङको बेनीघाटसम्म पुग्ने सडकलाई वैकल्पिक मार्गका रूपमा विकास गर्न लागिएको हो। फिस्लिङपारि रहेको यो सडकलाई स्तरोन्नति गरेर सवारी आवागमनका लागि सहज बनाउने लक्ष्य राखिएको छ।

प्रस्तावित वैकल्पिक सडकको कुल लम्बाइ १९ किलोमिटर छ। यसमध्ये १.२ किलोमिटर क्षेत्रमा नयाँ ट्र्याक खोलेर सडक स्तरोन्नति गरिनेछ।

कृष्णभीरमा पहिरो खस्ने समय निश्चित नहुँदा मुग्लिन–काठमाडौं सडकखण्डमा जुनसुकै बेला यातायात प्रभावित हुन सक्ने जोखिम छ। पहिरोका कारण मुख्य सडक बन्द हुँदा यात्रु तथा मालवाहक सवारीसाधनले समस्या भोग्नुपर्ने अवस्थालाई ध्यानमा राख्दै वैकल्पिक मार्ग निर्माणको काम अघि बढाइएको हो।

वैकल्पिक सडक सञ्चालनमा आएपछि कृष्णभीरमा पहिरोका कारण मुख्य सडक अवरुद्ध भएको अवस्थामा आवागमनका लागि अर्को मार्ग उपलब्ध हुने अपेक्षा गरिएको छ।

जनकपुरमा छुरा प्रहारबाट युवकको हत्या, आमा पनि पक्राउ

जनकपुरधाम । जनकपुरधाम उपमहानगरपालिका-५ स्थित रहिमपथमा छुरा प्रहारबाट २४ वर्षीय आमिन साफीको हत्या भएको छ। बिहीबार राति भएको घटनामा २५ वर्षीय इम्तियाज राइन गम्भीर घाइते भएका छन्।

धनुषा प्रहरीका अनुसार २२ वर्षीय मोहम्मद इर्साद खानले दुवै जनाको छाती र पेटमा छुरा प्रहार गरेका थिए। घाइते इम्तियाजको प्रादेशिक अस्पताल जनकपुरमा उपचार भइरहेको छ। घटनापछि प्रहरीले इर्सादलाई पक्राउ गरेको छ।

त्यस्तै, इर्साद यसअघि पनि ज्यान मार्ने उद्योगको अभियोगमा मुछिएका थिए। २०८२ फागुन ३ गते उनले मोहम्मद मुस्तफा राइनमाथि खुकुरी प्रहार गरेको आरोप छ। उक्त घटनामा मुस्तफाले जाहेरी दिएपछि प्रहरीले इर्सादविरुद्ध मुद्दा चलाएको थियो। उनलाई पक्राउ गर्न अदालतबाट असार ३१ गते नै पुर्जी लिइएको थियो।

प्रहरीले पटकपटक खोजी गर्दा पनि फेला नपरेका इर्साद सामाजिक सञ्जालमा विवादास्पद भिडियो बनाउने गरेको आरोपसमेत खेप्दै आएका थिए। उनका टिकटक र फेसबुक खाताबाट अर्को समुदायलाई लक्षित गरी घृणा तथा हिंसा भड्काउने सामग्री सार्वजनिक हुने गरेको बताइएको छ।

साथै, घटनापछि प्रहरीले इर्सादकी ४२ वर्षीया आमा सैमुख खातुनलाई पनि पक्राउ गरी अनुसन्धान गरिरहेको जनाएको छ। स्थानीयका अनुसार इर्साद लागुऔषध सेवनसमेत गर्थे।

पोखरामा स्कुल बस दुर्घटना : पाँच जनाको मृत्यु, चार जनाको पहिचान खुल्यो

काठमाडौं । कास्कीको पोखरामा स्कुल बस दुर्घटना हुँदा मृत्यु भएका पाँच जनामध्ये चार जनाको पहिचान खुलेको छ। दुर्घटनामा घाइते भएका १२ जनाको अस्पतालमा उपचार भइरहेको छ।

मृत्यु हुनेमा १५ वर्षीया ममता तिवारी, १३ वर्षीय असिम कँडेल, ६५ वर्षीय बाबुराम तिवारी र १५ वर्षीया सुवेच्छा तिवारी रहेका छन्। अर्की अन्दाजी १५ वर्षीया किशोरीको पहिचान खुल्न बाँकी छ।

त्यस्तै, दुर्घटनामा परेका १७ जनालाई उद्धार गरी पश्चिमाञ्चल क्षेत्रीय अस्पताल पुर्‍याइएको थियो। अस्पतालका अनुसार पाँच जनालाई मृत अवस्थामा ल्याइएको थियो भने १२ जनाको उपचार भइरहेको छ।

घाइतेमध्ये १६ वर्षीया अस्मी कँडेलको सघन उपचार कक्ष (आईसीयू) मा उपचार भइरहेको छ।

अन्य घाइतेमा १३ वर्षीया सोनिया तिवारी, १४ वर्षीया स्नेहा खत्री, १३ वर्षीय अंकित पराजुली, १५ वर्षीया स्मृति खत्री, १४ वर्षीया सुप्रिया आचार्य, १५ वर्षीया मेरिना तिवारी र १४ वर्षीया आकृति बुढाथोकी रहेका छन्।

साथै, ३१ वर्षीय अर्जुन शाही, १६ वर्षीय यमन मगर र ५७ वर्षीय तुलबहादुर गुरुङको पनि अस्पतालमा उपचार भइरहेको छ।

बूढानीलकण्ठमा भाडाको घरबाट २१ किलोभन्दा बढी सुन बरामद, तीन चिनियाँ पक्राउ

काठमाडौं । काठमाडौंको बूढानीलकण्ठमा भाडाको घरमा बसेर सुनको अवैध कारोबार गर्दै आएका तीन चिनियाँ नागरिक पक्राउ परेका छन्। प्रहरीले उनीहरू बसेको घरबाट २१ किलो ७५० ग्रामभन्दा बढी सुन र विभिन्न उपकरण बरामद गरेको जनाएको छ।

प्रहरीका अनुसार उनीहरूले अमेरिका बस्ने विष्ट थरका व्यक्तिको घर गत साउनदेखि भाडामा लिएका थिए। उक्त घरको मासिक भाडा ३ लाख ३० हजार रुपैयाँ तय गरिएको थियो। घरभाडाबापत चार महिनाको रकम अग्रिम भुक्तानी गरिएको प्रहरी स्रोतले जनाएको छ।

त्यस्तै, घर भाडामा लिएर अवैध सुनको कारोबार भइरहेको सूचनाका आधारमा प्रहरीले बिहीबार छापा मारेको थियो। त्यसक्रममा तीन चिनियाँ नागरिक पक्राउ परेका हुन्।

प्रहरी स्रोतका अनुसार समूहका एक सदस्य सुरुमा काठमाडौं आएर यहाँको बजार र कारोबारको अवस्था बुझेपछि चीन फर्किएका थिए। त्यसपछि समूहका अन्य दुई सदस्य नेपाल आएका थिए। उनीहरू नेपाल आएपछि पनि तीन–चार पटक विमानस्थलबाट आवतजावत गरेको देखिएको स्रोतले जनाएको छ।

साथै, घटनाबारे प्रहरीले थप अनुसन्धान गरिरहेको छ।

अमेरिकी चुनावअघि इरानमाथि आक्रमण नगर्ने ट्रम्पको घोषणा

काठमाडौं । अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले आगामी नोभेम्बर ३ मा हुने मध्यावधि निर्वाचनअघि इरानमाथि सैन्य आक्रमण नगर्ने घोषणा गरेका छन्। उनले युद्ध अन्त्य गर्न अमेरिका र इरानबीच सकारात्मक वार्ता भइरहेको दाबी गरेका छन्।

ट्रम्पले सामाजिक सञ्जाल ‘ट्रुथ सोसल’ मा पोस्ट गर्दै निर्वाचनअघि इरानमाथि आक्रमण नगरिने बताएका हुन्।

गत फेब्रुअरीमा अमेरिका र इजरायलले इरानमाथि हवाई आक्रमण गरेपछि युद्ध सुरु भएको थियो। युद्धका कारण ट्रम्पको लोकप्रियता घटेको छ भने पेट्रोलको मूल्यवृद्धि र जीवनयापनको लागत अमेरिकी मतदाताका प्रमुख चिन्ता बनेका छन्

त्यस्तै, रोयटर्स-इप्सोसको सर्वेक्षणअनुसार ६० प्रतिशत अमेरिकी नागरिक इरानसम्बन्धी परिस्थितिलाई ट्रम्पले सम्हालेको तरिकाप्रति असन्तुष्ट छन्। यसले आगामी निर्वाचनमा बहुमत जोगाउन प्रयासरत रिपब्लिकन सांसदहरूलाई दबाबमा पारेको छ।

ट्रम्पले निर्वाचनपछि तेलको मूल्य घट्ने अपेक्षा गरे पनि युद्ध अन्त्य गर्ने विस्तृत योजना सार्वजनिक गरेका छैनन्। युद्ध रोक्न र ऊर्जा ढुवानीको प्रमुख जलमार्ग स्ट्रेट अफ हर्मुज खुलाउन अमेरिका र इरानबीच प्रस्ताव आदानप्रदान भए पनि उनले इरानको पछिल्लो प्रस्ताव अस्वीकार गरेका छन्।

यसैबीच, इरानले युरेनियम प्रवर्द्धन नछाड्ने र आफ्नो युरेनियम सञ्चय हस्तान्तरण नगर्ने जनाएको छ। इरानको आणविक ऊर्जा सङ्गठनका प्रमुखलाई उद्धृत गर्दै त्यहाँका सरकारी सञ्चारमाध्यमले यस्तो जानकारी दिएका हुन्।

अमेरिकी उपराष्ट्रपति जेडी भान्सले इरानको युरेनियम प्रवर्द्धन क्षमतामा अर्थपूर्ण कटौती गर्नुपर्ने बताएको केही दिनपछि तेहरानको यस्तो प्रतिक्रिया आएको हो। साथै, अमेरिका र इजरायलले इरानमाथि आणविक हतियार निर्माण गर्न खोजेको आरोप लगाउँदै आएका छन्। इरानले भने उक्त आरोप अस्वीकार गर्दै आएको छ।

‘टनेल २६’ को प्रदर्शन स्थगित

काठमाडौं । नेपाल, भुटान र भारतको सहकार्यमा बनेको चलचित्र ‘टनेल २६ः द कर्स बिनिथ द माउन्टेन’ को पूर्वनिर्धारित प्रदर्शन रोकिएको छ। असोज २३ गते अर्थात् अक्टोबर ९ देखि नेपाल र भुटानमा प्रदर्शन गर्ने तयारी गरिएको चलचित्र अब विश्वव्यापी रूपमा रिलिज गरिने भएको छ।

निर्माण पक्षका अनुसार चलचित्रको ग्रान्ड प्रिमियरमा प्राप्त सकारात्मक प्रतिक्रियापछि दुई देशमा मात्र प्रदर्शन नगरी अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा समेत एकसाथ पुर्‍याउने निर्णय गरिएको हो।

अब चलचित्र नेपाली, भुटानी, हिन्दी र अंग्रेजी भाषामा विभिन्न देशमा प्रदर्शन गर्ने तयारी भइरहेको छ। त्यसका लागि आवश्यक प्रक्रिया र व्यवस्थापन पूरा भएपछि नयाँ प्रदर्शन मिति सार्वजनिक गरिने निर्माण टिमले जनाएको छ।

‘टनेल २६’ निर्माणमा डोर्जिस प्रोडक्सन, रेल्टिक पिक्चर्स र रोलिङ इमेज पिक्चर्सको सहकार्य रहेको छ। निर्माण पक्षबाट दोर्जी वाङ्चुक, प्रशान्त कुमार गुप्ता, कृष्ण गुप्ता र डीडी किन्ले जोडिएका छन्। दोर्जी वाङ्चुक कार्यकारी निर्माता हुन् भने प्रदीप खड्का क्रिएटिभ प्रोड्युसरका रूपमा रहेका छन्। चलचित्र निर्माणमा सिजी ग्रुपका निर्वाण चौधरी पनि सहभागी छन्।

चलचित्रको लेखन, निर्देशन र सम्पादन डीडी किन्लेले गरेका हुन्। यसमा सङ्गे छेल्ट्रिम, अनुपविक्रम शाही, आना शर्मा, निदुप दोर्जी, डेकी लामो, फुन्टशोक धोन्डेन र रोशनी दादाको अभिनय छ।

चलचित्रको छायांकन दीर्घ गुरुङ र सङ्गे टी. तेन्जिङले गरेका छन् भने द्वन्द्व निर्देशन राजु तामाङको छ। कृष्ण शर्माले निर्माण डिजाइनको जिम्मेवारी सम्हालेका छन्। त्यस्तै, पेमा लामो निर्माण व्यवस्थापन र ब्लु छेरिङ दोर्जी मेकअप तथा पोसाक व्यवस्थापनमा संलग्न छन्।

चलचित्रमा टेरड्साक जानपानको संगीत र करण थामावोङको ध्वनि रहेको छ। व्यवस्थापनतर्फ लिभेन्ट्स स्टुडियो र सन्तोष कुमार कार्की पनि जोडिएका छन्।

तय भइसकेको प्रदर्शन स्थगित गर्नुपरेकोमा निर्माण पक्षले दर्शक, सञ्चारकर्मी, चलचित्र प्रदर्शक र शुभेच्छुकसँग क्षमायाचना गरेको छ। चलचित्रप्रति दर्शकले देखाएको माया, उत्साह र विश्वासका लागि पनि टोलीले आभार व्यक्त गरेको छ।

निर्माण पक्षले ‘टनेल २६’ लाई अझ धेरै दर्शकमाझ पुर्‍याउने लक्ष्यसहित विश्वव्यापी प्रदर्शनको तयारी अघि बढाएको जनाएको छ। नयाँ प्रदर्शन मिति भने आवश्यक व्यवस्थापन पूरा भएपछि सार्वजनिक गरिनेछ।

ओपी ३१३ : जसबाट निस्किएका शक्तिशाली प्लाज्मा जेट पृथ्वीतर्फ लक्षित छन्

काठमाडौं। खगोलविद्हरूले अत्यधिक उच्च ऊर्जा भएका गामा–किरण उत्सर्जन गर्ने अहिलेसम्मकै सबैभन्दा टाढाको ब्लाजारको विस्तृत अध्ययन गरेका छन्।

‘ओपी ३१३’ नाम दिइएको यो ब्रह्माण्डीय पिण्डको केन्द्रमा विशाल ब्ल्याक होल छ, जसबाट निस्किएका शक्तिशाली प्लाज्मा जेट पृथ्वीतर्फ लक्षित छन्। यसको अध्ययनले प्रारम्भिक ब्रह्माण्डमा सक्रिय ब्ल्याक होल र कणहरूको तीव्र गतिसम्बन्धी प्रक्रियाबारे नयाँ जानकारी दिएको छ।

ब्लाजार सक्रिय आकाशगंगाको केन्द्रमा रहेको सुपरम्यासिभ ब्ल्याक होलसँग सम्बन्धित अत्यन्त चम्किलो र ऊर्जावान स्रोत हो। ब्ल्याक होलले वरपरको ग्यास र धुलो आफूतर्फ तान्दा त्यसको आसपासको क्षेत्र अत्यधिक तातेर चम्किन्छ। यस्तो क्षेत्रलाई सक्रिय ग्यालेक्टिक न्युक्लियस भनिन्छ।

यस प्रक्रियामा ब्ल्याक होलतर्फ तानिएको सबै पदार्थ त्यसमा समाहित हुँदैन। केही पदार्थ शक्तिशाली प्लाज्मा जेटका रूपमा बाहिर निस्कन्छ। यी जेट प्रकाशको गतिनजिकको गतिमा यात्रा गर्न सक्छन्।

जेटमध्ये कुनै एक पृथ्वीबाट हेर्दा सीधै हाम्रो दिशातर्फ लक्षित देखिएमा त्यस प्रकारको सक्रिय आकाशगंगीय स्रोतलाई ब्लाजार भनिन्छ। यसको विकिरण अत्यन्त शक्तिशाली हुने भएकाले निकै टाढा रहेका यस्ता स्रोतको समेत अध्ययन गर्न सम्भव हुन्छ।

ओपी ३१३ बाट उत्सर्जित उच्च ऊर्जाका गामा-किरण पृथ्वीसम्म आइपुग्न करिब ८ अर्ब वर्ष लागेको छ। यसको अर्थ, अहिले वैज्ञानिकहरूले अवलोकन गरेको विकिरण ब्रह्माण्डको धेरै पुरानो अवस्थाबाट आएको हो।

यस स्रोतबाट उच्च ऊर्जाका गामा–किरण पहिलोपटक सन् २०२३ को डिसेम्बरमा पत्ता लागेका थिए। त्यसपछि स्पेनको ला पाल्मा टापुस्थित रोक दे लोस मुचाचोस वेधशालामा रहेका एलएसटी–१ टेलिस्कोप र म्याजिक टेलिस्कोपको सहायताले थप अवलोकन गरिएको थियो।

यी उपकरणबाट प्राप्त तथ्याङ्कले ब्लाजारको केन्द्रमा रहेको ब्ल्याक होलले कसरी कणहरूलाई अत्यधिक ऊर्जासम्म पुर्‍याउँछ भन्ने बुझ्न अनुसन्धानकर्तालाई सहयोग गरेको छ। यस अध्ययनले ब्रह्माण्डमा फैलिएको पुरानो प्रकाशको मात्रा र त्यसले गामा–किरणमा पार्ने प्रभावबारे पनि जानकारी दिएको छ।

गामा–किरण ब्रह्माण्ड हुँदै यात्रा गर्दा तिनले ताराहरू, आकाशगंगाहरू र अन्य सक्रिय ब्रह्माण्डीय स्रोतबाट निस्किएका प्रकाशसँग अन्तरक्रिया गर्छन्। ब्रह्माण्डभरि फैलिएको यस्तो विकिरणलाई एक्स्ट्राग्यालेक्टिक ब्याकग्राउन्ड लाइट भनिन्छ।

अत्यधिक ऊर्जाका गामा–किरणले यो पृष्ठभूमि प्रकाशका फोटोनसँग ठोक्किँदा इलेक्ट्रोन र पोजिट्रोन नामक कणका जोडी बन्न सक्छन्। यस प्रक्रियालाई ‘पेयर प्रोडक्सन’ भनिन्छ। यसले पृथ्वीसम्म आइपुग्ने गामा–किरणको सङ्ख्या घटाउँछ।

एलएसटी–१ र म्याजिकबाट प्राप्त अवलोकनलाई विश्लेषण गरेर अनुसन्धान टोलीले यस्तो क्षीणताको अध्ययन गरेको थियो। त्यसबाट ओपी ३१३ को केन्द्रमा रहेको ब्ल्याक होलसँग सम्बन्धित कणहरूको तीव्र गति र गामा–किरण उत्पादन प्रक्रियाबारे थप जानकारी प्राप्त भएको हो।

अनुसन्धानकर्ताहरूका अनुसार ब्लाजारको प्लाज्मा जेटभित्रका इलेक्ट्रोन प्रकाशको गतिनजिक पुग्ने गरी तीव्र बनाइन्छन्। त्यसपछि ती इलेक्ट्रोनले वरपर रहेका कम ऊर्जाका फोटोनसँग अन्तरक्रिया गर्दा फोटोनको ऊर्जा बढ्छ र अत्यधिक ऊर्जाका गामा–किरण उत्पन्न हुन सक्छन्।

जेनेभा विश्वविद्यालयका अनुसन्धानकर्ता डोमेनिको डेला भोल्पेका अनुसार ओपी ३१३ को केन्द्रमा रहेको सुपरम्यासिभ ब्ल्याक होलले यस प्रक्रियामा ऊर्जाको स्रोतका रूपमा काम गरेको छ। अनुसन्धानमा संलग्न एक्सेल अर्बेट–एङ्गेल्सले पनि यस प्रकारका स्रोतको अध्ययनले ब्रह्माण्डको सक्रिय विकासकाल बुझ्न मद्दत गर्ने बताएका छन्।

ब्रह्माण्डको इतिहासमा कुनै समय तारा र आकाशगंगा बन्ने प्रक्रिया अहिलेको तुलनामा निकै तीव्र थियो। त्यस अवधिलाई ‘कस्मिक नुन’ अर्थात् ब्रह्माण्डीय गतिविधि उत्कर्षमा पुगेको समय भनिन्छ। ओपी ३१३ जस्ता ऊर्जावान स्रोतको अध्ययनले त्यस युगका आकाशगंगाहरूमा भइरहेका प्रक्रियाको रहस्य खोल्न सहयोग गर्न सक्छ।

अनुसन्धानकर्ताहरूका अनुसार यो अध्ययनले ब्लाजार, क्वासार र सुपरम्यासिभ ब्ल्याक होलले ब्रह्माण्डमा ऊर्जा कसरी उत्पादन तथा प्रसारण गर्छन् भन्ने बुझाइलाई थप विस्तार गरेको छ।

मेक्सिकोको कारागारमा दङ्गा : १० जनाको मृत्यु, १६ कैदी घाइते

एजेन्सी। उत्तरपश्चिमी मेक्सिकोको सिनालोआ राज्यस्थित एल क्यास्टिलो कारागारमा भएको दङ्गामा १० जनाको मृत्यु भएको छ। मृत्यु हुनेमा नौ कैदी र एक कैदीका परिवारका सदस्य रहेका छन्। घटनामा थप १६ कैदी घाइते भएका छन्।

राज्यका अधिकारीहरूका अनुसार बन्दरगाह सहर माजाट्लानस्थित कारागारमा कैदीका आफन्त भेटघाटका लागि पुगेका बेला झडप सुरु भएको थियो। स्थानीय सञ्चारमाध्यमले दङ्गाका क्रममा कैदीहरूले बन्दुकसमेत प्रयोग गरेको जनाएका छन्।

घटनापछि स्थिति नियन्त्रणमा लिन सेना, नौसेना, राष्ट्रिय सुरक्षा गार्ड र राज्यका सुरक्षा बल परिचालन गरिएको थियो। करिब एक हजार ८०० कैदी रहेको उक्त कारागार अहिले सुरक्षा निकायको नियन्त्रणमा रहेको अधिकारीहरूले बताएका छन्।

विश्लेषकहरूका अनुसार कारागारमा क्षमताभन्दा बढी कैदी हुनु, कर्मचारी अभाव र भ्रष्टाचारजस्ता समस्याले हिंसात्मक घटनाको जोखिम बढाएको छ। यसअघि गत मे महिनामा सिनालोआको राजधानी कुलियाकानस्थित कारागारमा भएको दङ्गामा सात कैदीको ज्यान गएको थियो।

आधिकारिक तथ्याङ्कअनुसार गत फेब्रुअरीसम्म मेक्सिकोका कारागारमा दुई लाख ६१ हजार ३८८ कैदी थिए।

सिनालोआ राज्यमा सन् २०२४ सेप्टेम्बरदेखि लागुऔषध तस्करीमा संलग्न सिनालोआ कार्टेलका दुई समूहबीचको शक्ति सङ्घर्षका कारण हिंसा बढ्दै आएको छ। पूर्वलागुऔषध तस्कर जोआकिन ‘एल चापो’ गुजमानका छोराहरूको समूह र कार्टेलका पूर्वनेता इस्माइल ‘एल मेयो’ जाम्बादाका समर्थकबीचको द्वन्द्वले राज्यको सुरक्षा अवस्थालाई थप चुनौतीपूर्ण बनाएको छ।

यसैबीच, अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पको प्रशासनले लागुऔषध तस्करीमा संलग्न गिरोहविरुद्ध कडा कदम चाल्न मेक्सिको सरकारमाथि दबाब दिँदै आएको छ।

इनम सापकोटाको मोबाइलमा के भेटियो? 

काठमाडौं। प्रधानमन्त्री बालेन शाहका गतिविधिको सूक्ष्म जानकारी तथा पूर्वप्रधानन्यायाधीश चोलेन्द्र शम्शेर जबराको आर्थिक कारोबारसम्बन्धी विवरण इनम सापकोटाको मोबाइलमा फेला परेको प्रहरीको दाबी छ।

दुई साताअघि जबरालाई नियन्त्रणमा लिएपछि प्रहरीले उनको मोबाइल १२ घण्टासम्म जाँच गरेको थियो। त्यसक्रममा जबरा र सापकोटाबीचको सम्बन्ध देखिएको प्रहरीको भनाइ छ।

सम्पत्ति शुद्धीकरणसम्बन्धी मुद्दामा अनुसन्धान भइरहेका सापकोटा अहिले प्रहरी हिरासतमा छन्।

उनलाई भारतको नयाँ दिल्ली जान लागेका बेला त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलबाट पक्राउ गरिएको थियो। उनी कति दिन हिरासतमा रहने भन्ने टुंगो लागेको छैन।

एन्फामा ६६ लाख हिनामिना : अध्यक्ष र महासचिव फरार

काठमाडौं। अखिल नेपाल फुटबल संघ (एन्फा) का अध्यक्ष पंकजविक्रम नेम्बाङ र महासचिव किरण राईविरुद्ध ठगी तथा खेलमा मिलेमतो गरेको आरोप लागेको छ।

दुवै जना फरार रहेको र नेपाल प्रहरीको केन्द्रीय अनुसन्धान ब्युरो (सीआईबी) ले उनीहरूको खोजी तीव्र पारेको समाचारमा उल्लेख छ।

सीआईबीको दाबीअनुसार नेम्बाङ अध्यक्ष रहेका बेला एन्फामा ६६ लाख ५३ हजार रुपैयाँ हिनामिना भएको थियो। यस प्रकरणमा कोषाध्यक्ष रवीन्द्र जोशी र लेखा अधिकृत सञ्जीव पाण्डेविरुद्ध पनि आरोप लागेको छ। उनीहरू यसअघि पक्राउ परिसकेका छन्।

अनुसन्धानका क्रममा एन्फा र शेर्पा आउटडुअर्स स्पोर्ट्स गुड्स इन्डस्ट्रिजबीचको सम्झौताअनुसार एन्फाको खातामा आउनुपर्ने २५ लाख रुपैयाँ महासचिव किरण राईको खातामा आएको सीआईबीले फेला पारेको दाबी गरिएको छ।

त्यस्तै, सन् २०२४ मार्च २१ मा नेपालमा हुनुपर्ने खेल दशरथ रंगशाला खेल्न अयोग्य भएको भन्दै बहराइनमा आयोजना गरिएको विषयमा पनि मिलेमतो भएको आशंकामा अनुसन्धान भइरहेको छ। यससम्बन्धी मुद्दा जिल्ला अदालत ललितपुरमा दायर गरिएको समाचारमा उल्लेख छ।

गाडी किन्ने शिक्षकको सपना साकार पार्दै सरकार, ल्यायो यस्तो योजना

काठमाडौं। शिक्षकले बैंकबाट सवारीसाधन किन्न लिएको ऋणको ब्याजमा सरकारले ८० प्रतिशतसम्म सहुलियत दिने प्रस्ताव गरेको छ। यसका लागि शिक्षा मन्त्रालयले शिक्षा नियमावली संशोधनको प्रस्ताव अर्थ मन्त्रालयमा पठाएको छ।

प्रस्तावअनुसार माध्यमिक तहका प्रथम श्रेणीका शिक्षकले ५० लाख रुपैयाँसम्म र दोस्रो श्रेणीका शिक्षकले ४० लाख रुपैयाँसम्मको गाडी किन्न पाउनेछन्। त्यस्तै, माध्यमिक तहका तेस्रो श्रेणी तथा निम्नमाध्यमिक र प्राथमिक तहका सबै श्रेणीका शिक्षकले चार लाख रुपैयाँसम्मको मोटरसाइकल वा स्कुटर किन्न पाउने प्रस्ताव गरिएको छ।

प्रस्ताव स्वीकृत भएमा सवारीसाधन किन्न बैंकबाट लिएको ऋणको ब्याजको ८० प्रतिशत सरकारले तिरिदिनेछ भने बाँकी २० प्रतिशत शिक्षक स्वयंले व्यहोर्नुपर्नेछ। यो सुविधा शिक्षक सेवामा कार्यरत रहेसम्म उपलब्ध गराउने प्रस्ताव छ।

दुर्गा प्रसाईंको पार्टी ‘नेपाल पथ दल’ दर्ता

काठमाडौं । दुर्गा प्रसाईं नेतृत्वको राजनीतिक दलले नयाँ नाम पाएको छ। निर्वाचन आयोगले साविकको ‘नागरिक बचाउ दल, नेपाल’ को नाम परिवर्तन गरी ‘नेपाल पथ दल’ कायम गरेको हो।

राजनीतिक दलसम्बन्धी ऐन, २०७३ को दफा ५१ अनुसार आयोगले दलको नाम परिवर्तन गर्ने निर्णय गरेको हो। आयोगले २०८३ असोज २२ गते नेपाल पथ दलका नाममा प्रमाणपत्रसमेत जारी गरेको छ।

आयोगको अभिलेखअनुसार नेपाल पथ दलको दर्ता नम्बर २२५ रहेको छ। दलको केन्द्रीय कार्यालय भक्तपुरको मध्यपुर थिमि नगरपालिका–६, नैकोसेरामा छ।

दलको अध्यक्षमा दुर्गाप्रसाद प्रसाईं रहेका छन्। निर्वाचन आयोगमा दर्ता भएको विवरणअनुसार दलको चुनाव चिह्न एउटै घरको छानामुनि परिवार रहेको छ।

नाम परिवर्तनसँगै साविकको नागरिक बचाउ दल, नेपाल अब निर्वाचन आयोगको अभिलेखमा नेपाल पथ दलका रूपमा कायम भएको छ।

कांग्रेस महाधिवेशन : दुई घण्टामा १ हजार २९३ मत खस्यो

काठमाडौं । नेपाली कांग्रेसको नयाँ नेतृत्व चयनका लागि भइरहेको मतदानमा दुई घण्टाको अवधिमा १ हजार २९३ मत खसेको छ।

बिहान ८ः३० देखि १०ः३० बजेसम्मको विवरणअनुसार विभिन्न प्रदेशबाट महाधिवेशन प्रतिनिधिहरूले मतदान गरेका हुन्।

प्रदेशगत विवरणअनुसार कोशीमा २२२, सुदूरपश्चिम र कर्णालीमा संयुक्त रूपमा २५७, लुम्बिनीमा २०२, गण्डकीमा १८८ र बागमतीमा २१७ मत खसेको छ।

निर्वाचन प्रक्रियाअन्तर्गत मतदान शान्तिपूर्ण र निर्बाध रूपमा अघि बढिरहेको जनाइएको छ। महाधिवेशन प्रतिनिधिहरूले सभापतिसहित केन्द्रीय कार्यसमितिका पदाधिकारी तथा सदस्य चयन गर्न आफ्नो मताधिकार प्रयोग गरिरहेका छन्।

नेपाली कांग्रेसको नयाँ नेतृत्व चयनका लागि भइरहेको यस मतदानबाट पार्टीको आगामी नेतृत्व र केन्द्रीय कार्यसमितिको टुंगो लाग्नेछ।

चुनावी मैदानमा ससुरा-बुहारी, कांग्रेस महाधिवेशनमा कुशश्री न्यौपाने र मेली शाहको उम्मेदवारी

काठमाडौं । नेपाली कांग्रेसको १५औँ महाधिवेशनमा एउटै परिवारका ससुरा र बुहारी नै फरक-फरक क्लस्टरबाट केन्द्रीय सदस्य पदमा प्रतिस्पर्धामा उत्रिएका छन्।

कांग्रेसका पुराना नेता कुशश्री न्यौपाने र उनकी बुहारी युवा नेतृ तथा आर्किटेक्ट इन्जिनियर ई. मेली शाह केन्द्रीय सदस्य पदका लागि उम्मेदवार बनेका हुन्। न्यौपाने अपाङ्गता क्लस्टरबाट र शाह पेशागत महिला क्लस्टरबाट प्रतिस्पर्धामा छन्।

न्यौपानेको चुनावी क्रम संख्या ०५ रहेको छ। उनी लामो समयदेखि कांग्रेसको राजनीतिमा सक्रिय रहँदै आएका छन्। वि.सं. २०३५ सालदेखि पार्टी राजनीतिमा सक्रिय न्यौपानेले पञ्चायतविरोधी आन्दोलनदेखि प्रजातन्त्र पुनःस्थापनाका विभिन्न संघर्षमा सहभागिता जनाएका थिए। राजनीतिक गतिविधिका क्रममा उनले धरपकड र जेल जीवनसमेत भोगेको बताइएको छ।

पार्टीका अग्रज नेता बीपी कोइराला, गणेशमान सिंह र कृष्णप्रसाद भट्टराईसँग नजिक रहेर काम गरेको बताउने न्यौपानेले यसपटक पुराना, निष्ठावान तथा लामो समयदेखि पार्टीमा योगदान गरेका कार्यकर्ताको प्रतिनिधित्व गर्ने उद्देश्यले उम्मेदवारी दिएको बताएका छन्।

यता, न्यौपानेकी बुहारी ई. मेली शाह पेशागत महिला क्लस्टरबाट केन्द्रीय सदस्य पदमा प्रतिस्पर्धा गर्दैछिन्। उनको चुनावी क्रम संख्या ०३ रहेको छ।

डोल्पाबाट प्रतिनिधित्व गर्ने शाह नेपाल विद्यार्थी संघको केन्द्रीय सदस्य हुँदै कांग्रेसको राजनीतिमा सक्रिय भएकी हुन्। पेशाले आर्किटेक्ट इन्जिनियर रहेकी शाहले पार्टीमा युवा पुस्ताको सहभागिता, महिला सशक्तीकरण र नीतिगत सुधारका विषयलाई प्राथमिकतामा राख्दै आएको बताइएको छ।

ससुरा-बुहारी दुवै फरक क्लस्टरबाट उम्मेदवार बनेपछि उनीहरूको उम्मेदवारीले कांग्रेस महाधिवेशनमा छुट्टै चासो सिर्जना गरेको छ। एकै परिवारका दुई सदस्य भए पनि दुवैले आ–आफ्नो राजनीतिक अनुभव, पृष्ठभूमि र एजेन्डाका आधारमा छुट्टाछुट्टै चुनावी अभियान अघि बढाइरहेका छन्।

न्यौपाने लामो राजनीतिक संघर्ष र संगठनात्मक अनुभवका आधारमा चुनावी मैदानमा छन् भने शाह युवा पुस्ता र पेशागत क्षेत्रको प्रतिनिधित्व गर्दै प्रतिस्पर्धामा उत्रिएकी छन्।

दुवै उम्मेदवार आ-आफ्नो क्लस्टरमा प्रतिस्पर्धामा रहेकाले उनीहरूको उम्मेदवारी र चुनावी परिणामलाई कांग्रेस महाधिवेशन प्रतिनिधिहरू तथा पार्टीभित्रका नेताहरूले चासोका साथ हेरिरहेका छन्।

नयाँबसपार्कमा दशैंमा गाउँ फर्किनेको बढ्यो भीड [तस्वीरहरू]

काठमाडौं । वडा दसैं नजिकिएसँगै काठमाडौंको गोङ्गबुस्थित नयाँ बसपार्कमा घर फर्किने यात्रुको चहलपहल बढ्न थालेको छ ।

दसैं मनाउन उपत्यकाबाट बाहिरिने क्रम सुरु भएसँगै बसपार्कमा सार्वजनिक सवारीसाधन चढ्ने यात्रुको संख्या बढेको हो ।

काठमाडौंमा रोजगारी, अध्ययन तथा विभिन्न कामका लागि बस्दै आएका नागरिक धमाधम आफ्नो गाउँघर फर्किन थालेका छन् । पछिल्ला दिनमा विशेषगरी लामो दूरीका सवारीसाधनमा यात्रुको चाप बढ्दै गएको यातायात व्यवसायीहरूले बताएका छन् ।

दसैंका लागि घर जाने यात्रुको संख्या दिनप्रतिदिन बढिरहेका बेला भोलिदेखि अग्रिम टिकट बुकिङसमेत खुला गरिने भएको छ । अग्रिम टिकट बुकिङ सुरु भएपछि दसैंको मुख्य समयमा नयाँ बसपार्कमा यात्रुको चाप अझ बढ्ने अनुमान गरिएको छ ।

यात्रुको सहजताका लागि यातायात व्यवसायी र सम्बन्धित निकायले टिकट व्यवस्थापन तथा सवारीसाधन सञ्चालनलाई व्यवस्थित बनाउने तयारी थालेका छन् ।

नयाँ बसपार्कबाट काठमाडौं उपत्यकाबाट बाहिरिने यात्रुका लागि देशका विभिन्न जिल्लातर्फ लामो तथा छोटो दूरीका सार्वजनिक सवारीसाधन सञ्चालन हुँदै आएका छन् ।

दसैं नजिकिएसँगै गाउँघर फर्किने यात्रुको संख्या बढ्ने भएकाले बसपार्क क्षेत्रमा सुरक्षा, टिकट व्यवस्थापन र सवारीसाधनको नियमित सञ्चालनलाई प्राथमिकतामा राख्नुपर्ने देखिएको छ ।

अन्तत: एन कार्सनले पाइन् साहित्यतर्फको नोबेल पुरस्कार

काठमाडौं । क्यानडाकी कवि तथा निबन्धकार एन कार्सनलाई सन् २०२६ को साहित्यतर्फको नोबेल पुरस्कार प्रदान गरिएको छ ।

स्विडिस एकेडेमीले बिहीबार कार्सनलाई ‘शास्त्रीय परम्परासँगको क्रीडात्मक संवादमार्फत समकालीन साहित्यका लागि नयाँ रूप सिर्जना गर्ने उनको साहसी र नवीन कार्यका लागि’ नोबेल साहित्य पुरस्कार प्रदान गर्ने घोषणा गरेको हो ।

कार्सन कविता, निबन्ध, अनुवाद तथा साहित्यिक अध्ययनका लागि परिचित छन् । उनको लेखनमा प्राचीन ग्रीक साहित्य, मिथक र भाषासम्बन्धी अध्ययनलाई आधुनिक साहित्यिक प्रयोगसँग जोडिएको पाइन्छ । उनी क्लासिक्सकी अध्येता पनि हुन् र लामो समय विश्वविद्यालयमा अध्यापन गरेकी छन् ।

सन् १९५० मा क्यानडाको टोरन्टोमा जन्मिएकी कार्सनले आफ्नो साहित्यिक तथा प्राज्ञिक यात्रामा कविता लेखनसँगै प्राचीन ग्रीक कृतिको अनुवाद र भाषासम्बन्धी अध्ययनलाई निरन्तरता दिएकी छन् । उनका चर्चित कृतिमध्ये अटोबायोग्राफी अफ रेड पनि एक हो ।

कार्सन साहित्यतर्फको नोबेल पुरस्कार पाउने क्यानडासँग जोडिएकी तेस्री लेखक बनेकी छन् । यसअघि सन् १९७६ मा साउल बेलो र सन् २०१३ मा एलिस मुनरोले साहित्यतर्फको नोबेल पुरस्कार पाएका थिए ।

साहित्यतर्फको नोबेल पुरस्कार विश्वकै प्रतिष्ठित साहित्यिक सम्मानमध्ये एक मानिन्छ । यसअघिका चर्चित विजेतामा डब्ल्युबी येट्स, सामुअल बेकेट, ह्यारोल्ड पिन्टर, टोनी मोरिसन, लुइस ग्लुक र हान काङलगायत लेखक छन् ।

सन् २०१६ मा अमेरिकी गायक तथा गीतकार बब डिलन र सन् १९५३ मा बेलायती राजनीतिज्ञ तथा लेखक विन्स्टन चर्चिलले पनि साहित्यतर्फको नोबेल पुरस्कार प्राप्त गरेका थिए ।

नोबेल पुरस्कारसँगै कार्सनले १२ मिलियन स्विडिस क्रोनर पुरस्कार राशि प्राप्त गर्नेछिन् । यो रकम करिब १२ लाख अमेरिकी डलर बराबर हुन्छ ।

यस वर्षको पुरस्कार घोषणा हुनुअघि चिनियाँ अवान्त–गार्ड लेखिका क्यान सुएसहित विभिन्न लेखकलाई सम्भावित विजेताका रूपमा चर्चा गरिएको थियो । क्यान सुएलाई कतिपय सट्टेबाजी बजारमा समेत सम्भावित विजेताका रूपमा अगाडि राखिएको थियो ।

गत वर्ष साहित्यतर्फको नोबेल पुरस्कार हंगेरीका लेखक लास्लो क्रास्नाहोर्काइले पाएका थिए । सन् २०२४ मा भने दक्षिण कोरियाली लेखिका हान काङलाई यो सम्मान प्रदान गरिएको थियो ।

कार्सनलाई नोबेल पुरस्कार प्रदान गर्ने निर्णयले कविता, प्राचीन साहित्य, अनुवाद र आधुनिक साहित्यिक प्रयोगबीचको सम्बन्धलाई केन्द्रमा राख्ने उनको विशिष्ट लेखनलाई अन्तर्राष्ट्रिय मान्यता दिएको छ ।

विधान र प्रक्रिया मिचेर कांग्रेस अघि बढ्न सक्दैन : प्रकाशमान सिंह

काठमाडौं । नेपाली कांग्रेसका नेता प्रकाशमान सिंहले पार्टीको विधान, नियम र प्रक्रियाविपरीत हुने गतिविधिले कांग्रेसलाई कमजोर बनाउने बताएका छन्।

बिहीबार नेपाली कांग्रेस काठमाडौं महानगर अधिवेशनको उद्घाटन समारोहमा बोल्दै सिंहले पार्टीभित्र देखिएको विवाद विधि र प्रक्रियाअनुसार समाधान गर्नुपर्ने बताए। उनले कांग्रेसभित्रै विधिको शासन कायम हुनुपर्नेमा जोड दिए।

पार्टीको विधान र नियम मिचेर जबर्जस्ती अघि बढ्ने गतिविधिको विरोध गर्नुपर्ने भन्दै सिंहले कांग्रेसलाई कमजोर बनाउने प्रयास स्वीकार्य नहुने बताए। कांग्रेसले राष्ट्रियता, लोकतन्त्र र विधिको शासनलाई प्राथमिकतामा राख्दै आएको उनको भनाइ थियो।

विशेष महाधिवेशनको प्रसंगमा सिंहले त्यसका लागि पार्टी विधानअनुसार आवश्यक प्रक्रिया पूरा नभएको दाबी गरे। विशेष महाधिवेशनका लागि केन्द्रीय कार्यसमितिबाट अनुमोदन नभएको र विधान तथा नियमअनुसार प्रक्रिया रुजुसमेत नभएको उनले बताए।

विशेष महाधिवेशनको माग कांग्रेसको स्थापित परम्परा र अभ्यासअनुकूल नभएको दाबी गर्दै सिंहले यसले पार्टीभित्र विभाजन निम्त्याउन सक्ने बताए। उनले विशेष महाधिवेशनको मागलाई व्यक्ति विशेषको महत्त्वाकांक्षा र कांग्रेसलाई कमजोर पार्न चाहने शक्तिहरूको स्वार्थसँग जोडेर टिप्पणी गरे।

सिंहले १४औँ महाधिवेशनबाट निर्वाचित केन्द्रीय कार्यसमितिले नै नियमित प्रक्रियाबाट १५औँ महाधिवेशन गर्नुपर्ने बताए। सभापति शेरबहादुर देउवाको नेतृत्वमा निर्वाचित वर्तमान केन्द्रीय कार्यसमितिले पार्टीको विधान, परम्परा र अभ्यासअनुसार १५औँ महाधिवेशन सम्पन्न गर्नुपर्ने उनको भनाइ थियो।