Author: nepalone

काठमाडौं । बाढी तथा पहिरोमा परी ज्यान गुमाएका व्यक्तिका पहिचान हुन नसकेका शव धमाधम गाडिन थालेपछि सरकारको शव व्यवस्थापन प्रक्रियामाथि प्रश्न उठेको छ।

आफन्तजन अझै बेपत्ताको खोजीमा रहेका बेला पहिचान नभएका शव गाड्नु हतारो र गलत निर्णय भएको भन्दै सरोकारवालाले आलोचना गरेका छन्।

नेपाल प्रहरीका अनुसार हालसम्म ७३४ जनाको शव फेला परेकोमा २९ जनाको मात्रै पहिचान भएको छ। ३८४ वटा पहिचान नभएका शव गाडिसकिएको छ। पूर्वी नवलपरासीमा १००, चितवनमा ९६ र गोरखामा २९ वटा पहिचान नभएका शव गाडिएका छन्।

शव गाडिएपछि पछि पहिचान गर्न तथा आफन्तलाई जिम्मा लगाउन थप कठिन हुने भएकाले यस्तो संवेदनशील विषयमा वैज्ञानिक र सुरक्षित विकल्प अपनाउनुपर्ने आवाज उठेको छ।

शवमा डीएनए परीक्षण, फोटो, औँठाछाप, दाँत तथा अन्य जैविक विवरण सुरक्षित राखेर अभिलेख तयार गर्नुपर्ने माग गरिएको छ।

सरकारले ‘डेड बडी ब्याग’मा शव सुरक्षित राख्ने बताइरहेको अवस्थामा तत्काल गाड्ने निर्णय किन गरियो भन्ने प्रश्नसमेत उठेको छ। आफन्तलाई अन्तिमपटक आफ्ना प्रियजन पहिचान गर्ने अवसरबाट वञ्चित गर्नु मानवीय दृष्टिले समेत उचित नहुने सरोकारवालाको भनाइ छ।

काठमाडाैं । मजदुर र प्राविधिक गरी १२२ जना फसेकाे त्रिशूली-३ ‘बी’ जलविद्युत् आयोजनास्थलमा उद्धारकर्मी पुगेकाे छ ।

नेपाली सेनासहितको प्राविधिक टोली घटनास्थलमा पुगेकाे हाे । त्यहाँबाट यसअघि ९१ जनाकाे उद्धार गरिएकाे थियाे । बाँकी सम्पर्कविहीन छन् ।

साेही आयाेजनास्थलमा आयोजनाका प्रमुख, परामर्शदाता कम्पनीका प्रमुख तथा साइटका इन्जिनियरसहित नेपाली सेनाको टोली घटनास्थलमा पुगेर काम सुरु गरेको कांग्रेसका बागमती प्रदेश सांसद रमेश महतले जानकारी दिए ।

उनका अनुसार टोलीले आयोजनास्थलको भौगोलिक तथा प्राविधिक अवस्थाको स्थलगत निरीक्षण गरी उद्धारलाई सुरक्षित रूपमा अघि बढाइरहेको हाे।

माैसम भने  प्रतिकूल छ । भाैगाेलिक अवस्था पनि चुनौतीपूर्ण रहेकाे छ । यसका बाबजुद पनि सम्भावित जोखिमलाई ध्यानमा राख्दै आवश्यक जनशक्ति, उपकरण तथा स्रोतसाधन परिचालन गरिएको हाे ।

काठमाडौं । भोटेकोशीको बाढीले देश शोकमा डुबिरहेका बेला सरकारले पत्रपत्रिकाले पाउँदै आएको लोककल्याणकारी विज्ञापनको रकम कटौती गरेको भन्दै नेपाल पत्रकार महासंघले आपत्ति जनाएको छ ।

महासंघका महासचिव रामप्रसाद दाहालले शनिबार विज्ञप्ति जारी गर्दै सरोकारवालासँग छलफल नगरी कार्यविधि संशोधन गरेर विज्ञापनबापतको रकम घटाइएको भन्दै सरकारको निर्णयको विरोध गरेका हुन् ।

सूचना तथा सञ्चारमन्त्री डा. विक्रम तिमिल्सिनाले भदौ ५ गते स्वीकृत गरेको ‘छापामाध्यमका लागि लोककल्याणकारी विज्ञापन प्रकाशनसम्बन्धी (पहिलो संशोधन) कार्यविधि, २०८३’ ले मोफसलबाट प्रकाशित हुने पत्रपत्रिकाले पाउँदै आएको रकममा ५० प्रतिशत कटौती गरेको महासंघले जनाएको छ ।

महासंघका अनुसार आर्थिक वर्ष २०८३/८४ को बजेटबाटै लोककल्याणकारी विज्ञापनको बजेट बढाएर कार्यान्वयनमा आइसकेको अवस्थामा त्यससँग मेल नखाने गरी नयाँ कार्यविधि ल्याइएको हो ।

स्थानीयदेखि राष्ट्रिय तहसम्मका सञ्चारमाध्यमले नागरिकका आवाज बाहिर ल्याउने र सरकारका गतिविधिबारे जनतालाई जानकारी गराउने काम गर्दै आएको उल्लेख गर्दै महासंघले उनीहरूलाई आर्थिक संकटमा धकेल्ने निर्णय स्वीकार्य नहुने जनाएको छ ।

सरोकारवाला पक्षसँग कुनै परामर्श नगरी सञ्चारमाध्यमको भविष्यमा प्रतिकूल असर पर्ने निर्णय गर्नु निन्दनीय भएको महासंघको भनाइ छ । विज्ञापनको रकम कटौतीले सञ्चारकर्मीको रोजगारी र सञ्चारमाध्यमको निरन्तरतामै असर पार्ने भन्दै महासंघले चिन्ता व्यक्त गरेको छ ।

महासंघले कटौती गरिएको रकम तत्काल फिर्ता गरी साविककै दर कायम गर्न सरकारसँग माग गरेको छ । साथै अनलाइन सञ्चारमाध्यमलाई समेत लोककल्याणकारी विज्ञापन उपलब्ध गराउने व्यवस्था गर्न आग्रह गरेको छ ।

माग तत्काल सम्बोधन नगरिए सरकारी निर्णयविरुद्ध देशव्यापी आन्दोलनमा उत्रिन बाध्य हुने चेतावनीसमेत महासंघले दिएको छ ।

रसुवा। भोटेकोशी बाढीको चार दिनपछि विनाशको मुख्य केन्द्र मानिएको टिमुरे–रसुवागढी क्षेत्रमा सरकारको उपस्थिति देखिएको छ ।

बाढीले तहसनहस पारेको क्षेत्रमा शनिबार हेलिकप्टरबाट राहतका सामग्री झार्दै सरकारले आफ्नो उपस्थिति जनाउन थालेको हो ।

गृह मन्त्रालयका अनुसार रसुवाको भयावह अवस्थालाई सामान्य बनाउन सहसचिवको नेतृत्वमा छुट्टै टोली परिचालन गरिएको छ । मन्त्रालयका सहसचिव बासुदेव घिमिरेलाई प्रभावित क्षेत्रमा खटाइएको हो ।

घिमिरेले जिल्ला प्रशासन कार्यालय, सुरक्षा निकाय तथा अन्य सम्बन्धित संयन्त्रसँग समन्वय गरी उद्धार तथा राहतलाई प्रभावकारी बनाउने जिम्मेवारी पाएका छन् ।

बुधबार आएको बाढीले सबैभन्दा ठूलो क्षति पुर्‍याएका टिमुरे, स्याफ्रुबेँसी, बेत्रावतीलगायतका क्षेत्रमा उद्धार तथा राहत पर्याप्त नपुगेको गुनासो बढेपछि गृह मन्त्रालयले छुट्टै टोली पठाएको हो ।

रसुवामा गृह मन्त्रालयबाटै खटाइएका उपसचिव दर्जाका प्रमुख जिल्ला अधिकारी छन् । तर, विपद्को भयावह अवस्था र स्थानीय संयन्त्रले मात्रै व्यवस्थापन गर्न कठिन भएपछि सहसचिवकै नेतृत्वमा थप समन्वय संयन्त्र परिचालन गरिएको मन्त्रालय स्रोतको भनाइ छ ।

घिमिरे यसअघि सुनसरीको कप्तानगञ्ज घटनापछि गृह मन्त्रालयमा सरुवा भएका थिए । उपसचिव हुँदा उनले रसुवाको प्रमुख जिल्ला अधिकारीका रूपमा समेत काम गरिसकेका छन् ।

बाढी गएको चार दिनसम्म उद्धार तथा राहतमा राज्यको उपस्थिति कमजोर देखिएको भन्दै आलोचना भइरहेका बेला गृह मन्त्रालयले उच्च तहको टोली पठाएको हो ।

शनिबार हेलिकप्टरबाट चाउचाउलगायत राहत सामग्री पुर्‍याउन थालिएपछि टिमुरे–रसुवागढी क्षेत्रमा सरकारी उद्धार संयन्त्र सक्रिय हुन थालेको देखिएको छ।

काठमाडौं। परराष्ट्रमन्त्री शिशिर खनालले सुरुङमा फसेका नागरिकको उद्धारका लागि विदेशी सहयोग लिन ढिलाइ भएको भन्ने बुझाइ गलत रहेको बताएका छन् ।

मन्त्रालयमा आयोजित प्रेस मिटमा उनले भारतबाट ११ जना सुरुङ विज्ञ उद्धार कार्यमा परिचालन भइसकेको र चीनबाट पनि विज्ञ टोली नेपाल आउने तयारीमा रहेको जानकारी दिए ।

सुरुङमा फसेकाको उद्धारका लागि तीन दिनपछि मात्रै विदेशी सहयोग मागिएको हो कि भन्ने प्रश्नमा मन्त्री खनालले घटनापछि आवश्यक प्रक्रिया क्रमशः अघि बढाइएको बताए । औपचारिक सञ्चार प्रक्रियामा सूचना सार्वजनिक हुन लाग्ने समयलाई आधार बनाएर सरकारको पहल नै ढिलो भएको निष्कर्ष निकाल्न नहुने उनको भनाइ थियो ।

‘पहिलो दिन डिजास्टर भयो, दोस्रो दिन एसेसमेन्ट भयो, तेस्रो दिन यहाँ मान्छे आयो,’ खनालले भने ।

विदेशी विज्ञ तेस्रो दिन नेपाल आइपुगेको भन्दै त्यसअघि कुनै पहल नभएको भाष्य बनाउन उचित नहुने उनले बताए । औपचारिक संयन्त्रमार्फत समन्वय र सञ्चारको प्रक्रिया त्यसअघि नै सुरु भएको उनको दाबी थियो ।

मन्त्री खनालका अनुसार भारतबाट आएका ११ जना सुरुङ विज्ञ अहिले नै उद्धार कार्यमा खटिएका छन् भने चीनबाट पनि विशेषज्ञ टोली छिट्टै नेपाल आइपुग्नेछ।

काठमाडौं । रसुवाको भोटेकोशी नदीमा भदौ १० गते आएको विनाशकारी बाढीमा परी बेपत्ता भएकामध्ये हालसम्म ६१६ जनाको शव फेला परेको छ । नेपाल प्रहरीले शनिबार बिहान ७ बजेसम्मको अद्यावधिक विवरण सार्वजनिक गर्दै बाढीमा परी मृत्यु भएका ६१६ जनाको शव फेला परेको जनाएको हो।

प्रहरीका अनुसार फेला परेका शवमध्ये रसुवामा १३, नुवाकोटमा ४१, धादिङमा ४५, चितवनमा २३३, गोरखामा ४८, तनहुँमा ३१, नवलपरासी पूर्वमा १५८ र नवलपरासी पश्चिममा ४७ जनाको शव फेला परेको छ।

बाढीका कारण ठूलो जनधनको क्षति भएपछि प्रभावित क्षेत्रमा खोज तथा उद्धार कार्य अझै जारी छ। प्रहरीका अनुसार विभिन्न स्थानबाट हालसम्म २ हजार ३०१ जनाको उद्धार गरिएको छ। उद्धार गरिएकामध्ये रसुवाबाट ६७६, नुवाकोटबाट १ हजार ६२२ र धादिङबाट ३ जना रहेका छन्

भोटेकोशीमा आएको बाढी त्रिशूली नदी हुँदै तल्लो तटीय क्षेत्रमा फैलिँदा रसुवा, नुवाकोट, धादिङ, गोरखा, चितवन, तनहुँ तथा नवलपरासीका विभिन्न क्षेत्रमा ठूलो क्षति पुगेको छ। बाढीले सडक, पुल, जलविद्युत् आयोजना, सरकारी तथा निजी संरचनासहित ठूलो मात्रामा भौतिक क्षति पुर्‍याएको छ।

यसैबीच, अझै धेरै मानिस सम्पर्कविहीन रहेको भन्दै सुरक्षा निकायले खोजी तथा उद्धारलाई तीव्रता दिएको छ। बाढी प्रभावित क्षेत्रमा नेपाल प्रहरी, नेपाली सेना र सशस्त्र प्रहरीसहितका टोली परिचालन गरिएको छ। उद्धारसँगै फेला परेका शवको पहिचान तथा आफन्तलाई बुझाउने कामसमेत भइरहेको छ।

बाढीबाट प्रभावित परिवारहरू आफ्ना आफन्तको अवस्थाबारे जानकारीको पर्खाइमा छन् भने सरकारले राहत, उद्धार तथा पुनःस्थापनाका कामलाई प्राथमिकतामा राखेको जनाएको छ।

काठमाडाैं। काठमाडौंदेखि रसुवाको उत्तरगया तथा धुन्चेसम्म जान चाहने यात्रु तथा उद्धार तथा राहत कार्यमा खटिनेलाई सहजताका लागि वैकल्पिक मार्ग र स्थानीय सम्पर्क व्यक्तिहरूको विवरण सार्वजनिक गरिएको छ।

उत्तरगया क्षेत्रमा स्थानीय समन्वयका लागि टोली उपस्थित रहेको जनाउँदै यात्राका क्रममा आवश्यक सहयोग तथा समन्वयका लागि सम्पर्क गर्न आग्रह गरिएको छ। हाल प्रभावित क्षेत्रमा नेपाल टेलिकमको तुलनामा एनसेलको सञ्जाल केही राम्रोसँग सञ्चालनमा रहेको जानकारीसमेत दिइएको छ।

वैकल्पिक मार्ग तथा सम्पर्क व्यक्तिहरू :

• काठमाडौँ-झोर-ढिकुरे-बाहुनबेँसी: आरके रोमस -९८४९२३४६८५
• लच्याङ-श्रमथली-पार्टीखर्क: दावा छिरिङ – ९८४०१३८५१९, ९८२३२३७३७६
• पार्च्याङ: दावा तामाङ – ९८५११५८०६२
• भोर्ले-जिबजिबे: रामकुमार न्यौपाने – ९८६०२३५६५८
• कालिकास्थान: पुरुषोत्तम न्यौपाने – ९८४१७४१७३२
• उत्तरगया: माधव अर्याल – ९८५१०५९५५०

यसैबीच, बाढी तथा पहिरोबाट प्रभावित क्षेत्रमा रहेका पीडित परिवारसँग सम्पर्क र समन्वय गर्न कठिनाइ भइरहेको भन्दै सहयोगी मनहरूलाई हाते सोलार तथा सोलार बत्ती सहयोग गरिदिन आग्रह गरिएको छ।

प्रभावित क्षेत्रमा विद्युत् तथा सञ्चार सेवा प्रभावित हुँदा रातको समयमा उद्धार, राहत वितरण तथा पीडितसँग सम्पर्क गर्न समस्या भइरहेको छ। यस्तो अवस्थामा हाते सोलार तथा सोलार बत्तीले प्रभावित परिवारलाई आवश्यक सूचना आदानप्रदान तथा दैनिक गतिविधिमा समेत सहयोग पुग्ने जनाइएको छ।

पीडितसम्म राहत र सूचना पुर्‍याउन इच्छुक व्यक्ति तथा संस्थाहरूले स्थानीय सम्पर्क व्यक्तिमार्फत आवश्यक समन्वय गर्न आग्रह गरिएको छ।

काठमाडाैं। अपर त्रिशूली-२१६ जलविद्युत् आयोजनाको सुरुङबाट आज दुई जनाको सकुशल उद्धार गरिएको छ। सुरुङको मुखबाट हिलोको लेदोमा जोखिम मोलेर क्रलिङ गर्दै उनीहरू बाहिर निस्कन सफल भएका हुन्।

उद्धार गरिएका दुई जनाले सुरुङभित्र अझै धेरै मानिसहरू रहेको बताएका छन्। उनीहरूका अनुसार सुरुङभित्र हिलो र लेदो भरिए पनि जोखिम मोलेर घस्रिँदै बाहिर निस्कन सफल भएका थिए।

उनीहरूलाई नेपाल प्रहरीले प्रयोग गरेको थर्मल ड्रोनमार्फत पत्ता लगाएपछि नेपाली सेनाको टोलीले उद्धार गरेको हो। थर्मल ड्रोनबाट सुरुङभित्र मानिसहरू रहेको संकेत पाएपछि उद्धार टोलीले तत्काल खोजी तथा उद्धार अभियान अघि बढाएको थियो।

यसैबीच, सुरुङभित्र अझै कामदारहरू फसेको हुनसक्ने भन्दै उद्धार कार्यलाई तीव्र बनाइएको छ। घटनास्थलमा नेपाली सेना, नेपाल प्रहरीलगायत सुरक्षा निकायका टोली उद्धारमा सक्रिय छन्।

सुरुङबाट उद्धार भएका कामदारहरूले भित्र धेरै मानिसहरू रहेको बताएपछि सुरुङभित्र फसेकाहरूको सकुशल उद्धारका लागि परिवार तथा आफन्तहरूमा थप चिन्ता बढेको छ।

उद्धारको पर्खाइमा रहेका परिवारजनले सुरुङभित्र रहेका सबै कामदारको सकुशल उद्धार हुने विश्वास व्यक्त गरेका छन्। ‘भाइ, तिमी पनि सकुशल उद्धार भएर बाहिर आउनेछौ। हामी तिम्रो सकुशल उद्धारको प्रतीक्षामा छौँ’ भन्दै आफन्तहरूले आशा व्यक्त गरेका छन्।

काठमाडाैं। रसुवामा बाढी तथा विपद्पछि उद्धार र राहत कार्यलाई प्रभावकारी बनाउन विभिन्न अत्यावश्यक सामग्री आवश्यक रहेको विवरण सार्वजनिक भएको छ। उद्धार तथा राहतका लागि २० हजार लिटर डिजेल र २ हजार लिटर पेट्रोल आवश्यक छ। 

यस्तै, २०० थान पावर बैंक, बालबालिकाका लागि आवश्यक सामग्री, खाद्यान्न तथा अन्य राहत सामग्रीको व्यवस्था गर्नुपर्ने उल्लेख छ। सूचीमा करिब २०० थान ज्याकेट, २०० थान टर्चलाइट, ५० प्याकेट स्लिपिङ सामग्री तथा करिब २ हजार थान ब्ल्याङ्केट आवश्यक रहेको जनाइएको छ। 

साथै, २ हजार थान बडी ब्याग, ९०० थान त्रिपाल, प्रेसर, सुगर र थाइराइडलगायतका औषधि तथा पोर्टेबल अक्सिजन सिलिन्डरको पनि आवश्यकता औँल्याइएको छ। पानी, सरसफाइ तथा व्यक्तिगत प्रयोगका सामग्रीसँगै सुत्ने तथा बस्ने व्यवस्थाका लागि आवश्यक सामग्री तत्काल उपलब्ध गराउनुपर्ने सूचीमा उल्लेख छ। 

विपद् प्रभावित क्षेत्रमा उद्धार र राहतलाई निरन्तरता दिन यी सामग्रीको तत्काल व्यवस्थापन आवश्यक देखिएको छ।