`

जंगली च्याउ खाँदा  एकै परिवारका ११ जना बिरामी

झापा । जंगली च्याउ सेवन गर्दा झापामा एकै परिवारका ११ जना बिरामी परेका छन् । बाह्रदशी गाउँपालिका–२ बुट्टाबारीका तेजबहादुर खवासको परिवारका सदस्यहरू च्याउ खाएपछि बिरामी भएका हुन् ।

प्रहरीका अनुसार घरमा पकाइएको जंगली च्याउ खाएपछि परिवारका सबै सदस्यको स्वास्थ्यमा समस्या देखिएको हो । बिरामी हुनेहरूमा ५० वर्षीया कमलामाया खवास, ३१ वर्षीय डिल्ली खवास, २० वर्षीया अनिता खवाससहित आठ जना बालबालिका रहेका छन् ।

जिल्ला प्रहरी कार्यालय झापाका सूचना अधिकारी खगेन्द्रबहादुर खड्काका अनुसार बिरामी परेकाहरूलाई तत्काल उपचारका लागि प्रादेशिक अस्पताल भद्रपुर लगिएको थियो । प्रारम्भिक उपचारपछि थप उपचार आवश्यक देखिएकाले नौ जनालाई दमकस्थित बाल अस्पतालमा रिफर गरिएको उनले जानकारी दिए ।

प्रहरीका अनुसार बिरामीमध्ये दुई जनाको अवस्था मध्यम रहेको छ भने अन्यको अवस्था सामान्य छ । चिकित्सकहरूको निगरानीमा उनीहरूको उपचार भइरहेको बताइएको छ ।

घटनापछि प्रहरीले जंगली च्याउ सेवन गर्दा विषाक्त हुने जोखिम उच्च रहने भन्दै सर्वसाधारणलाई सतर्क रहन आग्रह गरेको छ । पहिचान नभएका वा परीक्षण नगरिएका च्याउ खानु स्वास्थ्यका लागि खतरनाक हुन सक्ने भन्दै प्रहरीले सचेतना अपनाउन अनुरोध गरेको छ ।

 

माइक्रोसफ्टभित्रै क्लाउड एआई : एन्थ्रोपिकले सार्वजनिक गर्‍यो नयाँ सुविधा

काठमाडौं। एन्थ्रोपिकले माइक्रोसफ्ट ३६५ एड-इन्स औपचारिक रूपमा सार्वजनिक गरेपछि अब योग्य प्रयोगकर्ताले एक्सेल, पावरपोइन्ट र वर्डभित्रै क्लाउड एआई प्रयोग गर्न सक्ने भएका छन् । साथै, आउटलुकमा क्लाउडको इन्टिग्रेसन पनि सार्वजनिक बिटा चरणमा पुगेको छ ।

नयाँ सुविधासँगै क्लाउड एआई अब सामान्य च्याटबटमा मात्र सीमित नरही माइक्रोसफ्टका अफिस एपहरूभित्रै डकुमेन्ट तयार गर्ने, सम्पादन गर्ने, विश्लेषण गर्ने तथा विभिन्न कार्य स्वतः सम्पन्न गर्न सक्ने स्तरमा पुगेको एन्थ्रोपिकले जनाएको छ ।

एन्थ्रोपिकका अनुसार क्लाउड फर एक्सेल, पावरपोइन्ट र वर्ड पहिलो पटक अक्टोबर २०२५ मा माइक्रोसफ्ट ३६५ एपहरूसँग एकीकृत रूपमा परीक्षण गरिएको थियो । अहिले भने यो सुविधा औपचारिक रूपमा सार्वजनिक गरिएको हो ।

यसलाई एन्थ्रोपिक र माइक्रोसफ्टबीचको सहकार्य अझ बलियो बनेको संकेतका रूपमा हेरिएको छ । गत वर्ष माइक्रोसफ्टले आफ्नो कोपाइलट प्रणालीमा पनि एन्थ्रोपिकका एआई मोडेल समावेश गरेको थियो ।

हाल यो सुविधा सबै प्रयोगकर्ताका लागि खुला गरिएको छैन । क्लाउड प्रो, म्याक्स, टिम र इन्टरप्राइज सब्स्क्राइबरहरूले मात्रै माइक्रोसफ्ट ३६५ भित्र क्लाउड एआई प्रयोग गर्न सक्नेछन् ।

यो सुविधा वेब, विन्डोज र म्याक प्लेटफर्ममा उपलब्ध रहेको छ भने एक्सेल संस्करण आइप्याडमा पनि प्रयोग गर्न सकिने बताइएको छ । व्यक्तिगत प्रयोगकर्ताले माइक्रोसफ्ट मार्केटप्लेसबाट डाउनलोड गरेर प्रयोग गर्न सक्नेछन् भने इन्टरप्राइज प्रयोगकर्ताले एडमिनमार्फत एक्टिभेसन लिनुपर्ने हुन्छ ।

क्लाउड एआईले एक्सेलभित्र वर्कबुक सम्बन्धी प्रश्नहरूको उत्तर दिन, डेटा अपडेट गर्न, त्रुटि सुधार गर्न तथा अन्य टुलबाट जानकारी ल्याउन सहयोग गर्ने बताइएको छ । यसले जटिल डेटा व्यवस्थापनलाई सहज बनाउन मद्दत गर्ने अपेक्षा गरिएको छ ।

पावरपोइन्टमा क्लाउड एआईले स्लाइड तयार गर्ने, सम्पादन गर्ने, सम्पूर्ण प्रस्तुति बनाउने तथा चार्ट र डायाग्राम थप्ने काम गर्न सक्छ । यसले प्रस्तुति तयार गर्ने समय उल्लेखनीय रूपमा घटाउने दाबी गरिएको छ ।

वर्डभित्र क्लाउड एआईले डकुमेन्टसम्बन्धी प्रश्नको उत्तर दिने, चयन गरिएको टेक्स्ट सम्पादन गर्ने, स्टाइल र फर्म्याटिङ सुरक्षित राख्ने तथा टेम्प्लेटअनुसार सामग्री तयार गर्ने सुविधा दिन्छ ।

यसले कमेन्ट थ्रेड पढेर त्यसअनुसार सामग्री परिमार्जन गर्न पनि सक्षम रहेको एन्थ्रोपिकले जनाएको छ ।

एन्थ्रोपिकले क्लाउड फर आउटलुकलाई सार्वजनिक बिटा चरणमा उपलब्ध गराएको छ । हाल यो सुविधा वेब, विन्डोज र म्याकमा सीमित प्रयोगकर्ताले प्रयोग गर्न सक्नेछन् ।

आउटलुकभित्र क्लाउड एआईले इनबक्समा रहेका नपढिएका इमेल विश्लेषण गरेर महत्वपूर्ण सन्देश छुट्याउन सक्छ । साथै, प्रयोगकर्ताको लेखन शैलीअनुसार रिप्लाइ ड्राफ्ट तयार गर्न पनि सहयोग गर्ने बताइएको छ ।

यसका अतिरिक्त लामो इमेल थ्रेडको सारांश तयार गर्ने, अट्याचमेन्ट पढ्ने, मिटिङ तालिका मिलाउने तथा आगामी बैठकका लागि ‘वन–पेज ब्रिफ’ तयार गर्ने सुविधा पनि समावेश गरिएको छ ।

प्रविधि क्षेत्रका विश्लेषकहरूले माइक्रोसफ्ट ३६५ भित्र क्लाउड एआईको आगमनले कार्यालय सम्बन्धी कामकाज अझ स्वचालित र प्रभावकारी बन्ने बताएका छन् ।

 

रवि खोज्दै आए सहकारी पिडित : अर्बौँ रकम फिर्ता गराउन माग

काठमाडौं । सुनसरीको धरानस्थित बराह बचत तथा ऋण सहकारी संस्थामा डुबेको अर्बौँ रुपैयाँ फिर्ता गराउन माग गर्दै पीडितहरू संघीय राजधानी काठमाडौँ पुगेका छन्। देशभर फैलिएको सहकारी संकटबीच हजारौँ बचतकर्ताको भविष्य अन्योलमा परेपछि उनीहरू न्यायको खोजीमा सडकदेखि सिंहदरबारसम्म पुगेका हुन्।

पीडितहरूले राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीका सभापतिसहितका नेताहरूलाई भेटेर पार्टीको चुनावी घोषणापत्रमा उल्लेख गरिएको ‘१०० दिनभित्र सहकारी बचत फिर्ता गर्ने’ बाचा स्मरण गराएका छन्।

उनीहरूले उक्त प्रतिबद्धता व्यवहारमा लागू गर्न तत्काल पहल गर्न आग्रह गर्दै संसद् सचिवालयमा ज्ञापनपत्र दर्ता गरेका छन्।

बराह सहकारी पीडित समन्वय समितिका प्रतिनिधिहरूका अनुसार सहकारीमा करिब ८ देखि १० हजार बचतकर्ताको अर्बौँ रुपैयाँ फसेको छ। उनीहरूले वर्षौंदेखि आफ्नो बचत फिर्ता नपाएको र बारम्बार सम्बन्धित निकायमा धाउँदा पनि ठोस समाधान नपाएको गुनासो गरेका छन्।

पीडितहरूको भनाइमा उनीहरूले आफ्नो भविष्य सुरक्षित गर्न, बालबच्चाको शिक्षा र परिवारको जीवनयापनका लागि जम्मा गरेको रकम नै गुमाउनुपरेको अवस्था आएको छ। काठमाडौँमा आएका प्रतिनिधिहरूले राज्यका जिम्मेवार निकायहरूले चासो नदेखाएको आरोप पनि लगाएका छन्।

धरान उपमहानगरपालिकाले उक्त सहकारीलाई पहिल्यै ‘सङ्कटग्रस्त’ घोषणा गरिसकेको छ। तर त्यसपछि पनि व्यवस्थापन समिति गठन, सम्पत्ति छानबिन तथा बचत फिर्ता प्रक्रियामा ठोस प्रगति हुन नसकेको पीडितको आरोप छ।

स्थानीय तह, प्रदेश सरकार र संघीय सरकारबीच जिम्मेवारीको अस्पष्टताका कारण समस्या अझ जटिल बनेको उनीहरूको भनाइ छ। मन्त्रालयहरूले समेत यो विषय आफ्नो अधिकार क्षेत्रभन्दा बाहिर रहेको भन्दै पन्छिने गरेको पीडितहरूले बताएका छन्।

सहकारीसँग सम्बन्धित मुद्दा हाल सुनसरी जिल्ला अदालत इनरुवामा विचाराधीन छ। अभियोगपत्रमा सहकारी तथा यससँग जोडिएका विभिन्न कम्पनीमार्फत अर्बौँ रुपैयाँ अपचलन भएको दाबी गरिएको छ।

सरकारी वकिल कार्यालयका अनुसार सहकारीका पदाधिकारी, सञ्चालक तथा अन्य संलग्न व्यक्तिहरूविरुद्ध सहकारी ऐन २०७४ र संगठित अपराध निवारण ऐन २०७० अन्तर्गत मुद्दा दर्ता गरिएको छ। २ सयभन्दा बढी व्यक्तिमाथि कसुरको अभियोग लागेको छ।

अभियोगपत्रमा सहकारी संस्थाको मात्रै करिब १० अर्ब रुपैयाँभन्दा बढी रकम हिनामिना भएको उल्लेख छ। त्यस्तै विभिन्न व्यक्तिहरू र कम्पनीहरूको नाममा ठूलो मात्रामा रकम प्रवाह भएको पनि अनुसन्धान प्रतिवेदनमा देखाइएको छ।

पीडितहरूको आरोप अनुसार सहकारीका मुख्य सञ्चालकहरू हालसम्म फरार छन्। केहीलाई पक्राउ गरिए पनि धरौटीमा रिहा भइसकेको र पुनः अनुसन्धान प्रभावकारी रूपमा अघि नबढेको उनीहरूको गुनासो छ।

उनीहरूले फरार सबै सञ्चालकलाई तत्काल पक्राउ गरी सम्पूर्ण सम्पत्ति छानबिन गर्नुपर्ने माग राखेका छन्। साथै, बचतकर्ताको रकम फिर्ता गर्न विशेष सरकारी संयन्त्र गठन गर्नुपर्ने माग पनि गरेका छन्।

काठमाडौँ पुगेका पीडितहरूले आफ्ना माग पूरा नभए आन्दोलन थप सशक्त बनाउने चेतावनी दिएका छन्। उनीहरूले देशभरका सहकारी पीडितहरू एकजुट भएर ठूलो आन्दोलनको तयारी भइरहेको पनि बताएका छन्।

सहकारी संकट समाधानमा ढिलाइ भएमा लाखौँ परिवारको जीवन प्रभावित हुने भन्दै उनीहरूले सरकारलाई तत्काल ठोस कदम चाल्न आग्रह गरेका छन्।

प्रचण्डले भने – ‘कम्युनिस्टहरूबीच एकताको आवश्यकता बढेको छ’

काठमाडौं। नेपाली कम्युनिस्ट पार्टीका संयोजक पुष्पकमल दाहाल ‘प्रचण्ड’ ले सच्चा कम्युनिस्टहरूबीच एकताको आवश्यकता बढेको बताएका छन्।

आइतबार काठमाडौँमा आयोजित २६औँ निर्मल लामा स्मृति सभालाई सम्बोधन गर्दै उनले अन्तर्राष्ट्रिय कम्युनिस्ट आन्दोलन पनि विभिन्न बहस, विवाद, विभाजन र एकताको प्रक्रियाबाट अघि बढिरहेको बताए।

उनले भने, ‘अन्तर्राष्ट्रिय रूपमा पनि ठुलठुला बहस, विवाद, विभाजन र एकताको शृङ्खला चल्दै आएको छ। सच्चा कम्युनिस्टहरूको बीचमा एकता अहिले झन् विशेष रूपमा बढेको छ।’

प्रचण्डले देशमा साम्राज्यवादी हस्तक्षेप बढ्दै गएको दाबी गर्दै राष्ट्रिय परिस्थिति चुनौतीपूर्ण बनेको उल्लेख गरे। उनका अनुसार पछिल्लो निर्वाचनमा कम्युनिस्ट शक्तिहरूलाई कमजोर पार्ने रणनीति अन्तर्गत विभिन्न गतिविधि भएको भए पनि त्यसका सबै पक्ष अझै सार्वजनिक नभइसकेको बताए।

उनले ‘के के भएका थिए पर्दाभित्र, अनुसन्धान हुँदै जाला’ भन्दै आगामी दिनमा ती विषयहरू उजागर हुने संकेत गरे। साथै उनले कम्युनिस्ट शक्तिहरूलाई कमजोर पार्ने प्रयास देशी तथा विदेशी रूपमा भइरहेको दाबी पनि गरे।

नोरा फतेही बनिन् विश्वकप उद्घाटन समारोहमा प्रस्तुति दिने पहिलो बलिउड अभिनेत्री

काठमाडौं। बलिवुड अभिनेत्री नोरा फतेही फिफा विश्वकप २०२६ को उद्घाटन समारोहमा प्रस्तुति दिने पहिलो बलिउड अभिनेत्री बन्ने भएकी छन्। उक्त समारोह जुन १२ मा क्यानडाको टोरन्टोस्थित बिएमओ मैदानमा आयोजना हुनेछ।

नोरा फतेही यसअघि पनि अन्तर्राष्ट्रिय खेलकुद महोत्सवसँग जोडिइसकेकी छन्। उनले फिफा विश्वकप २०२२ को समापन समारोहमा प्रस्तुति दिएकी थिइन्। साथै उनले अन्तर्राष्ट्रिय क्रिकेट परिषद् (आईसीसी) पुरुष टी–२० विश्वकप २०२६ को उद्घाटन समारोहमा पनि प्रस्तुति दिएकी थिइन्। 

यससँगै उनी फुटबल र क्रिकेट दुवै विश्वकपका प्रमुख समारोहमा प्रस्तुति दिने पहिलो बलिउड कलाकार बन्ने भएकी छन्।

फिफा विश्वकप २०२६ अमेरिका, मेक्सिको र क्यानडामा संयुक्त रूपमा आयोजना हुँदैछ। प्रतियोगिता तीन देशमा हुने भएकाले फिफाले प्रत्येक आयोजक राष्ट्रमा अलग–अलग उद्घाटन समारोह गर्ने योजना बनाएको छ।

क्यानडामा हुने समारोहमा नोरा फतेहीसँगै बङ्गलादेशी मूलका अमेरिकी डिजे सञ्जयको पनि प्रस्तुति रहनेछ। सञ्जयले यसअघि बलिउड चलचित्र ‘रा.वन’ को चर्चित गीत ‘छम्मक छल्लो’ को आधिकारिक पुनःसंयोजन तयार गरेका थिए।

विश्वप्रसिद्ध कलाकारहरूको सहभागिता

क्यानडाको उद्घाटन कार्यक्रममा माइकल बुब्ले, एलानिस मोरिसेट, एलेसिया कारा, एलियाना, जेसी रेयेज, वेजिड्रिम र विलियम प्रिन्सलगायत कलाकारको पनि प्रस्तुति रहनेछ।

अमेरिकामा हुने उद्घाटन समारोहमा गायिका केटी पेरीको प्रस्तुति रहनेछ। यो कार्यक्रम जुन १२ मा लस एन्जलसस्थित सोफी रंगशालामा अमेरिका र पाराग्वेबीचको खेलसँगै हुनेछ। केटी पेरीसँगै लिसा, टायला, अनिता र रेमाले पनि प्रस्तुति दिनेछन्।

मेक्सिको सिटीमा जुन ११ मा हुने उद्घाटन समारोहमा टायला, अलेजान्द्रो फर्नान्डेज, ड्यानी ओसन, लिला डाउन्स, बेलिन्डा, जे बाल्भिन तथा लस एन्जेलिस अजुल्स र माना समूहको प्रस्तुति रहनेछ।

शकिराको नयाँ गीतको घोषणा

यसैबीच गायिका शकिराले फिफा विश्वकप २०२६ का लागि नयाँ गीत ‘दाई दाई’ सार्वजनिक गर्ने घोषणा गरेकी छन्। उक्त गीतमा नाइजेरियाली गायक बर्ना ब्वाय पनि सहभागी हुनेछन्। शकिराको सन् २०१० को विश्वकप गीत ‘वाका वाका’ विश्वव्यापी रूपमा अत्यन्तै लोकप्रिय बनेको थियो।

फिफा विश्वकप २०२६ जुन ११ देखि जुलाई १९ सम्म सञ्चालन हुनेछ। प्रतियोगितामा कुल १०४ खेल खेलाइनेछन्। पहिलो खेल मेक्सिको सिटीमा हुनेछ भने फाइनल खेल अमेरिकाको न्यु जर्सीमा आयोजना गरिनेछ।

निर्मला कुर्मी प्रकरणमा न्याय माग्दै : छैटौं पटक अनशनमा रूबी

काठमाडौं। बाँकेकी निर्मला कुर्मीको हत्या प्रकरणमा न्यायको माग गर्दै अधिकारकर्मी रुबी खान पछिल्लो १३ दिनदेखि जिल्ला प्रहरी कार्यालय बाँके परिसरमा अनिश्चितकालीन अनशनमा बसेकी छन्। यो उनको छैटौं पटकको अनशन हो।

उनका अनुसार निर्मलाको हत्यामा संलग्न व्यक्तिहरूलाई कारबाही गर्न बारम्बार माग उठाइए पनि राज्य पक्षले गम्भीरता नदेखाएको आरोप छ। सहमति भए पनि कार्यान्वयन नहुँदा फेरि आन्दोलनमा उत्रिनुपरेको उनले बताएकी छन्।

निर्मला कुर्मी प्रकरणमा सरकारसँग पाँच पटकसम्म सहमति भएको भए पनि कुनै पनि सहमति कार्यान्वयन नभएको रुबीको भनाइ छ। २०८२ फागुन २१ को निर्वाचनपछि मुद्दा अदालत लैजाने भनिए पनि प्रक्रिया अघि नबढेपछि पुनः अनशन बस्नुपरेको उनले स्पष्ट पारेकी छन्।

९ बुँदे माग अघि सार्दै आन्दोलन

रुबीले कर्तव्य ज्यान मुद्दा, गुडिया प्रकरण र अन्य सम्बन्धित घटनामा तत्काल निष्पक्ष अनुसन्धान गरी अदालतमा लैजानुपर्ने माग राखेकी छन्। साथै, उपचार अभावमा मृत्यु भएका नाबालक दिपेश चमारको मुद्दामा थप अनुसन्धान गर्नुपर्ने माग पनि उनको सूचीमा छ।

उनले राज्यले पीडित पक्षलाई न्याय दिन ढिलाइ गरिरहेको भन्दै सरकारको भूमिकामाथि प्रश्न उठाएकी छन्।

 के हो घटना ?

निर्मला कुर्मी नेपालगञ्ज उपमहानगरपालिका-१७ परस्परकी बासिन्दा थिइन्। उनको २०७७ सालमा रहस्यमय मृत्यु भएको थियो। त्यसअघि उनका श्रीमानको २०६२ सालमा निधन भएको थियो।

श्रीमानको मृत्युपछि करिब ४ बिघा १० कट्ठा जमिनमा विवाद सुरु भएको र भूमाफियाको चासो बढेको आरोप छ। पछि २०६६ सालमा उनका दुई छोराहरूको पनि रहस्यमय मृत्यु भएको बताइन्छ।

निर्मलाले सम्पत्ति हडप्ने प्रयास र दुर्व्यवहारको आरोपसहित उजुरी दिए पनि प्रभावकारी कारबाही नभएको दाबी अधिकारकर्मीहरूको छ।

२०७५ सालमा निर्मला बेपत्ता भएकी थिइन्। त्यसपछि दुई वर्षपछि उनको मृत्यु भएको खबर सार्वजनिक भयो। २०७७ सालमा अधिकारकर्मीहरूले बादशाह कुर्मीमाथि अपहरण र हत्याको आरोपसहित प्रहरीमा उजुरी दिएका थिए।

तर अनुसन्धान अघि नबढेको भन्दै आन्दोलन अझै जारी छ।

निर्मला कुर्मीको न्यायका लागि अधिकारकर्मीहरूले यसअघि काठमाडौंसम्म पैदल यात्रा गरेर अनशनसमेत गरेका थिए। तर न्याय नपाएपछि रुबी खान पुनः बाँकेमै अनिश्चितकालीन अनशनमा बसेकी छन्।

पशुपतिनाथमा भेटिएको ग्रिनेट : के हो सत्य तथ्य ?

काठमाडौं। पशुपतिनाथ मन्दिर क्षेत्र अन्तर्गत राम मन्दिरभन्दा माथिको जंगलमा भेटिएको ग्रिनेट बम नेपाली सेनाले निष्क्रिय पार्दै परीक्षणका लागि लगेको छ।

आइतबार बिहान करिब ८ बजे बम जस्तो वस्तु भेटिएको सूचना प्राप्त भएपछि सुरक्षाकर्मी परिचालन गरिएको थियो। त्यसपछि नेपाली सेनाको डिस्पोजल टोली घटनास्थलमा पुगेर उक्त वस्तु सुरक्षित रूपमा उठाएको हो।

काठमाडौँ प्रहरी परिसरका डीएसपी कौशल बुढाथोकीका अनुसार घटनास्थलमा प्लास्टिकजस्तो देखिने ग्रिनेट बम जस्ता तीन वटा वस्तु भेटिएका थिए। ती वस्तु परीक्षणका लागि सेनाले लगेपछि अनुसन्धान अघि बढाइएको छ।

डीएसपी बुढाथोकीका अनुसार भेटिएको बम तत्काल राखिएको जस्तो नभई पुरानो अवस्थामा रहेको देखिन्छ। उनले उक्त वस्तुमा खिया लागेको र करिब ३-४ महिनाअघि जंगल क्षेत्रमा राखिएको हुन सक्ने प्रारम्भिक अनुमान गरिएको बताए।

उनका अनुसार वस्तु सक्रिय अवस्थामा नभएको जस्तो देखिए पनि विस्तृत परीक्षणपछि मात्रै वास्तविक अवस्था पुष्टि हुने छ।

सामाजिक सञ्जालमा उक्त बम सुकुम्वासी बस्ती नजिक भेटिएको भनेर फैलिएको सूचनालाई प्रहरीले खण्डन गरेको छ। डीएसपी बुढाथोकीका अनुसार बम सुकुम्वासी बस्तीभन्दा धेरै माथि जंगल क्षेत्रमा फेला परेको हो।

उनले भने अनुसार सुकुम्वासी बस्ती पार गरेपछि राम मन्दिर पर्छ र त्यसभन्दा करिब १०० मिटर माथि जंगलमा उक्त वस्तु भेटिएको हो। त्यसैले गलत सूचनामा आधारित हल्ला फैलिएको प्रहरीले जनाएको छ।

घटनापछि उक्त क्षेत्र वरपर सुरक्षाकर्मीको निगरानी बढाइएको छ। भेटिएका वस्तुहरूबारे विस्तृत अनुसन्धान भइरहेको र परीक्षण रिपोर्ट आएपछि मात्र स्पष्ट विवरण सार्वजनिक गरिने प्रहरीले जनाएको छ।

१ लाख पुरस्कार राशीको आरआर स्ववियु प्रिमियर लिग हुँदै

काठमाडौं। विद्यार्थी एकता दिवसको अवसरमा ‘आरआर स्ववियु प्रिमियर लिग २०२६’ नामक अन्तरक्याम्पस  टि-२० क्रिकेट प्रतियोगिता आयोजना हुने भएको छ। प्रतियोगिता आगामी जेठ १ गतेदेखि सुरु हुने आयोजकले जनाएको छ।

प्रतियोगिता त्रिभुवन विश्वविद्यालय अन्तर्राष्ट्रिय क्रिकेट मैदान, कीर्तिपुरमा सञ्चालन हुनेछ। 

‘त्रिवि अन्तराष्ट्रिय क्रिकेट मैदानमा आयोजना हुने यो प्रतियोगिता अन्तरकलेज स्तरको प्रतिस्पर्धात्मक क्रिकेट इभेन्टका रूपमा प्रस्तुत गरिनेछ,’ स्ववियु आरआरका सभापति लोकेश खड्काले भने। 

आयोजकका अनुसार प्रतियोगितामा कलेजस्तरीय टिमहरूबीच टि-२० प्रारूपमा प्रतिस्पर्धा हुनेछ। खड्काले अगाडि भने ‘वन ग्याम, वन स्प्रिट, वन च्याम्पियन भन्ने नाराका साथ खेल सञ्चालन गरिनेछ।’

प्रतियोगिताको विजेताले रु. १ लाख नगद पुरस्कार प्राप्त गर्नेछ भने उपविजेताले रु. ५० हजार प्राप्त गर्नेछ। त्यस्तै, ‘म्यान अफ द सिरिज’, ‘बेस्ट ब्याट्सम्यान’ र ‘बेस्ट बलर’ जस्ता विधागत पुरस्कारहरू पनि प्रदान गरिनेछ।

आयोजकले प्रतियोगिताको दर्ता शुल्क रु. १० हजार तोकेको छ। प्रतियोगितालाई क्याम्पसका  विद्यार्थीबीच खेलकुद भावना, प्रतिस्पर्धा र एकता प्रवर्द्धन गर्ने उद्देश्यले आयोजना गरिएको जनाइएको छ।

चोरी भएका ६५ दुईपांग्रे सवारी धनीलाई फिर्ता, ट्राफिक प्रहरीलाई खाँदा लगाएर धन्यवाद (तस्वीरहरू)

काठमाडौं। उपत्यका ट्राफिक प्रहरी कार्यालयले चोरी भएका ६५ वटा दुईपांग्रे सवारी साधन सम्बन्धित धनीलाई फिर्ता गरेको छ। एक समारोहबीच ट्राफिक प्रहरीले काठमाडौंका विभिन्न स्थानबाट चोरी भएका सवारी फेला पारेर सम्बन्धित धनीलाई हस्तान्तरण गरेको हो।

सवारी फिर्ता पाएपछि धनीहरूले खुशी व्यक्त गर्दै ट्राफिक प्रहरीप्रति आभार प्रकट गरेका छन्। केहीले खादा लगाएर प्रहरीलाई धन्यवाद दिएका थिए।

उपत्यका ट्राफिक प्रहरी कार्यालयका अनुसार चोरी भएका सवारी साधन विभिन्न स्थानबाट बरामद गरी कानुनी प्रक्रिया पूरा गरेर धनीलाई बुझाइएको हो। यसले उपत्यकामा सवारी चोरी नियन्त्रणमा प्रहरीको सक्रियता देखिएको जनाइएको छ।

यसैबीच, काठमाडौँ उपत्यका ट्राफिक प्रहरी कार्यालयले यातायात व्यवस्था विभागलाई ३१ वटा सवारी चालक अनुमतिपत्र निलम्बनका लागि सिफारिस गरेको छ।

कार्यालयका अनुसार ती चालकहरू पटक-पटक ट्राफिक नियम उल्लङ्घनमा संलग्न रहेको पाइएपछि कारबाहीका लागि सिफारिस गरिएको हो। एमएसपी नवराज अधिकारीका अनुसार नियम उल्लङ्घनलाई नियन्त्रण गर्न कडाइका साथ निगरानी र कारबाही प्रक्रिया अघि बढाइएको छ।

निखिल उप्रेतीको ‘आचार्य’सँग  ‘१२ गाउँ २’ र  ‘छ माया छपक्कै-२’को भिडन्त हुने सम्भावना  

काठमाडौं। अभिनेता निखिल उप्रेती निर्देशित फिल्म ‘आचार्य’ अहिले पोस्ट प्रोडक्सन चरणमा रहेको छ। निर्माण टिमले फिल्मको डबिङलगायत अन्तिम काम तीव्र गतिमा अघि बढाइरहेको जनाएको छ।

निर्माण पक्षका अनुसार फिल्ममा निखिल उप्रेती स्वयं मुख्य भूमिकामा देखिने छन् र दर्शकले यसमा उच्चस्तरको एक्सन अनुभव गर्न पाउने दाबी गरिएको छ। एक्सन किङको छवि बनाएका निखिलकै निर्देशन भएकाले फिल्मको एक्सन पक्ष विशेष आकर्षण हुने अपेक्षा गरिएको छ।

फिल्ममा भारतीय कलाकारहरूको समेत अभिनय रहेको कारण ‘आचार्य’ थप चर्चामा आएको छ। अन्तर्राष्ट्रिय कलाकारको उपस्थितिले फिल्मको बजार विस्तार हुने निर्माण टिमको विश्वास छ।

निर्मात्री अभिनेत्री सञ्चिता लुइँटेल रहेको यो फिल्म सुरुमा जेठमा प्रदर्शन हुने चर्चा थियो। तर अहिले फिल्मलाई दशैँलाई लक्षित गर्दै प्रदर्शन मिति घोषणा गर्ने तयारी भइरहेको स्रोतले जनाएको छ।

यदि ‘आचार्य’ दशैँमा रिलिज भएमा बक्स अफिसमा कडा प्रतिस्पर्धा हुने देखिएको छ। सोही समयमा विराज भट्टको ‘१२ गाउँ २’ र दीपकराज गिरीको ‘छ माया छपक्कै-२’ पनि प्रदर्शन हुने सम्भावना रहेकाले दर्शक र बजार दुवै बाँडिने अनुमान गरिएको छ।

दशैँलाई लक्षित गर्दै अन्य केही नेपाली फिल्महरूले पनि प्रदर्शन मिति तय गर्ने तयारी गरिरहेका छन्। एउटै सिजनमा धेरै फिल्म रिलिज हुँदा प्रतिस्पर्धा बढ्ने र केही फिल्मले अपेक्षित व्यापार नपाउने जोखिमसमेत देखिएको छ।

रास्वपा सांसद हुन थाले निष्क्रिय : प्रशिक्षणमा बालेनको खोजी, आशिकामाथि कारबाही

काठमाडौं। राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा) ले आफ्ना सांसदहरूका लागि आयोजना गरेको प्रशिक्षण कार्यक्रममा न्यून उपस्थिति देखिएपछि पार्टीभित्रै प्रश्न उठ्न थालेको छ।

शनिवारदेखि सुरु भएको प्रशिक्षण कार्यक्रममा केही सांसदहरू अनुपस्थित रहने, अन्तिम समयमा मात्रै पुग्ने वा सकेसम्म सहभागिता कम गर्ने प्रवृत्ति देखिएको चर्चा छ। यसले पार्टी नेतृत्वले सञ्चालन गर्ने यस्ता कार्यक्रमप्रति सांसदहरूको रुचि घट्दै गएको जस्तो देखिने रास्वपाका एक नेताले बताए।

रास्वपाले सांसदहरूको व्यक्तित्व विकास, संसदीय क्षमता अभिवृद्धि तथा राजनीतिक संस्कार निर्माण गर्ने उद्देश्यले प्रशिक्षण कार्यक्रम आयोजना गरिरहेको छ । कार्यक्रममा संसदीय समितिमा हुने छलफल, संसदमा प्रस्तुत हुने शैली, संसदीय मर्यादा, जिम्मेवारी, दायित्व तथा विषयगत बहसबारे प्रशिक्षण दिइने बताइएको छ।

पार्टीका अनुसार सांसदहरूलाई आत्ममूल्यांकन, सिकाइ, अनुभव आदान-प्रदान तथा भविष्यको राजनीतिक अभ्यासबारे अभिमुखीकरण गराउने लक्ष्य राखिएको छ।

शनिवारदेखि सुरु भएको प्रशिक्षण आइतवारसम्म चल्ने छ। समापन सत्रलाई पार्टी सभापति रवि लामिछाने सम्बोधन गर्नेछन्।

यद्यपि, पार्टी संसदीय दलका नेता तथा प्रधानमन्त्री वालेन्द्र शाह कार्यक्रममा सहभागी हुने वा नहुने विषय भने सार्वजनिक गरिएको छैन।

उक्त कार्यक्रमका सन्दर्भमा रास्वपा सांसद आशिका तामाङ ले प्रशिक्षण कार्यक्रम फाइभ स्टार होटलमा आयोजना गरिएको विषयमा सार्वजनिक रूपमै असन्तुष्टि व्यक्त गरिन्। सामाजिक सञ्जालमार्फत उनले सिंहदरबारभित्र पर्याप्त सभाहल हुँदाहुँदै महँगा होटलमा कार्यक्रम गर्नु आवश्यक थियो वा थिएन भन्ने प्रश्न उठाएकी हुन् ।

उनले भनेकी छन्, ‘सांसदहरूलाई प्रशिक्षण कार्यक्रम वा अभिमुखीकरण गर्न फाइभ स्टार होटल नै रोज्नुपर्ने कुनै बाध्यता पक्कै होइन होला। सिंहदरबारमा त्यस्ता सभाहल कति छन् कति। बाहिर किन आखिर? बाहिर दिनको कति खर्च लाग्छ, त्यसको लेखाजोखा कसले गर्ने?’

आशिकाले आफूहरू परिवर्तनको राजनीति र फजुल खर्चविरुद्ध बोल्ने तर व्यवहारमा पुरानै शैली दोहोरिने हो भने नयाँ र पुरानाबीच फरक नदेखिने टिप्पणीसमेत गरेकी छन्।

उनको यो अभिव्यक्तिपछि पार्टीले उनलाई स्पष्टीकरण सोध्ने तयारी गरेको छ।

वनस्थलीस्थित रास्वपा केन्द्रीय कार्यालयमा आज साँझ ६ बजे बस्ने  बैठकमा आन्तरिक अनुशासन र अनुशासनात्मक कारबाहीसम्बन्धी प्रस्तावहरूमा समेत समीक्षा हुने जनाइएको छ।

यता, प्रशिक्षण कार्यक्रममा देखिएको न्यून उपस्थितिले भने रास्वपा संसदीय दलको आन्तरिक अनुशासन, प्रभावकारिता र सांसदहरूको सक्रियतामाथि प्रश्न उठ्न थालेका छन्।

सगरमाथा आरोहण गर्ने क्रममा एकजनाको निधन

 सोलुखुम्बु । सगरमाथा आरोहणका क्रममा लेक लागेर एक जना आरोहीको मृत्यु भएको छ ।

सोलुदुधकुण्ड नगरपालिका–७ निवासी विजय घिमिरे विश्वकर्माको लेक लागेर आज निधन भएको जिल्ला प्रहरी कार्यालयले जनाएको छ । प्रहरीका अनुसार घिमिरे सगरमाथाको क्याम्प–१ क्षेत्रमा पुगेका बेला अचानक स्वास्थ्य अवस्था बिग्रिएर बिरामी परेका थिए ।

सूचना अधिकारी प्रहरी निरीक्षक विकास राईका अनुसार आज बिहान करिब ४ बजे उनको अवस्था गम्भीर बनेपछि उनलाई तत्काल बेस क्याम्पतर्फ फर्काउने प्रयास गरिएको थियो । तर बाटोमै उनको मृत्यु भएको हो ।

ट्रेक नेपालमार्फत आरोहणमा सहभागी घिमिरेको शव हेलिकोप्टरबाट लुक्ला हेलिप्याड ल्याइएको छ । पोस्टमार्टमका लागि त्रिवि शिक्षण अस्पताल, काठमाडौँ पठाउने तयारी भइरहेको प्रहरीले जनाएको छ ।

यसअघि सगरमाथाको सफल आरोहण गरिसकेका घिमिरे पछिल्लो समय आरोही गाइडका रूपमा पनि कार्यरत रहेको बताइएको छ ।

६ दशक पुरानो सत्ता समीकरण अन्त्य : विजय बने तमिलनाडुको मुख्यमन्त्री

काठमाडौं। तमिलगा भेट्टी कझगम (टीभीके) का अध्यक्ष तथा लोकप्रिय अभिनेता विजय थलापतिले आइतबार तमिलनाडुको मुख्यमन्त्री पदको शपथ लिएका छन्। योसँगै राज्यको राजनीतिक इतिहासमा करिब ६ दशकदेखि चल्दै आएको डीएमके र एआईएडीएमकेको पालैपालो सत्तामा आउने परम्परा औपचारिक रूपमा अन्त्य भएको छ।

तमिलनाडुका राज्यपाल राजेन्द्र विश्वनाथ अर्लेकरले आइतबार बिहान चेन्नईस्थित नेहरू स्टेडियममा आयोजित विशेष समारोहमा विजयलाई पद तथा गोपनीयताको शपथ गराएका हुन्। समारोहमा हजारौँ समर्थक, राजनीतिक प्रतिनिधि तथा विभिन्न दलका नेताहरूको उपस्थिति रहेको थियो।

बहुमत जुटाएर सरकार गठन

शनिबार २३४ सदस्यीय विधानसभामा १२० जना निर्वाचित विधायकको समर्थन प्राप्त भएपछि विजयलाई सरकार गठनको बाटो खुलेको हो। टीभीके नेतृत्वले कांग्रेस, सीपीआई, सीपीआई एम, भीसीके र आईयूएमएलसँग गठबन्धन गर्दै बहुमत सुनिश्चित गरेको बताइएको छ।

राजनीतिक समीकरण अन्तिम क्षणसम्म अनिश्चित रहेको भए पनि शनिबार साँझ भीसीके र आईयूएमएलले समर्थन जनाएपछि टीभीके नेतृत्वको गठबन्धनले स्पष्ट बहुमत प्राप्त गरेको थियो।

मन्त्रीपरिषद् गठन र क्षेत्रीय सन्तुलन

मुख्यमन्त्री विजयसँगै नौ जना मन्त्रीहरूले पनि शपथ लिएका छन्। उनीहरूमा बुसी एन आनन्द, आधव अर्जुना, केजी अरुणराज, केए सेङ्गोट्टैयन, पी. वेङ्कटरमणन, सीटीआर निर्मलकुमार, ए. राजमोहन, टी.के. प्रभु र एस. कीर्तना रहेका छन्।

मन्त्रिपरिषद् गठनमा क्षेत्रीय सन्तुलनलाई ध्यान दिइएको देखिन्छ। चेन्नई क्षेत्रबाट पाँच मन्त्री, पश्चिमी क्षेत्रबाट दुई र दक्षिणी क्षेत्रबाट तीन मन्त्रीलाई प्रतिनिधित्व दिइएको छ। साथै मन्त्रिपरिषद्‌मा एक महिला र अनुसूचित जाति समुदायबाट एक प्रतिनिधि समावेश गरिएको छ।

विश्वासको मतको चुनौती

राज्यपाल अर्लेकरले विजयलाई आगामी १३ मे भित्र वा त्यसअघि नै विधानसभाबाट विश्वासको मत लिन निर्देशन दिएका छन्। राजनीतिक विश्लेषकहरूका अनुसार गठबन्धनको स्थिरता परीक्षण गर्ने पहिलो चरण यही हुनेछ।

निर्वाचन परिणाम र राजनीतिक परिवर्तन

हालै सम्पन्न विधानसभा निर्वाचनमा टीभीकेले १०८ सिट जितेको थियो। तर विजय दुई निर्वाचन क्षेत्रबाट विजयी भएकाले एक सिट त्याग्नुपर्ने हुँदा पार्टीको वास्तविक संख्या १०७ रहनेछ।

त्यसपछि पनि अन्य दलहरूको समर्थन जुटाएर १२० सदस्यीय समर्थन संख्या पुर्‍याउन सफल भएपछि विजय सरकार गठन गर्न सफल भएका हुन्।

दीर्घ राजनीतिक प्रभुत्वको अन्त्य

तमिलनाडुको राजनीतिमा डीएमके र एआईएडीएमके दुई शक्तिशाली ध्रुवका रूपमा दशकौँदेखि हावी रहेका थिए। यी दुई दलबीचको सत्तासंघर्ष नै राज्यको राजनीतिक पहिचान मानिन्थ्यो।

तर विजय नेतृत्वको उदयसँगै पहिलो पटक ती परम्परागत शक्ति संरचनालाई चुनौती दिँदै नयाँ राजनीतिक केन्द्र स्थापित भएको छ।

राजनीतिक विश्लेषकहरूका अनुसार विजयको उदय केवल चुनावी विजय मात्र नभई तमिलनाडुको राजनीतिक संस्कृतिमा पुस्तान्तरण र नयाँ राजनीतिक शैलीको संकेत हो।

विजयको शपथ ग्रहणलाई उनका समर्थकहरूले ‘नयाँ युगको सुरुवात’ का रूपमा लिएका छन्। चलचित्र क्षेत्रबाट आएका लोकप्रिय व्यक्तित्वको रूपमा उनको जनसमर्थन पहिले नै उच्च रहेको थियो। जसले राजनीतिक यात्रालाई थप मजबुत बनाएको देखिन्छ।

श्रीमानको हस्ताक्षर किर्ते गरी ५० लाख ऋण ठगी गरेको आरोपमा श्रीमतीसहित दुई जना पक्राउ

कास्की। श्रीमानको हस्ताक्षर र औँठाछाप किर्ते गरी जग्गा धितो राखेर बैंकबाट ऋण लिई ठगी गरेको आरोपमा कास्की प्रहरीले दुई जनालाई पक्राउ गरेको छ।

जिल्ला प्रहरी कार्यालय कास्कीका सूचना अधिकारी प्रहरी नायब उपरीक्षक (डीएसपी) हरिबहादुर बस्नेतका अनुसार पक्राउ पर्नेमा पोखरा महानगरपालिका–३० ढुङ्गेपाटन बस्ने ४४ वर्षीया वन्ती शाही र सुर्खेतको चौकुने गाउँपालिका–४ स्थायी घर भई हाल पोखरा–१० बुद्धचोक बस्ने ४४ वर्षीय भद्रबहादुर थापा मगर रहेका छन्।

ईलाका प्रहरी कार्यालय शिशुवा कास्कीबाट खटिएको टोलीले उनीहरूलाई वैशाख २५ गते पक्राउ गरेको हो।

प्रहरीका अनुसार ढुङ्गेपाटन बस्ने ५२ वर्षीय मोहनबहादुर शाहीको नाममा दर्ता रहेको पोखरा–३० स्थित कित्ता नं २४४४ र २४४७ को जग्गा श्रीमती वन्ती शाही र भद्रबहादुर थापाले मिलेमतोमा धितो राखेका थिए। उनीहरूले जग्गाधनी मोहनबहादुरको नक्कली सहीछाप तयार गरी सिद्धार्थ बैंक लिमिटेड, तालचोक शाखाबाट ५० लाख रुपैयाँ ऋण लिएको प्रारम्भिक अनुसन्धानबाट खुलेको प्रहरीले जनाएको छ।

आफ्नो मञ्जुरी र जानकारी बिना जग्गा धितो राखेर ऋण निकालिएको थाहा पाएपछि पीडित मोहनबहादुर शाहीले प्रहरीमा जाहेरी दिएका थिए। सोही जाहेरीका आधारमा उनीहरूलाई पक्राउ गरिएको कास्की प्रहरीले जनाएको छ।

पक्राउ परेका दुवै जनालाई कास्की जिल्ला अदालतबाट ठगी, आपराधिक विश्वासघात तथा आपराधिक लाभ सम्बन्धी मुद्दामा ५ दिनको म्याद थप गरिएको छ। इलाका प्रहरी कार्यालय शिशुवाले घटनाबारे थप अनुसन्धान जारी राखेको छ।

खड्कासहित ११ जना पक्राउ

काठमाडौं। देशका विभिन्न ठाउँबाट लागुऔषधसहित ११ जना पक्राउ परेका छन्। चितवन, मकवानपुर, मोरङ, ताप्लेजुङ र बारामा गरिएको छुट्टाछुट्टै कारबाहीमा उनीहरूलाई नियन्त्रणमा लिइएको प्रहरीले जनाएको छ।

चितवन, भरतपुर महानगरपालिका-९ स्थित काँडाघारी टोलबाट नियन्त्रित लागूऔषध ट्रामाडोल २०० ट्याब्लेटसहित ३ जनालाई बुधबार दिउँसो पक्राउ गरिएको हो। पक्राउ पर्नेमा २५ वर्षीय पुजन दराई, २६ वर्षीय प्रवेश गुरुङ र २९ वर्षीय सन्तोष गुरुङ रहेका छन्। प्रहरी चौकी गोन्द्राङबाट खटिएको टोलीले उनीहरूलाई नियन्त्रणमा लिएको हो।

त्यस्तै मकवानपुर, हेटौँडा उपमहानगरपालिका-११ थानाभर्‍याङबाट खैरो हेरोइन जस्तो देखिने पदार्थ करिब ६०० मिलिग्रामसहित २६ वर्षीय नैनुदिन अन्सारीलाई पक्राउ गरिएको छ। उनलाई अस्थायी प्रहरी पोष्ट थानाभर्‍याङले पक्राउ गरेको हो।

मोरङ, पथरीशनिश्चरे नगरपालिका-४ मिलन चोकबाट ट्रामाडोल ५८६ ट्याब्लेट र स्पास्पेन ६०० ट्याब्लेटसहित २ जनालाई पक्राउ गरिएको छ। पक्राउ पर्नेमा २७ वर्षीय बासुदेव खड्का र २५ वर्षीय दुर्गा बहादुर खड्का रहेका छन्। थप अनुसन्धानका क्रममा सोही स्थानका २२ वर्षीय निकेस माझी पनि पक्राउ परेका छन्।

यसैगरी ताप्लेजुङ, फुङलिङ नगरपालिका–२ बाट खैरो हेरोइन जस्तो देखिने पदार्थ १६० मिलिग्रामसहित ३ जनालाई पक्राउ गरिएको छ। पक्राउ पर्नेमा २० वर्षीय ज्ञानेन्द्र लिम्बु, २० वर्षीय यमराज लिम्बु र २० वर्षीय जगत श्रेष्ठ रहेका छन्।

त्यस्तै बारा, निजगढ नगरपालिका–११ रतनपुरबाट ५ किलो ४१० ग्राम गाँजा जस्तो देखिने पदार्थसहित २० वर्षीय धर्मराज रामलाई पक्राउ गरिएको छ। उनलाई मोटरसाइकलसहित नियन्त्रणमा लिइएको प्रहरीले जनाएको छ।
सबै घटनाबारे थप अनुसन्धान भइरहेको प्रहरीले जानकारी दिएको छ।

भारतीय विदेश सचिव मिस्रीको नेपाल भ्रमण किन रोकियो ?

काठमाडौं । भारतका विदेश सचिव विक्रम मिस्रीको तय भएको नेपाल भ्रमण भारतकै तर्फबाट स्थगित गरिएको छ । भारतीय सञ्चारमाध्यम सीएनएन न्युज-१८ ले साउथ ब्लकलाई उद्धृत गर्दै कूटनीतिक कारण देखाएर भ्रमण तत्कालका लागि रोकिएको जनाएको छ । तर भ्रमण स्थगनको विस्तृत आधिकारिक कारण भने सार्वजनिक गरिएको छैन ।

भ्रमणका क्रममा नेपाल–भारत सम्बन्ध, ऊर्जा व्यापार, प्रसारण लाइन, रेल तथा पूर्वाधार विकास र क्षेत्रीय सहकार्यलगायत विषयमा उच्चस्तरीय छलफल हुने अपेक्षा गरिएको थियो । नयाँ मिति भने अहिलेसम्म तय भएको छैन ।

नेपाल–भारतबीच पछिल्लो समय ऊर्जा तथा कनेक्टिभिटी परियोजनामा संवाद तीव्र भइरहेका बेला भ्रमण स्थगित हुनुलाई कूटनीतिक वृत्तमा चासोका साथ हेरिएको छ ।

यसबीच, प्रधानमन्त्री बालेन्द्र शाहले प्रोटोकलको कारण देखाउँदै विक्रम मिस्रीसँग भेट गर्न अस्वीकार गरेको चर्चा पनि सार्वजनिक भएको छ । उनी ‘समान स्तर’ को व्यक्तिसँग मात्र औपचारिक भेट गर्ने अडानमा रहेको बताइन्छ । यसअघि पनि अमेरिकी सहायक विदेशमन्त्री र पूर्व अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पका विशेष दूतसँग उनले औपचारिक भेट नगरेको उल्लेख छ ।

यसअघि परम्पराअनुसार भारतीय विदेश सचिवको नेपाल भ्रमणका क्रममा राष्ट्रपति र प्रधानमन्त्रीसँग शिष्टाचार भेट हुने प्रचलन रहँदै आएको थियो ।

त्यस्तै, हालै लिपुलेक त्रिदेशीय क्षेत्रलाई लिएर देखिएको तनावले पनि भ्रमण स्थगनमा भूमिका खेलेको हुनसक्ने अनुमान गरिएको छ । नेपालले भारत र चीनले लिपुलेक हुँदै कैलाश–मानसरोवर यात्रा पुनः सञ्चालन गर्ने निर्णयप्रति आपत्ति जनाएको थियो ।

भ्रमणको तयारी परराष्ट्रमन्त्री शिशिर खनाल र भारतीय विदेशमन्त्री एस. जयशंकरबीच मौरिससमा भएको भेटपछि अघि बढाइएको बताइएको थियो । भ्रमणका क्रममा मिस्रीले प्रधानमन्त्री शाहलाई भारत भ्रमणको औपचारिक निमन्त्रणा हस्तान्तरण गर्ने कार्यक्रम समेत तय गरिएको थियो ।

विश्वकप २०२६को उद्घाटन तीन देशमा हुँदै

एजेन्सी। फिफा विश्वकप २०२६ को उद्घाटन समारोह तीनवटै आयोजक राष्ट्रमा हुने भएको छ। फिफाले शनिबार अमेरिका, क्यानडा र मेक्सिकोमा हुने विश्वकपको उद्घाटन कार्यक्रमको लाइनअप सार्वजनिक गरेको हो।

विश्व फुटबलको महाकुम्भ मानिने फिफा विश्वकपको अवसरमा यस पटक तीन फरक देशमा विशेष सेलेब्रेशन हुने भएको छ। कार्यक्रममा विश्व चर्चित कलाकारहरू क्याटी पेरीदेखि नोरा फतेहीसम्मले प्रस्तुति दिने जनाइएको छ। यस विश्वकपमा फुटबलसँगै संगीत र मनोरञ्जनलाई पनि विशेष रूपमा जोडिनेछ।

जुन १२ मा अमेरिकाको लस एन्जलसमा उद्घाटन समारोह हुनेछ। यहाँ क्याटी पेरी, फ्युचर, अनिता, लिसा, रेमा र टाइला लगायतले प्रस्तुति दिनेछन्। कार्यक्रम करिब ९० मिनेटको हुनेछ।

मेक्सिकोमा जुन ११ मा हुने उद्घाटन समारोहमा अलेजान्द्रो फर्नान्डेज, बेलिन्डा, ड्यानी ओसियन, जे बाल्भिन, लिला डाउन्स, लस एन्जलस अजुल्स, मान, टाइला लगायत कलाकारहरूले प्रस्तुति दिनेछन्।

त्यसैगरी क्यानडामा जुन १२ मा हुने उद्घाटन समारोहमा अलानिस मोरिसेट, एलिसिया कारा, एलिएना, जेसी रेयेज, माइकल बबल, नोरा फतेही, सानजोए, भेगेड्रिम र विलियम प्रिन्सले प्रस्तुति दिनेछन्।

जुन ११ देखि जुलाई १९ सम्म अमेरिका, क्यानडा र मेक्सिकोमा आयोजना हुने फिफा विश्वकपमा विश्वका उत्कृष्ट ४८ देशले प्रतिस्पर्धा गर्नेछन्।

युक्रेनको रणनीति : युद्धमा मानव सैनिकभन्दा रोबोट बढी हुने

एजेन्सी। युक्रेनको युद्धभूमिमा मानव सैनिकभन्दा लडाकु रोबोटहरूको सङ्ख्या धेरै हुन सक्ने एक यूके–युक्रेनी हतियार निर्माता कम्पनीले बीबीसीलाई जनाएको छ।

युक्रेनका राष्ट्रपति भोलोदोमिर जेलेन्स्कीले गत महिना पहिलो पटक रोबोट र ड्रोन मात्र प्रयोग गरेर रुसी सेनाबाट युक्रेनी भूभाग फिर्ता ल्याइएको बताएका थिए। त्यसपछि युद्धमा मानवरहित प्रणालीको भूमिका थप चर्चामा आएको हो।

दुवै पक्षले युद्धको सुरुदेखि नै मानवरहित हवाई तथा स्थलगत प्रणालीहरूको व्यापक प्रयोग गर्दै आएका छन्। विश्लेषकहरूका अनुसार यस युद्धले सैन्य प्रविधिको विकासलाई असाधारण रूपमा तीव्र बनाएको छ।

जेलेन्स्कीले हालैको एक भिडियोमा युक्रेनमा विकसित रोबोटिक हतियार प्रयोग गरेर ‘दुश्मनको स्थान मानवरहित प्रणाली स्थलगत रोबोट र ड्रोनबाट नियन्त्रणमा लिइएको’ बताएका थिए। युक्रेनी सेनाले भने उक्त कारबाहीको विस्तृत विवरण सार्वजनिक गरेको छैन।

यसअघि पनि युक्रेनले स्थलमा आधारित रोबोट प्रयोग गरेर रुसी सेनालाई लामो समय रोकिएको दाबी गरेको थियो। उक्त प्रविधिमा प्रयोग भएका केही हतियार यूके-युक्रेनी स्टार्टअप कम्पनी यूफोर्सले निर्माण गरेको बताइएको छ।

कम्पनीले हाल तीव्र विस्तार गर्दै ‘युनिकर्न’ कम्पनीको दर्जा प्राप्त गरेको छ जसको मूल्य १ अर्ब डलरभन्दा बढी पुगेको मानिन्छ। कम्पनीले युक्रेन युद्ध सुरु भएयता ठूलो संख्यामा सैन्य कारबाहीमा आफ्नो प्रविधि प्रयोग भएको दाबी गरेको छ।

विशेषज्ञहरूका अनुसार युद्धभूमिमा अब मानवभन्दा रोबोट धेरै हुने अवस्था नजिकिँदै जाँदा ‘रोबोटले रोबोटसँग लड्ने’ सम्भावना पनि बढ्दै गएको छ। रूसले पनि विस्फोटक पदार्थ बोकेका मानवरहित यन्त्रहरू प्रयोग गरिरहेको बताइएको छ।

अमेरिका, चीन र अन्य ठूला शक्ति राष्ट्रहरूले पनि सैन्य क्षेत्रमा कृत्रिम बुद्धिमत्ता र स्वायत्त हतियार प्रणालीको प्रयोग तीव्र बनाइरहेका छन्। अमेरिकी रक्षा मन्त्रालयले समेत सेनालाई ‘एआई फर्स्ट युद्ध शक्ति’ बनाउनुपर्ने बताएको छ।

तर मानव अधिकारवादी संस्थाहरूले यस्तो प्रविधिले जबाफदेहिताको समस्या र नैतिक जोखिम बढाउने चेतावनी दिएका छन्। उनीहरूका अनुसार जीवन मरणसम्बन्धी निर्णय पूर्ण रूपमा मेसिनमा छोड्नु खतरनाक हुन सक्छ।

हतियार निर्माता कम्पनीहरूको तर्क भने फरक छ। उनीहरूका अनुसार मानव निर्णयलाई अन्तिम नियन्त्रणमा राख्दै एआईको प्रयोगले युद्धलाई अझ सटीक र सुरक्षित बनाउन सक्छ।

सुनको मूल्य घट्यो, कतिमा हुँदैछ कारोबार ?

काठमाडौं। स्थानीय बजारमा सुन र चाँदीको मूल्यमा सामान्य उतारचढाव देखिएको छ।

नेपाल सुनचाँदी व्यवसायी महासंघका अनुसार आज सुनको मूल्यमा प्रतितोला रु एक हजारको गिरावट आएको छ भने चाँदीको मूल्यमा प्रतितोला रु २५ को वृद्धि भएको छ।

नयाँ मूल्य अनुसार आज छापावाल सुन प्रतितोला रु दुई लाख ९८ हजार ९०० मा कारोबार भइरहेको छ। यसअघि गत शुक्रबार सुनको मूल्य प्रतितोला रु दुई लाख ९९ हजार ९०० कायम थियो।

सुनको मूल्य घटे पनि चाँदीको मूल्यमा भने सामान्य वृद्धि देखिएको छ। गत शुक्रबार प्रतितोला रु पाँच हजार २७५ मा कारोबार भएको चाँदी आज रु पाँच हजार ३०० पुगेको छ।

व्यवसायीहरूका अनुसार अन्तर्राष्ट्रिय बजारको प्रभावका कारण स्थानीय बजारमा मूल्यमा फेरबदल भएको हो। आज अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा प्रतिऔँस सुन चार हजार ७१५ अमेरिकी डलर र चाँदी ८० अमेरिकी डलरमा कारोबार भइरहेको छ।

‘बालेनको श्रीमतीलाई आमा भन’ (भिडियो)

काठमाडौँ । ‘को ले हो आमा भनेको ? तिमीहरूको आमा नै फेरिसक्यो । बालेनको श्रीमतीलाई आमा भन ।’ 

निवर्तमान प्रधानमन्त्री सुशीला कार्कीले बोलेको यो क्लिप अहिले सामाजिक सञ्जालमा चर्चामा छ।  

शनिबार काठमाडौंमा आयोजित एक कार्यक्रमबाट निस्कने क्रममा कार्कीले सञ्चारकर्मीलाई ‘बालेनकी श्रीमतीलाई आमा भन’ भनेको भिडियो क्लीप अहिले भाइरल भएको हो ।

शनिबार एक कार्यक्रमबाट निस्किने क्रममा सुशिला कार्कीलाई एचटीपी खबरका पत्रकारले ‘दर्शन आमा’ भनेर अभिवादन गर्दा उनले आक्रोशित हुदै उक्त प्रतिक्रिया दिएकी थिइन् । 

संवैधानिक परिषद् को बैठकले प्रधानन्यायाधीशमा मनोज शर्मालाई सिफारिस गरेपछि कार्की यतिबेला आक्रोशित छिन्। यही प्रकरणले कार्कीको प्रधानमन्त्री बालेन शाहसँगको सम्बन्ध ब्रिग्रिएको चर्चा पनि चलिरहेको छ । केही चर्चा र स्रोतअनुसार उनी आगामी राष्ट्रपति बन्न चाहन्थिन्।  तर प्रधानन्यायाधिश सिफारिस प्रकरणले उनको त्यो चाहनामा तुषारापातमा परिणत भएको विश्लेषण भइरहेका छन्। उनले यसअघि पनि एक अन्तर्वार्ताका क्रममा वर्तमान सरकारले केपी ओलीले गरेका निर्णय उल्ट्याउने र उनका विरुद्दमा काम गरिरहेको आरोप पनि लगाएकी थिइन्। 

त्यो सँगै बालेनले सरकार बनाएपछि गरेका निर्णयका कारण कार्की असन्तुष्ट रहेको देखिन्छ । प्रधानमन्त्री हुँदा उनले नियुक्ति दिएका आफ्ना तत्कालिन स्वकीय सचिव आदर्शकुमार श्रेष्ठलाई समेत बालेनले ल्याएको अध्यादेशका कारण पद गुमाउनुपरेको थियो ।

बालेनले सुशिला कार्कीलाई आमा भनेर सम्बोधन गर्ने गरेका थिए । यहाँसम्मकी उनले अन्तर्राष्ट्रिय नारी दिवसको अवसरमा आफ्नी आमा र श्रीमतीसहित कार्कीको समेत तस्वीर राखेर शुभकामना दिएका थिए । 

रसुवामा पहिलो भिडियो एक्स–रे प्रविधिबाट पशु परीक्षण

रसुवा । रसुवाको उत्तरगया गाउँपालिकाको आयोजनामा तथा हेफर प्रोजेक्ट नेपाल को प्राविधिक सहयोगमा जिल्लामै पहिलो पटक भिडियो एक्स–रे प्रविधिको प्रयोग गरी पशुहरूको स्वास्थ्य परीक्षण गरिएको छ। 

यस प्रविधिबाट पशुहरूमा बाँझोपन भए वा नभएको, पाठेघरको सङ्क्रमण तथा डिम्बाशयमा पानीका फोका भए वा नभएको पहिचान गरी उपचार गरिएको हो। साथै भिडियो एक्स–रेको माध्यमबाट पशुहरूको गर्भ परीक्षण समेत गरिएको छ।

पछिल्ला वर्षहरूमा पशुपालक किसानहरूको सङ्ख्या घट्दै गएको सन्दर्भमा उत्तरगया गाउँपालिका पशु सेवा शाखाले पहिलो पटक अत्याधुनिक प्रविधिसहित पशु विशेषज्ञ टोली परिचालन गरेको हो। विशेष गरी उत्तरगया गाउँपालिका वडा नं. ४ र ५ का दुग्ध उत्पादक किसानहरूलाई लक्षित गर्दै विशेषज्ञ टोली गाउँ–गाउँ पुगेको थियो।

यसअघि आँखाले हेरेर तथा सामान्य लक्षणका आधारमा मात्र रोग पहिचान गरिँदै आएको थियो। तर अहिले अत्याधुनिक उपकरणमार्फत परीक्षण हुन थालेपछि किसानहरूमा नयाँ आशा पलाएको छ। विज्ञ टोलीले कर्मीडाँडा, लहरेपौवा, बेत्रावती तथा बनुवा गाउँमा पुगेर सेवा प्रदान गरेको हो।

उक्त शिविरमा गाउँपालिकामा कार्यरत पशु सेवा प्राविधिकहरूलाई भिडियो एक्स–रेको माध्यमबाट गर्भ परीक्षण, बाँझोपन पहिचान तथा उपचार विधिबारे अभिमुखीकरण समेत गरिएको थियो। शिविरमा पशुहरूले किला काटी खाए वा नखाएको तथा पशुले राँगो वा साँढे खोजे वा नखोजेको अवस्थासमेत आधुनिक मेसिनको प्रयोगबाट पहिचान गरिएको थियो।

शिविरमा वडा नं. ५ का वडा अध्यक्षले यस्ता प्रविधिको प्रयोग अत्यन्त उपयोगी रहेको बताएका छन्। उक्त शिविरमा ३५ भन्दा बढी पशुहरूको परीक्षण गरिएको थियो। मान्छेमा जस्तै पशुमा पनि भिडियो एक्स–रे प्रविधिबाट परीक्षण गरिएको पहिलो पटक प्रत्यक्ष देख्दा आफ्नै गोठमै भएको काम अचम्म र अनौठो लागेको किसान शिवराज आचार्यले बताए।

यस्तो प्रविधिको प्रयोग आगामी दिनमा गाउँपालिकाको हरेक वडा र टोल–टोलमा पुर्‍याउन वडा नं. ५ का अध्यक्ष यमनाथ आचार्यले पहल गर्ने प्रतिबद्धता व्यक्त गरेका छन्।

इन्फिनिटी फाउन्डेसन नेपालद्वारा उदयपुरका जेहेन्दार विद्यार्थीलाई पूर्ण छात्रवृत्ति

काठमाडौँ ।हालै सञ्चालन गरिएको छात्रवृत्ति अभियान अन्तर्गत इन्फिनिटी फाउन्डेसन नेपालले उदयपुर जिल्लाका विभिन्न सामुदायिक विद्यालयहरूमा अध्ययनरत जेहेन्दार तथा आर्थिक रूपमा कमजोर विद्यार्थीहरूलाई पूर्ण छात्रवृत्ति प्रदान गरेको छ। चौदण्डीगढी नगरपालिकास्थित श्री माध्यमिक विद्यालय, आमसालका २ जना तथा श्री सगरमाथा विद्यालयका ३ जना विद्यार्थीलाई छात्रवृत्ति वितरण गरिएको संस्थाले जनाएको छ।

त्यसैगरी, बेलका नगरपालिकाअन्तर्गत श्री जनता माध्यमिक विद्यालय, लामीडाँडाका २ जना तथा श्री जनता माध्यमिक विद्यालय, पुमारेथुम्काका २ जना गरी कुल ४ जना विद्यार्थीलाई पनि पूर्ण छात्रवृत्ति प्रदान गरिएको छ। वैशाख २३, २४ र २५ गते सम्पन्न कार्यक्रममा विद्यार्थीहरूलाई शैक्षिक सामग्री, विद्यालय पोसाक तथा आवश्यक सहयोग हस्तान्तरण गरिएको थियो।

इन्फिनिटी फाउन्डेसन नेपालले शिक्षा क्षेत्रसँगै स्वास्थ्य क्षेत्रमा समेत सामाजिक उत्तरदायित्वका कार्यक्रमहरू सञ्चालन गर्दै आएको जनाएको छ। आर्थिक अभावका कारण उपचारबाट वञ्चित भएका बिरामीहरूलाई आवश्यक चिकित्सकीय परामर्श उपलब्ध गराउनुका साथै उपचारमा आर्थिक सहयोग गर्दै आएको संस्थाले जानकारी दिएको छ।

त्यसैगरी, जनचेतनामूलक कार्यक्रमहरूलाई प्रभावकारी रूपमा अघि बढाउन संस्थाले विभिन्न क्षेत्रमा वृक्षरोपण, सरसफाइ अभियान तथा पर्यटन प्रवर्द्धनसम्बन्धी गतिविधिहरू सञ्चालन गर्दै आएको छ। वातावरण संरक्षण र सामाजिक उत्तरदायित्वलाई प्राथमिकतामा राख्दै समुदायस्तरमा सकारात्मक सन्देश प्रवाह गर्ने उद्देश्यले यस्ता कार्यक्रमहरू सञ्चालन गरिएको फाउन्डेसनले जनाएको छ।

शिक्षामा आर्थिक पहुँच विस्तार गर्ने उद्देश्यसहित इन्फिनिटी फाउन्डेसन नेपालले काठमाडौं उपत्यकामा आर्थिक रूपमा कमजोर तथा पछाडि परेका कक्षा ८, १० र १२ का विद्यार्थीहरूलाई मासिक रु १०० शुल्कमा अध्ययन गराउने विशेष अभियानसमेत सञ्चालन गरिरहेको छ। साथै, प्रत्येक आइतबार २ घण्टा सरसफाइ कार्यक्रममा स्वयंसेवकका रूपमा सहभागी हुने अभ्यासमार्फत विद्यार्थीहरूमा सामाजिक उत्तरदायित्व र सेवाभाव विकास गर्ने प्रयास गरिएको छ।

यसका अतिरिक्त, विद्यार्थी तथा युवाहरूलाई सीपमूलक तथा प्रतिस्पर्धात्मक शिक्षामा पहुँच विस्तार गर्ने उद्देश्यले आयल्स, लोकसेवा, कोरियन तथा जापानी भाषा कक्षासमेत मासिक रु १०० शुल्कमै सञ्चालन गरिरहेको संस्थाले जनाएको छ। युवा पुस्तालाई सस्तो, सहज र गुणस्तरीय शिक्षा उपलब्ध गराउँदै आत्मनिर्भर बनाउने लक्ष्यसहित फाउन्डेसनले आफ्ना कार्यक्रमहरूलाई निरन्तर विस्तार गर्दै लगेको बताइएको छ।

३९ वर्षीया फर्नान्डेज बनिन् कोस्टारिकाकी राष्ट्रपति

एजेन्सी। लाउरा फर्नान्डेज ले कोस्टारिकाकी नयाँ राष्ट्रपतिका रूपमा पद तथा गोपनीयताको शपथ ग्रहण गरेकी छन्। राजधानी सान होसे स्थित राष्ट्रिय रङ्गशालामा आयोजित विशेष समारोहबीच उनले आगामी चार वर्षका लागि राष्ट्रपतिको कार्यभार सम्हालेकी हुन्।

३९ वर्षीया फर्नान्डेजलाई निवर्तमान राष्ट्रपति रोड्रिगो चाभेस ले राष्ट्रपतीय ओहोदाको प्रतीक ‘पटुका’ हस्तान्तरण गरेका थिए। समारोहमा विभिन्न देशका विशिष्ट अतिथिसहित करिब २० हजार सर्वसाधारणको उपस्थिति रहेको थियो।

सार्वभौम जनपार्टी का तर्फबाट उम्मेदवार बनेकी फर्नान्डेजले गत फागुन १ गते सम्पन्न निर्वाचनमा विजय हासिल गरेकी थिइन्। यसअघि उनले राष्ट्रिय योजना तथा आर्थिक नीति मन्त्री र त्यसपछि राष्ट्रपतीय मन्त्रीको जिम्मेवारीसमेत सम्हालिसकेकी छन्।

राष्ट्रपतिका रूपमा आफ्नो पहिलो सम्बोधनमा फर्नान्डेजले अपराध नियन्त्रणलाई सरकारको प्रमुख प्राथमिकता बनाउने बताइन्। उनले राज्यका निकायमा लागुऔषध तस्करीको प्रभाव रोक्न कडा कदम चाल्ने प्रतिबद्धतासमेत व्यक्त गरिन्।

सोही अवसरमा उनले मुलुकमा ठूलो केन्द्रीय कारागार निर्माण गर्ने तथा विश्वकै अत्याधुनिकमध्ये एक प्रहरी निगरानी केन्द्र स्थापना गर्ने योजना सार्वजनिक गरिन्।

हराउँदै गएको जङ्गली वंश कोशीटप्पुका अरनामा बढ्दो आनुवंशिक सङ्कट(तस्वीरहरु)

काठमाडौं। कोशी टापु वन्यजन्तु आरक्षण नेपालको तराई क्षेत्रमा फैलिएको एउटा महत्वपूर्ण सिमसार तथा घाँसे मैदान हो। सप्तकोशी नदीले बनाएको यो मैदान जङ्गली हात्ती, नीलगाई, चराचुरुङ्गी र विशेष गरी दुर्लभ जङ्गली अर्नाको मुख्य आश्रयस्थलका रूपमा परिचित छ। जङ्गली अर्नाको मौलिक जीन हराउने खतरा याे क्षेत्रमा अहिले एउटा मौन संकटकाे रुपमा बढिरहेको छ ।

वैज्ञानिक अध्ययनहरूका अनुसार कोशीटप्पु क्षेत्रमा खुल्ला चाैपाया भैँसीको समस्या नयाँ होइन। सन् १९५० को दशकतिर केही घरपालुवा भैँसीहरू छुटेका वा खुला रूपमा छाडिएका कारण फेरल (खुल्ला चाैपाया) काे जनसंख्या विकसित भएको उल्लेख विभिन्न अनुसन्धानमा पाइन्छ। पछि ती भैँसीहरू जङ्गली बथानसँग मिसिँदै गए। अहिले कोशीटप्पु वन्यजन्तु आरक्षभित्र र वरपर हजारौंको संख्यामा घरपालुवा तथा फेरल गाईवस्तु चरिरहेका भेटिन्छन्। यही अवस्थाले जङ्गली अरनाको आनुवंशिक शुद्धतामाथि ठूलो चुनौती खडा गरेको छ।

खुला चरन र नियन्त्रणविहीन पशु प्रवेशका कारण जङ्गली अरना र घरपालुवा भैँसीबीच क्रस–ब्रिडिङ बढिरहेको छ। यसले “जेनेटिक इरोजन” अर्थात् मौलिक जीनको क्रमिक क्षय निम्त्याइरहेको छ। जङ्गली अरनाको विशिष्ट शारीरिक र आनुवंशिक विशेषता विस्तारै हराउँदै जाने जोखिम अहिले संरक्षणको मुख्य चिन्ता बनेको छ।

कोशीटप्पुका मैदानमा देखिने कतिपय भैँसीहरूमा मिश्रित विशेषता स्पष्ट देख्न सकिन्छ। शुद्ध जङ्गली अर्नाको शरीर सामान्यतया ठूलो, कालो र शक्तिशाली हुन्छ। तिनका सिङ बाक्ला र अर्धचन्द्राकार बाहिरतिर फैलिएका हुन्छन्। तर क्रस–ब्रिड भैँसीमा शरीरको अनुपात, सिङको आकार, अनुहारको बनावट र रङमा फरकपन देखिन्छ। यही परिवर्तनले जङ्गली वंश क्रमशः कमजोर बन्दै गएको संकेत दिन्छ।

समस्या केवल आनुवंशिक मात्र छैन। घरपालुवा पशुहरूसँगको निकट सम्पर्कले रोग सर्ने जोखिम पनि बढाएको छ। घरेलु गाईवस्तुबाट विभिन्न सङ्क्रामक रोग जङ्गली अर्नामा फैलिन सक्ने खतरा रहन्छ। यदि रोग फैलियो भने सानो जनसंख्यामा रहेका जङ्गली अरनालाई ठूलो क्षति पुग्न सक्छ।

कोशीटप्पुका घाँसे मैदानमा शान्त देखिने दृश्यभित्र वास्तवमा संरक्षणको गम्भीर संघर्ष लुकेको छ। यदि खुला चरन नियन्त्रण, फेरल पशु व्यवस्थापन र वैज्ञानिक निगरानी प्रभावकारी रूपमा लागू भएन भने भविष्यमा शुद्ध जङ्गली अर्ना केवल इतिहासका पानामा सीमित हुन सक्छन्।

 

 

समाज सेवा र शिक्षा रूपान्तरणको महाअभियानमा ‘इन्फिनिटी फाउन्डेसन’

काठमाडौं दक्षिण कोरियामा कार्यरत २० वर्षीय युवा संस्थापक प्रतिक राई र कुसल खड्काको नेतृत्वमा रहेको इन्फिनिटी फाउन्डेसन नेपालले देशभरका सरकारी विद्यालयहरूमा शैक्षिक, सामाजिक तथा प्रेरणामूलक कार्यक्रम सञ्चालन गर्दै उल्लेखनीय काम गरिरहेको छ। 

सानो उमेरमै समाजसेवा र नेपालको शिक्षा प्रणालीमा सकारात्मक परिवर्तन ल्याउने उद्देश्यसहित अघि बढेको यस संस्थाले विशेषगरी आर्थिक अभावका कारण पछाडि परेका जेहेन्दार विद्यार्थीहरूलाई लक्षित गर्दै कार्यक्रम सञ्चालन गर्दै आएको हो।

फाउन्डेसनले विद्यार्थीहरूको बौद्धिक तथा व्यक्तित्व विकासलाई प्राथमिकतामा राख्दै हाजिरीजवाफ, वक्तृत्वकला, नेतृत्व विकास र प्रेरणामूलक गतिविधिहरू आयोजना गर्दै आएको छ। यस्ता कार्यक्रमहरूले विद्यार्थीमा आत्मविश्वास, नेतृत्व क्षमता र सकारात्मक सोच विकास गर्न सहयोग पुगेको संस्थाले जनाएको छ।

यसैबीच, ‘पूर्ण छात्रवृत्ति कार्यक्रम’ फाउन्डेसनको प्रमुख र प्रभावकारी अभियानका रूपमा विस्तार भइरहेको छ। उक्त कार्यक्रमअन्तर्गत उत्कृष्ट नतिजा हासिल गर्ने, अनुशासित तथा प्रतिभाशाली विद्यार्थीहरूलाई छनोट गरी एक वर्षे पूर्ण छात्रवृत्ति प्रदान गरिन्छ।

छात्रवृत्तिमा ट्युसन तथा परीक्षा शुल्क मात्र होइन, विद्यालय पोसाक, झोला, जुत्ता-मोजा, कापी, कलम, क्याल्कुलेटर, जियोमेट्री बक्सलगायत सम्पूर्ण शैक्षिक सामग्री उपलब्ध गराइन्छ। साथै, विद्यार्थीहरूको समग्र विकासका लागि शैक्षिक भ्रमणको खर्चसमेत फाउन्डेसनले बेहोर्दै आएको छ। आर्थिक अभावका कारण पढाइबाट वञ्चित हुनसक्ने विद्यार्थीहरूलाई निरन्तर शिक्षासँग जोडिराख्ने उद्देश्यले सञ्चालन गरिएको यो कार्यक्रम धेरै अभिभावक र विद्यालयका लागि आशाको माध्यम बनेको छ।

विदेशमा रहेर पनि मातृभूमिको शिक्षा सुधारमा योगदान दिँदै आएका युवा संस्थापकद्वय राई र खड्काको यो अभियान अहिले धेरै युवाका लागि प्रेरणाको स्रोत बन्दै गएको छ। सरकारी विद्यालयको गुणस्तर अभिवृद्धि गर्दै विद्यार्थीलाई अवसर, प्रेरणा र गुणस्तरीय शिक्षा उपलब्ध गराउने लक्ष्यसहित फाउन्डेसनले आफ्नो अभियानलाई अझ विस्तार गर्ने प्रतिबद्धता जनाएको छ। 

रास्वपा सचिवालय बैठक बस्दै

 काठमाडौँ। राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा)का सभापति रवि लामिछानेले पार्टी केन्द्रीय सचिवालयको बैठक आह्वान गरेका छन्।

वनस्थलीस्थित रास्वपा केन्द्रीय कार्यालयमा आज साँझ ६ बजे बस्ने बैठकमा आगामी भेला तथा केन्द्रीय अधिवेशनको विस्तृत कार्यतालिकाबारे छलफल हुने जनाइएको छ।

त्यसैगरी पार्टीका विभिन्न आयोग र विभागमा रिक्त रहेका पदहरूमा पदाधिकारी मनोनयन गर्ने विषय पनि बैठकको प्रमुख एजेन्डामा समावेश गरिएको छ। संगठनात्मक संरचनालाई सुदृढ र व्यवस्थित बनाउने उद्देश्यले जिल्ला समितिहरूको पुनर्संरचना तथा व्यवस्थापनसम्बन्धी विषयमा पनि छलफल गरी निर्णय गरिने बताइएको छ।

बैठकमा आन्तरिक अनुशासन र अनुशासनात्मक कारबाहीसम्बन्धी प्रस्तावहरूमा समेत समीक्षा हुने जनाइएको छ। साथै आगामी केन्द्रीय समिति बैठकको तयारी, कार्यतालिका निर्धारणसहित समसामयिक संगठनात्मक विषयहरूमा पनि सचिवालयले छलफल गर्नेछ।

न्यायपालिका तरंगित : डा. शर्मा विवादको केन्द्रमा

काठमाडौं। प्रधानन्यायाधीश सिफारिसको पछिल्लो निर्णयले नेपालको न्यायिक वृत्तमा गहिरो बहस जन्माएको छ। संवैधानिक परिषद्ले सर्वोच्च अदालतका चौथो वरीयताका न्यायाधीश डा. मनोजकुमार शर्मालाई ३३औँ प्रधानन्यायाधीशका रूपमा सिफारिस गरेपछि वर्षौंदेखि कायम वरिष्ठतामुखी परम्परा भङ्ग भएको भन्दै न्यायिक क्षेत्र तरंगित बनेको छ।

नेपालमा परम्परागत रूपमा वरिष्ठतम न्यायाधीशलाई नै प्रधानन्यायाधीश बनाउने प्रक्रिया बलियो चलन थियो। तर यसपटक परिषद्ले बहुमतका आधारमा ‘वैकल्पिक’ पात्र अघि सारेपछि न्यायिक समुदायभित्र व्यापक प्रतिक्रिया उत्पन्न भएको छ।

कानुनविद्हरूको एक समूहले परिषद्को निर्णयलाई ‘पुरानो सेटिङ अन्त्य गर्ने कदम’ का रूपमा व्याख्या गरेका छन्। संविधानको धारा १२९ (३) ले सर्वोच्च अदालतमा तीन वर्ष काम गरेका न्यायाधीशहरू प्रधानन्यायाधीश बन्न योग्य मान्ने भएकाले योग्य उम्मेदवारहरूको सूचीबाट कसैलाई छान्नु संविधानसम्मत हुने उनीहरूको तर्क छ।

उनीहरू भन्छन्, ‘जहाँ संविधानले ६ जना न्यायाधीशलाई बराबरी योग्य ठान्छ, त्यहाँ परिषद्ले तीमध्ये एकजनालाई चयन गर्नु असंवैधानिक हुँदैन।’

यद्यपि कानुनी समुदायका अर्को ठूलो समूहले वरिष्ठताको अभ्यास तोडिनु न्यायिक संस्थाको स्थायित्व र विश्वसनीयतामाथि दीर्घकालीन असर पर्न सक्ने चेतावनी दिएका छन्। ‘यो कदमले न्यायपालिकाभित्र अस्वस्थ प्रतिस्पर्धा, कार्यकारीको प्रभाव र राजनीतिकरण बढ्न सक्छ,’ वरिष्ठ कानुनविद्हरूको तर्क छ।

राष्ट्रियसभा अध्यक्ष नारायणप्रसाद दाहाल र प्रमुख प्रतिपक्ष दलका नेता भीष्मराज आङदेम्बेले ‘नोट अफ डिसेन्ट’ राखी परिषद्को निर्णयप्रति असहमति जनाउनु पनि विवाद बढेको अर्को कारण बनेको छ।

पूर्वन्यायाधीशहरूको संगठनले जारी गरेको विज्ञप्तिमा वरिष्ठता मिचेर गरिएको सिफारिसले ‘न्याय पाउनको प्रतिस्पर्धा होइन, न्यायाधीश बन्ने दौड’ बढाउने चेतावनी दिइएको छ। उनीहरूका अनुसार मुद्दा छिन्ने संख्यालाई पदोन्नतिको आधार बनाउन खोजिँदा न्यायिक गुणस्तरमै ह्रास आउने सम्भावना रहन्छ।

यता सर्वोच्च अदालत प्रशासनले सिफारिसविरुद्ध दायर तीनवटा रिट दर्ता गर्न अस्वीकार गरिदिएपछि कानुनी बहस अझै चर्किएको छ। अधिवक्ता गीता थापा, डा. प्रेमराज सिलवाल र वरिष्ठ अधिवक्ता दिनेश त्रिपाठीले ‘वरिष्ठ न्यायाधीश पन्छाएर चौथो वरीयताका न्यायाधीश सिफारिस भएको’ बताउँदै प्रक्रिया बदर गर्न माग गरेका थिए। तर रिट दर्ता नै अस्वीकार भएपछि न्यायालयको निष्पक्षता र पारदर्शितामाथि प्रश्न उठेको कानून व्यवसायीहरूको टिप्पणी छ।

न्यायपरिषद्ले पठाएको नामावलीमा कायममुकायम प्रधानन्यायाधीश सपना प्रधान मल्लसहित छै जना न्यायाधीश परेका थिए। त्यसै सूचीबाट परिषद्ले डा. शर्मालाई अघि सारेपछि अब उनी संसदीय सुनुवाइमा जानेछन्। सुनुवाइ समितिले १० दिनभित्र ‘उहाँ नियुक्तिका लागि उपयुक्त छैनन्’ भन्ने आधार, प्रमाण वा उजुरीहरू मागेको छ। उजुरी परेमा समितिले डा. शर्माका पेशागत योग्यता, आचरण, सम्पत्ति, विवादास्पद निर्णयहरूलगायत विषयमा विस्तृत छानबिन गर्ने जनाएको छ।

बोर्डले सार्वजनिक गर्‍यो नतिजा हेर्ने माध्यम,कसरी हेर्न सकिन्छ ?

काठमाडौं। राष्ट्रिय परीक्षा बोर्ड, परीक्षा नियन्त्रण कार्यालय सानोठिमीले शैक्षिक सत्र २०८२ को माध्यमिक शिक्षा परीक्षा (एसइई) को नतिजा सार्वजनिक गर्ने तयारी गरेको छ।

नतिजा प्रकाशनको तयारीसँगै बोर्डले विद्यार्थीहरूले नतिजा प्राप्त गर्न सक्ने विभिन्न माध्यमहरूको सूची पनि सार्वजनिक गरेको छ।

परीक्षा बोर्डले सूचना जारी गर्दै नियमित तथा ग्रेड वृद्धि परीक्षाको नतिजा एसएमएस, आईभीआर सेवा तथा विभिन्न वेबसाइटमार्फत हेर्न सकिने जानकारी दिएको हो।

बोर्डका अनुसार विद्यार्थीहरूले आफ्नो सिम्बोल नम्बर प्रयोग गरेर मोबाइल एसएमएस सेवा, फोन कलमार्फत आईभीआर प्रणाली तथा अनलाइन वेबसाइटबाट सहज रूपमा नतिजा हेर्न सक्नेछन्।

हरेक वर्ष एसइईको नतिजा सार्वजनिक भएपछि वेबसाइटमा अत्यधिक चाप पर्ने भएकाले बोर्डले एकभन्दा बढी माध्यम प्रयोग गर्न आग्रह गर्दै आएको छ।

यस वर्ष पनि लाखौं विद्यार्थी परीक्षामा सहभागी भएकाले नतिजा प्रकाशनपछि अनलाइन प्रणालीमा उच्च ट्राफिक हुने अनुमान गरिएको छ। त्यसैले बोर्डले वैकल्पिक माध्यमको प्रयोग गर्न सुझाव दिएको छ।

99-1778388595.jpg

सरकारी कोषबाट सहकारी पिडितलाई बचत फिर्ता गर्दै सरकार

काठमाडौं । समस्याग्रस्त सहकारी व्यवस्थापन समितिले यही वैशाख ९ गतेदेखि कार्यादेशअनुसार तीब्र रुपमा कार्य थालेकाे छ। समस्याग्रस्त घोषित सहकारीहरूबाट करिब ७६ हजार बचतकर्ताको झन्डै ४६ अर्ब रुपैयाँ बचत फिर्ता हुन बाँकी छ। समितिले प्रेस विज्ञप्ति जारी गर्दै ऋण असुली, बचत मिलान, आन्तरिक संरचना पुनःसंरचना, सरोकारवालासँग छलफल तथा कार्ययोजना निर्माणका कामहरू निरन्तर अघि बढाउने जनाएको छ।
समितिका अनुसार मागदाबी गरेका बचतकर्ताहरूको बचत फिर्ता गर्ने कार्य आगामी जेठको पहिलो साताबाट सुरु गरिने छ । मागदाबी गर्न छुटेका बचतकर्ताहरूका लागि पुनः आवेदन दिने अवसर आगामी साउनको पहिलो सातामा खुला गरिने छ। समितिले आगामी योजना पनि सार्वजनिक गरेको छ।
बचत मिलान प्रक्रियालाई वैज्ञानिक र न्यायपूर्ण बनाउने उद्देश्यले नयाँ कार्यविधि निर्माण गरिने समितिले जनाएकाे छ । समितिले कर्जा असुलीलाई प्राथमिकतामा राख्दै कानुनअनुसार कडाइका साथ अघि बढ्ने स्पष्ट पारेको छ। किस्ताबन्दीमा कर्जा तिर्न लिखित प्रतिबद्धता जनाउने ऋणीलाई भने निश्चित समयसीमा उपलब्ध गराउने भनिएकाे छ।
यस्तै, शुक्रबार समितिले दोस्रो चरणमा समस्याग्रस्त सहकारी संस्थाका १०९ जना ठूला ऋणिहरूको नाम सार्वजनिक गरेको छ । यसअघि समितिले २३ वैशाख २०८३ मा पहिलो चरणअन्तर्गत १० वटा समस्याग्रस्त सहकारीका ८७ जना ठूला ऋणीहरूको विवरण सार्वजनिक गरेको थियो । तर, जीबी राई तथा रवि लामिछानेसँग जोडिएका चर्चित सहकारी संस्थाका ठूला ऋणीहरूको नाम भने अझै सार्वजनिक गरिएको छैन । किन ?

यिनै विषयमा समितिका शाखा अधिकृत ज्ञानहरि पौडेलसँग गरिएको संवादको सम्पादित अंश :

अहिले जम्मा सहकारी संस्थाको संख्या कति छ ?

समस्याग्रस्त सहकारी व्यवस्थापनको कार्यालय बुद्धनगर मातहत अथवा कार्यक्षेत्रमा २३ वटा सहकारीहरू समस्याग्रस्तमा परेका छन्। सरकारले घोषणा गरेका तीनवटा सहकारीहरूको हिसाबकिताब भइसकेको छ। अब बाँकी रह्यो- २३ वटा मध्ये २० वटा सहकारी संस्थाहरू । ती सबै समस्याग्रस्त सहकारी संस्थाकै लाइनमा छन्। पीडितहरू लगभग ७६ हजारको हाराहारीमा छन्। ती पीडित बचतकर्ताहरू कोही साना र कोही ठूला बचतकर्ताहरू छन्। त्यसमध्ये हामीले अहिले सुरुवाती चरणमा साना बचतकर्ताहरूलाई घाउमा मल्हमपट्टी होस् भन्ने हिसाबले बचत फिर्ता गर्ने योजना अघि सारेका छाैँ । 

बचत फिर्ता चरणबद्ध हुन्छ ?

हजुर, चरणबद्ध हुन्छ। अहिले पहिलो चरणमा साना बचतकर्ताहरूलाई प्राथमिकतामा राखेका छौँ। त्यसमध्ये एक लाखभन्दा मुनिका कति छन्, पाँच लाखभित्रका कति छन् भन्ने तथ्याङ्‍क संकलन गर्ने काम हामीले गरिरहेका छौँ र जेठको पहिलो साताबाट ती बचतकर्ताहरूलाई सरकारले चक्रिय सहकारी कोषबाट २५ करोड रुपैयाँ विनियोजन गरेको छ। त्यही पैसाले कति जनालाई कति पुग्छ, सोहीअनुसार हामी दिन मिलेसम्म र पुगेसम्म बाँड्नेछौँ।

सहकारीको बचत हिनामिना गरेका व्यक्तिबाट रकम असुल्न सरकारले कुनै ठोस कदम चालेको छ ?

सहकारी संस्थाबाट ऋण खाने ऋणीहरूलाई चाहे ठूला ऋणि हुन् चाहे साना ऋणि सबैको लागि मापदण्ड एउटै छ। १० ठूला ऋणिहरूको नाम प्रकाशन भइसकेको अवस्था छ। केही नाम प्रकाशन भएपछि सम्पर्कमा आएका छन्। सम्पर्कमा आएका व्यक्तिबाट हामीले असुलउपर गरिरहेका छौँ। सरकारले ठूला ऋणिलाई नियन्त्रणमा राखेर साना ऋणिलाई पनि सचेत गराउने नीति लिएको छ।

चक्रिय सहकारी कोषको स्रोत के हो ?

यो सरकारी कोष हो। यसको स्रोत सरकारले विनियोजन गरेको रकम हो। सरकारले २५ / ३० करोड जति बजेट विनियोजन गरेको छ। त्यसैबाट वितरण गर्ने योजनामा छौँ।

पुग्ला त सरकारले छुट्याएको रकमले ?

मैले भनिहालेँ, सबैलाई पुग्ने अवस्था छैन। तर जे जति पुग्छ, दामासाहीको हिसाबले सुरुमा १० हजार हुन्छ वा २५ हजारसम्म पुग्छ। त्यो हिसाबकिताब हामी गरिरहेका छौँ।

बचत फिर्ता किस्ताबन्दीमा हुन्छ ?

जस्ताे कि रामबहादुर भन्ने व्यक्तिको एक लाख बचत होला। अहिले हामी एकैपटक बाँड्ने योजनामा छौँ। दामासाहीले बाँड्दा जति पनि पर्न सक्छ। पहिलो चरणमा जति पुग्छ, त्यो बाँड्छौँ । बाँकी पछि तपाईंले भनेजस्तै किस्ताबन्दीमा नै बाँड्ने योजना छ।

दुई वा बढी चरण पनि लाग्न सक्छ ?

अँ, त्यो त अवश्य नै लाग्ने नै भयो।

यदि बचतकर्ताहरू छुटे भने त्यसका लागि के व्यवस्था छ ?

पहिलो मागदाबी गरेका र दोस्रो मागदाबी गरेकालाई नै हामीले पैसा बाँड्ने हो। जसले मागदाबी गर्न छुटाउनुभएको छ, उहाँहरूको हकमा भने अहिले हामीले केही गर्न सक्ने अवस्था छैन। उहाँहरूको लागि छुट्टै साउनको पहिलो हप्तादेखि मागदाबी खुलाउने योजना छ। खुलेको बेलामा उहाँहरूले अनलाइन मागदाबी गर्नुपर्ने हुन्छ।

वर्तमान सरकार आएपछि सहकारीपीडितको अवस्था कस्तो छ ?  सरकारले सहकारीपीडितलाई कसरी प्राथमिकतामा राखेको छ ?

अहिलेको सरकारसँग जनताको आशा छ। त्यही अनुरूप सरकार पनि लागि परेको छ। सहकारीपीडितहरूलाई राहत दिनुपर्छ भन्ने अभियानमा जुटेको अवस्था छ। सरकारलाई हामीले पनि सक्दो मद्दत गरिरहेका छौँ।

कालोसूची प्रकाशन गर्ने र तीनपुस्ते नामावली सार्वजनिक गर्ने पनि हुँदैछ रे ? यसमा सत्यता छ ? भए कत्तिको प्रभावकारी भयो ?

हो, हामीले कालोसूचीमा नाम राख्ने, तीनपुस्ते नामावली सार्वजनिक गर्ने, चल-अचल सम्पत्ति रोक्का गर्ने गरेका छौँ। परिवार मात्र नभई नातागोताको पनि सम्पत्ति रोक्का गर्ने गरिएको छ। यो कदम अहिले प्रभावकारी नै भएको छ।

ब्ल्याक होलको परिक्रमा गर्ने ब्लानेट्समा बसोबास सम्भव छ ?

काठमाडौं । विश्व ब्रह्माण्ड असंख्य रहस्यहरूले भरिएको छ।  तीमध्ये सबैभन्दा रोचक र कल्पनापूर्ण तर वैज्ञानिक रूपमै सम्भावित अवधारणामध्ये एक हो-ब्ल्याक होलको वरिपरि परिक्रमा गर्ने ग्रह, जसको वैज्ञानिक नाम ब्लानेट हो ।

सामान्य मानिसको दृष्टिमा ब्ल्याक होल अत्यन्त जोखिमपूर्ण, सबै वस्तु निल्ने, प्रकाशसमेत नफर्कने भयानक खगोलीय संरचना हो।  तर ब्ल्याक होलको बाहिरी गुरुत्वाकर्षण प्रभाव भने एकदमै सामान्य छ, जुन समान द्रव्यमान भएको कुनै ताराको गुरुत्वाकर्षणभन्दा फरक पर्दैन। यही कारणले ग्रहहरूले तारालाई जस्तै गर्दै कालो प्वाललाई पनि परिक्रमा गर्न सक्छन्। 

ब्रह्माण्डका धेरै ब्ल्याक होलहरू ठुला छैनन्।  धेरैजसो सूर्यको तीन गुणामात्र द्रव्यमान भएका ‘स्टेलर-मास’ ब्ल्याक होल हुन्छन्, जुन कोर-कलेज सुपरनोभाबाट विशाल तारा विस्फोट भएर मर्दा वा दुईवटा न्यूट्रोन तारा आपसमा ठोक्किँदा बन्ने गर्छन्। यस्ता शक्तिशाली विस्फोटपछि केही पदार्थ फेरि ब्ल्याक होल वरिपरि फर्किएर डिस्क वा बादल बनाउँछ। यही अवशेषबाट ब्लानेटहरू बन्ने सम्भावना रहन्छ । 

ग्रहहरूले सुपरनोभापछि पनि आफ्नो कक्षा कायम राख्न सक्छन् भन्ने प्रमाण न्यूट्रोन ताराको वरिपरि परिक्रमा गर्ने साना ग्रहहरूको खोजबाट नै प्राप्त भइसकेको छ।  न्यूट्रोन तारा आफैँ पनि सुपरनोभा विस्फोटपछि बन्ने हो। यस्तो अवस्थामा, यदि ग्रहहरूले सुपरनोभाजस्तो विध्वंसकारी घटना पनि झेल्न सक्छन् भने ब्ल्याक होल  वरिपरि ग्रह बन्नु त झन् सम्भव छ। तर कालो प्वाललाई सुरक्षित मान्न सकिने अवस्था पनि छ। यदि ब्ल्याक होलको वरिपरि पर्याप्त ग्यास वा धुलो छैन र त्यो सक्रिय रूपमा पदार्थ नखाइरहेकाले घातक विकिरण निकालिरहेको छैन भने वातावरण अत्यन्त शान्त रहन सक्छ। यस्तो निष्क्रिय ब्ल्याक होल ग्रहका लागि खासै खतरनाक हुँदैन।

यद्यपि ऊर्जा भने मुख्य चुनौती हो।  ब्ल्याक होल ताराजस्तो प्रकाश वा ताप उत्पन्न गर्दैन। कुनै ब्लानेट वासयोग्य हुन विशेष संयोजन आवश्यक पर्छ। त्यसको पहिलो सम्भावित स्रोत हो- ज्वारीय ताप । यदि ब्लानेटसँग ठूलो चन्द्रमा छ वा ब्लानेट आफैँ कुनै ठूलो ग्रहको चन्द्रमा हो भने गुरुत्वाकर्षणीय तानातानले ग्रहको भित्री भाग तताउन सक्छ। यसरी उत्पन्न तापले सतहमुनि विशाल महासागर कायम गर्न सक्छ, जुन युरोपा वा एनसेलाडसमा देखिएको सम्भावनासँग मेल खान्छ। 

ब्लानेटको अर्को ऊर्जा स्रोत हो-रेडियोधर्मी क्षयबाट पाइने आन्तरिक ताप। सुपरनोभा वा किलोनोवा (न्यूट्रोन तारा-मर्जर) बाट बनेका ग्रहहरूको भित्री भागमा रेडियोधर्मी तत्वहरूको मात्रा धेरै हुन सक्छ, जसले लाखौँ वर्षसम्म ग्रहलाई भित्री ताप प्रदान गर्न सक्छ। 

यसको वासयोग्यको तेस्रो स्रोत अझ रोचक छ-नजिकै सानो तारा उपस्थित हुनु। कतिपय अवस्थामा ब्ल्याक होल  र सानो तारा मिलेर द्वैतीय प्रणाली बनाउँछन्। यस्तो सेटअपमा ग्रहले ताराबाट उज्यालो र ताप पाउँछ भने ब्ल्याक होलको स्थिर गुरुत्वाकर्षणले आफ्नो कक्षा सुरक्षित राख्छ। यो अवस्थामा सतहमै जीवन विकास भएर प्राविधिक सभ्यता जन्मिन सक्ने सम्भावना वैज्ञानिकहरूले अस्वीकार गरेका छैनन्। ब्ल्याक होलको नजिक उन्नत भौतिक प्रयोग गरी गुरुत्वीय तरंग, समय-विस्तार वा उच्च-ऊर्जा कणहरूको अध्ययन गर्न सक्थे-जसरी हामी कल्पनासम्म गर्न सक्दैनौँ।

ब्लानेटमा जीवन सम्भव हुनुका वैज्ञानिक आधारहरू यथार्थपरक छन्। ग्रहलाई ब्ल्याक होलले वा ताराले घुमाइदिन्छ भन्ने फरक पर्दैन। यसमा बाहिरबाट देखिने गुरुत्वाकर्षण समानै हुन्छ। जीवनका लागि ऊर्जा फ्लक्स पृथ्वीका लागि लगभग २००-२६० वाट/मिटर² जति आवश्यक हुन्छ। यदि यो ऊर्जा ज्वारीय ताप, आन्तरिक रेडियोधर्मी ताप वा नजिकैको ताराबाट प्राप्त भयो भने सतह वा सतहमुनि तरल पानी कायम रहन सक्छ। 

सतहमुनि रहेका महासागरहरू जीवनको उत्कृष्ट आधारशिला बन्न सक्ने धेरै वैज्ञानिकहरूको मान्यता छ । यस्तो वातावरणमा जीवाणु, सूक्ष्म जीव वा आवश्यकता परेमा जटिल जीव पनि विकसित हुनसक्छन्। ब्ल्याक होल सक्रिय नभएकाले घातक एक्स-रे वा गामा विकिरणबाट ग्रह सुरक्षित रहन सक्छ, जसले वातावरण थप स्थिर राख्छ।

ब्लानेटको अवधारणा वैज्ञानिक हिसाबले धेरै नै सम्भावित मानिन्छ । यद्यपि यस्ता ग्रहहरू अत्यन्तै विशिष्ट परिस्थितिहरूमा मात्र बन्ने र दीर्घकालसम्म टिक्ने सम्भावना हुन्छ। तर ब्रह्माण्डको असीमित विस्तारले हेर्दा यस्ता असाधारण संरचनाहरू कतै न कतै अवश्य नै अस्तित्वमा हुनसक्छन्। 

‘अन्तिम भोज’

अन्धकार, निर्जन, डरलाग्दो एकलासे जंगलबाट पार गर्दागर्दै अकस्मात् म यस्तो ठाउँमा पुगेँ, जहाँ उज्यालो नै उज्यालो थियो ।

म आनन्दले एकदम प्रफुल्लित भएँ । अघि भर्खरका दुःखकष्टहरू सबै बिर्सेर म दुगुर्दै, हुत्तिँदै त्यस ठाउँमा पुगेँ, जहाँ मनुष्यको न्यानो माया मलाई पर्खिरहेको थियो । मैले मनुष्यको अनुहार नदेखेको धेरै दिन भइसकेको थियो । त्यसैले म व्यग्र थिएँ ।

त्यो ठाउँ अत्यन्त रमणीय थियो । एउटा ठूलो भोज त्यहाँ भइरहेको रहेछ । जताततै रङ्गीचङ्गी निला, रातो, पहेँला, हरिया र सेता बत्तीहरू बलिरहेका रहेछन् ।

ठूलो चौरका चारैतिर कलापूर्ण बगैँचा उज्यालोमा जग्मगाइरहेको थियो । विभिन्न प्रकारका रङ्गीबिरङ्गी फूलहरू सुगन्ध छरेर बिउँझिरहेका थिए । त्यसभन्दा पनि बढी विभिन्न रङका पोसाकमा लोग्नेमानिस र स्वास्नीमानिसहरूको ठूला जमात त्यस ठाउँमा जम्मा भएर यताउति गरिरहेका थिए । ती सुगन्धित फूलहरूभन्दा पनि ती अति आकर्षक थिए । मलाई यस्तो लाग्थ्यो,स्वर्गको एक टुक्रा त्यस ठाउँमा खसेको हो । म विमोहित भएर नजिकै गएँ ।

हरियो कोमल दुबो भरिएको फाँटमा श्रेणीबद्ध रूपमा टेबल-कुर्सीहरू लगाइएका थिए र हरेक टेबलको मध्यभागमा फूलदानमा फूलहरू मुस्काइरहेका थिए । प्रत्येक टेबलमा एक-दुई जना सेता पोसाक लगाएका केटाहरू खानेकुराहरू किस्तीमा बोकेर उभिएका थिए, कोही यताउति किस्ती बोकेर घुमिरहेका थिए । मलाई अत्यन्त भोक लागेको थियो ।

त्यसैले भोज भन्ने थाहा पाउनासाथ लाजै पचाएर म त्यसभित्र पसेँ । नजिकै पुगेपछि मैले चाल पाएँ, ती व्यक्तिहरूका लवाइ, बोलाइ र रूपरङ एकै प्रकारका रहेनछन् । कोही अमेरिकाली जस्तो लाग्यो, कोही रुसी जस्तो, कोही जर्मनेली, कोही चिनियाँ, कोही भारतीय, कोही अफ्रिकी, कोही इजिप्टवासी, इरानी, कोही बेलायती जस्तो ।

सारा संसारभरिका जातिहरू सङ्ग्रहालयमा सिँगारिएर थपक्क राखेझैँ ती मानिसहरू थिए । मैले उनीहरूलाई सर्सर्ती हेरेँ र खुसीले आफू दङ्ग हुँदै उनीहरूका माझमा पुगेँ । विश्वका सम्पूर्ण राष्ट्रका मानिसहरू जमघट भएको ठाउँमा पुग्नु मात्र म जस्ताका लागि ठूलो गर्व थियो । त्यसैले निम्तो आफूसँग नभएकामा मैले सङ्कोच पनि मानिनँ र म त्यसै पसिदिएँ ।

तैपनि पाहुनाहरूको हुलमा मिसिन मलाई अप्ठ्यारो लाग्दै थियो । एउटी अत्यन्त राम्री आइमाईले मलाई हात समाएर अरूसँग तान्दै अङ्ग्रेजी भाषामा भनी, ‘लौ, एक नवागन्तुक आइपुग्यो, नयाँ देशबाट।’ अनि मलाई सोधी, ‘कुन देशका हौ ?’

मैले भनेँ, ‘नेपाल !’

उसले मलाई टेबल-टेबलमा लगेर विभिन्न भाषाहरूमा बोल्दै चिनाई । मैले सबैसँग हात मिलाएर अभिवादन गरेँ । त्यहाँ नभन्दै संसारभरिका विशिष्ट र प्रसिद्ध मानिसहरू जम्मा भएका रहेछन्,ठूला-ठूला नेता, राष्ट्रपति, प्रधानमन्त्री, कवि, लेखक, गायक, नर्तकी, कुलपति, वैज्ञानिक, प्राध्यापक, उद्योगपति, प्रबन्धक आदि ।

उनीहरूका माझमा मलाई आफू अत्यन्त होचो र सानो जस्तो अनुभव भयो, तैपनि ठाडो भएर उभिइरहेँ । उसले मलाई जता-जता तान्दै लगी, त्यतै-त्यतै म लाग्दै रहेँ ।

आखिर तीन–चार जना मात्र भएको टेबलमा उभ्याएर उसले मलाई भनी, ‘यही टेबलमा बसेर आजको अन्तिम भोज मनाऔँ, हुन्न ?’

‘आज यो विश्वमै अन्तिम भोज हो । यस्तो भोज यो पृथ्वीमा कहिल्यै हुन पाउनेछैन । यो रातपछि पृथ्वीमा कहिल्यै रात पर्दैन ।’

‘लौ, लेऊ यो ब्रान्डीको गिलास ।’

गिलास हातमा लिँदै आफ्नो आत्मीयझैँ सम्झेर मैले ऊसँग लाज नमानी सोधेँ, ‘आज साँच्ची यो केको भोज हो ? भन्नुहोस् ।’

आश्चर्य मान्दै उसले मतिर विस्फारित लोचनले हेरेर अरूसँग हाँस्दै भनी, ‘हेर, यो कस्तो अनौठो मानिस ! आज केको भोज भनेर पो सोध्छ !’

मतिर हेरेर नपत्याएझैँ गरी फेरि उसले सोधी, ‘साँच्ची, आज केको भोज हो तिमीलाई थाहा छैन ?’

मैले लजाएर उत्तर दिएँ, ‘म त घुम्दै आएको, यहाँ आइपुगेँ । मलाई अत्यन्त भोक लागेकाले यहाँ पसेको । मसँग निम्तो पनि छैन । के गरूँ, म जाऊँ कि ?’

म लाजले मरेतुल्य भएको थिएँ । म चोर पक्डापरी परेझैँ भएको थिएँ ।

उसले हतारिएर झटपट भनी, ‘होइन, होइन, बस । तिमीलाई थाहा रहेनछ त के भयो ? बरु सुन, म तिमीलाई बताउँछु—आज यो विश्वमै अन्तिम भोज हो । यस्तो भोज यो पृथ्वीमा कहिल्यै हुन पाउनेछैन । यो रातपछि पृथ्वीमा कहिल्यै रात पर्दैन । थाहा पायौ ?’

मैले थाहा पाएझैँ टाउको हल्लाएँ । मेरो मगजमा निम्तो कार्ड मात्र घुमिरहेको थियो । निम्तो कार्ड भएको भए मलाई यसरी लज्जित हुनुपर्ने नै थिएन ।

तर ऊ उल्लसित हुँदै भन्दै गई, ‘यो पृथ्वीमा कहिल्यै रात पर्दैन । यही अन्तिम रात हो । यहाँ संसारका सम्पूर्ण राष्ट्रका उच्च पदाधिकारीदेखि लिएर महान् व्यक्तिहरू सबै जना एउटा उद्देश्यले, एउटा अभिलाषाले जम्मा भएका छन् ।

यस्तो एकमत अहिलेसम्म विश्वका राष्ट्रहरूमा कहिल्यै देखिएको थिएन । यो एउटा अनुपम घटना हो । यो अनुपम घटना यस पृथ्वीमा फेरि कहिल्यै दोहोरिने पनि छैन ।

सुन, झिसमिसे बिहान हुन नपाउँदै यहाँका ठूला-ठूला राष्ट्रका राष्ट्रपति र प्रधानमन्त्रीहरूले आफ्ना देशमा कस्ता परमादेश पठाउनेछन् भने उनीहरूका देशमा रहेका सम्पूर्ण आणविक अस्त्रहरू तथा ठूला-ठूला अणुबमहरू एकैचोटि, एकै समयमा विस्फोट गरिनेछन् र पृथ्वीलाई टुक्राटुक्रा पारेर ब्रह्माण्डमा हुर्‍याइनेछ । पृथ्वीको अन्त्य गरिनेछ ।

मनुष्यको पृथ्वीमाथि ठूलो विजय हुनेछ । त्यसैले आजको एकमात्र अन्तिम रातमा यसरी यो प्रीतिभोज मनाइँदै छ । आज तिमी हामी पनि मनुष्यको यस महान् विजयमा विजयोत्सव मनाऔँ !’

उसले रक्सीको गिलास गर्वपूर्वक ओठसम्म उठाई । अरूहरूले पनि गम्भीरतापूर्वक त्यसै गरे ।

तर मैले गिलास उठाउन सकिनँ । कसरी म पृथ्वीको अन्त्यमा विजयोत्सव मनाउन सक्छु ?

आखिर गिलास त्यसै मिल्काएर म त्यहाँबाट भाग्न थालेँ । भोलि बिहान सूर्योदय नहुँदै पृथ्वीको सर्वनाश हुनेछ-म यसै कुराले लखेटिँदै भोकै भाग्दै छु, दुगुर्दै छु ।

मेरो प्यारो पृथ्वी, मेरो प्यारो धर्ती भोलि रहने छैन ! उफ् ! भोलि रहने छैन !

मेरो माटो सुँघेर म भाग्दै छु ।

 

पार्टीलाई प्रश्न गरेको भन्दै आशिकालाई स्पष्टीकरण सोध्ने रास्वपाको तयारी

काठमाडौं । फाइभ स्टार होटेलमा कार्यक्रम किन गरेको भन्दै पार्टीलाई प्रश्न सोधेपछि सांसद आशिका तामाङलाई पार्टीले स्पष्टीकरण सोध्ने तयारी गरेको छ।

सामाजिक सञ्जालमा पार्टी गतिविधिबारे लगातार टिप्पणी गरेपछि उनलाई स्पष्टीकरण सोध्ने तयारी भएको रास्वपाका एक नेताले जानकारी दिएका छन्।

शनिबारदेखि सुरु भएको पार्टीका सांसदहरूका लागि संसदीय अभ्यास तथा नेतृत्व विकाससम्बन्धी प्रशिक्षण कार्यक्रमबारे पनि उनले सामाजिक सञ्जालमा असन्तुष्टि जनाउँदै टिप्पणी गरेकी छन्।

जावलाखेलस्थित स्टाफ कलेजमा सुरु भएको दुई दिने प्रशिक्षण कार्यक्रमलाई लिएर उनले सिंहदरबारबाहिर आयोजना गरिएकोप्रति प्रश्न उठाएकी हुन्। सामाजिक सञ्जालमा उनले यस्तो कार्यक्रम सिंहदरबारमै उपलब्ध हलहरूमा गर्न सकिने भए पनि बाहिर किन गरिएको भन्दै प्रश्न गरेकी छन्।

उनले सांसदहरूको सुरक्षाका लागि मात्र बाहिर कार्यक्रम गरिएको हो भने के सुरक्षा केवल एक दिनका लागि मात्र आवश्यक हो भन्ने प्रश्न पनि उठाएकी छन्। साथै, पार्टीले फजुल खर्च नगर्ने प्रतिबद्धता व्यक्त गरे पनि व्यवहारमा त्यसको विपरीत देखिएको भन्दै उनले प्रश्न गरेकी छन्-’यदि यस्तै हो भने पुराना र नयाँ पार्टीमा के फरक भयो त?’

चलचित्र लालीबजारविरुद्ध माइतीघरमा प्रदर्शन(भिडियो)

काठमाडौं। प्रदर्शनरत नेपाली चलचित्र लालीबजार बन्द गर्नुपर्ने माग गर्दै शनिबार माइतीघर मण्डलामा विरोध प्रदर्शन गरिएको छ ।

प्रदर्शनमा सहभागीहरूले ‘लालीबजार फिल्मलाई बन्द गर’, ‘वादी जातिको सम्मान कायम गर’, ‘चलचित्र विकास बोर्ड मुर्दावाद’ लगायतका प्लेकार्ड बोकेर विरोध जनाएका थिए ।

विरोध प्रदर्शनमा सहभागी डा. रोशनी नेपाली वादीले न्यायका लागि अदालत पुगे पनि न्याय नपाएको गुनासो गरिन् ।

उनले भनिन्, ‘न्यायको लागि न्यायालय गएका हामीलाई न्यायालयले गत २३ गते जुन परिणाम दियो, उच्च अदालतले मुद्दा बन्द नहुँदै पेशी तोक्दा–तोक्दै नजिरमा रहेको केसमा अन्तरिम आदेश दिएर फिल्म चलाउने अनुमति दिइसकेपछि हाम्रो न्याय पैसामा बिक्दो रहेछ भन्ने अनुभूति भयो । सदनमा बसेर माफी माग्ने सरकार आए पनि हामीले न्याय पाउन सकेनौँ, त्यसैले हामी सडकमा छौँ ।’

उनले उक्त मुद्दाको आगामी सोमबार पेशी तोकिएको जानकारी दिँदै भनिन्, ‘यो मुद्दा सर्वोच्च अदालतमा छ । छलफलपछि के परिणाम आउँछ, त्यो पछि थाहा हुन्छ । हाम्रो मुद्दा लालीबजार बन्द गर्नका लागि नै हालिएको हो, काटछाँट वा केही दृश्य परिवर्तन गर्ने विषय होइन ।’

निमार्ण टीमले वादी समुलायमा बसेर बनाएको कथा भन्दै प्रचार गरिएकोमा पनि उनले आपति जनाइन् ।

मुस्ताङ : पर्यटनको आकर्षक गन्तव्य(तस्वीरहरु)

मुस्ताङ। हिमाली जिल्ला मुस्ताङ पछिल्लो समय नेपालकै प्रमुख पर्यटकीय गन्तव्यका रूपमा परिचित बन्दै गएको छ। प्राकृतिक सौन्दर्य, हिमाली भू–दृश्य, प्राचीन संस्कृति तथा धार्मिक सम्पदाले भरिपूर्ण मुस्ताङले आन्तरिक तथा बाह्य पर्यटकलाई समान रूपमा आकर्षित गरिरहेको छ।

समुद्री सतहबाट उच्च भूभागमा रहेको मुस्ताङलाई नेपालको “हिमाली मरुभूमि” पनि भनिन्छ। यहाँको प्रसिद्ध मुक्तिनाथ मन्दिर हिन्दु तथा बौद्ध धर्मावलम्बीहरूको साझा तीर्थस्थल हो। हरेक वर्ष हजारौँ भक्तजन मुक्तिनाथ दर्शनका लागि पुग्ने गरेका छन्। त्यस्तै, लोमान्थाङ दरबार, प्राचीन गुम्बा, ढुंगाले बनेका गाउँ तथा कालीगण्डकी नदी किनारका दृश्य पर्यटकका मुख्य आकर्षण बनेका छन्।

सडक सञ्जाल विस्तार र हवाई पहुँच सहज बन्दै गएपछि मुस्ताङमा पर्यटक आगमन उल्लेख्य रूपमा बढेको व्यवसायीहरू बताउँछन्। विशेषगरी पोखराबाट सडकमार्ग हुँदै जाने आन्तरिक पर्यटकको संख्या पछिल्ला वर्षमा तीव्र रूपमा वृद्धि भएको छ। चिसो मौसममा हिमाल अवलोकन, मोटरसाइकल तथा जिप यात्रा, पदयात्रा र धार्मिक भ्रमणका लागि पर्यटक मुस्ताङ पुग्ने गरेका छन्।

विदेशी पर्यटकहरू पनि मुस्ताङको अनौठो भूगोल, तिब्बती संस्कृतिसँग मिल्दोजुल्दो जीवनशैली र साहसिक पर्यटनका कारण आकर्षित हुने गरेका छन्। होटल व्यवसायीका अनुसार युरोप, अमेरिका, चीन तथा दक्षिण एसियाली मुलुकबाट आउने पर्यटकको संख्या क्रमशः बढ्दै गएको छ।

पर्यटन व्यवसायीहरूले मुस्ताङलाई अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमा थप प्रवर्द्धन गर्न पूर्वाधार, सरसफाइ, सुरक्षित यात्रा र पर्यटकमैत्री सेवा विस्तार क आवश्यक रहेको बताएका छन्। प्राकृतिक र सांस्कृतिक सम्पदाले भरिएको मुस्ताङ नेपालको पर्यटन क्षेत्रको महत्वपूर्ण आधारका रूपमा स्थापित हुँदै गएको छ।

कामु प्रधानन्यायाधीश मल्लको जिकिर, ‘विधिको शासनको कार्यान्वयनप्रति न्यायपालिका प्रतिबद्ध छ'(भिडियो)

काठमाडौं । सर्वोच्च अदालतका कायममुकायम प्रधानन्यायाधीश सपना प्रधान मल्लले संवैधानिक सर्वोच्चता, विधिको शासन र नागरिकका मौलिक अधिकारको संरक्षणप्रति न्यायपालिका दृढ रूपमा प्रतिबद्ध रहेको बताएकी छन्।

७४औँ कानुन दिवसका अवसरमा शुभकामना सन्देश जारी गर्दै उनले नेपालको संविधानले परिकल्पना गरेको संवैधानिक सर्वोच्चता, स्वतन्त्र तथा निष्पक्ष न्यायपालिका तथा मानव अधिकारको प्रत्याभूति सुनिश्चित गर्दै न्यायपूर्ण समाज निर्माणका लागि सबै पक्षको साझा प्रयास आवश्यक रहेको उल्लेख गरिन्।

उनले वर्तमान अवस्थामा कुनै पनि विचलन बिना विधिको शासन, मौलिक अधिकार र मानव अधिकारको पूर्ण कार्यान्वयनमार्फत न्यायपूर्ण समाज स्थापना गर्न कानुन दिवसले सबैमा सकारात्मक सोच र भावना अभिवृद्धि गर्ने विश्वास व्यक्त गरिन्।

मल्लले न्यायपालिकामा हुने सुधार केवल न्यायपालिकाको मात्र दायित्व नभई राज्यका सबै अंगहरूको साझा जिम्मेवारी भएको बताउँदै यसको सुदृढीकरणका लागि समन्वयात्मक र एकीकृत प्रयास आवश्यक रहेको धारणा राखिन्।

उनका अनुसार न्यायपालिकाले रणनीतिक योजनामार्फत अघि सारेका सुधारका कार्यक्रमहरूमा न्यायाधीश, सरकारी वकिल, कानुन व्यवसायी, अदालतका कर्मचारी तथा अन्य सरोकारवाला निकायको सक्रिय सहयोग अपेक्षित छ।

सन्देशमा उनले संविधान, कानुन र न्यायका मान्य सिद्धान्तअनुसार न्याय सम्पादन हुँदै आएको उल्लेख गर्दै न्यायिक सुधारलाई संस्थागत र प्रभावकारी बनाउन विसं २०६१ सालदेखि रणनीतिक योजना कार्यान्वयन भइरहेको जानकारी दिइन्।

हाल पाँचौँ पञ्चवर्षीय रणनीतिक योजना कार्यान्वयनमा रहेको उल्लेख गर्दै उनले आर्थिक वर्ष २०८१/८२ मा योजनाका सूचकहरू उत्साहजनक देखिएको र न्यायिक क्षेत्रमा महत्वपूर्ण उपलब्धि हासिल भएको बताइन्।

उनका अनुसार ती उपलब्धिहरूको संरक्षण गर्दै संस्थागत सुदृढीकरण र सुधार प्रक्रियालाई अझ प्रभावकारी बनाउन न्यायपालिका प्रतिबद्ध रूपमा अघि बढिरहेको छ।

नेपाल प्रधान न्यायालय ऐन, २००८ विसं २००९ साल वैशाख २६ गते लागू भएको दिनको स्मरणमा प्रत्येक वर्ष वैशाख २६ लाई कानुन दिवसका रूपमा मनाइँदै आएको छ।

रास्वपाको सांसद प्रशिक्षण कार्यक्रमप्रति रास्वपा सांसद तामाङको प्रश्नैप्रश्न(भिडियो)

काठमाडौं । राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीकी सांसद आशिका तामाङले पार्टीद्वारा सांसदहरूका लागि फाइभ स्टार होटलमा आयोजना गरिएको प्रशिक्षण कार्यक्रमप्रति कडा आपत्ति जनाएकी छन्। जावलाखेलस्थित होटलमा शनिबार आयोजना गरिएको अभिमुखीकरण कार्यक्रमको खर्च र आवश्यकतामाथि प्रश्न उठाउँदै उनले महँगो होटल रोज्नुको औचित्यमाथि प्रश्न उठाएकी हुन् ।

उनका अनुसार सांसदहरूको प्रशिक्षण वा अभिमुखीकरण कार्यक्रम गर्न फाइभ स्टार होटल नै अनिवार्य हुने कुनै बाध्यता नभएको र सिंहदरबारभित्रै पर्याप्त सभाहलहरू उपलब्ध हुँदाहुँदै बाहिर महँगो स्थान रोज्नुको कारण स्पष्ट हुनुपर्ने धारणा व्यक्त गरेकी हुन् । 

‘संसदहरूलाई प्रशिक्षण कार्यक्रम या अभिमुखीकरण कार्यक्रम गर्न फाइभ स्टार होटल नै या अरु बाहिर कसैसँग हल् सापटी लिएर गर्नु  पर्नु कुनै बाध्यता पक्कै होइन होला ?? सिंहदरबारमा त्यस्ता सभाहल कति छन् कति , बाहिर किन आखिर ?’ उनले लेखेकी छन्।  

उनले बाहिर कार्यक्रम गर्दा लाग्ने खर्चको लेखाजोखा कसले गर्ने भन्ने प्रश्न पनि उठाइन्। तामाङले यदि सुरक्षाको कारण देखाएर महँगो होटल छनोट गरिएको हो भने त्यो तर्क पनि कमजोर हुने बताउँदै सांसदहरूको सुरक्षा आवश्यकता एक दिन मात्र नभई नियमित रूपमा रहने उल्लेख गरिन्।

उनी अगाडि लेख्छिन्, ‘बाहिर दिनको कति खर्च लाग्छ त्यसको लेखा जोखा कस्ले गर्ने?? कि सांसदहरूलाई सुरक्षाको लागि महंगा हलहरुमा कार्यक्रम गरिएको  हो भने के एक दिन मात्र चाहिने हो सुरक्षा?? अरु दिन चाहिँ पर्दैन?’

उनले आफूहरू परिवर्तनको एजेन्डासहित अघि बढिरहेको दाबी गर्दै फजुल खर्च नगर्ने प्रतिबद्धता व्यवहारमा अडिग रहनुपर्नेमा जोड दिइन्। उनका अनुसार यस्तो अभ्यास दोहोरिँदै गए नयाँ र पुराना राजनीतिक अभ्यासबीचको भिन्नता नै हराउने खतरा रहन्छ।

समुन्द्रको तापक्रम बढ्दै

 

 

 

टिप्पर र बस ठोक्किँदा १० जना घाइते

दमक।झापाको गौरादह नगरपालिका–५ स्थित स्कुलचौन बजारमा आज बिहान यात्रुवाहक बस र ढुंगा–गिटी बोक्ने टिपर एकआपसमा ठोक्किँदा १० जना घाइते भएका छन्।

जिल्ला प्रहरी कार्यालयका सूचना अधिकारी खगेन्द्रबहादुर खड्काका अनुसार दमकबाट चप्रामारीतर्फ जाँदै गरेको मे.१.ख २४९९ नम्बरको बस र मधुमल्लाबाट दामुनातर्फ गइरहेको प्र–न–२–०३–००१ ख ७१५३ नम्बरको टिपर भित्री सडकखण्डमा ठोक्किँदा दुर्घटना भएको हो।

दुर्घटनामा बस चालक कृष्णप्रसाद राजवंशीसहित योगमाया निरौला, कल्पनाप्रसाद उराउ, शारदादेवी पौडेल, सलिना खत्री र उनकी छ वर्षीया छोरी संरचना खत्री, सरोज राम, कल्पना सिक्देल, सृजना पराजुली र किस्मत खड्का घाइते भएका छन्।

घाइतेमध्ये योगमाया निरौलाको अवस्था गम्भीर रहेकाले थप उपचारका लागि दमकस्थित निम्स अस्पताल लगिएको प्रहरीले जनाएको छ। बाँकी घाइतेहरूको नगर अस्पताल गौरादहमा उपचार भइरहेको छ।

प्रहरीका अनुसार दुई जना घाइतेको अवस्था मध्यम छ भने अन्यको अवस्था सामान्य छ। दुर्घटनापछि प्रहरी चौकी महारानीझोडाले टिपर चालकसहित दुवै सवारीसाधनलाई नियन्त्रणमा लिएको छ।

युवती मृत फेला परेपछि तीन जना नियन्त्रणमा

काठमाडौँ। निजगढ नगरपालिका–९ स्थित गुरुङ होटलमा १९ वर्षीया सीता थिङ मृत अवस्थामा फेला परेपछि प्रहरीले हत्या आशङ्कामा तीन जनालाई नियन्त्रणमा लिएर अनुसन्धान अघि बढाएको छ ।

उपचारका लागि अस्पताल लगिए पनि चिकित्सकले मृत घोषणा गरेका थिए । प्रहरीले घाँटी थिचेर हत्या गरिएको हुन सक्ने प्रारम्भिक आशङ्का गरेको छ ।

घटनास्थलबाट प्रमाण सङ्कलन गरिएको र शव पोस्टमार्टमका लागि राखिएको प्रहरीले जनाएको छ ।

शान्ति लिम्बू सेलिङकाे कविता कृति `थेम्सकाे लहरमा तमाेरकाे स्पर्श´ सार्वजनिक

काठमाडौं । बेलायत निवासी कवि शान्ति लिम्बू सेलिङकाे कविता कृति `थेम्सकाे लहरमा तमाेरकाे स्पर्श´ विमाेचन शनिबार गरिएको छ । नेपाली साहित्य र सामाजिक क्षेत्रमा एक सुपरिचित कवि लिम्बूको याे पाँचौ कृति हाे ।

कविता संग्रहमा सङ्ग्रहित कविताहरूले प्रवासको जीवन (लन्डन) र आफ्नो मातृभूमिको सुगन्ध (पूर्वी नेपालकाे पाँचथर) बीचको भावनात्मक सम्बन्धलाई उजागर गर्दछन् । थेम्सको आधुनिकता र तमोरको प्राचीनता यस कृतिको मूल भाव हो। कविताहरू सांस्कृतिक पहिचान र परम्परा, प्रवासका अनुभूति र नोस्टाल्जिया, समाज र जीवनका विविध पाटारू, प्रकृति र मानवीय संवेदनामा आधारित छन् 

 उनका रचनाहरूमा लिम्बु संस्कृति र नेपाली पहिचानको गहिरो छाप पाइन्छ ।

उनी भन्छिन्- `साहित्य मेरो लागि भावनाको अभिव्यक्ति मात्र होइन, समाजसँग जोडिने सेतु पनि हो।´

उनै कवि लिम्बूको कविता कृति लेखक खगेन्द्र सङ्ग्राैलाले विमाेचन गरेका हुन् । संग्रौलाले लिम्बूकाे कृतिमा देश छोड्नु पर्ने विवशता, प्रवासी जीवनका विषय, मानव जीवनको जरा, नारी चेतनाका विषय समेटिएको बताए ।

कवितामा प्रयुक्त विम्ब`तमोर´ देशकाे पूर्वी क्षेत्रकाे नदी हाे । लिम्बू संस्कृतिको उद्गम स्थल हो । कवयित्रीले आफ्ना कविताहरूमा तमोरका ढुङ्गा र माटोसँगको सामीप्यतालाई `स्पर्श´ को रूपमा प्रस्तुत गरेकी छन् ।

कविताकाे यो खण्डले मातृभूमिप्रतिको अगाध प्रेम र पुर्खाले छोडेका पदचापहरूलाई स्मरण गराउँछ ।

कविताकाे अर्को खण्ड `थेम्सको लहर´ कवयित्री लिम्बूको आधुनिक यात्रा हाे । प्रवासी जीवनकाे अभिव्यक्ति हाे । लन्डनको मुटु भएर बग्ने `थेम्स´ नदी आधुनिक जीवनको प्रतीक हो । प्रवासमा रहेर पनि नेपाली मुटु बोक्ने स्रष्टाले `थेम्सका लहरहरू´मा आफ्नै देशको विम्बहरू कवितामार्फत् प्रकट गरेकी छन्  

अर्को शब्दमा यो कविता संग्रहले विश्वका दुई फरक भूगोललाई जाेडेकाे छ ।

समालोचक गुरूङ सुशान्तले `तमाेर र थेम्स´दुई फरक सभ्यतालाई जाेडेर कवयित्रीले `कवितात्मक भूगोल´बनाएकाे बताए । कवितामार्फत् गाेर्खा भर्तीकाे पुनर्विचारकाे माग गरेकी छन् । प्रतिरोधी स्त्री चेतनाकाे सशक्त प्रकटीकरण भएको गुरूङ बताउँछन् । उनका कविताहरूलाई गुरूङले `प्रतिरोधकाे भाषा´ भनेका छन् । 

कवि विमला तुम्खेवाअनुसार स्वलेखकीय शैलीसहित कविता साहित्यमा प्रभावशाली उपस्थिति जनाएकी लिम्बूको कविताहरू शक्तिशाली भावनाहरूकाे दस्तावेज हाे । 

डा. तुलसी गाैतमले `थेम्सकाे लहरमा तमाेरकाे स्पर्श´नारी संवेदनाकाे दृष्टिले अब्बल कृति भएको बताए । उनले भने- `किन किनारिन्छन् आमाहरू ?´ र `प्रेम´ जस्ता कविताहरूमा नारी संवेदना अत्यन्तै सशक्त ढङ्गले प्रकट भएको छ ।´  

कवयित्री लिम्बूको काव्यिक चेतशक्ति चानचुने नभएको र त्याे कविताहरूमा जीवन्त रूपमा अभिव्यक्त भएको पनि समालाेचक गाैतमले बताए । 

चलचित्र निर्देशक एवम् कवि नविन लिम्बुले उक्त कृतिमा याक्थुङ चेतना, समग्रता, सम्पूर्णता, सहअस्तित्व रहेको उल्लेख गर्दै महिलावादको विषय पनि रहेको भनाइ राखे ।