`

मधेश झरे गगन, सिमरामा कार्यकर्ताको उत्साहपूर्ण स्वागत

काठमाडौं । नेपाली कांग्रेसका नव निर्वाचित सभापति तथा प्रधानमन्त्रीका घोषित उम्मेदवार गगन थापा मधेश केन्द्रित चुनावी अभियानका लागि सिमरा आइपुगेका छन् । सोमबार बिहान सिमरा विमानस्थलमा अवतरण गरेका थापालाई कांग्रेसका नेता–कार्यकर्ता र समर्थकहरूले फूलमाला र नाराबाजीसहित भव्य स्वागत गरेका छन् ।

सर्लाही क्षेत्र नम्बर–४ बाट प्रतिनिधिसभा सदस्यका उम्मेदवार बनेका थापा सिमराबाट सोही निर्वाचन क्षेत्रतर्फ अगाडि बढिसकेको कांग्रेस महाधिवेशन प्रतिनिधि रघु कार्कीले जानकारी दिए । यसअघि काठमाडौं क्षेत्र नम्बर ४ बाट निरन्तर चुनाव लड्दै आएका थापा यस पटक मधेशको सर्लाहीबाट चुनावी प्रतिष्पर्धामा उत्रिएका हुन् ।

अबका केही दिन थापाले मधेशका विभिन्न जिल्लामा पुगेर चुनावी सभा, कार्यकर्ता भेटघाट र प्रचारप्रसार कार्यक्रम गर्ने तालिका रहेको छ । सर्लाही ४ मा उनको मुख्य प्रतिष्पर्धा कांग्रेसकै पृष्ठभूमिबाट आएका रास्वपाका उम्मेदवार अमरेशकुमार सिंहसँग हुने देखिएको छ । यद्यपि उक्त क्षेत्रमा एक दर्जनभन्दा बढी उम्मेदवार भए पनि चुनावी प्रतिष्पर्धा थापा र सिंहबीच नै केन्द्रित हुने अनुमान गरिएको छ । यसैबीच, कांग्रेसले धनुषाको जनकपुरधाममा आयोजना गर्न लागेको चुनावी सभा निर्वाचन आयोगद्वारा आचारसंहिता लागू भएपछि अन्तिम समयमा स्थगित गरिएको छ ।

यसअघि रास्वपाले भने जनकपुरमै चुनावी सभा सम्पन्न गरिसकेको थियो । राजनीतिक सरगर्मी बढिरहेका बेला नेपाली कम्युनिष्ट पार्टीका संयोजक पुष्पकमल दाहाल ‘प्रचण्ड’ र सहसंयोजक माधवकुमार नेपाल पनि छिट्टै मधेश यात्रामा निस्कने तयारीमा रहेको जानकारी पार्टी स्रोतले जनाएको छ । मधेशमा शीर्ष नेताहरूको बाक्लो उपस्थिति बढ्दै जाँदा आगामी निर्वाचन थप चासोपूर्ण बन्ने संकेत देखिएको छ ।

नयाँ र पुरानाबीचको चुनावले संकट टर्दैन, चुनौती झन गहिरिन्छन् : घनश्याम भुसाल (भिडियो)

काठमाडौँ । नेकपा संयुक्तका कार्यबाहक अध्यक्ष घनश्याम भुसालले आगामी निर्वाचनले मात्र देशको वर्तमान संकट समाधान नहुने स्पष्ट पारेका छन् । भिडियो सन्देशमार्फत धारणा सार्वजनिक गर्दै उनले निर्वाचनपछि पनि मुलुक आन्तरिक राजनीति र भूराजनीतिक दबाबका कारण थप जटिल अवस्थामा फस्न सक्ने चेतावनी दिएका छन् ।

भुसालका अनुसार अहिलेको अवस्था यस्तो छ जहाँ नागरिकले निर्भय र शान्त जीवन बिताउनै कठिन हुँदै गएको छ । ‘चुनावपछि सबै कुरा ठिक हुन्छ भन्ने भ्रममा नपर्नुहोस्’, उनले भने, ‘चुनावपछि पनि आन्तरिक राजनीतिक खिचातानी र बाह्य शक्तिको खेलले हामीलाई थप चुनौती दिनेछ ।’ उनले भदौ २३ र २४ गते भएको ‘जेन्जी आन्दोलन’को सन्दर्भ उठाउँदै नयाँ र पुराना दुवै राजनीतिक शक्तिको कडा आलोचना गरे । पुराना दलहरू आफ्नो असफलता लुकाउन र नयाँ दलहरू पुरानालाई मात्र गाली गरेर निर्वाचनमा होमिएको भन्दै उनले दुवै प्रवृत्तिले जनताको असन्तुष्टि झन् बढाउने बताए ।

भुसालले भदौ २३ गते बानेश्वर पुगेपछि आन्दोलनको नेतृत्व अरूको हातमा गएको र त्यसकै प्रभावस्वरूप भदौ २४ गते प्रधानमन्त्री भाग्नुपरेको दाबी गरे । उनका अनुसार जनताको वास्तविक आक्रोशलाई ‘जेन्जी आन्दोलन’ को नाममा प्रयोग गरियो र त्यसलाई अन्य शक्तिले नियन्त्रणमा लिए । ‘पुराना दलहरूले राज्यलाई जुवा जस्तै खेले’, उनले भने, ‘त्यसैको परिणामस्वरूप जनताको आक्रोश विष्फोट भयो ।’ तर त्यो आक्रोश पनि अन्ततः अरूको स्वार्थअनुसार मोडिएको उनको टिप्पणी थियो ।

एमाले अध्यक्ष केपी शर्मा ओली र माओवादी केन्द्रका तत्कालीन अध्यक्ष पुष्पकमल दाहाल ‘प्रचण्ड’ लाई लक्षित गर्दै भुसालले सत्ता हातमा हुँदा पनि बिचौलिया र दलालतन्त्रसँग जुध्न नसक्नु उनीहरूको ठूलो राजनीतिक कमजोरी भएको बताए। सत्ताको लत कति घातक हुन्छ भन्ने उदाहरणका रूपमा उनले नेपाली कांग्रेस सभापति शेरबहादुर देउवालाई प्रस्तुत गरे । भूसालले पछिल्लो समय राजनीतिको केन्द्रमा देखिएका रवि लामिछाने र बालेन्द्र शाहप्रति पनि प्रश्न उठाए ।

उनीहरूमा शासन, कुशासन, विचार, सिद्धान्त र इतिहासबारे स्पष्ट धारणा नदेखिएको भन्दै उनले आलोचना गरे । ‘देश बनाउँछु भन्छन्, तर कसरी बनाउने भन्ने स्पष्ट छैन’, भुसालको भनाइ थियो । नेपाली कांग्रेसका गगन थापा र विश्वप्रकाश शर्माबारे टिप्पणी गर्दै उनले देउवाको नेतृत्वबाट पार्टी केही हदसम्म मुक्त भए पनि बिचौलिया र दलालतन्त्रविरुद्ध स्पष्ट रूपमा उभिन नसकेको आरोप लगाए । अन्त्यमा भुसालले अहिले देशलाई नयाँ अनुहारभन्दा पनि घुस नखाने, बिचौलियासँग नझुक्ने र जनताको पक्षमा उभिने राजनीतिक शक्ति आवश्यक रहेको बताए । ‘एउटा ‘उद्धारकर्ता’ आएर सबै ठिक पारिदिन्छ भन्ने भ्रममा जनता बारम्बार परिरहेको छ’, उनले चेतावनी दिए, ‘यही भ्रम अहिले फेरि दोहोरिँदैछ ।’

निर्वाचन आचारसंहिता लागू गराउन सबै स्थानीय तह र जिससलाई मन्त्रालयको सर्कुलर

काठमाडौं । संघीय मामिला तथा सामान्य प्रशासन मन्त्रालयले ७५३ वटै स्थानीय तह र ७७ वटै जिल्ला समन्वय समितिलाई निर्वाचन आचारसंहिता, २०८२ लागू गर्न, गराउन ‘सर्कुलर’ गरेको छ । निर्वाचन आयोगले २०८२ साल माघ ४ गते राति १२ बजेदेखि लागू गरेको आचारसंहिता सम्बन्धित स्थानीय तह र जिल्ला समन्वय समितिले पनि आ–आफ्नो क्षेत्रमा लागू गराउन पत्राचार गरेको मन्त्रालयका शाखा अधिकृत दीपेश कट्टेलले सबै स्थानीय तह र सबै जिल्ला समन्वय समितिलाई जारी गरेको पत्रमा उल्लेख छ ।

सरकारले २०८२ साल पुस १२ गतेको नेपाल राजपत्रमा सूचना प्रकाशित गरी आचारसंहिता सार्वजनिक गरेको थियो । निर्वाचन आयोगले अर्को सूचना जारी नभएसम्मका लागि निर्वाचन आचारसंहिता लागू गरेको हो । आगामी फागुन २१ गते हुने प्रतिनिधिसभा सदस्य निर्वाचनका लागि आचारसंहिता लागू गरिएको हो । मन्त्रालयले आवश्यक जानकारी तथा कार्यार्थ भन्दै सबै स्थानीय तह र सबै जिल्ला समन्वय समितिलाई पत्राचार गरी निर्वाचन आचारसंहिता लागू गराउन ध्यानाकर्षण गराएको हो ।

भन्सार नियमावली आज मन्त्रिपरिषदमा जान्छ : अर्थमन्त्री खनाल

काठमाडौं । अर्थमन्त्री रामेश्वर खनालले भन्सार ऐन कार्यान्वयनमा जाने चरणमा रहेको बताएका छन् । उनले भन्सार ऐन आए पनि नियमावली नआएकै कारण ऐनमा भएका व्यवस्था कार्यान्वयनमा जान नसक्ने अवस्थाको अन्त्य गर्न लागेको बताएका हुन् । अन्तर्राष्ट्रिय भन्सार दिवसको अवसरमा राजधानीमा आयोजित कार्यक्रममा अर्थमन्त्री खनालले निजी क्षेत्रलाई सहज र भन्सारलाई व्यवस्थित गराउन भन्सार ऐन जारी गरिएको बताए । उनकाअनुसार भन्सार ऐनलाई पूर्ण रुपमा सरकारले कार्यान्वयन गर्नेछ । त्यसैका लागि मन्त्रीपरिषद्बाट नियमावली स्वीकृत गराउन लागिएको हो । सकभर आज मन्त्रिपरिषदमा भन्सार नियमावली पुग्नेछ ।

अर्थमन्त्री खनालले भने, ‘हामीले निजी क्षेत्रलाईं सहज गराउनको लागि नयाँ भन्सार ऐन ल्याएको हो । त्यो भन्सार ऐनलाई पूर्णरुपमा कार्यान्वयन गर्नका लागि भन्सार नियमावली तर्जुमा गर्न लागेका छौँं । केही लामोसमय लागेकै हो । मेरो विचारमा त्यो आज साझ सम्ममा मन्त्रिपरिषदमा पुग्नेछ । मन्त्रिपरिषद्बाट प्रक्रिया पुरा गरेर नियमावली पास हुनेछ ।’

भन्सार ऐनलाई लिएर कतिपयले दण्ड धेरै चर्को भयो भन्ने गुनासाहरु आउने गरेको बताउँदै खनालले दण्ड भरसक गर्नै नपर्ने स्थिति उत्पन्न हुनुपर्ने बताए । निजी क्षेत्र र भन्सार–अर्थ मन्त्रालय सहकार्य गरेर अब दण्डै गर्ननपर्ने अवस्थामा जानुपर्ने खनालले बताए । भन्सार प्रशासनलाई सुधार्दै व्यापारलाई सहजीकरण गर्ने दक्षता अभिवृद्धिका लागि अर्थ मन्त्रालयले सहयोग गर्ने समेत उनले बताए । त्यसले दण्ड हुनुपर्ने अवस्थाको अन्त्य गर्नसक्छ । अर्थमन्त्री खनालले भन्सार सुधार रणनीति छिटो ल्याएर कार्यान्वयनमा लैजानु पर्नेमा जोड दिए । उनले आफू निजी क्षेत्रमैत्री अर्थमन्त्री भएकाले सुधारका लागि विभिन्न प्रयत्न गरिरहेको समेत बताए ।

रास्वपाको चुनावी सक्रियता तीव्र : झापामा सबिनाको घरदैलो, बालेन सुदूरपश्चिम यात्रामा

काठमाडौं । राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा) ले देशका विभिन्न क्षेत्रमा चुनावी सक्रियता बढाएको छ । झापादेखि सुदूरपश्चिमसम्म पार्टीका शीर्ष नेताहरू मतदाता केन्द्रित अभियान र भ्रमणमा जुटिरहेका छन् । झापा निर्वाचन क्षेत्र नम्बर ५ मा सोमबार बिहान रास्वपाले मतदाता भेटघाट तथा घरदैलो कार्यक्रम गरेको छ । रास्वपाका वरिष्ठ नेता बालेन्द्र शाह (बालेन) की पत्नी सबिना काफ्लेको नेतृत्वमा बिहान ८ बजेदेखि ११ बजेसम्म घरदैलो अभियान सञ्चालन गरिएको पार्टीले जनाएको छ ।

दमक–९ स्थित उराव बस्तीबाट सुरु भएको कार्यक्रम पाणिनि स्कूल, देवसिंह टोल, नौभाइ चोक र बुद्ध चोक हुँदै पुनः उराव बस्तीमै पुगेर समापन गरिएको थियो । घरदैलोका क्रममा स्थानीय मतदातासँग प्रत्यक्ष संवाद गर्दै पार्टीका एजेण्डा र प्रतिबद्धता प्रस्तुत गरिएको रास्वपाले जनाएको छ । यता, वरिष्ठ नेता बालेन्द्र शाह सोमबार बर्दिया हुँदै सुदूरपश्चिमतर्फ प्रस्थान गर्ने कार्यक्रम रहेको छ ।

रास्वपा बर्दियाका सचिव दीपक बीसीका अनुसार बालेन शाह दिउँसो करिब साढे १ बजे गुलरिया बजारको राधाकृष्ण चोकमा पुग्ने छन् । ‘उहाँ यही मार्ग प्रयोग गरी सुदूरपश्चिम जान लाग्नु भएको हो । औपचारिक भेटघाटको कार्यक्रम तय नभए पनि चोकमा केहीबेर रोकिनु हुनेछ,’ सचिव बीसीले बताए । बालेन शाह बाँसगढी, मैनापोखर, गुलरिया, मधुवन र राजापुर हुँदै कैलालीतर्फ जाने जानकारी दिइएको छ । रास्वपाले देशका विभिन्न क्षेत्रमा यसरी सक्रियता बढाउँदै जनसम्पर्क र संगठन विस्तारलाई प्राथमिकतामा राखेको देखिन्छ ।

 

 

 

 

आफ्नै विद्यालय बसको ठक्करबाट बालिकाको मृत्यु

चितवन । पूर्वी नवलपरासीको देवचुली नगरपालिका–१ केउरेनीमा विद्यालय बसको ठक्करबाट एक चार वर्षीया बालिकाको मृत्यु भएको छ । लु १ क ३८१४ नम्बरको बसले ठक्कर दिँदा नेपाल नमुना मावि केउरेनीमा नर्सरी कक्षाकी विद्यार्थी सुष्माकुमारी पासवानको मृत्यु भएको हो ।

प्रत्यक्षदर्शीका अनुसार विद्यालय हाताभित्र बस घुमाउने क्रममा बालिकालाई ठक्कर दिएको थियो । घाइते बालिकालाई उपचारका लागि देवचुली नगर अस्पताल लगिएकामा चिकित्सकले मृत घोषणा गरेको जिल्ला प्रहरी कार्यालय नवलपुरका प्रहरी उपरीक्षक युवराज खड्काले जानकारी दिए । ठक्कर दिने बस र चालकलाई प्रहरीले नियन्त्रणमा लिएको छ ।

 

घरेलु मैदानमै रोकियो नेपाली महिला टोली, विश्वकप यात्राको सपना चकनाचुर

काठमाडौं । घरेलु मैदान कीर्तिपुरमा जारी आईसीसी महिला टी–२० विश्वकप ग्लोबल छनोटमा स्कटल्यान्डसँग लज्जास्पद हार बेहोरेसँगै नेपाली महिला क्रिकेट टोली समूह चरणबाटै बाहिरिएको छ । जित्नैपर्ने अन्तिम खेलमा कमजोर ब्याटिङ प्रदर्शन गर्दा नेपाल विश्वकप खेल्ने ऐतिहासिक अवसरबाट वञ्चित भएको हो ।

त्रिवि क्रिकेट मैदानमा स्कटल्यान्डले दिएको १४१ रनको लक्ष्य पछ्याएको नेपाल मात्र १३.५ ओभरमै ६८ रनमा अलआउट भयो । दबाबपूर्ण खेलमा नेपाली ब्याटरहरू सम्हालिन सकेनन् । ओपनर बिन्दु रावल र रोमा थापाले समान १४–१४ रन बनाए । रोमा अविजित रहिन् भने रुविना क्षेत्रीले १० रन जोडिन् । अन्य ब्याटर दोहोरो अंकमा पुग्न सकेनन् । कप्तान इन्दु बर्मा चोटका कारण रिटायर्ड हर्ट भइन्, जसले टोलीको मनोबलमा थप असर पुर्‍यायो ।

यस हारसँगै नेपाल समूह चरणमा चार खेल खेल्दै एक जित र तीन हारसहित चौथो स्थानमा सीमित रह्यो । नेपालको समूहबाट नेदरल्याण्ड्स, स्कटल्यान्ड र थाइल्याण्ड सुपर सिक्समा प्रवेश गरेका छन् । नेपालसँगै जिम्बाब्वे पनि प्रतियोगिताबाट बाहिरिएको छ । यसअघि टस जितेर फिल्डिङ रोजेको नेपालले बलिङमा भने उत्साहजनक प्रदर्शन गरेको थियो । स्कटल्यान्ड २० ओभरमा १४० रन बनाउँदै अलआउट भयो । नेपाली बलर मनिषा उपाध्याय चम्किइन् । उनले ४ ओभरमा १७ रन खर्चेर ४ विकेट लिँदै विपक्षी ब्याटिङ लाइनअप ध्वस्त पारिन् । ग्लोबल छनोटमा पहिलो खेल खेलिरहेकी मनिषाले पहिलो ओभरमै दुई विकेट झार्दै नेपाललाई उत्कृष्ट सुरुआत दिलाएकी थिइन् ।

रुविना क्षेत्रीले ४ ओभरमा २३ रन दिँदै ३ विकेट लिइन् भने रिया शर्मा, सीता रानामगर र कविता जोशीले समान १–१ विकेट हात पारे । स्कटल्यान्डका लागि प्रियानाज चटर्जीले २८ बलमा ७ चौकासहित अविजित ४५ रन बनाइन् । एल्सा लिस्टरले २२, सराह वर्सीले १८ र मेगन मेकोलले १७ रन जोडिन् । बलिङमा राम्रो प्रदर्शन गरे पनि ब्याटिङमा पूर्णरूपमा असफल हुँदा नेपाली टोलीको विश्वकप खेल्ने सपना फेरि अधूरै रह्यो । घरेलु दर्शकसामु अपेक्षा विपरीत प्रदर्शनले नेपाली महिला क्रिकेटले अझै स्थिरता र दबाब थेग्ने क्षमता विकास गर्नुपर्ने संकेत गरेको छ ।

नीतिगत सुधार गर्ने यो उपयुक्त समय हो : चन्द्र ढकाल

काठमाडौं । नेपाल उद्योग महासंघका अध्यक्ष चन्द्रप्रसाद ढकालले नीतिगत सुधार गर्न अहिले उपयुक्त समय रहेको बताएका छन् । विगतमा दलीय खिचातानीका कारण समयमै नीतिगत निर्णय नहुने गरेको बताउँदै वर्तमान सरकारलाई नीतिगत सुधार गर्न सहज हुने बताए ।

आज अन्तर्राष्ट्रिय भन्सार दिवसका अवसरमा राजधानीमा आयोजित कार्यक्रममा विगतमा नीतिगत निर्णय गर्न मन्त्रीलाई विषयगत जानकारी समेत नहुने गर्दा अलमलमा समेत पर्ने भएकाले विज्ञ अर्थमन्त्री भएकाले नीतिगत सुधारमा लाग्न उनले आग्रह गरे ।

अध्यक्ष ढकालले भने, ‘पोलिसिहरु सुधारका लागि यो एकदमै राइट टाइम हो । कतिपय विषयमा मन्त्री नै गर्न खोजेको के भन्नेमै जानकारी नहुने गरेको छ । तालमेल नमिलेर कतिपय गर्नैपर्ने कामहरु नहुने गरेको थियो । अहिले अर्थमन्त्रीको नेतृत्वमा जुन कामहरु भइरहेको छ, त्यो धेरै राम्रो छ ।’ अध्यक्ष ढकालले भन्सारबाट आउने रेभिन्यूलाई सरकारले प्राथमिकतामा राख्दा उद्यमशीलताको विकासमा कुनै असर नगर्ने गरी अघि बढ्नुपर्ने बताए । उद्यमशीलताको विकास गर्ने खालको पोलिसिहरु ल्याउन जरुरी रहेको उनको भनाइ छ ।

अध्यक्ष ढकालले होटल र पर्यटनलाई उद्योगका रुपमा सरकारले मान्यता दिएपनि उद्योगहरुले पाउने सुविधा ती होटल, पर्यटनले नपाएको गुनासो समेत गरे । यसलाई तुरुन्त कार्यान्वयन गर्ने हो भने उद्यमशीलता विकास हुनेछ । अध्यक्ष ढकालले कतिपय विषयलाई अहिले धितोपत्र बोर्डले इस्यु बनाएको भन्दै अर्थमन्त्रीको ध्यानाकर्षण समेत गराए ।

सर्लाही हिंडे कांग्रेस सभापति थापा

काठमाडौं । नेपाली कांग्रेसका सभापति गगन थापा सर्लाही प्रस्थान गरेका छन् । थापा आफ्नो चुनावी क्षेत्र सर्लाही ४ जाँदैछन् । माघ ६ गते वारेसमार्फत् थापाले सर्लाही ४ मा उम्मेदवारी दर्ता गरेका थिए । उम्मेदवारी दिएपछि पहिलो पटक सभापति थापा सर्लाही जान लागेका हुन् ।

सिंहदरबारमा राष्ट्रिय सुरक्षा परिषद्को बैठक

काठमाडौं । राष्ट्रिय सुरक्षा परिषद्को बैठक अहिले सिंहदरबारमा जारी छ । प्रधानमन्त्री सुशीला कार्कीको अध्यक्षमा बसिरहेको बैठकमा गृहमन्त्री ओमप्रकाश अर्याल, अर्थमन्त्री रामेश्वर खनाल, चार वटै सुरक्षा निकायका प्रमुखहरू लगायत सहभागी छन् । सिंहदरबारस्थित परिषद्को कार्यालयमा जारी बैठकमा चुनावी सुरक्षाको विषयमा छलफल भइरहेको स्रोतले जनाएको छ ।

फागुन २१ गते हुने प्रतिनिधि सभा निर्वाचनका लागि सुरक्षा तयारी र त्यसका योजनाबारे छलफल गर्न परिषदको बैठक बसिरहेको स्रोतले बतायो । निर्वाचनमा एक महिना अगावै नेपाली सेना परिचालन गर्ने पनि सरकारको तयारी छ । माघ २१ गतेदेखि नै सेनालाई परिचालन गर्ने सरकारको रणनीति छ । यसअघि मंसिर ४ गते पनि परिषदको बैठक बसेको थियो । उक्त बैठक पछि प्रारम्भिक चरणको सुरक्षा योजनाहरू बनाइएका थिए । यस बैठकपछि सोमबार नै दिउँसो साढे ३ बजे नियमित मन्त्रिपरिषदको बैठक बस्ने तयारी छ ।

गजुरेलमाथिको कारवाही फिर्ता नभए नेकपा एकीकरण जोखिममा : खनाल

काठमाडौँ । नेपाली कम्युनिष्ट पार्टी (नेकपा) भित्र आन्तरिक असन्तुष्टि सतहमा देखिन थालेको छ । सिन्धुलीमा बागी उम्मेदवारलाई समर्थन गरेको आरोपमा कारबाहीमा परेका नेता हरिबोल गजुरेलको विषयलाई लिएर पूर्व प्रधानमन्त्री तथा वरिष्ठ नेता झलनाथ खनालले पार्टी संयोजक पुष्पकमल दाहाल ‘प्रचण्ड’ माथि प्रत्यक्ष दबाब बढाएका छन् ।

सामाजिक सञ्जाल मेटामार्फत धारणा सार्वजनिक गर्दै खनालले गजुरेलमाथि गरिएको कारबाही तत्काल फिर्ता नलिए पार्टी एकीकरण नै जोखिममा पर्ने चेतावनी दिएका छन्। उनले पार्टीमा संस्थागत निर्णय प्रक्रिया कमजोर बन्दै गएको र केही व्यक्तिको इच्छाअनुसार महत्त्वपूर्ण निर्णय लिइनु गम्भीर चिन्ताको विषय भएको उल्लेख गरेका छन् ।

खनालले वरिष्ठ नेतामाथि स्पष्टीकरणको अवसर समेत नदिई गरिएको निष्कासनलाई अस्वाभाविक र अस्वीकार्य भनेका छन् । विभिन्न घटकबाट आएका नेताहरूलाई जानकारी नदिई सञ्चारमाध्यमबाट मात्र निर्णय सार्वजनिक हुनु पार्टी संस्कारविपरीत भएको उनको भनाइ छ ।

उनले आमनिर्वाचन २०८२ नजिकिँदै गर्दा मुलुक भित्री र बाहिरी प्रतिक्रियावादी षड्यन्त्रको सामना गरिरहेको स्मरण गराउँदै यस्तो संवेदनशील समयमा कम्युनिष्ट शक्तिहरूबीच नीतिनिष्ठ र दृढ एकता अपरिहार्य रहेको बताएका छन् । तर, एकीकरण घोषणा भएको लामो समय बितिसक्दा पनि नेकपाभित्र नेतृत्वदायी कमिटी र संस्थागत निर्णय प्रणाली विकसित हुन नसक्नु दुःखद रहेको उनको टिप्पणी छ ।

खनालले नेकपालाई सच्चा कम्युनिष्ट पार्टी बनाउन अधिनायकवादी शैली त्यागेर सामूहिक नेतृत्व र निर्णय प्रणाली स्थापित गर्न आग्रह गरेका छन् । त्यसका लागि गजुरेलमाथिको कारबाही अविलम्ब स्थगित गर्न, नेतृत्व तहका नेताहरूको आकस्मिक बैठक बोलाउन र घटनाक्रमबारे गम्भीर आन्तरिक समीक्षा गर्न उनले प्रचण्डसँग जोडदार माग गरेका छन् । अन्यथा, पार्टी एकीकरणको प्रक्रिया टुंगिन नपाउँदै नेकपा बिखण्डनतर्फ जाने खतरा बढ्ने खनालको चेतावनी छ ।

नेपाल र साउदी अरबबीच श्रम सम्झौतामा हस्ताक्षर

काठमाडौं । वैदेशिक रोजगारीको प्रमुख गन्तव्य साउदी अरब र नेपालबीच अन्ततः ऐतिहासिक द्विपक्षीय श्रम सम्झौता भएको छ । एक दशक बढी लामो कूटनीतिक र प्राविधिक प्रयासपछि साउदीको रियादमा आयोजित एक विशेष समारोहबीच साधारण श्रमिकको भर्ना तथा व्यवस्थापन सम्बन्धी सम्झौतापत्रमा हस्ताक्षर भएको हो ।

सम्झौतामा नेपाल सरकारका तर्फबाट श्रम, रोजगार तथा सामाजिक सुरक्षामन्त्री राजेन्द्र सिंह भण्डारी र साउदी अरबका मानव संशाधन तथा सामाजिक विकास मन्त्री अहमद बिन सुलेमान अलराजीले हस्ताक्षर गरेका छन् । यो सम्झौतासँगै साउदी अरबमा कार्यरत लाखौं नेपाली श्रमिकको रोजगारी थप सुरक्षित, व्यवस्थित र मर्यादित बन्ने बाटो खुलेको छ ।

नेपालले वि.सं. २०७० सालदेखि नै साउदी अरबसँग श्रम सम्झौताका लागि पहल गर्दै आएको थियो । पटक–पटक मस्यौदा आदान–प्रदान भए पनि निष्कर्षमा पुग्न सकेको थिएन । पछिल्लो समय गत भदौ १३ गतेको मन्त्रिपरिषद् बैठकले सम्झौताको बाटो खुला गरेको थियो । तर, भदौ २३ र २४ गते भएको ‘जेनजी आन्दोलन’ का कारण सरकार परिवर्तन भएपछि हस्ताक्षर प्रक्रिया केही समय धकेलिएको थियो । राजनीतिक स्थिरतासँगै नयाँ सिराबाट अघि बढेको यो प्रक्रियाले अन्ततः मूर्तरूप पाएको छ ।

सम्झौतामा के छ ?
द्विपक्षीय बैठकपछि हस्ताक्षर गरिएको यस सम्झौताले श्रमिकको हकहितलाई केन्द्रविन्दुमा राखेको छ । सम्झौताअनुसारः–

– पारदर्शी भर्ना प्रक्रियाः श्रमिक छनोट र भर्ना प्रक्रियालाई लागत–प्रभावकारी र न्यायोचित बनाइनेछ ।

–गुनासो र सुरक्षाः कार्यस्थलमा हुने समस्या, तलब सुविधा, र सामाजिक सुरक्षाका विषयमा अन्तर्राष्ट्रिय मापदण्ड अनुसार सुनुवाइ हुनेछ ।

–कानुनी उपचारः करारपत्र फेरबदल गर्ने, घर जान नदिने वा उपचारमा लापरबाही गर्ने रोजगारदाता कम्पनीलाई कानुनी दायरामा ल्याउन सहज हुनेछ ।

वैदेशिक रोजगार विभागको तथ्यांक हेर्दा साउदी अरब नेपाली श्रमिकहरूको प्रमुख रोजाइमा पर्छ । गत आर्थिक वर्ष २०८१/८२ मा मात्रै १ लाख ५२ हजार ५५७ जना नेपालीले साउदीका लागि श्रम स्वीकृति लिएका थिए भने त्यसअघिको वर्ष यो संख्या १ लाख ४१ हजार ५०२ रहेको थियो ।

जंगल छेउका गाउँ स्थानान्तरण गर्नुपर्छ : बालेन्द्र शाह

काठमाडौं । राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा) का वरिष्ठ नेता बालेन्द्र शाहले वनजंगल छेउका गाउँलाई स्थानान्तरण गर्नुपर्ने बताएका छन् । आइतबार कार्यकर्ताहरुसँगको कुराकानीमा उनले यस्तो बताएका हुन् । उनले नेपाल सरकारको नीति जंगलको छेउछाउमा बसिरहेको गाउँलाई स्थानान्तरण गर्ने हुनुपर्ने बताए ।

उनले उनीहरुको जति जग्गा छ, त्यत्ति नै जग्गा अन्य स्थानमा दिएर स्थानान्तरणको नीति लिनु उचित हुने बताए । उनले भने, ‘नेपाल सरकारको नीति त्यस्तो हुनुपर्छ । जंगलको छेउछाउमा बसिरहेको गाउँलाई स्थानान्तरण गर्ने हो । उहाँहरुको जति जग्गा छ, उहाँहरुको पाँच आना जग्गा छ, दुई रोपनी जग्गा छ कति छ, त्यो हिसावले स्थानान्तरण गरेर सरकारले अर्को ठाउँमा राखिदिनु पर्छ । मान्छेलाई जंगलसँगै राखिदिनु भएन ।’ उनले मानिसलाई जंगल नजिक राख्न नहुने बताए ।

कर्णालीबाट राष्ट्रिय सभामा शाही र रखाल विजयी

काठमाडौं । राष्ट्रिय सभा सदस्यका लागि भएको निर्वाचनमा कांग्रेस र एमालेका एक–एक जना विजयी भएका छन् । कर्णालीबाट नेपाली कांग्रेसका प्रदेश सभापति समेत रहेका ललितजंग शाही र एमालेकी मीना सिंह रखाल विजयी भएका हुन् । चुनावमा कांग्रेस–एमाले तालमेल गरेका थिए । काँग्रेसका शाहीले प्रदेशतर्फ २५ र स्थानीयतर्फ १०० मत पाएको प्रदेश निर्वाचन अधिकृत लालबहादुर गुरुङले बताए । उनका अनुसार एमालेकी रखालले प्रदेशसभातर्फ २६ र स्थानीय तह तर्फ ९३ मत पाएकी छिन् ।

नेकपाका दुवै उम्मेदवार पराजित भएका छन् । नेकपाले रुकुम पश्चिमका पुराना नेता बुद्धिप्रसाद शर्मा र डोल्पाकी अन्जु महतरालाई उम्मेदवार बताएका थियो । पराजित भएका नेकपाका उम्मेदवार शर्माले प्रदेशसभातर्फ १३ र स्थानीयतर्फ ५० मत प्राप्त गरे । महिलातर्फकी उम्मेदवार अन्जु महतराले प्रदेशतर्फ १३ र स्थानीयतर्फ ५५ मत पाइन् । खसेको कुल मतमध्ये ६ मत बदर भएको निर्वाचन कार्यालयले जनाएको छ । प्रदेश सभातर्फ ४० प्रदेश सभा सदस्यमध्ये ३९ जनाले मतदान गरेका थिए ।

राप्रपाकी सांसद सन्तोषी शाहीले भने मतदान गरिनन् । स्थानीय तहतर्फ १५८ मतदाता रहेकोमा १५२ मत मात्रै खसेको थियो । स्थानीय तहका ६ जना जनप्रतिनिधिहरूले मत खसालेका छैनन् । आइतबार भएको मतदानमा कुल ९६.४६ मत खसेको निर्वाचन अधिकृत गुरुङले जानकारी दिए । उनका अनुसार, कुल १९८ मतदाता संख्यामध्ये १९१ मत खसेको छ ।

राष्ट्रियसभा सदस्यमा एमालेका पोर्तेल निर्वाचित

मोरङ । राष्ट्रियसभाको निर्वाचनमा कोशीबाट दलिततर्फ पनि नेकपा एमालेका सोमनाथ पोर्तेल निर्वाचित भएका छन्। पोर्तेलले नेकपाका खेम सुन्दासलाई पराजित गरेका हुन् । पोर्तेलले ७ हजार ४२३ मत प्राप्त गरे । सुन्दासले २ हजार २७ मत पाए ।

कोशी प्रदेशबाट राष्ट्रियसभाका ३ सदस्य पदका लागि निर्वाचन भएको हो । खुल्ला सदस्यमा यसअघि नै नेपाली कांग्रेसका सुनिलबहादुर थापा निर्विरोध निर्वाचित भएका छन् । राष्ट्रियसभा सदस्य निर्वाचनमा कोशी प्रदेशमा १३७ स्थानीय तहहरु मध्ये नेपाली कांग्रेसका ११३, एमालेका १०८, नेपाली कम्युनिष्ट पार्टीका ३६, जसपा नेपाल र राप्रपाका ४–४ र स्वतन्त्र २ जना रहेका छन् ।

प्रदेशसभामा नेपाली कांग्रेसका २९, एमालेका ४०, नेकपाका १७, राप्रपाका ५ र जसपाका १ सांसद मतदाता थिए । प्रतिनिधिसभामा उम्मेदवारी दिएका नेकपाका ३, एमालेका २, श्रम संस्कृति पार्टीका एक र भ्रष्टाचार मुद्दाका कारण झापा गाउँपालिकाका अध्यक्ष निलम्बनमा परेका कारण मतदाता सूचीबाट नाम हटाइएको थियो ।

राष्ट्रियसभा सदस्य निर्वाचनमा नेपाली कांग्रेस र एमालेले ७ वटै प्रदेशमा गठबन्धन गरेको थियो । पोर्तेल २०३५ साल फागुनमा पाँचथरमा जन्मिएका हुन् । उनी झापाको हल्दिवारीमा बसोबास गर्छन् । पोर्तेल एमालेको भ्रातृ संगठन ‘मुक्ति समाज नेपाल’ को केन्द्रीय उप–महासचिव हुन् ।

 

राष्ट्रियसभामा लुम्बिनीबाट झाँक्री, जंगली र केसी निर्वाचित

काठमाडौं । राष्ट्रिय सभा निर्वाचनमा लुम्बिनीमा तीन वटै सदस्य कांग्रेस–एमाले–जसपा गठबन्धनले जितेको छ । आइतबार साँझ मतगणना सकिएकोमा महिलातर्फ गठबन्धनबाट एमाले उम्मेदवार रामकुमारी झाँक्री, अपांगतातर्फ कांग्रेसका बासुदेव घिमिरे ‘जंगली’ र अन्यमा कांग्रेसकै चन्द्रबहादुर केसी निर्वाचित भएका छन् ।

निर्वाचन अधिकृतको कार्यालयका अनुसार झाक्रीले ६ हजार ३३० मतभार पाएकी छन् । त्यहाँ नेपाली कम्युनिष्ट पार्टी (नेकपा) का उम्मेदवार दुर्गा भण्डारीले १ हजार ३६२ र राष्ट्रिय जनमोर्चाकी पद्मा पण्डितले १४२ मत ल्याइन् । अपांगतातर्फ जंगली ५ हजार ३२२ मतभार प्राप्त गर्दै विजयी भए । नेकपाका सजन विकले १ हजार ६०१ मतभार ल्याए । अन्य क्लस्टरमा कांग्रेसकै चन्द्र बहादुर केसी ५ हजार ९७७ मतभार प्राप्त गर्दै निर्वाचित भए । माओवादी केन्द्रका बृहस्पति अधिकारीले १ हजार ८३२ मत ल्याएका छन् ।

राष्ट्रियसभामा सुदूरपश्चिमबाट भण्डारी निर्वाचित

कैलाली । राष्ट्रियसभा निर्वाचनमा सुदूरपश्चिमबाट महिलातर्फ नेकपा एमालेकी उम्मेदवार लीला भण्डारी विजयी भएकी छन् । उनले ३,९९४ मत प्राप्त गरेकी छन् । उनकी प्रतिष्पर्धी नेपाली कम्युनिष्ट पार्टी (नेकपा) की रोजी बस्नेतले १,६७५ मत पाएकी छन् ।

खुल्लातर्फको मतगणना जारी छ । खुल्ला एक स्थानका लागि नेपाली कांग्रेसका खम्मबहादुर खाती र नेपाली कम्युनिष्ट पार्टीका टीकाराम जैसीबीच प्रतिष्पर्धा छ । कांग्रेस–एमाले गठबन्धनका कारण उनको पनि जित निश्चित छ।

 

 

राष्ट्रियसभामा कोशीबाट एमालेकी रोशनी मेचे निर्वाचित

मोरङ । राष्ट्रिय सभा निर्वाचनमा महिलातर्फ नेकपा एमालेकी उम्मेदवार रोशनी मेचे विजयी भएकी छन् । उनले ७,१७३ मत प्राप्त गरेकी छन् । उनको प्रतिष्पर्धी नेपाली कम्युनिष्ट पार्टी (नेकपा) की उम्मेदवार नमिता न्यौपाने २,२६८ मत पाइन् ।

अल्पसंख्यक मेचे समुदायबाट प्रतिनिधित्व गर्ने रोशनीले यसअघि प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीको सचिवालयमा रहेर काम गरेकी छिन् । २०३८ साल भदौ ८ गते जन्मिएकी रोशनी मेचे झापाको मेचीनगर–१२ की स्थायी बासिन्दा हुन् ।अल्पसंख्यक मेचे समुदायको सशक्त आवाजको रूपमा चिनिने उनी विगत १०–१२ वर्षदेखि सामाजिक र राजनीतिक क्षेत्रमा सक्रिय छिन् । उनी हाल एमालेको भ्रातृ संगठन ‘लोकतान्त्रिक आदिवासी जनजाति महासंघ’ को केन्द्रीय सदस्यको रूपमा कार्यरत छिन् ।

एमाले र प्रलोपाबीच चुनावी तालमेल, यस्ता छन् तीन बुँदे सहमति

काठमाडौं । आगामी निर्वाचनलाई लक्षित गर्दै नेकपा एमाले र प्रगतिशील लोकतान्त्रिक पार्टी (प्रलोपा) बीच कर्णाली प्रदेश र पुरानो राप्ती अञ्चलका जिल्लामा चुनावी तालमेल गर्ने सहमति भएको छ । कर्णाली प्रदेशका १० जिल्लामध्ये हुम्ला र जुम्ला बाहेकका आठ जिल्लामा दुबै दलबीच संयुक्त रूपमा चुनाव लड्ने समझदारी बनेको हो ।

आइतबार काठमाडौँमा भएको कार्यक्रममा एमालेका उपाध्यक्ष रामबहादुर थापा ‘बादल’ र प्रलोपाकी अध्यक्ष परिषद सदस्य दुर्गा सोवले सहमति पत्रमा हस्ताक्षर गरेका छन् । सहमतिअनुसार हुम्ला र जुम्ला बाहेकका कर्णालीका सबै जिल्लामा प्रलोपा एमालेको चुनाव चिह्नमा मतदान गर्न तयार भएको छ ।

कर्णाली प्रदेशमा सल्यान, सुर्खेत, रुकुम पश्चिम, जाजरकोट, दैलेख, डोल्पा, कालिकोट, मुगु, हुम्ला र जुम्ला जिल्ला रहेका छन् । यीमध्ये सल्यानसहित साविक राप्ती अञ्चलका जिल्लामा प्रलोपा एमालेको पक्षमा उभिनेछ भने रुकुम पूर्व र रुकुम पश्चिममा एमालेले प्रलोपालाई समर्थन गर्ने सहमति भएको छ । विशेष गरी रुकुम पश्चिम र रुकुम पूर्वमा तालमेल गरेर चुनाव लड्ने निर्णयलाई राजनीतिक रूपमा अर्थपूर्ण रूपमा हेरिएको छ । सहमतिअनुसार रुकुम पश्चिममा प्रलोपा उम्मेदवार जनार्दन शर्मा र रुकुम पूर्वमा प्रलोपा उम्मेदवार सन्दीप पुनलाई एमालेले समर्थन गर्नेछ ।

हुम्ला र जुम्लामा भने दुवै दल आ–आफ्नै उम्मेदवारसहित प्रतिस्पर्धामा छन् । हुम्लामा एमालेबाट दल फडेरा र प्रलोपाबाट जटिल कार्की उम्मेदवार छन् । त्यहाँ कांग्रेस, नेकपा, राप्रपा र रास्वपाका उम्मेदवारसमेत चुनावी मैदानमा छन् । यस्तै जुम्लामा एमालेका शान्तिलाल महत र प्रलोपाका मनऋषि धितालबीच प्रतिष्पर्धा हुँदैछ, जहाँ अन्य दलका उम्मेदवारहरूको पनि उल्लेख्य उपस्थिति छ । सहमति कार्यान्वयनका लागि दुवै दलले आफ्ना आन्तरिक पंक्तिलाई तत्काल निर्देशन दिने बताएका छन् । कर्णाली र राप्ती क्षेत्रमा शक्ति सन्तुलन बदल्न सक्ने यो तालमेलले आगामी निर्वाचनमा नयाँ राजनीतिक समीकरण निर्माण गर्ने अपेक्षा गरिएको छ ।

रेशम चौधरीको रिटमा अन्तरिम आदेश दिन अस्वीकार, उम्मेदवार हुन नपाउने

काठमाडौं । नागरिक उन्मुक्ति पार्टी नेपालका संरक्षक रेशमलाल चौधरीको उम्मेदवारी खारेजीविरुद्ध दायर रिटमा सर्वोच्च अदालतले अन्तरिम आदेश दिन अस्वीकार गरेको छ । आज (आइतबार) सर्वोच्च अदालतका न्यायाधीश बालकृष्ण ढकालको एकल इजलासले चौधरीले दायर गरेको रिटमा निर्वाचन आयोगसँग लिखित जवाफ माग्ने आदेश गरेको हो ।

साथै अन्तरिम आदेशका विषयमा छलफलका लागि दुवै पक्षलाई उपस्थित हुनु भनी अदालतले बोलाएको छ । सर्वोच्चले उम्मेदवारी खारेजविरुद्ध अन्तरिम आदेश जारी नगरेपछि उनी उम्मेदवार हुन नपाउने भएका छन् । कैलाली–१ बाट उनले प्रत्यक्षतर्फ उम्मेदवारी दर्ता गरेका थिए । तर निर्वाचन कार्यालयले उम्मेदवारी खारेज गरेसँगै उनी सर्वोच्च अदालत पुगेका थिए । टीकापुर हत्याकाण्डसँग सम्बन्धित कर्तव्य ज्यानमुद्दामा तीन तहका अदालतबाट दोषी ठहर भएकाले निर्वाचन आयोगले उनको उम्मेदवारी खारेज गरेको थियो ।

आगामी फागुन २१ गते हुने प्रतिनिधिसभा सदस्य निर्वाचनका लागि कैलाली–१ बाट मनोनयन दर्ता गराएका चौधरीको उम्मेदवारी निर्वाचन आयोगले बिहीबार खारेज गरेको थियो । सर्वोच्चले खारेजीविरुद्ध अन्तरिम आदेश दिन पर्ने या नपर्नेबारे १५ दिनभित्र लिखित जवाफ दिन समेत निर्वाचन आयोगलाई आदेश गरेको छ ।

चितवन-३ : रेणु दाहाल विरासत जोगाउँछिन् कि सोविता गौतम इतिहास रच्छिन् ?

महाभिडन्त फागुन २१, चितवन-३

काठमाडौं । रेणु दाहाल र सोविता गौतम प्रतिस्पर्धामा उत्रिएपछि २१ फागुनको चुनावअघि सबैभन्दा बढी चासो भएको निर्वाचन क्षेत्रमध्येमा पर्छ, चितवन–३ । यो क्षेत्र यतिबेला चुनावी ‘हट सिट’ भएको छ ।

रेणु र सोविता चर्चित नेतृ हुन् । रेणुले दुईपटक मेयर भएर भरतपुर महानगरपालिका हाँकिन् । उनले त्यहाँ जुन विकासको मोडल लागू गरिन् र समृद्ध र विकसित भरतपुर महानगरपालिका बनाइन्, त्यसले उनी सफल मेयरका रूपमा चिनिन्छन् ।

सोविता विघटित प्रतिनिधिसभामा प्रभावशाली ढंगले उठाएको मुद्दा र प्रखर अभिव्यक्तिकलाका कारण चिनिन्छन् । २०७९ मा उनी काठमाडौं–२ बाट निर्वाचित भएकी थिइन् । यसपटक चितवन–३ झरेकी हुन् ।

यो चुनाव क्षेत्रमा यसअघि रेणु मेयर भएको भरतपुर महानगरपालिकाको २९ मध्ये १९ वटा वडा पर्दछन् । माडी नगरपालिका पनि यही क्षेत्रमा पर्छ । यहाँका धेरै वडा कांग्रेस, एमाले र तत्कालीन माओवादीले जितेका छन् । माडी भने माओवादीको राम्रो जनाधार भएको क्षेत्र हो । यद्यपि, त्यहाँका मेयर एमालेबाट निर्वाचित छन् ।

यसअघि प्रत्यक्षतर्फ राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टीले यहाँ चुनाव जितेको थियो । त्यहाँबाट उपाध्यक्ष विक्रम पाण्डेले २०७९ मा चुनाव जिते । त्यसबेला उनले ३५ हजार ६० मत पाए ।

कांग्रेसको संस्थापन पक्षको समर्थनप्राप्त तत्कालीन नेकपा माओवादी केन्द्रका भोजराज अधिकारीले २५ हजार ८२४ मत पाए । राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीकी जिता बरालले १४ हजार ८४३ मत पाएकी थिइन् । एमालेले समर्थन गरेको कांग्रेसको बागी उम्मेदवार दिनेश कोइरालाले १२ हजार २७५ मत पाए ।

तर, प्रत्यक्षमा साढे १४ हजार मत प्राप्त गरेको रास्वपाले दोब्बर बढी मत २८ हजार ४०१ मत पाएर समानुपातिकमा पहिलो बन्यो । प्रत्यक्षमा ३५ हजार मत पाएको राप्रपाले १६ हजार ७५५ मतमा सीमित हुनुुपर्‍यो ।

तत्कालीन नेकपा माओवादी केन्द्रले १६ हजार ९० मत र नेकपा एमालेले १४ हजार ५२२ मत पाए । नेपाली कांग्रेसले १० हजार ५२४ मत प्राप्त गर्दै समानुपातिकमा पाचौँ दल बन्यो । यसले पनि चितवन–३ को दलीय जनमत थोरबहुत थाहा पाइन्छ ।

२०७४ को प्रतिनिधिसभा निर्वाचनमा यहाँ एमालेको समर्थन प्राप्त प्रचण्ड ४८ हजार २७६ मत पाएर विजयी भए । नेपाली कांग्रेसको समर्थन प्राप्त राप्रपाका विक्रम पाण्डेले ३८ हजार ९३५ मत पाए ।

यसपटक कांग्रेसले टेकप्रसाद गुरुङलाई उम्मेदवार बनाएको छ । एमालेले शंकर थपलिया र राप्रपाले दीपक थापा मगरलाई उम्मेदवार बनाएको देखिएको छ । राप्रपा नेता पाण्डेले यसपटक दीपकका लागि चुनावी मैदान खाली गरिदिए । यति हुँदाहुँदै पनि यहाँ नेकपाकी उम्मेदवार रेणु दाहाल र रास्वपा उम्मेदवार सोविता गौतम सर्वाधिक चर्चामा छिन् ।

चितवन–३ सर्वाधिक दलीय मत अदलीबदली हुने क्षेत्र हो । यहाँ कहिले माओवादी त कहिले राप्रपाले बढी मत पाएको देखिन्छ । गत निर्वाचनमा समानुपातिकतर्फ रास्वपाले बढी पायो । मतदान प्रवृत्तिको अनुुसन्धान गर्ने अध्येताहरूका अनुसार सहरी मतदाता स्थिर हुँदैनन् । उनीहरू चुनावी हुरी जता बढी चल्छ, त्यतै ढल्किन्छन् । त्यसो हुँदा कहिले माओवादी, राप्रपा त कहिले रास्वपामा मत ओहिरिएको हो । यसपटक के होला ? २१ फागुनमा निर्वाचन मत गणना हुँदै गर्दा थाहा हुन्छ ।

तर, अधिकांश जनता भन्छन्– बोलीले होइन, कामले विकास र समृद्धिको नेतृत्व गर्न सक्ने नेता चाहिन्छ । त्यसो हुँदा भरतपुर महानगरपालिकाको प्रमुख हुँदा विकास र समृद्धिको नेतृत्व गरेको भनेर चिनिएकी रेणु दाहाल बलिया उम्मेदवार ठानिएको छ । उनीसँग प्रतिस्पर्धामा उत्रिएकै रास्वपाकै सोविता पनि प्रभावशाली उम्मेदवार हुन् । उनीहरूको वाचापत्र वा घोषणापत्र भने सार्वजनिक भएका छैनन् ।

यहाँ २०६४ मा तत्कालीन एकीकृत नेकपा माओवादीका नारायणप्रसाद दाहाल निर्वाचित भएका थिए, जो हाल राष्ट्रियसभाका अध्यक्ष छन् ।

२०७० को संविधानसभा निर्वाचनमा भने त्यहाँबाट एमालेका कृष्णभक्त पोखरेलले निर्वाचन जिते । २०५१ र २०५६ मा त्यहाँबाट लगातार कांग्रेस नेता डा. गंगाधर लम्साल निर्वाचित भएका थिए ।

२०६४ मा माओवादीले चितवन– ३ मा कांग्रेसको जनाधार भत्काइदियो । त्यसपछि कांग्रेसले आफ्नो जनाधार कहिल्यै फर्काउन सकेको छैन । बरु, त्यहाँ माओवादी, राप्रपा, रास्वपा र एमालेले जनाधार बलियो बनाउँदै लगेका छन् ।

त्यसो हुँदा यसपटक नेकपाबाट रेणु दाहालले जितको विरासत जोगाउँछिन् कि सोविता गौतमले पहिलो जित निकाल्छिन् ? कि कांग्रेसका टेकबहादुर गुरुङ, राप्रपाका दीपक थापा मगर वा एमालेका शंकर थपलियाले चुनाव जित्छन् ? प्रतीक्षा गर्नुपर्ने छ ।

रास्वपाका उपत्यकाका उम्मेदवारसँग बालेन शाहको छलफल

काठमाडौं । राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा) का वरिष्ठ नेता बालेन्द्र शाहले आसन्न प्रतिनिधि सभा सदस्य निर्वाचनबारे पार्टीका उम्मेदवारहरुसँग रणनीतिक छलफल गरेका छन् । आफ्नो निर्वाचन क्षेत्रबाट काठमाडौं फर्किएका नेता शाहले आइतबार चुनावी रणनीतिबारे उपत्यकाभित्रका पार्टीका उम्मेदवारसँग छलफल गरेका हुन् ।

नेता शाहले उम्मेदवारहरुसँग चुनावी अभियानबारे ब्रिफिङ लिएको भेटमा संलग्न नेताहरुले बताए । भेटपछि सञ्चारकर्मीहरुसँग कुरा गर्दै ललितपुर–३ की उम्मेदवार समेत रहेकी नेतृ तोषिमा कार्कीले भेटमा चुनावी अभियानबारे नेता शाहले जानकारी लिएको बताइन् । उनले भेटमा चुनावी रणनीतिबारे समेत छलफल भएको उल्लेख गरिन् । उनकाअनुसार नेता शाहले उम्मेदवारहरुलाई आफूहरुको स्पष्ट बहुमतको सरकार बन्ने भन्दै जनता समस्या बुझ्ने कार्यमा गम्भीरतापूर्वक लाग्न आग्रह गरेका छन् ।

उनले भने, ‘उहाँले हामीहरुसँग अपडेट लिनु भएको हो । अर्को, चुनावी रणनीतिको बारेमा थोरै छलफल भयो । उहाँले स्पष्ट रुपमा भन्नु भएको छ–सरकार हाम्रो बन्दैछ । ढुक्क भएर जनताको घर घरमा जानुस्, समस्या सुन्नुस् । उहाँहरुको समस्या समाधान गर्छौं, हाम्रो स्पष्ट बहुमतको सरकार बन्दैछ ।’ पार्टीकी नेतृ रञ्जु दर्शनाले चुनावी रणनीतिबारे छलफल भएको जानकारी दिइन् ।

उनले भनिन्, ‘उहाँले ढुक्क भएर आफ्नो चुनावी क्याम्पेङ गरेर अगाडि बढ्नुस् भन्नु भयो । अन्य चुनावी रणनीतिको बारेमा पनि केही छलफल भयो ।’ रास्वपा नेता तथा काठमाडौं–३ का उम्मेदवार राजुनाथ पाण्डेले निर्वाचन क्षेत्रमा भइरहेको गतिविधिबारे जानकारी गराउन नेता साहसँग भेट भएको बताए ।

उनले भेटमा चुनावी रणनीतिबारे छलफल भएको उल्लेख गरे । उनले आफूहरु सौहाद्र्रपूर्ण वातावरणमा जनताको घरदैलोमा गइरहेको उल्लेख गर्दै नागरिकले परिवर्तनलाई आत्सात गरेको पाइएको पनि बताए । उनले भने, ‘काठमाडौं क्षेत्र नम्बर ३ मा के भइरहेको छ भन्नेबारे रिपोर्टिङको लागि म आएको थिएँ । हामी सौहाद्र्रपूर्ण वातावरणमा जनताको घरदैलोमा गएका छौँ । नागरिकले देशमा विकसित राजनीतिक परिवर्तनलाई आत्मसात गरेको देखिन्छ । हामीलाई बहुमतले अनुमोदन गर्नु हुन्छ भन्ने विश्वास छ ।’ अगामी २१ फागुनमा हुने प्रतिनिधि सभा निर्वाचनका लागि नेता शाहले झापा–५ बाट उम्मेदवारी दिएका छन् ।

 

राजेन्द्र बजगाई भन्छन्–कांग्रेससँगको आबद्धता समाप्त गर्ने सोंचमा पुगेको छु

काठमाडौं । नेपाली कांग्रेसका नेता राजेन्द्र बजगाईंले पार्टीसँगको आबद्धता समाप्त गर्ने संकेत गरेका छन् । सामाजिक सञ्जालमा भावुक स्टाटस लेख्दै उनले केही व्यक्तिका कारण आफूले निर्दोष कांग्रेस छाड्नु पर्ने अवस्थामा पुगेको उल्लेख गरेका छन् ।

बजगाईंले लेखेका छन्, ‘धेरै भारी मनले म नेपाली कांग्रेससँगको आबद्धता अब समाप्त गर्ने सोचमा पुगेको छु ।’ उनले आफ्नो राजनीतिक र सामाजिक यात्रामा धेरै पटक मृत्युको मुखबाट जोगिएको, धेरैलाई सन्तानको सुख दिलाएको तथा कैयौँको जीवन जोगाएको उल्लेख गरेका छन् । तर, ‘एकाध निकृष्ट पात्रका कारण निर्दोष कांग्रेसलाई छाड्नै पर्ने भयो,’ भन्दै उनले पार्टीभित्रकै केही व्यक्तिप्रति असन्तुष्टि व्यक्त गरेका छन् ।

हेर्नुस् बजगाईको स्टाटस

धेरै भारी मनले म नेपाली कांग्रेससँगको आबद्धता अब समाप्त गर्ने सोचमा पुगेको छु । धेरै पटक मृत्युको मुखबाट आफूलाई बचाएँ, धेरैलाई सन्तानको सुख र गास– नामसारी–गरिदिएँ, कैयौंको जीवन जोगाई दिएँ, एकाध निकृष्ट पात्रका कारण निर्दोष कांग्रेसलाई छाड्नै पर्ने भयो ।

 

 

भुसाल नेकपाको राष्ट्रियसभा संसदीय दलको नेता र शाह प्रमुख सचेतक नियुक्त

काठमाडौं । नेपाली कम्युनिष्ट पार्टी (नेकपा) को राष्ट्रियसभा संसदीय दलको नेतामा बेदुराम भुसाल नियुक्त भएका छन् । आइतबार भएको नेकपाको राष्ट्रियसभा संसदीय दलको बैठकले भुसालाई संसदीय दलको नेतामा नियुक्त गरेको हो ।नेकपाको प्रमुख सचेतकमा मदनकुमारी शाह ‘गरिमा’ र सचेतकमा गंगा बेलवासे नियुक्त भएका छन् । यसअघि नेकपाको राष्ट्रिय सभा संसदीय दलको नेता नारायणकाजी श्रेष्ठ थिए । उनले पदबाट राजीनामा दिएर सर्लाही ३ बाट प्रतिनिधिसभा सदस्यमा उम्मेदवारी दिएका छन् ।

 

 

सन्तोष परियारले गरे विवाह

काठमाडौं । प्रगतिशील लोकतान्त्रिक पार्टी (प्रलोपा) का अध्यक्ष परिषद सदस्य सन्तोष परियार वैवाहिक बन्धनमा बाँधिएका छन् । आइतबार जिल्ला अदालत कास्कीमा पुगेर परियारले सर्मिला परियारसँग विवाह दर्ता गराएका हुन् । सर्मिला पोखरा महानगरपालिका–१७ की स्थानीय हुन् । उनीहरू दुई वर्षदेखि प्रेममा थिए । ‘हामीले आज विवाह गरेका हौं,’ सन्तोषले सुनाए ।

बेथितिबाट भाग्ने होइन, देश आफैले बस्नलायक बनाउने हो : प्रधानमन्त्री कार्की

काठमाडौं । प्रधानमन्त्री सुशीला कार्कीले देशमा विद्यमान संकटहरुको डटेर सामना गर्नुपर्ने बताएकी छन् । आइतबार काठमाडौंमा आयोजित नेपाल खुला विश्वविद्यालयको प्रथम दीक्षान्त समारोहमा बोल्दै उनले सो कुरा बताएकी हुन् ।प्रधानमन्त्री कार्कीले देशमा देखिएका बेथितिहरुको अन्त्यका लागि डटेर अघि बढ्नु पर्ने बेला आएको स्पष्ट पारिन् । त्यस अवसरमा उनले राष्ट्र निर्माणमा जुट्न पनि शैक्षिक जनशक्तिहरुलाई आग्रह गरिन् ।

विश्वविद्यालयबाट आर्जन गरेका ज्ञान र सीप स्वदेशमा नै भरपुर उपयोग गरेर उच्च शिक्षा हासिल गरेकाहरु राष्ट्र निर्माणको अभियानमा केन्द्रित हुनुपर्ने प्रधानमन्त्री कार्कीको भनाई थियो । उनले उच्च शिक्षा हासिल गरेर वाह्य मुलुकमा गएका विद्यार्थीहरुले राष्ट्रले गर्वं गर्न लायक नागरिक भएर अघि बढ्नुपर्ने बताइन् । उनले उच्च शिक्षा प्रदायक संस्थाहरुलाई अझै गतिशील भएर अघि बढ्न पनि सचेत गराइन् ।

प्रधानमन्त्री कार्कीले भनिन्, ‘हाम्रा उच्च शिक्षा प्रदायक संस्थाहरु सबै अझै गतिशील हुन जरुरी छ । यस खुला विश्वविद्यालयले समयको गति र प्रवाहलाई आत्मासात गर्दै विश्वव्यापी ज्ञान र रैथाने ज्ञानलाई समावेश गरी शिक्षण सिकाई क्रियाकलापलाई सञ्चालन गर्न सकोस् । तपाईहरुले विश्वविद्यालयबाट आर्जन गरेको ज्ञान र सीप आफ्नो व्यक्तिगत तथा राष्ट्र निर्माणमा भरपुर सदुपयोग गर्नुहुनेछ भन्ने विश्वास व्यक्त गर्दछु ।’

उनले भनिन्, ‘यहाँहरुलाई जाँदाजाँदै मेरो विशेष अनुरोध छ–यो देश हाम्रो हो । हामी आफैले बनाउने हो । हामीले नै देशलाई बस्न लायक बनाउने हो । हामीले नबनाए कसले आएर बनाई दिने हो र । यहाँका तमाम बेथितिबाट भाग्ने होइन । हामी आफैले डटेर सामना गर्नु पर्दछ । आफू बसेको ठाउँ आफैले सफा गर्नु पर्दछ । तसर्थ, यहाँहरु सकेसम्म नेपालमा नै केही गर्नुहोस् । नेपालमा नै अवसरहरुको पहिचान गर्नुहोस् । अवसर नभएका ठाउँमा नयाँ अवसरहरुको सिर्जना गर्नुहोस् । जहाँ गए पनि नेपालले गर्व गर्नसक्ने नागरिक भएर अघि बढ्नुहोस् ।’ प्रधानमन्त्री कार्कीले कार्कीले खुला विश्वविद्यालयले समयको गति र प्रवाहलाई आत्मासात गर्दै अघि बढ्नु पर्ने समेत बताइन् ।

 

स्वास्थ्य बीमामा व्यापक दुरुपयोग भएको छ, कडाई गरिन्छ : स्वास्थ्यमन्त्री गौतम

काठमाडौं । स्वास्थ्य तथा जनसंख्या मन्त्री डा. सुधा शर्मा गौतमले स्वास्थ्य बीमा कार्यक्रममा प्रिमियम कोषको ठूलो दुरुपयोग भएको बताएकी छन् । उनले यसलाई रोक्न तत्काल कडा उपायहरू लागू गर्ने घोषणा गरेकी हुन् । आफ्नो तीन महिने कार्यकालको प्रगति सार्वजनिक गर्दै उनले प्रति परिवार वार्षिक एक लाख रुपैयाँको सीमित रकम जथाभावी रूपमा सक्ने नियतले अनावश्यक स्वास्थ्य जाँच तथा उपचार गराइएको र सेवा प्रदायक संस्थाहरूले गलत नियतले पैसा असुल्ने गरेको पाइएको बताइन् ।

मन्त्री गौतमले बीमा कार्यक्रमको वित्तीय असन्तुलनलाई प्रमुख समस्या बताइन् । प्रिमियम संकलनभन्दा दाबी बढी हुने, समयमै भुक्तानी नहुने, अनावश्यक सेवा उपभोग (मोरल हेजर्ड), उच्च जोखिम भएकाको बढी सहभागिता (एडभर्स सेलेक्सन), कमजोर दाबी व्यवस्थापन, संगठित क्षेत्रको न्युन सहभागिता तथा बोर्डको आन्तरिक क्षमता अभाव जस्ता चुनौतीहरू रहेको उनको भनाइ छ । यी समस्यालाई सम्बोधन गर्न मन्त्रालय र स्वास्थ्य बीमा बोर्डले संयुक्त राष्ट्रिय कार्यशाला आयोजना गरी १९ वटा प्रमुख कार्यबिन्दुमा आधारित कार्ययोजना तयार पारेको छ ।

मन्त्री गौतमले भनिन्, ‘हामी नागरिक पनि जिम्मेवार बनौं । एक लाख पैसा नसकिउन्जेल इनभेष्टिगेसन माग्ने होइन । हामी सेवा प्रदायकहरूले पनि बिरामीको प्रिमियमबाट एक लाखसम्म लिन सकिन्छ भनेर चाहिने–नचाहिने इनभेष्टिगेशन गरेर विरामीको पैसा असुल्ने होइन । त्यसरी विमा चल्दैन । यो मेरो सेवा प्रदायकहरूलाई पनि सेवाग्राहीहरूलाई पनि अनुरोध हो । यो मैले नभनी नहुने विषय थियो । यहाँ राखें ।’

उनले भनिन्, ‘अर्को कतिपय अवस्थामा सेवाग्राहीहरूलाई मेरो प्रिमियमबाट कति पैसा खर्च भयो, सायद मेरो नाममा अरूले पो सेवा लिइरहेका छन् कि ? कसैलाई दोहोरो, तेहोरो परिराखेका छन् कि ? भन्ने पनि थाहा नभएको अवस्था रहेछ। त्यसैले हामीले विमालाई के भनेका छौं भने अबदेखि सेवाग्राहीले सेवा लिनसाथ तपाईंको यति पैसा खर्च भयो, यति पैसा बाँकी छ भनेर एसएमएस नोटिफिकेशन पठाउने व्यवस्था गर्नुहोस् । जसले उहाँहरूको नाममा अनधिकृत व्यक्तिहरूले सेवा लिने काम नगरुन् भन्ने कुरा पनि हामीले व्यवस्था गर्न लागेका छौं ।’

कार्ययोजनामा लाभ थैली परिमार्जन गरी विशेषज्ञ तथा जटिल रोग उपचारलाई प्राथमिकता दिने, दोहोरो सेवा हटाउने, ओपीडी र आईपीडीका लागि छुट्टै खर्च सीमा निर्धारण गर्ने, रिफरल मापदण्ड स्पष्ट गर्ने, सह–भुक्तानी दर पुनरावलोकन गर्ने तथा सेवा शुल्क वा औषधि मूल्यमध्ये कम हुनेलाई मात्र भुक्तानी गर्ने व्यवस्था समावेश छ । असामान्य दाबी पहिचान गरी अडिट गर्ने र बायोमेट्रिक आईडी तथा एसएमएस अलर्टमार्फत बीमितको पहिचान सुनिश्चित गर्ने प्रावधान पनि छन्।

बीमा कोषको दिगोपन सुनिश्चित गर्न तीनै तहका सरकारबाट अनिवार्य योगदान माग गरिएको छ । अहिले संघीय सरकार मात्र सक्रिय रहेको अवस्थामा प्रदेश तथा स्थानीय तहलाई यो वर्ष सम्भव भए योगदान गर्न र आगामी बजेटमा व्यवस्था मिलाउन आग्रह गरिएको छ । सुर्तिजन्य पदार्थबाट संकलित स्वास्थ्य करको कम्तीमा २५ प्रतिशत रकम बीमा कोषमा जम्मा गर्ने ऐनको प्रावधान कार्यान्वयन गर्न अर्थ मन्त्रालयसँग माग गरिएको छ । तर हाल ५ प्रतिशत पनि प्राप्त नभएको स्थिति छ ।

थप स्रोत जुटाउन गुलियो पेय पदार्थ, चिजबल तथा जंक फुड जस्ता स्वास्थ्य हानिकारक वस्तुमा स्वास्थ्य जोखिम कर लगाई संकलित रकम बीमा कोषमा जम्मा गर्ने प्रश्ताव अर्थ मन्त्रालयमा पेस गरिएको छ । संगठित क्षेत्रका कर्मचारीहरू (राष्ट्रसेवक, शिक्षक, प्रहरी, सेना आदि) लाई अनिवार्य बीमामा आवद्ध गर्ने प्रक्रिया पनि शुरु गरिएको छ । मन्त्री गौतमले औषधिको गुणस्तर अनुगमन तथा खरिद–विक्री व्यवस्थापनका लागि आवश्यक प्रयोगशाला स्थापना र संस्थागत सुधार पनि अघि बढाइएको बताइन् ।

स्वास्थ्य बीमा कार्यक्रम २०७२ देखि सञ्चालित छ र हाल ७७ जिल्ला तथा ७५३ स्थानीय तहमा विस्तारित छ । तर वित्तीय असन्तुलन र दुरुपयोगले कार्यक्रम प्रभावित भएको छ । उनले तीन महिने कार्यप्रगतिमा जेन–जी घाइतेहरूको उपचार, मातृ तथा नवजात शिशु स्वास्थ्य, मानसिक स्वास्थ्य, वैदेशिक रोजगारीमा संलग्न नेपालीको स्वास्थ्य सेवा, खरिद–आपूर्ति व्यवस्थापन तथा औषधि प्रयोगशाला सुधारलाई प्राथमिकता दिएको उल्लेख गरिन् । आगामी दिनमा पारदर्शिता, जवाफदेहिता र प्रभावकारी सेवा प्रवाहलाई केन्द्रमा राखेर स्वास्थ्य प्रणालीलाई नागरिकको विश्वास जित्ने दिशामा निरन्तर काम गर्ने प्रतिवद्धता व्यक्त गरिन् ।

प्रचण्डलाई घनश्याम भुसालले सम्झाए ‘अप्ठ्यारा’ मान्छेहरुले निर्माण गरिदिएका गौरव

काठमाडौं । नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी (संयुक्त) का कार्यवाहक अध्यक्ष घनश्याम भुसालले नेपाली कम्युनिष्ट पार्टी (नेकपा) का संयोजक पुष्पकमल दाहाल ‘प्रचण्ड’ लाई आफ्नै राजनीतिक इतिहासको आत्मसमीक्षा गर्न आग्रह गर्दै कठोर सन्देश दिएका छन् । पार्टी अनुशासन उल्लंघनको आरोपमा नेताहरूलाई गरिएको कारबाहीप्रति असहमति जनाउँदै भुसालले ‘अप्ठ्यारा तर संघर्षशील पात्रहरू’ लाई पन्छ्याउने प्रवृत्तिले समग्र कम्युनिष्ट आन्दोलनलाई कमजोर बनाएको टिप्पणी गरेका छन् ।

शनिबार प्रचण्डले पार्टीको आधिकारिक निर्णय विपरीत उम्मेदवार, प्रस्ताव र प्रचारमा संलग्न भएको भन्दै हरिबोल गजुरेल, महेश्वर दाहाल, कुलप्रसाद केसी, मेजर राई, धर्मनाथ साह, राजकुमारी साह र जिवछ साहमाथि कारबाहीको निर्णय गरेका थिए । यही निर्णयको पृष्ठभूमिमा भुसालले सामाजिक सञ्जालमार्फत प्रचण्डलाई सम्बोधन गर्दै निष्काशनको निर्णय पुनरावलोकन गर्न सुझाव दिएका हुन् ।

भुसालले लेखेका छन्, ‘हरिबोल गजुरेल र महेश्वर दाहालले तपाईको अनुशासन उल्लंघन गरे होलान्, त्यसको सट्टामा सजिला र अनुशासित मानिसहरू भर्ना भइरहेका पनि होलान् । तर नबिर्सिनुस्–तपाईले आफ्नै जीवनमा गौरव गर्ने जे–जति इतिहास छ, त्यो यिनै हरिबोल र महेश्वर जस्ता अप्ठ्यारा मानिसहरूले निर्माण गरिदिएका हुन् ।’

उनले शक्तिशाली नेतृत्वले आलोचनात्मक र असहज प्रश्न उठाउने पात्रहरूको स्थानमा केवल आज्ञाकारी र सहज व्यक्तिहरूलाई अघि सार्न थालेपछि आन्दोलनको वैचारिक उचाइ खस्किँदै गएको दाबी गरेका छन् । ‘जुन दिनदेखि अप्ठेराहरूको ठाउँमा सजिला र अनुशासित मानिसहरूको भर्ती हुन थाल्यो, त्यही दिनदेखि तपाईहरूको गौरवका एक–एक गजुर भत्किन थाले’, भुसालको टिप्पणी छ, ‘त्यसको मूल्य आज समग्र कम्युनिष्ट आन्दोलनले भुक्तान गरिरहेको छ।’

भुसालले प्रचण्डलाई अझ कडा शब्दमा चेतावनी दिँदै भनेका छन्, ‘यदि तपाईमा अझै कतै रक्तरञ्जित इतिहासका महिमाको सम्झना बाँकी छ भने कृपया पछि हट्नुस्, अगाडि बाटो छैन ।’ उनको आशय वर्तमान नेतृत्व शैलीले आन्दोलनलाई भविष्यतर्फ होइन, अन्त्यतर्फ धकेलिरहेको संकेतका रूपमा लिइएको छ । राजनीतिक वृत्तमा भुसालको यो अभिव्यक्तिलाई केवल व्यक्तिगत टिप्पणी मात्र नभई कम्युनिष्ट आन्दोलनभित्र बढ्दै गएको असन्तोष र वैचारिक द्वन्द्वको प्रतिबिम्बका रूपमा हेरिएको छ । अप्ठ्यारा तर विचारशील नेताहरूलाई व्यवस्थापन गर्ने कि निष्काशन गर्ने भन्ने बहस फेरि एक पटक सतहमा आएको छ, जसले नेकपाभित्रको आन्तरिक राजनीति थप तातिने संकेत देखिएको छ ।

राष्ट्रियसभा निर्वाचन : ५० प्रतिशत बढी मतदान

काठमाडौं । राष्ट्रियसभा सदस्यका लागि आज सातै प्रदेशको राजधानीमा भइरहेको निर्वाचनमा ५० प्रतिशत बढी मत खसेको छ । आइतबार दिउँसो १२ः४५ बजेसम्म ५० प्रतिशतभन्दा बढी मत खसेको निर्वाचन आयोगले जनाएको छ ।आगामी फागुन २० गतेदेखि राष्ट्रियसभामा रिक्त हुने १७ पदका लागि आज बिहान ९ बजेदेखि शुरू भई दिउँसो ३ बजे सम्पन्न हुने निर्वाचनमा ५० प्रतिशतभन्दा बढी मत खसिसकेको हो ।

अहिलेसम्म कोशी प्रदेशमा ३१३, मधेश प्रदेशमा २२७, बागमती प्रदेशमा २१७, गण्डकी प्रदेशमा १८०, लुम्बिनी प्रदेशमा १६३, कर्णाली प्रदेशमा १४५ र सुदूरपश्चिम प्रदेशमा १८६ मत खसेको आयोगका सहायक प्रवक्ता कुलबहादुर जिसीले जानकारी दिए । रिक्त हुने १८ पदमध्ये कोसी प्रदेशमा खस–आर्यतर्फको एउटा पदमा निर्विरोध भएको थियो । बाँकी १७ पदका लागि अहिले मतदान भइरहेको छ । कोसी प्रदेशका खस आर्यतर्फका उम्मेदवार नेपाली कांग्रेसका सुनीलबहादुर थापा निर्विरोध निर्वाचित भएका थिए ।

कोसी प्रदेशको प्रदेश निर्वाचन कार्यालय परिसर, विराटनगर मोरङ, मधेस प्रदेशको महेन्द्रनारायण निधि मिथिला संस्कृति केन्द्र, जनकपुर उपमहानगरपालिका वडा ४ धनुषा, बागमती प्रदेशको भुटनदेवी माध्यमिक विद्यालय, हेटौंडा उपमहानगरपालिका ४ मकवानपुरमा मतदान भइरहेको आयोगले जनाएको छ ।

यसैगरी, गण्डकी प्रदेशको प्रदेश निर्वाचन कार्यालय परिसर, पोखरा कास्की, लुम्बिनी प्रदेशको कर्मचारी मिलन केन्द्र, घोराही, दाङ, कर्णाली प्रदेशको प्रदेश निर्वाचन कार्यालय परिसर, वीरेन्द्रनगर, सुर्खेत र सुदूरपश्चिम प्रदेशको प्रदेश निर्वाचन कार्यालय परिसर, धनगढी, कैलालीमा मतदान चलिरहेको छ ।

राष्ट्रियसभा सदस्य निर्वाचनका लागि प्रदेशसभा सदस्य, नगर प्रमुख तथा उपप्रमुख एवं गाउँपालिकाका अध्यक्ष तथा उपाध्यक्ष मतदाता रहेको निर्वाचक मण्डलको व्यवस्था गरिएको छ । कुल दुई हजार ५६ मतदाता रहेकामा विभिन्न कारणले हाल दुई हजार ११ कायम रहेको आयोगले जनाएको छ ।

अर्बौंका पाइपलाइन प्रोजेक्ट अघि बढाउँदै आयल निगम : भारतबाट पाइपबाटै ग्यास ल्याउने तयारी

काठमाडौं । नेपाल आयल निगमले भारतसँगको सहकार्यमा पेट्रोलियम तथा एलपीजी ग्यास पाइपलाइन परियोजनालाई तीव्र गतिमा अघि बढाइरहेको छ । अमलेखगञ्जदेखि चितवनसम्मको पाइपलाइन र सिलगुढीदेखि झापा (चारआली) सम्मको पाइपलाइन परियोजना कार्यान्वयन चरणमा प्रवेश गरिसकेका छन् भने मोतिहारीदेखि सर्लाहीसम्मको एलपीजी ग्यास पाइपलाइन परियोजनालाई अनुदानमा अघि बढाउन भारत सरकारसँग आयाल निगमले प्रस्ताव गरेको छ ।

नेपाल आयल निगमका कार्यकारी निर्देशक चण्डिकाप्रसाद भट्टले अमलेखगञ्ज–चितवन पाइपलाइन परियोजना अघि बढेको जानकारी दिए । यो परियोजना अमलेखगञ्ज–चितवनको लम्बाइ करिव ६२ किलोमिटर हुनेछ भने भने क्षमता २ मिलियन मेट्रिक टन हुने उनले जानकारी दिए । यसको लागत तथा निर्माण भारतीय आयल कर्पोरेसनले भारत सरकारको अनुदानमा पाइपलाइन निर्माण गर्दैछ । दुई पाइपलाइनको कुल अनुमानित लागत करिव १५ अर्ब नेपाली रुपैयाँ हुनेछ। भट्टकाअनुसार चितवनको भण्डारण गृह भने नेपाल आयल निगमको आफ्नै बजेटबाट निर्माण हुँदैछ । जसमा करिब ८ अर्ब खर्च हुनेछ । मोतिहारी–अमलेखगञ्ज पाइपलाइनसँग जोडिएर पेट्रोल, डिजेल जस्ता इन्धन चितवनसम्म पाइपबाटै पुर्‍याइनेछ ।

यस्तै सिलगुढी–झापा पाइपलाइन परियोजना करिव ५० किलोमिटरको हुनेछ । यसको लागत करिब ९ अर्ब नेपाली रुपैयाँ हुने प्रारम्भिक अनुमान छ । भट्टका अनुसार निर्माण आइओसीले अनुदानमा पाइपलाइन र झापामा भण्डारण टर्मिनल निर्माण गर्नेछ । यो पनि २०२४ अक्टोबरमा नेपाल–भारतबीच फ्रेमवर्क सम्झौतापछि कार्यान्वयन चरणमा प्रवेश गरेको छ । कुल दुई परियोजनाको लागत करिब १५–१६ अर्ब भारतीय पक्षबाट खर्च हुनेछ । यसले कोशी प्रदेशको इन्धन माग पूरा गर्नेछ र ढुवानी खर्च घटाउने छ ।

कार्यकारी निर्देशक भट्टले भने, ‘अमलेशगञ्जदेखि चितवनसम्मको करिव १५ अर्ब पाइपलाइन र भण्डारण गृह निर्माण बन्दैछ । सो पाइपलाइन ६२ किलोमिटरको बन्नेछ । भण्डारण गृह ९१.८ मिलियन मेक्ट्रिटन क्षमताको हुनेछ । सिलगुढी झापासम्म पाइपलाइन प्रजोक्टको लागत ९ अर्बको छ । सिलगुढी झापासम्म पाइपलाइन र झापामा बन्ने भण्डारण गृह, अमलेशगंजदेखि चितवनसम्मको पाइपलाइन इण्डियन आयल कर्पोरेशनले बनाइ दिदैंछ । चितवनमा बन्ने भण्डारण गृह नेपाल आयल निगमको बजेटबाट बनाउन लागिएको हो । करिब ८ अर्ब जति खर्च लाग्नेछ । भारत सरकार अर्थात इण्डियन आयल कर्पोरेशनको १५–१६ अर्ब खर्च हुनेछ । यो पाइपलाइन परियोजना विस्तार भएपछि अमलेशगञ्जबाट चितवनसम्म पाइपलाइन विस्तार हुनेछ ।’

पाइपलाइनबाट भारतबाट ग्यास ल्याउने तयारी
मोतिहारी–सर्लाही एलपीजी ग्यास पाइपलाइन प्रश्ताव हाल ट्रक-बुलेटबाट भारतबाट आयात हुने एलपीजी ग्यासको ढुवानीमा वार्षिक करिब ६ अर्ब रुपैयाँ खर्च भइरहेको छ, जुन मुख्य रूपमा भारतीय ढुवानीकर्तालाई जाने गरेको छ । यो रकम वचत गर्न र आपूर्ति सहज बनाउन नेपाल आयाल निगमले पाइपलाइनबाटै ग्यास नेपाल ल्याउने तयारी गरेको कार्यकारी निर्देशक भट्टले बताए । उनकाअनुसार भारतको मोतिहारीदेखि सर्लाहीसम्म पाइपलाइन निर्माण गर्ने योजना बनिसकेको छ । त्यहाँ २० दिन बढीको भण्डारण गृह राख्ने बनाइनेछ । नेपाली बुलेटबाट उद्योग तथा बोटलिङ प्लान्टमा वितरण गर्ने योजना छ ।

उक्त परियोजनाको लागत प्रारम्भिक अनुमानअनुसार करिव १२ अर्ब रुपैयाँको रहेको छ । यो बनिसकेपछि ढुवानी भाडा धेरै कम हुने, नेपालमै रकम वचत हुने ग्यास सस्तो पर्ने, सिजनमा ग्यासको अभाव हट्ने र वितरण सहज हुने भट्टले जानकारी दिए । उनकाअनुसार यो परियोजना अझै प्रस्ताव चरणमा छ । नेपाल आयल निगमले भारत सरकारसँग अनुदानमा निर्माण गर्न प्रस्ताव गरिरहेको छ । तर हालसम्म ठोस प्रतिक्रिया आएको छैन । वित्तीय ढाँचा पूर्ण तयार नभएकाले विस्तृत अध्ययन पछि मात्र यकिन लागत र कार्यान्वयन थाहा हुनेछ ।

कार्यकारी निर्देशक भट्टले भने, ‘अहिले एलपीजी ग्यासलाई भारतको ढुवानीकर्ताहरुमार्फत उनीहरुको ५-६ सय बुलेट प्रयोग गरेर नेपालमा ग्यास सप्लाइ भइरहेको छ । वार्षिक रुपमा ६ अर्ब नेपालले ढुवानी भाडामा खर्च गर्ने गरेको छ । यो रकम सबै भारतीय ढुवानीकर्ताहरुलाई जाने गरेको छ । नेपालीहरुको बुलेट नभएको कारणले सबै भारतीय ढुवानीकर्ता, सवारी प्रयोग गरेका छौँ ।’ उनले भने, ‘यो रकम बचाउनका लागि पाइपलाइनमार्फत ग्यास ल्याउन मोतिहारीदेखि सर्लाहीसम्म पाइपलाइन ल्याएर त्यहाँ १५–२० दिनलाई पुग्ने ठूलो भण्डारण गृह राख्ने र यहीबाट नेपाली बुलेटमार्फत उद्योगहरुमा वितरण गर्ने योजना छ । जसले गर्दा ढुवानी भाडा धेरै कम हुन जानेछ । भण्डारण गृहदेखि बोटलिङ प्लान्टसम्म जाने दुवानी भाडा नेपालमै बच्नेछ ।’

भट्टले भने, ‘नेपाललाई एउटा वितरणका लागि सहज पनि हुनेछ । यसले प्रोडक्ट सस्तो पर्न जानेछ । सिजनमा हुने सटेजहरु पनि नहुने भयो । किनभने २०–२५ दिनसम्म स्टोरेज हुँदा समस्या पनि हुनेछैन । ढुवानी भाडामै अर्बौं जुन खर्च भइरहेको थियो । त्यो कटौती भएर नेपालमै रहनेछ । प्रारम्भिक अनुमान अनुसार करिब १२ अर्ब जति मोतिहारीदेखि सर्लाहीसम्म पाइपलाइन विस्तार गर्दा खर्च हुने आइओसीले अनुमान गरेको छ । यसको विस्तृत अध्ययनपछि मात्रै थाहा हुनेछ । अरु पाइपालनका सन्दर्भमा यकिन गरेर अघि बढेपनि यो परियोजनाको अझै वित्तीय ढाँचा तयार भएको छैन ।’ उनकाअनुसार यो परियोजनालाई अनुदानमा बनाई दिन भारत सरकारसँग आयल निगमले गरेको प्रश्तावमा भारतबाट प्रतिक्रिया आएपछि काम अघि बढ्नेछ । भारत तयार नभए नेपालले आफै यो परियोजनालाई अघि बढाउन सक्षम रहेको समेत भट्टले जानकारी दिए ।

 

पश्चिमी क्षेत्रमा हिमपात र वर्षा, धुम्मियो काठमाडौंको आकाश {तस्वीरहरु}

काठमाडौं । नेपालमा न्यून चापीय प्रणालीको प्रभाव रहको हुनाले काठमाडौं उपत्यकासहित देशभरको मौसम बदली भएको छ । आइतबार बिहान सुदूरपश्चिम र कर्णाली प्रदेशका केही स्थानहरूमा वर्षा भएको जल तथा मौसम पूर्वानुमान महाशाखाले जनाएको छ ।

दिउँसो देशका उच्च पहाडी तथा हिमाली भू–भागमा साधारणतया बादल लाग्ने तथा बाँकी भू–भागमा आंशिक बादल लाग्नेछ । कोशी, गण्डकी र कर्णाली प्रदेशका उच्च पहाडी तथा हिमाली भू–भागका थोरै स्थानहरूमा तथा बाँकी उच्च पहाडी तथा हिमाली भू–भागका एक–दुई स्थानमा हल्का हिमपात÷वर्षाको सम्भावना रहेको छ ।

शनिबार देशको पश्चिमी क्षेत्रको विभिन्न जिल्लाहरूमा हिमपात समेत भएको थियो । यो वर्षको पहिलो हिमपात हुँदा स्थानीय किसानहरु खुशी हुनुका साथै दैनिक जीवन भने प्रभावित भएको छ । काठमाडौं उपत्यकाको हावाको गुणस्तर खराब हुँदा घर बाहिर निस्कँदा मास्कको प्रयोग गर्न विज्ञहरुले सल्लाह दिएका छन् । स्विस वायु प्रदूषण मापन एप आइक्यु एअरले काठमाडौँको वायुको गुणस्तर अति अस्वस्थकर भनेको छ ।

तस्वीरहरु : नेपाल फोटो लाइब्रेरी

राष्ट्रियसभामा निर्विराेध निर्वाचित ‘नेपोबेबी’ सदस्य सुनिलबहादुर थापालाई राजनीतिमा ‘सुब्बेफाब्बे’

काठमाडौं । राप्रपाका संस्थापक तथा पूर्वप्रधानमन्त्री सूर्यबहादुर थापाका छोरा हुन्– सुनिलबहादुर थापा । उनी राष्ट्रियसभा सदस्य निर्विरोध निर्वाचित भइसके । निर्वाचित भएको प्रदेश कोशी र दल नेपाली कांग्रेस हो ।

देशका सातै प्रदेशमा आइतबार बाँकी १७ जना राष्ट्रियसभा सदस्यका लागि निर्वाचन हुँदैछ । प्रदेश राजधानीहरूमा मतदान भइरहेको छ । मतदाता प्रदेश सांसदसँगै स्थानीय तहका प्रमुख/उपप्रमुख र अध्यक्ष/उपाध्यक्ष हुन् ।

थापाले भने चुनावी प्रतिस्पर्धा गर्नै परेन । निर्विरोध हुँदा उनलाई हाइसञ्‍चाे भयो । नेपाली कम्युनिस्ट पार्टी (नेकपा)का उम्मेदवार हेमराज घिमिरे संखुवासभादेखि विराटनगर पुग्न ढिला हुँदा थापा निर्विरोध भएका हुन् ।

घिमिरे समयमै उम्मेदवारी दिन पुगेको भए उनी प्रतिस्पर्धामा उत्रिनुपर्थ्याे । तर, उनको पद तथा गोपनीयताको शपथ ग्रहण भने भएको छैन । आइतबार भएको निर्वाचनबाट निर्वाचित राष्ट्रियसभा सदस्यहरूसँगै हुने छ ।

सुनिलबहादुर राजनीतिमा आएको डेढ दशक भएको छैन तर राजनीति सार्वधिक ‘सुब्बेफाब्बे’ भयो । राष्ट्रसंघअन्तर्गतका विभिन्‍न देशमा लामो समय उनी जागिरे थिए ।

जागिरबाट रिटायर्डपछि उनी राजनीतिमा आएका हुन् । २०७० सालको संविधानसभा निर्वाचनमा उनले धनकुटा–२ मा राप्रपाका तर्फबाट प्रत्यक्ष जिते । त्यो क्षेत्र उनका बुबाको परम्परागत निर्वाचन क्षेत्रसमेत हो । २०७४ जेठमा बनेको शेरबहादुर देउवाको मन्त्रिपरिषद्‍मा उनी वाणिज्य तथा आपूर्ति मन्त्रीसमेत बने ।

तर समयसँगै राप्रपाको राजनीति ओरालो लाग्दै गयो । राजावादी एजेन्डाले जनसमर्थन गुमाउँदै गयो । यसपछि सुनिल २०७७ सालमा राप्रपा छाडेर नेपाली कांग्रेस प्रवेश गरे ।
कांग्रेस प्रवेशसँगै सुनिल थापा पार्टीभित्र द्रुत गतिमा अघि बढे । कांग्रेस प्रवेश गरेलगत्तै सभापति शेरबहादुर देउवाले उनलाई सहमहामन्त्रीजस्तो शक्तिशाली पद दिए ।

लामो समय पार्टीमा संघर्ष गरेका कार्यकर्ताका लागि यो निर्णय असहज थियो, तर नेतृत्वले थापामाथि भरोसा देखायो ।

१४औं महाधिवेशनबाट उनी कांग्रेसको केन्द्रीय सदस्यमा निर्वाचित भए । त्यसपछि उनको राजनीतिक हैसियत झन् बलियो बन्दै गयो ।

२०७९ सालमा भने उनी धनकुटाबाट नेकपा एमालेका राजेन्द्रकुमार राईसँग पराजित भए । राईले ३० हजार १०१ मत ल्याउँदा थापाले २८ हजार ७०४ मतमा सीमित हुनुपर्‍यो । प्रत्यक्ष चुनावमा हार व्यहोरे पनि थापाको राजनीतिक करिअर भने रोकिएन ।

१६ चैत २०७९ मा सुनिल थापा राष्ट्रपति रामचन्द्र पौडेलको राजनीतिक सल्लाहकार नियुक्त भए । मन्त्री सरहको सुविधा पाउने यो जिम्मेवारीले उनलाई सत्ता–राजनीतिक वृत्तमा थप नजिक पुर्‍यायो।

तर, राष्ट्रियसभा सदस्य बन्ने बाटो खोल्न उनले १ पुसमा राष्ट्रपति कार्यालयबाट राजीनामा दिए । केही सातापछि नै उनी राष्ट्रियसभाको उम्मेदवार बने । अन्ततः निर्विरोध संसद भए ।

यद्यपि, थपाा राष्ट्रियसभा सदस्य भएपछि पार्टीभित्र अनसन्तुष्टी चुलिएको छ । पार्टीका केही नेता–कार्यकर्ताले ‘योग्यता र योगदानभन्दा पनि थर र पहुँचका आधारमा अवसर दिइएको आरोप लगाएका छन् ।

हुन पनि कांग्रेस प्रवेश गरेयता उनले पछाडि फर्केर हेर्नु परेको छैन, पार्टी सहमहामन्त्री, केन्द्रीय सदस्य, राष्ट्रपतिको सल्लाहकार हुँदै अहिले राष्ट्रियसभा सदस्य ।

अब प्रश्‍न उब्जिएको छ– के सुनिल थापा राष्ट्रियसभामा पुगेर आफूलाई ‘नेपोबेबी’ भन्दा माथि उठाएर प्रमाणित गर्न सक्लान् ? अर्थात् विरासतको राजनीतिबाट नआएको पुष्टि गर्न सक्छन् ? उनको आगामी राजनीतिक यात्राको सबैभन्दा ठूलो चुनौती हो ।

बालेनको राजनीतिक दौडधूप : सुदूर पूर्वपछि भोलि सुदूरपश्चिम हानिँदै

काठमाडौं । काठमाडौं महानगरपालिकाको मेयर पदबाट राजीनामा दिएपछि राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा) का वरिष्ठ नेता बालेन्द्र शाह (बालेन) देशव्यापी राजनीतिक अभियानमा सक्रिय बनेका छन् । पूर्वका विभिन्न जिल्लाको भ्रमण सकेर काठमाडौं फर्किएका बालेन अब सुदूरपश्चिम जाने तयारीमा छन् ।

गत ४ माघमा मेयर पदबाट राजीनामा दिएका बालेन त्यसै दिन जनकपुर पुगेका थिए । माघ ५ गते जनकपुरमा आयोजित सभामा सहभागी भएपछि उनी झापा पुगे, जहाँबाट उनले आगामी प्रतिनिधिसभा निर्वाचनका लागि झापा क्षेत्र नं. ५ बाट उम्मेदवारी दर्ता गराएका छन् । उम्मेदवारीपछि बालेनले पूर्वका इलाम, ताप्लेजुङ, पाँचथर र तेह्रथुम लगायतका जिल्लामा पुगेर समर्थकहरूसँग भेटघाट गरे ।

शनिबार बिहान धनकुटा सदरमुकाम पुगेका बालेन त्यहाँ भने गाडीबाट नओर्लिकन फर्किएका थिए । सोही दिन अपरान्ह इटहरी पुगेका उनले समर्थकहरूसँग गाडीबाटै संक्षिप्त भेटघाट गरे र त्यसपछि विमानमार्फत काठमाडौं फर्किएका हुन् । झापा केन्द्रित बसाइ र पूर्वी पहाडका जिल्लामा गरिएको भ्रमणलाई बालेनको चुनावी अभियानको प्रारम्भिक चरणका रूपमा हेरिएको छ ।

पूर्वबाट फर्किए लगत्तै बालेन अब सुदूरपश्चिम जाने कार्यक्रम तय भएको छ । अछामदेखि कैलालीसम्म विभिन्न जिल्लामा पुगेर चुनावी प्रचारमा सहभागी हुने उनको योजना छ । सुदूरपश्चिममा बालेन निकट व्यक्तिहरू उम्मेदवार बनेकाले ती क्षेत्रलाई प्राथमिकतामा राखेर भ्रमण गर्न लागेको बताइन्छ । उनका प्रमुख स्वकीय सचिव भूपदेव शाह अछाम–२ बाट र कोर टिमका सदस्य केपी खनाल कैलाली–२ बाट उम्मेदवार बनेका छन् ।

यद्यपि, झापामा रहँदा बालेनले प्रयोग गरेको महँगो गाडीलाई लिएर विवाद पनि उत्पन्न भएको थियो । एक व्यवसायीले उपलब्ध गराएको उक्त गाडी बालेनले प्रयोग गरेपछि आलोचना सुरु भएको थियो । विवाद चर्किएपछि उनले उक्त गाडी झापामै छोडेर काठमाडौं फर्किएको निकट स्रोतले जनाएको छ । सुदूरपश्चिमको भ्रमण सकेपछि बालेन पुनः काठमाडौं फर्किने छन् । त्यसपछि काठमाडौं र ललितपुरका केही निर्वाचन क्षेत्रमा समेत उनी चुनावी अभियानमा सक्रिय हुने कार्यक्रम तय भएको छ ।

यसैबीच, एमाले अध्यक्ष केपी शर्मा ओलीसँग सार्वजनिक बहस (पब्लिक डिबेट) गर्ने प्रस्तावलाई बालेनले स्पष्ट रूपमा अस्वीकार गरेका छन् । ओलीले सामाजिक सञ्जालमार्फत भावी प्रधानमन्त्रीका आकांक्षी नेताहरूबीच सार्वजनिक बहस आवश्यक रहेको उल्लेख गर्दै आफू त्यसका लागि तयार रहेको बताएका थिए । ओलीको उक्त प्रस्तावमा प्रतिक्रिया जनाउँदै बालेनले बहसमा नआउने मात्र होइन, ओलीमाथि गम्भीर आरोप र प्रश्न समेत उठाएका छन् ।

सामाजिक सञ्जालमा कमेन्ट गर्दै बालेनले लेखेका छन्, ‘‘आफूलाई आतंकवादी चाहिँ कहिले स्वीकार्ने हो ? त्योपछि अरू कुरा गरौंला !’ उनले अगाडि थप्दै विगतका घटनालाई संकेत गर्दै ७६ जना बालबालिकाको हत्या र त्यससँग सम्बन्धित आरोपमा ओली र उनको समूहसँग एउटै मञ्चमा उभिनु आफू पनि त्यसमा सामेल भएको अर्थ लाग्ने बताएका छन् । बालेनको यो अभिव्यक्तिले चुनावी बहस झनै तातिने संकेत देखिएको छ । मेयर पदबाट राजीनामा दिएपछि देशका विभिन्न भूभागमा सक्रिय राजनीतिक उपस्थिति देखाइरहेका बालेनको आक्रामक शैली, विवादास्पद अभिव्यक्ति र तीव्र चुनावी गतिविधिले आगामी निर्वाचनमा नयाँ राजनीतिक ध्रुवीकरणको संकेत गरिरहेको विश्लेषकहरू बताउँछन् ।

माननीय छान्न बागमतीमा मध्याह्नसम्म ७० प्रतिशत मतदान {तस्वीरहरु}

हेटौंडा । राष्ट्रिय सभा निर्वाचनमा बागमती प्रदेशमा मध्याह्नसम्म ७० प्रतिशत बढी मत खसेको छ । प्रदेश सभातर्फ ८१ जनाले मतदान गरेका छन् भने स्थानीय तहतर्फ २१७ जनाले मतदान गरेका छन् । बागमती प्रदेश सभामा हाल १०४ जना सांसद छन् ।

प्रतिनिधि सभा निर्वाचनमा भाग लिन बागमती प्रदेशका ६ जना सांसदले राजीनामा दिएका थिए । राष्ट्रिय सभा निर्वाचनमा राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी (राप्रपा) सहभागी भएको छैन । यस्तै, स्थानीय तहतर्फ ३३५ मतदाता छन् । तीन वटा नगरका मेयरले प्रतिनिधि सभामा भाग लिन राजीनामा दिएका छन् । जसले गर्दा स्थानीय तहका तीन जना मतदाता कम भएका हुन् ।

तस्वीरहरु

युवाको माग र मुद्दामा मैले केही कन्जुस्याइँ गरिनँ : शेखर कोइराला

काठमाडौं । नेपाली कांग्रेसका नेता डा. शेखर कोइरालाले युवाहरूको माग र मुद्दा सम्बोधन गराउन आफूले विगत लामो समयदेखि नै आवाज उठाउँदै आएको बताएका छन् । विराटनगरमा युवाहरूसँग अन्तरक्रिया गर्दै नेता कोइरालाले जेनजी आन्दोलनअघिबाटै पार्टीभित्र समेत युवाको प्रतिनिधित्व हुनुपर्ने मुद्दामा आफूले काम गरेको बताएका हुन् ।

जस्तोसुकै परिस्थिति आए पनि सुशासनका पक्षमा उभिने भन्दै कोइरालाले आफू ‘क्याम्पेन फर क्लिन पोलिटिक्स’ को अभियानमा लागेको बताएका छन् । जेनजी आन्दोलनभन्दा धेरै अघिदेखि नै युवाहरूको प्रतिनिधित्व राज्य संरचना र नीति निर्माण तहमा हुनुपर्नेमा आफूले जोड दिँदै आएको बताउँदै उनले भने, ‘मैले विगतमै युवालाई तीन क्लस्टरमा बाँडेर अघि बढ्नुपर्ने बताउँदै आएको थिएँ । जसअनुसार केन्द्रीय तहमा २० प्रतिशत, प्रदेशमा ३० प्रतिशत र स्थानीय तहमा ४० प्रतिशत युवाको प्रतिनिधित्व हुनुपर्छ भन्दै आएँ । त्यो हुन सक्दा मात्रै युवाहरूलाई यही देशमा राख्न सकिन्छ भन्ने मेरो बुझाइ हो ।’

युवालाई प्राथमिकतामा राख्दै आफूले कांग्रेस पार्टीको चौधौँ महाधिवेशनमा नेतृत्व तहमा समेत जिताएको उनले बताए । नेता कोइरालाले भने, ‘मुलुकलाई विकाससँगै जनतामा आशा जगाउनकै लागि युवालाई नै पार्टीमा जिताएको हुँ ।’

साँगामा यसरी हुँदैछ अण्डरपास निर्माणको काम (तस्वीरहरु)

काठमाडौं । भक्तपुर र काभ्रेपलाञ्चोकको सीमा क्षेत्र साँगामा दुई लेनको अण्डरपास निर्माण कार्य तीव्र गतिमा अघि बढिरहेको छ । अरनिको राजमार्ग अन्तर्गत सूर्यविनायक–धुलिखेल सडक विस्तार आयोजनाले निर्माण गरिरहेको अण्डरपासको कुल लम्बाइ १ हजार ११० मिटर रहेको छ । अण्डरपासमा बनेपातर्फ १९० मिटर र भक्तपुरतर्फ ९०० मिटर एप्रोच सडक समावेश गरिएको छ । यसको उचाइ ६ मिटर र चौडाइ १०.५ मिटर रहनेछ । साथै अण्डरपासभित्रै २० मिटरको पुल पनि निर्माण गरिने सब–इन्जिनियर ज्ञानमान श्रेष्ठले जानकारी दिए ।

उनका अनुसार हालसम्म अण्डरपास निर्माणको करिब ४५ प्रतिशत काम सम्पन्न भइसकेको छ । अहिले फाउन्डेसन तथा सुपरस्ट्रक्चर निर्माणको काम भइरहेको छ । कुल १५.८ किलोमिटर लामो सूर्यविनायक–धुलिखेल सडकलाई दुई खण्डमा विभाजन गरी स्तरोन्नतिको काम भइरहेको छ । जसअन्तर्गत साँगा–धुलिखेल (८.३ किमी) र सूर्यविनायक–साँगा (७.५ किमी) सडक खण्डलाई छुट्टाछुट्टै ठेक्कामा विस्तार गरिएको हो ।

आयोजनाकी सूचना अधिकारी इन्जिनियर अञ्जु परियारका अनुसार हालसम्म सूर्यविनायक–साँगा सडकखण्डको भौतिक प्रगति ४३ प्रतिशत पुगेको छ । सूर्यविनायक–धुलिखेल सडक आयोजनाको ठेक्का सम्झौता २०७९ पुस २४ गते भएको थियो । सडक विस्तारका लागि ७.५ किलोमिटर लामो सूर्यविनायक–साँगा सडक खण्ड तीन अर्ब ८८ करोड ९३ लाख रुपैयाँमा र ८.४ किलोमिटर लामो साँगा–धुलिखेल सडक खण्ड चार अर्ब पाँच करोड ६४ लाख रुपैयाँमा ठेक्का सम्झौता गरिएको हो । यस आयोजनाको प्रारम्भिक सम्झौता अवधि २०८० पुस २३ गतेसम्म रहेको भए पनि निर्माण अवधि थप गरी २०८३ फागुन मसान्त सम्म पुर्‍याइएको छ ।
तस्वीरहरू : बिजेन अमात्य / नेपाल फोटो लाइब्रेरी

ओलीको हस्ताक्षरसहित साढे ६ लाख बढीलाई एमालेको चुनावी चिठ्ठी

काठमाडौं । नेकपा एमालेका अध्यक्ष केपी शर्मा ओलीले पार्टीका संगठित सदस्यहरूलाई लक्षित गर्दै हस्ताक्षरसहितको व्यक्तिगत चिठ्ठी पठाएका छन् । आसन्न निर्वाचनलाई केन्द्रमा राख्दै अध्यक्ष ओलीले ६ लाख ६७ हजारभन्दा बढी संगठित सदस्यलाई एकैसाथ चिठ्ठी पठाएको एमालेले जनाएको छ ।

चिठीमार्फत अध्यक्ष ओलीले आगामी निर्वाचनलाई देशको भविष्यसँग जोडिएको निर्णायक लडाइँका रूपमा चित्रण गरेका छन् । उनले निर्वाचनले ‘देशलाई विनाशतर्फ धकेल्ने कि निर्माणको मार्गमा अघि बढाउने भन्ने हार–जितको फैसला गर्ने’ उल्लेख गर्दै देश निर्माणका लागि एमालेको बहुमत अपरिहार्य रहेको स्पष्ट पारेका छन् ।

अध्यक्ष ओलीले पार्टीका उम्मेदवारहरूलाई विजयी गराउन उच्च मनोबलका साथ सक्रिय भूमिका खेल्न सबैलाई आग्रह गरेका छन् । ‘देश निर्माणका लागि हाम्रो पार्टीलाई बहुमत आवश्यक छ’, चिठ्ठीमा उल्लेख गर्दै उनले बहुमत सुनिश्चित गर्न पार्टीका उम्मेदवारहरूको विजय अनिवार्य रहेको बताएका छन् । चिठीमा विध्वंस, आगजनी र अराजक प्रवृत्तिविरुद्ध निर्वाचनमार्फत निर्णायक रूपमा परास्त गर्नुपर्ने सन्देश पनि दिइएको छ । एमालेले यस्ता प्रवृत्तिलाई चुनावी मैदानबाटै विदा गर्नुपर्ने धारणा अध्यक्ष ओलीले व्यक्त गरेको जनाएको छ ।

एमालेका अनुसार चिठी हाल संगठित सदस्य रहेका व्यक्तिसँगै विगतमा सदस्य भएर नवीकरण नगरेका केही व्यक्तिहरूलाई समेत पुगेको छ । चिठ्ठी प्राप्त भएको भन्दै कतिपयले सामाजिक सञ्जालमा पनि पोस्ट गर्न थालेका छन् । यसअघि पनि अध्यक्ष ओलीले यस्तै विषयवस्तु समेटिएको चिठ्ठीी केन्द्रीय सदस्यहरूलाई पठाइसकेका थिए । निर्वाचन केन्द्रित अभियानलाई तीव्र बनाउन पार्टी नेतृत्वले प्रत्यक्ष संवादको माध्यमका रूपमा चिठ्ठी अभियान अघि बढाएको एमालेको भनाइ छ ।

 

सातै प्रदेशमा धमाधम राष्ट्रिय सभाको मतदान, कहाँ कति खसिसक्यो मत ?

काठमाडौं । राष्ट्रिय सभामा रिक्त हुन लागेका सदस्य चयनका लागि सातै प्रदेशमा आज एकैसाथ मतदान भइरहेको छ । बिहान ९ बजेदेखि सुरु भएको मतदान दिउँसो ३ बजेसम्म चल्ने निर्वाचन आयोगले जनाएको छ । कोशी प्रदेशमा खस आर्यतर्फ एक पदमा उम्मेदवार निर्विरोध निर्वाचित भइसकेकाले बाँकी १७ पदका लागि देशभर मतदान भइरहेको हो ।

प्रदेश निर्वाचन कार्यालय र तोकिएका मतदान केन्द्रहरूमा प्रदेशसभा सदस्य तथा स्थानीय तहका प्रमुख–उपप्रमुखको सहभागितामा मतदान शान्तिपूर्ण रूपमा अघि बढिरहेको छ । विराटनगर, जनकपुर, हेटौंडा, पोखरा, घोराही, वीरेन्द्रनगर र धनगढीमा मतदान केन्द्र सञ्चालनमा छन् ।

कर्णाली र गण्डकीमा गठबन्धनको बलियो अंकगणित
कर्णाली प्रदेशमा बिहान ११ बजेसम्म १६८ जनाले मतदान गरिसकेका छन् । यहाँ दुई पदका लागि चार उम्मेदवार मैदानमा छन् । कांग्रेस–एमाले गठबन्धन र नेकपाबीच प्रतिष्पर्धा भए पनि मतभारको हिसाबले गठबन्धन स्पष्ट रूपमा अगाडि देखिन्छ । कर्णालीमा कुल मतभार ५ हजार १२२ रहेकामा कांग्रेस–एमालेको मतभार मात्रै ३ हजारभन्दा बढी छ ।

गण्डकी प्रदेशमा पनि दुई पदका लागि ६ जनाबीच प्रतिष्पर्धा भइरहेको छ । यहाँ कांग्रेस–एमाले गठबन्धनको मतभार दुई तिहाइभन्दा बढी पुगेकाले दुवै सिट गठबन्धनले जित्ने निश्चित जस्तै देखिएको छ । प्रदेशसभा सदस्य र १७० स्थानीय तहका जनप्रतिनिधि मतदाताका रूपमा सहभागी छन् ।

कोशी, बागमती र अन्य प्रदेशमा पनि मतदान तीव्र
कोशी प्रदेशमा मतदान सुरु भएको दुई घण्टामै ५० प्रतिशतभन्दा बढी मत खसिसकेको छ । यहाँ दुई पदका लागि गठबन्धन र नेकपाबीच प्रतिष्पर्धा हुँदैछ । बागमती प्रदेशमा महिला र अन्य समूह गरी दुई पदका लागि ६ उम्मेदवार प्रतिष्पर्धामा छन् । हेटौंडास्थित भुटनदेवी माध्यमिक विद्यालयमा मतदान केन्द्र तोकिएको छ । मधेश, लुम्बिनी, सुदूरपश्चिम प्रदेशमा पनि तोकिएका केन्द्रहरूमा मतदान शान्तिपूर्ण रूपमा जारी छ । अधिकांश प्रदेशमा कांग्रेस–एमाले गठबन्धन मतभारका आधारमा बलियो अवस्थामा देखिन्छ ।

१९ सदस्यको पदावधि सकिँदै
आउँदो फागुनमा राष्ट्रिय सभाका १९ सदस्यको पदावधि सकिँदैछ । तीमध्ये एक जना राष्ट्रपतिबाट मनोनयन हुने संवैधानिक व्यवस्था छ । बाँकी १८ मध्ये एक जना निर्विरोध निर्वाचित भइसकेकाले आज १७ सदस्यका लागि निर्वाचन भइरहेको हो ।

आचारसंहिताको प्रभाव : कांग्रेसको जनकपुर सभा स्थगित
यसैबीच, निर्वाचन आचारसंहिताको कडाइका कारण नेपाली कांग्रेसले मधेश प्रदेशको जनकपुरमा तय गरिएको प्रदेशस्तरीय चुनावी सभा स्थगित गरेको छ । निर्वाचन आयोगको निर्देशनको सम्मान गर्दै पार्टीले ठूलो भेला नगर्ने निर्णय गरेको जनाएको छ । कांग्रेसका अनुसार ठूला सभा रोकिए पनि संगठन विस्तार र आन्तरिक तयारीका काम भने निरन्तर रहने छन् । समग्रमा, आजको निर्वाचनले राष्ट्रिय सभामा आगामी छ वर्षका लागि नयाँ शक्ति सन्तुलन तय गर्नेछ । मतभारको अवस्थाले अधिकांश प्रदेशमा गठबन्धनको जित सुनिश्चित देखिए पनि अन्तिम नतिजा मतगणनापछि स्पष्ट हुनेछ ।

 

फागुन २१ पछि गगन प्रधानमन्त्री, कांग्रेसले सुविधाजनक बहुमत ल्याउँछ : सहमहामन्त्री रसाइली

काठमाडौं । नेपाली कांग्रेसका सहमहामन्त्री प्रकाश रसाइलीले नेपाली कांग्रेसले आगामी निर्वाचनमा बहुमत ल्याउने दाबी गरेका छन् । सहमहामन्त्री रसाइलीले कांग्रेसले आगामी फागुन २१ गते हुने प्रतिनिधि सभा सदस्य निर्वाचनबाट साधारण र सुविधाजनक बहुमत हासिल गर्ने दाबी गरे । उनले कांग्रेस एकढिक्का भएर निर्वाचनमा होमिएको बताउँँदै आन्तरिक समीकरण मिलाउन पार्टीभित्रका समूहलाई सम्बोध्न गरिएको बताए ।

अहिलेको परिस्थितिमा देशलाई सम्हाल्ने र अन्य राष्ट्रहरुसँग सन्तुलित सम्बन्ध कायम गरेर अघि बढ्न सक्ने व्यक्ति सभापति गगन थापा नै रहेको जिकिर गरे । उनले आफूहरुले कांग्रेस बदलेको र अब देश बदल्ने गरी अघि बढिरहेको पनि बताए । सहमहामन्त्री रसाइलीले आफूहरुले युवा पलायन रोक्न देशमै रोजगारी सिर्जना गर्ने र सुशासन कायम गरेर अघि बढ्ने बताए । फागुन २१ गतेपछिको नेपालको प्रधानमन्त्री गगन थापा नै भएको बताए ।

उनले भने, ‘हाम्रो पार्टीको यसअघि बसेको केन्द्रिय समितिको बैठकले एउटा मुद्दा निर्धारण गरेको छ । हाम्रो पार्टी सभापति गगनकुमार थापा र श्रद्धेय पूर्व सभापति शेरबहादुर देउवा अहिले हामी सबै पार्टीका नेताहरु देशभर एक ठाउँमा छौँ। हामीले पार्टीको आन्तरिक समीकरण मिलाउनका निम्ति सबै पार्टीभित्रका समूहलाई सम्बोधन गरेका छौँ । नेपाली काँग्रेसका सभापति, उपसभापति सबैले शालिनतापूर्वक देशलाई कांग्रेसले सम्हाल्नुपर्छ , मुठभेडको राजनीतिबाट सम्हाल्ने राजनीतिमा लगेर आजको स्थितिमा देश पुगेको छ । त्यसको नेतृत्व नेपाली कांग्रेसले गरेको छ ।’

उनले भने, ‘कांग्रेसले केन्द्रिय समितिको बैठकबाट कांग्रेस बदल्यौँ अब देश बदल्छौँ भनेर जुन नाराकासाथ अघि बढेको छ । जेन–जी आन्दोलनको सम्मान गर्दै परिवर्तनको नेतृत्व गर्नेगरी अघि बढेका छौँ । विद्यार्थी राजनीतिबाट खारिएर आएको व्यक्तिलाई कांग्रेसले भावी प्रधानमन्त्री घोषणा गरेको छ । उहाँको नेतृत्वमा हामी चुनावमा जान्छाैं । हाम्रो कुनै राजनीतिक पार्टीसँग आग्रह र पूर्वाग्रह छैन । तर मुद्दा, निष्कलंक छवि, इतिहासका हिसावले सडक होस् वा संसदमा जिम्मेवारीका हिसावले नेपाली काँग्रेसको नेतृव गगन थापाले गर्नुभएको छ ।’

सहमहामन्त्री स्नेहीले भने, ‘हामी बहुमत ल्याएर जेन–जी पुस्ताको सडकमा बगेका रगतलाई हेरेर उनीहरुको सुशसानको मुद्दालाई सम्बोधन गर्छौं । विदेश पलायनको अवस्थालाई सम्बोधन गरेर नेपालमै बस्नसक्ने वातावरण निर्माण गर्न लाग्छौँ । अबको प्रधानमन्त्री फागुन २१ गतेको प्रधानमन्त्री र नेपाली काँग्रेसको प्रश्तावित प्रधानमन्त्रीको उम्मेदवार गगन थापा हो । नेपाली कांग्रेसले सामान्य ढंगले साधारण बहुमत, सुविधाजनक बहुमत संसदमा ल्याउँछ । कांग्रेसले जति इतिहासका परिवर्तन र क्रान्तिको नेतृत्व ग¥यो, त्यो पछिल्लो पटक जेन–जी आन्दोलनलाई सम्हाल्ने किसिमले जानुभयो । नेपाली युवाहरुको आकर्षणको केन्द्र, मित्रराष्ट्रको सम्बन्धलाई सन्तुलित रुपमा मिलाएर लैजान सक्नु हुन्छ ।’ उनले निर्वाचनलाई बलियो बनाइ रुख चिन्हलाई बलियो बनाउने गरी आफूहरु अघि बढिरहेको दाबी गरे । निर्वाचन टिकटमा पूर्व सभापति शेरबहादुर देउवा र नेता डा. शेखर कोइराला समूहका नेताहरु सबैले न्याय पाएको बताए ।

नयाँ दलहरुप्रति नेता शर्माको कटाक्ष : राजनीतिमा कोरोना महामारी छ अहिले

मोरङ । नेपाली कांग्रेसका नेता एवं मोरङ क्षेत्र नम्बर ३ का उम्मेदवार डा. सुनिल शर्माले आफूलाई ७० हजार मत दिएर जिताउन मतदाताहरुसँग आग्रह गरेका छन् । आफूलाई मोरङ निर्वाचन क्षेत्र नम्बर ३ का जनताले यसअघि पनि तेस्रो सबैभन्दा बढी मत दिएको स्मरण गर्दै आगामी निर्वाचनमा सबैभन्दा बढी मत पाउनेमा विश्वस्त रहेको बताए । उनले सबैभन्दा बढी मत पाएसँगै संसदमा बोलिने आवाज बुलन्द हुने र त्यो आवाज देश तथा विदेशमा पनि महत्वका साथ हेरिने उनको भनाइ छ ।

नयाँ राजनीतिक दलहरुप्रति लक्षित गर्दै उनले अहिले एक किसिमको कोरोना भाइरस नै रहेकाले यस्तो समयमा पनि सबैभन्दा बढी मतका साथ विजयी हुनुले महत्वपूर्ण अर्थ राख्ने जिकिर गरे । ७० हजार मत ल्याएर निर्वाचित भएको सांसदले उठाएका आवाजहरुले जनताको नीति निर्माणमा धेरै सहजता ल्याउने बताए ।

उनले भने, ‘यो क्षेत्रका जनताले मलाई ७० हजार बढी मतले तपाईंहरुले जिताएर पठाई दिनुस् । यस्तो हावाहुण्डरीमा नेपालको सबैभन्दा बढी मत लिएर गएको सांसदको महत्व छुट्टै हुन्छ । यो पनि कोरोना नै हो । यो हुण्डरीमा माटो कोरोना, घण्टी कोरोना, को नि के कोरोना । हाम्रा नेताहरुको लुटपाट भएको कोरोना । कोरोनै महामारी छ नि त अहिले । यो महामारीमा पनि सबैभन्दा बढी मतका साथ विजयी गराउनु भयो भने त्यसको महत्व छुट्टै हुन्छ । ७० हजार बढी मत दिनुभयो भने त्यो सबैभन्दा धेरै हुन्छ । मैले रोष्ट्रममा उभिएर बोल्दा यो देशलाई थुरुरु पार्न सकिन्छ । कानुनहरु जनताका लागि परिवर्तन गर्न सकिन्छ । क्षेत्र नम्बर ३ को आवाज ठूलो हुन्छ । त्यसले नीति निर्माणमा महत्वपूर्ण हुन्छ ।’ नेता शर्माले नेपाललाई शान्तिको देश बनाउन जरुरी रहेको बताए ।