काठमाडौं । अमेरिकी संस्थाले नेपालमा युवाहरूलाई राजनीतिक रूपमा प्रयोग गरेर चीन र भारतको प्रभाव घटाउने प्रयास गरेको खुलासा भएको छ ।

द सन्डे गार्जियनले अक्टोबर ५ मा प्रकाशित गरेको रिपोर्टअनुसार, अमेरिकास्थित इन्टरनेशनल रिपब्लिकन इन्स्टिच्युटका आन्तरिक कागजातहरूले अमेरिकाले गोप्य रूपमा नेपाली युवाको राजनीतिक सक्रियतासम्बन्धी योजना सञ्चालन गरेको देखाएका छन् ।

‘युवा नेतृत्व : पारदर्शी नीति (युथ लिडरशिप एण्ड ट्रान्सपेरेण्ट पोलिसी)’ नाम दिइएको उक्त योजना अमेरिकाको नेशनल एन्डोमेन्ट फर डेमोक्रेसी (एनईडी) को ३ लाख ५० हजार अमेरिकी डलर बराबरको कोष सहयोगमा सञ्चालन गरिएको थियो ।

रिपोर्टअनुसार, उक्त योजनाको सतही उद्देश्य युवाको राजनीतिक सहभागिता बढाउने, शासन प्रणाली पारदर्शी बनाउने र युवाका सरोकारका विषयमा ध्यान केन्द्रित गर्ने जस्तो देखिए पनि, वास्तविक उद्देश्य भने नेपालमा अमेरिकाप्रति अनुकूल युवा नेतृत्व विकास गरी चीन र भारतको प्रभाव घटाउने थियो ।

रिपोर्ट अनुसार, यो योजना सन् २०२१ जुलाईदेखि २०२२ जुनसम्म सञ्चालन गरिएको थियो । यसअन्तर्गत १८ देखि ३५ वर्ष उमेर समूहका युवाहरूलाई राजनीतिक प्रशिक्षण, आन्दोलन र विरोधका रणनीति, डिजिटल मिडियाको प्रभावकारी प्रयोग जस्ता सीपहरू सिकाइएका थिए । योजनाको कार्यान्वयनका क्रममा अमेरिकाले नेपालको सलुसन कन्सल्टेन्ट प्रालिसँग सम्झौता गरी युवाको राजनीतिक सहभागिता सम्बन्धी अनुसन्धान गराएको थियो । उक्त अनुसन्धानमा हुवावे र जेटिइ जस्ता चिनियाँ कम्पनीका उपकरणहरू प्रयोग नगर्न स्पष्ट निर्देशन दिइएको पनि कागजातमा उल्लेख छ ।

रिपोर्टले जनाएअनुसार, यो परियोजना श्रीलंका लगायतका देशहरूमा आईआरआईले अघि सारेको ‘इमर्जिङ लिडर एकेडेमी’ को मोडलमा आधारित थियो । त्यस मोडलमार्फत अमेरिकाले स्थानीय युवाहरूको सञ्जाल निर्माण गरी राजनीतिक नेतृत्वमा प्रभाव पार्ने रणनीति अपनाएको बताइएको छ ।

इजरायली साइबर खुफिया कम्पनी ‘सायब्रा’ द्वारा गरिएको अनुसन्धानमा नेपालका हालैका ‘जेनेरेसन जेड’ आन्दोलनमा पनि बाह्य हस्तक्षेपको सम्भावना देखिएको उल्लेख छ । सायब्रा अनुसार, सो आन्दोलनसँग सम्बन्धित झण्डै ३४ प्रतिशत सोशल मिडिया गतिविधि नक्कली खाताहरूबाट सञ्चालन गरिएको देखिएको छ ।

द सन्डे गार्जियनको दाबी अनुसार, अमेरिकाले नेपालमा युवा नेतृत्वको नाममा गोप्य राजनीतिक अभियान सञ्चालन गरेर आफ्नो रणनीतिक स्वार्थका लागि प्रयोग गरेको देखिन्छ । नेपालमा लोकतन्त्र र युवाको राजनीतिक भूमिकामा यस किसिमको बाह्य हस्तक्षेपले स्वाधीनता र राजनीतिक स्थायित्वमा चुनौती निम्त्याउन सक्ने विशेषज्ञहरूको चेतावनी समेत उद्धृत गरिएको छ ।

काठमाडौ । गत १७ देखि १९ गतेसम्म परेको अलिरल वर्षा र त्यसपछिको बाढी, पहिरो र अन्य विविध कारणबाट ६२ जनाको ज्यान गएको छ। सरकारी तथ्यांकअनुसार कोशी, मधेश, बागमतीमा बाढी र पहिरोबाट ४६ जनाको मृत्यु भएको हो । यीबाहेक १६ जनाको अन्य विविध कारणबाट मृत्यु भएको छ ।

इलाममा बाढी–पहिरोमा परी मृत्यु हुनेको संख्या ३९ पुगेको छ । इङ्लाखोलाले बगाएर बेपत्ता भएका सन्दकपुर–५ इङला, जमुनाका २४ वर्षीय प्रवेश गुरूङको शव फेलापछि मृतकको संख्या ३९ पुगेको हो । सन्दकपुर–५ इङलाका वडा सदस्य कुमार गुरुङका अनुसार प्रवेश अस्तीदेखि बेपत्ता थिए ।

उनको स्वीटर र हाइनेक मात्र भेटिएको थियो । त्यस स्थानबाट करिब ४०० मिटर तल आज उनको शव फेला परेको वडा सदस्य गुरुङले जानकारी दिएका छन् । योसँगै इलाममा मृत्यु हुनेको संख्या ३९ पुगेको हो । एक जना बेपत्ता छन् । इलाम नगरपालका–६ का महेन्द्र लिम्बु बेपत्ता छन् । उनलाई पहिरोले घरसहित बगाएको थियो ।

काठमाडौं । पाकिस्तानका प्रधानमन्त्री शेहवाज सरिफले हालैको बाढी–पहिरोबाट भएको जनधनको क्षतिप्रति गहिरो दुःख व्यक्त गर्दै शोकाकूल परिवारजनमा हार्दिक समवेदना व्यक्त गरेका छन् ।

‘नेपालमा बाढी र पहिरोबाट भएको जनधनको व्यापक क्षतिबाट म ज्यादै दुःखी छु । म शोकसन्तप्त परिवारप्रति हार्दिक समवेदना व्यक्त गर्दछु। यो कठिन क्षणमा पाकिस्तान सरकार र जनता नेपाल सरकार र नेपाली जनताका साथमा छन्’, सामाजिक सञ्जाल एक्समा उनले लेखेका छन्।

काठमाडौं । जेनजी अलायन्सको टोली अख्तियार दुरूपयोग अनुसन्धान आयोगका प्रमुख आयुक्त प्रेमकुमार राईको राजीनामा माग गरिएको निवेदन दर्ता गरी फर्किएको छ ।

आज (मंगलबार) बिहान अलायन्सका पाँच प्रतिनिधि अख्तियारको कार्यालय टंगालमा पुगेर राजीनामा माग गरिएको निवेदन दर्ता शाखामा दर्ता गरी फर्किएका हुन् । दर्ता गर्न अमित खनाल, रिजन राना मगर, मोनिका निरौला, हेम चौधरी र पेमा लामा पुगेका थिए ।

उक्त अलायन्सले सोमबार प्रेस विज्ञप्ति जारी गरी राईको स्वेच्छिक राजीनामाको माग गरेको थियो । तत्कालीन केपी शर्मा ओली नेतृत्वको सरकारले संसदीय सुनुवाइ नगरी प्रेम राईलाई नियुक्त गरिएको र विभिन्न मुद्दामा समेत मुछिएको आरोप लगाउँदै राजीनामाको माग गरेको छ ।

राईको नाम नेपाल आयल निगमनको जग्गा खरिद प्रकरण, नक्कली भुटानी शरणार्थी प्रकरण र वाइडबडी खरिद प्रकरणमा मुछिएको आरोप छ । आयोगका पदाधिकारीलाई पदबाट हटाउन महाअभियोग लगाउनु पर्छ। जसका लागि संसदको आवश्यकता छ । संसद नभएको अवस्थामा उक्त काम सम्भव नरहेको भन्दै राजीनामाको माग गरेको विज्ञप्तिमा उल्लेख छ ।

काठमाडौं । राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी (राप्रपा) का प्रमुख सचेतक ज्ञानेन्द्र शाहीले प्रधानमन्त्री सुशीला कार्कीलाई देश विधिको शासनमा चलाउन सुझाव दिएका छन् ।

विदेशी राजदूतावास केन्द्रित भएर कसैको दबाबमा परेर सरकार नचलाउन भन्दै उनले विधिको शासन र न्यायिक प्रक्रिया मिलाएर सरकार चलाउन आग्रह गरेका हुन् ।

‘आन्दोलनको म्यान्डेटलाई नबिर्सिनुहोस् शहीद र घाइते एवं पीडितलाई न्याय दिनुहोस् यो देश कुनै एउटा समूह कुनै एउटा व्यक्तिको होइन यो सबैको साझा मुलुक हो,’ सामाजिक सञ्जालमा लेख्दै शाहीले भने, ‘त्यसैले विदेशी राजदूतावास केन्द्रित भएर कसैको दबाबमा परेर सरकार चलाउने होइन । विधिको शासन र न्यायिक प्रक्रिया मिलाएर सरकार चलाउने हो ।’

काठमाडौं । अख्तियार दुरुपयोग अनुसन्धान आयोगका प्रमुख आयुक्त प्रेमकुमार राईसहितको राजीनामा माग गर्दै जेन–जी आन्दोलनका अगुवा अख्तियारको कार्यालय पुगेका छन् । जेन–जीको एक समूह ‘जेन–जी मुभमेन्ट अलाइन्स’ ले आज अख्तियारको कार्यालयमा पुगेर ज्ञापनपत्र बुझाएर राईको राजीनामा माग गरेका हुन् ।

अलाइन्सले हिजो इमेलमार्फत राजीनामा मागेका थिए । प्रमुख आयुक्त राई वाइडबडी, नक्कली भुटानी शरणार्थी प्रकरणलगायत काण्डमा जोडिएकोले पदमा रहनु उपयुक्त नहुने अलाइन्सले बताएको छ ।

अलायन्सले आयोगको अभियोजन प्रणाली र प्रमुख आयुक्तको निष्पक्षतामाथि गम्भीर प्रश्न उठाएको छ । केही समयअघि विशेष अदालतले आयोगले व्यक्ति विशेषलाई प्रभावित हुने गरी मुद्दा दर्ता गर्ने गरेको उल्लेख गरेको थियो । अलाइन्सले यो मुद्दालाई पनि आधार बनाएर राईमाथि प्रश्न उठाएको छ ।

अदालतको निर्णयमा प्रमुख आयुक्त राईको ‘स्वार्थ द्वन्द्व र चयनात्मक अभियोजन’ सम्बन्धी टिप्पणीले राईको राजीनामा माग झनै बलियो भएको अलाइन्सको तर्क छ । विगतमा राईको नाम जोडिएका केही मुद्दाको विषयमा पनि अलाइन्सले उल्लेख गरेको छ । अलाइन्सका अनुसार नेपाल आयल निगमको जग्गा खरिद प्रकरण, नक्कली भुटानी शरणार्थी प्रकरण र वाइडबडी विमान खरिद प्रकरणलाई आयोगको प्रमुख राईको नाम मुछिएको छ ।

काठमाडौं । ‘वरमेको गुणी पुत्रो न त मूर्खशतोऽपि वा ।’
(अर्थात् सयौं मुर्ख सन्तानभन्दा एक जना गुणी सन्तानको जन्म नै उत्तम हो ।)

यो प्राचीन उक्ति आजको नेपाली राजनीतिमा उत्तिकै सान्दर्भिक ठहरिँदै आएको छ । यसै सन्दर्भमा नेपाली कांग्रेस नेता सुनिल शर्माले नेपाली कांग्रेसको वर्तमान नेतृत्वप्रति प्रष्ट, तर गहिरो र चित्त छुने शैलीमा गम्भीर प्रश्न उठाएका छन् । नेता शर्माले कांग्रेसको नेतृत्व, संगठन र त्यसभित्र मौलाउँदै गएको बेथिति, निष्क्रियता तथा गुटगत प्रवृत्तिविरुद्ध कडा आलोचना गरेका छन् ।

‘सच्चा नेतृत्व बिना देश बदलिँदैन’
शर्मा भन्छन्, ‘आज मुलुकलाई सयौं नेताको भीड होइन, एक जना सच्चा, निष्ठावान र दूरदर्शी नेताको आवश्यकता छ । हामीले आँखा चिम्लेर समर्थन गर्ने होइन, अन्धो विरोधमा रमाउने पनि होइन । समयले माग गरेको कुरा हो—इमानदार र प्रतिबद्ध नेतृत्व ।’

नेविसंघ र तरुण दलप्रति चिन्ता
उनले ’पार्टीको नर्सरी’ भनिने नेविसंघ र तरुण दल गुटबन्दीमा फसेकोप्रति पनि चिन्ता व्यक्त गर्दै महामन्त्रीहरूको मौनतालाई कटाक्ष गरेका छन् । ‘हुक्कामा भौतारिएको नेविसंघ र ठेक्कामा चलेको तरुण दल देख्दा पनि तपाईंहरू किन चुप बस्नु भएको ?’ भन्ने सवाल उनका शब्दमा स्पष्ट सुनिन्छ ।

‘गुट होइन, गुणी नेताको खोजी हो’
नेता शर्माले चेतावनी दिंदै भनेका छन्, ‘१०–२० जना अघि–पछाडि लगाएर गुट चलाएर, असल कार्यकर्ता लत्याएर, हुके–चाम्चा उत्पादन गरेर नेतृत्व जन्मिँदैन मित्रहरू ! अब समय हो–साहस गरेर भन्नु पर्छ, ‘हामी असल नेतृत्व निर्माण गर्छौं ।’

‘बीपी, गणेशमान, कृष्णप्रसादको मार्गमा फर्कनु पर्छ’
उनले नेपाली कांग्रेसको पुनर्जीवनका लागि बी.पी. कोइराला, कृष्णप्रसाद भट्टराई र गणेशमान सिंह जस्ता नेताहरूको इमान, आदर्श र जनप्रतिबद्धताको बाटो समात्न जरुरी रहेको स्पष्ट पारेका छन् ।

‘नत्र इतिहासले माफ गर्ने छैन’
उनले चेतावनी दिंदै सामाजिक सञ्जालमा लेखेका छन्, ‘यदि नेतृत्वले अब पनि आँखा नखोल्ने हो भने समयले तपाईंहरूलाई माफ गर्ने छैन, इतिहासले धिक्कार्ने छ ।’

‘अब नेतृत्वले बोल्नुपर्छ–हामी देश निर्माणमा लाग्छौं !’

कांग्रेस नेता सुनिल शर्माले भनेका छन्, ‘यो अभिव्यक्ति केवल एक व्यक्तिगत आक्रोश होइन, यो हजारौँ असल कार्यकर्ताको मौन चित्कार हो । नेतृत्व अब पनि मौन रहने हो भने कांग्रेसको पतनलाई कसैले रोक्न सक्ने छैन ।’

काठमाडौं । जेन–जी समूहद्वारा दिइएको धम्कीपछि राजधानी काठमाडौंका प्रमुख संवेदनशील क्षेत्रहरूमा सोमबार रातिदेखि सुरक्षा सतर्कता उच्च बनाइएको छ । सुरक्षा चुनौतीको सम्भावनालाई ध्यानमा राख्दै आज (मंगलबार) बिहानदेखि प्रधानमन्त्री निवास बालुवाटार र अख्तियार दुरुपयोग अनुसन्धान आयोगको कार्यालय टंगालमा विशेष प्रहरी कमाण्डो टोली परिचालन गरिएको हो ।

बिहान ७ बजेदेखि नै ‘छनोट गरिएका’ प्रहरी अधिकृतहरूलाई रणनीतिक स्थानहरूमा खटाइएको प्रहरी स्रोतले जनाएको छ । भिडभाड बढेमा वा कुनै किसिमको सुरक्षा चुनौती उत्पन्न भएमा बल प्रयोग गर्ने तयारीसहित सुरक्षा टोली तैनाथ गरिएको छ ।

सुरक्षा रणनीतिमा कडाइ
प्रहरीका एक वरिष्ठ कमाण्डो अधिकारीका अनुसार सम्भावित भिड नियन्त्रणका लागि टोलीलाई प्रारम्भिक चेतावनी दिने, आवश्यक परे बल प्रयोग गर्ने अधिकार दिइएको छ । राजधानीमा शान्ति–सुरक्षाको अवस्था नियन्त्रण बाहिर जान नदिन सरकारले उच्चस्तरीय सुरक्षा रणनीति अपनाएको देखिन्छ ।

प्रधानमन्त्री, गृहमन्त्री र आईजीबीच राति बैठक
सोमबार राति प्रधानमन्त्री निवासमा प्रधानमन्त्री सुशीला कार्की, गृहमन्त्री ओमप्रकाश अर्याल र प्रहरी महानिरीक्षक (आईजी) चन्द्रकुवेर खापुङबीच सुरक्षा स्थितिबारे सोमबार राति उच्चस्तरीय छलफल भएको थियो । बैठकमा आईजी खापुङले जेन–जी समूहले प्रहरी मुख्यालयमै आएर धम्की दिएकोप्रति गम्भीर आपत्ति जनाएका थिए । प्रधानमन्त्री कार्कीले प्रहरीको मनोबल खस्किने कार्य स्वीकार्य नहुने स्पष्ट रूपमा बताएको जनाइएको छ ।

सुधन गुरुङको नेतृत्वमा सरकारविरुद्ध कडा दबाब
यसैबीच, ‘हामी नेपाल’ नामक समूहका संस्थापक सुधन गुरुङ नेतृत्वको टोलीले हिजो पूर्व प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओली र पूर्व गृहमन्त्री रमेश लेखकविरुद्ध किटानी जाहेरी लिएर प्रहरीमा उपस्थित भएको थियो । तर प्रहरी पक्षले भदौ २३–२४ को घटनाको छानबिन जाँचबुझ आयोगमार्फत भइरहेको भन्दै जाहेरी लिन अस्वीकार गरेको थियो । यो अस्वीकृतिपछि गुरुङको समूह ‘सडकबाटै देखाइदिन्छौं’ भन्दै आन्दोलनको तयारीमा उत्रिएको छ ।

काठमाडौं । ऊर्जा, जलस्रोत तथा सिँचाइ मन्त्री कुलमान घिसिङले छिनछिनमा बत्ती जाने समस्या समाधान गर्न नेपाल विद्युत प्राधिकरणका अधिकारीहरुलाई निर्देशन दिएका छन् ।

विद्युत् प्राधिकरण मातहतको विद्युत् भार प्रेषण केन्द्रको अनुगमन गरी मन्त्री घिसिङले छिनछिनमा बत्ती जाने गुनासो तत्काल सम्बोधनलाई उच्च प्राथमिकतामा राखेर काम गर्न निर्देशन दिएका हुन् । देशका विभिन्न ठाउँबाट छिनछिनमा बत्ती जाने गरेको गुनासो आइरहेका बेला मन्त्री घिसिङ सोमबार साँझ काठमाडौंको स्यूचाटारस्थित भारप्रेषण केन्द्रको अनुगमन गरेका हुन् ।

अनुगमनको क्रममा मन्त्री घिसिङले देशभरको विद्युत उत्पादन, प्रसारण र वितरण प्रणालीको अवस्था, ग्रिड सञ्चालन, विद्युत् माग तथा आपूर्ति व्यवस्थापन, विद्युत् निर्यात, बाढी पहिरोबाट क्षति भएका विद्युत् आयोजनाहरुलगायतका विषयमा जानकारी लिएका थिए ।

प्राधिकरणका पूर्व कार्यकारी निर्देशक समेत रहेका मन्त्री घिसिङले विद्युत प्रणालीलाई अझ भरपर्दो, गुणस्तरीय, सुरक्षित र आधुनिक बनाउन अल्पकालीन, मध्यकालीन र दीर्घकालीन रुपमा गर्नुपर्ने आवश्यक नीतिगत एवम् प्रविधिक सुधारका विषयमा छलफल गरी आवश्यक निर्देशनसमेत दिएको उनको सचिवालयले जनाएको छ ।

छिनछिनमा बत्ती जाने गुनासो तत्काल सम्बोधनलाई उच्च प्राथमिकतामा राखेर काम गर्न मन्त्री कुलमान घिसिङले निर्देशन दिए । भौतिक पूर्वाधार तथा यातायात र शहरी विकास मन्त्री समेत रहेका घिसिङले बाढी, पहिरोले क्षति पुर्‍याएका संरचनाको मर्मतसम्भार गरी तत्काल विद्युत् सेवा चालू गराउनु पर्ने बताए ।

विद्युतगृह, प्रसारण लाइन तथा सबस्टेसनलाई पूर्ण क्षमतामा चलाउन, विद्युत् आपूर्तिका लागि महत्वपूर्ण मानिएका मस्र्याङ्दी करिडोर २२० केभी, हेटौंडा—ढल्केबर ४०० केभी प्रसारण निर्माणमा विशेष ध्यान दिन, आगामी हिउँदयामको विद्युत् व्यवस्थापनमा लाग्न पनि प्राधिकरण व्यवस्थापनलाई निर्देशन दिए ।

प्राधिकरणका कार्यकारी मनोज सिलवाल र केन्द्रका निर्देशक चन्दन कुमार घोषले विद्युत् उत्पादन, माग, आपूर्ति, निर्यात, प्रणाली सञ्चालनको अवस्था तथा समस्यालगायतका विषयमा जानकारी गराएका थिए । कार्यकारी निर्देशक सिलवालले बाढी, पहिरोले क्षति पुर्‍याएका संरचना मर्मत गरी विद्युत् सेवा चालू गराउन टोली तयारी अवस्थामा राखी सोही वमोजिम काम भइरहेको बताए ।

काठमाडौं । राष्ट्रिय विपद जोखिम न्यूनीकरण तथा व्यवस्थापन राष्ट्रिय परिषद्को बैठक आज (मंगलबार) बस्दै छ । प्रधानमन्त्री सुशीला कार्कीको आह्वानमा आज बिहान साढे ११ बजे प्रधानमन्त्री कार्यालयमा परिषदको बैठक बस्न लागेको हो ।

बैठकमा बाढी–पहिरोबाट आइपरेको विपत्तिका विषयमा छलफल हुने राष्ट्रिय विपद् जोखिम न्यूनीकरण तथा व्यवस्थापन प्राधिकरणका कार्यकारी प्रमुख दिनेशप्रसाद भट्टले जनाएका छन् । बैठकका लागि पीडित परिवारलाई राहत उपलब्ध गराउने, अवरुद्ध सडक सञ्चालन गर्ने लगायतका ९ एजेण्डा तय गरिएको छ ।

बैठकमा विपदमा भएको जनधनको क्षतिप्रति दुःख व्यक्त गर्दै सडक तथा अत्यावश्यक सेवा सुरुचारु गर्ने, राहत वितरण गर्ने, मृतक र बेपत्ताका परिवारलाई कानुन बमोजिम राहत उपल्ब्ध गराउने विपद पश्चात फैलिन सक्ने महामारीजन्य रोग व्यवस्थापन गर्ने, अस्थायी आवास निर्माण गर्ने लगायतका एजेण्डामा छलफल तथा निर्णय गर्ने तयारी छ ।

असोज १७, १८ र १९ गतेको मौसमी प्रणालीका कारण भारी वर्षासँगै आएको बाढी पहिरोले ६० जनाकोृ ज्यान गएको थियो । सबैभन्दा धेरै क्षति इलाममा भएको छ । बाटाघाटा, पुल, जलविद्युत् आयोजना लगायतका भौतिक संरचनामा पनि करोडौंको क्षति पुगेको छ ।

बैठकमा अर्थमन्त्री, ऊर्जामन्त्री, गृहमन्त्री, उद्योगमन्त्री, शिक्षामन्त्री, कृषिमन्त्री, सञ्चार मन्त्रीसहित सातै प्रदेशका मुख्यमन्त्रीहरुलाई पनि बोलाइएको छ । साथै विज्ञ सदस्यको रुपमा पूर्वमन्त्री डा. गंगालाल तुलाधर, राष्ट्रिय योजना आयोगका उपाध्यक्ष, मुख्य सचिव, प्रधानसेनापति र गृहमन्त्रालयका सचिव पनि बैठकमा सहभागी हुनेछन् ।

काठमाडौँ । नेपाल प्रहरी प्रधान कार्यालय नक्सालले लामो समयदेखि सम्पर्कविहीन १८ जना प्रहरी कर्मचारीलाई सात दिनभित्र हाजिर हुन आग्रह गरेको छ ।

कानुन शाखामार्फत मंगलबार सार्वजनिक गरिएको सूचनामा ती प्रहरी कर्मचारीलाई तत्काल आफ्नो कार्यस्थलमा हाजिर हुन निर्देशन दिइएको हो । सूचनामा भनिएको छ, ‘आफूखुसी कार्यालयमा गैरहाजिर रही खोजतलास गर्दा समेत सम्पर्कमा नआएको र प्रहरी नियमावली, २०७१ (संशोधन सहित) को नियम ११५ को देहाय (२) अनुसार प्रक्रिया पूरा गरी सूचना टाँस गरिसक्दा पनि हाजिर नभएकाले यो सूचना प्रकाशित गरिएको हो ।’

प्रहरी प्रधान कार्यालयले सूचना प्रकाशित भएको मितिले बाटोको म्याद बाहेक सात दिनभित्र हाजिर भई गैरहाजिरीको कारणसहित सन्तोषजनक स्पष्टीकरण पेस गर्न पनि निर्देशन दिएको छ । सूचनामा थप चेतावनी दिइएको छ कि तोकिएको म्यादभित्र पनि सम्पर्कमा नआए प्रहरी नियमावली अनुसार आवश्यक अनुशासनात्मक कारबाहीका साथै सेवाबाट हटाइने प्रक्रिया अघि बढाइनेछ ।

हेर्नुस् सूचना

काठमाडौं । देशभरको मौसममा केही सुधार आए पनि बाढी र पहिरोका कारण विभिन्न प्रमुख राजमार्गहरू अझै अवरुद्ध छन् । काठमाडौं उपत्यकामा अहिले सवारी आवागमन सामान्य भए पनि केही राजमार्ग खण्डमा यात्रु तथा सवारी साधनलाई समस्या भइरहेको छ ।

काठमाडौं उपत्यकासहित मुलुकका अधिकांश नाकाहरूमा सवारी सञ्चालन सामान्य रहेको ट्राफिक कन्ट्रोल रुमले जनाएको छ । तर, बीपी, कोशी, पासाङल्हामु जस्ता राजमार्गहरूमा पहिरोका कारण सडक अवरुद्ध भएका छन् ।

बीपी राजमार्ग : काभ्रेको तीन स्थानमा पहिरो
काभ्रेपलाञ्चोकको रोशी गाउँपालिका–११ स्थित माम्तीखोला, बुलढुंगा र डालावेसीमा पहिरो खस्दा बीपी राजमार्ग अवरुद्ध भएको छ । यातायात सेवा ठप्प छ भने पहिरो पन्छाउने काम जारी रहेको जनाइएको छ ।

कोशी राजमार्ग : संखुवासभामा सवारी ठप्प
संखुवासभाको मकालु गाउँपालिका–३ को एकुवा र भोटखोला गाउँपालिका–४ को बरूण क्षेत्रमा पहिरो खस्दा कोशी राजमार्गमा पनि सवारी साधन सञ्चालन हुन सकेका छैनन् ।

पासाङल्हामु राजमार्ग : रसुवामा तीन ठाउँमा समस्या
रसुवाको गोसाईकुण्ड गाउँपालिका–२ स्थित घट्टेखोला, बालुवाखानी र तातोपानी क्षेत्रमा खसेको पहिरोका कारण पासाङल्हामु राजमार्ग पूर्ण रूपमा अवरुद्ध भएको छ ।

नेपाल–चीन नाका अझै अवरुद्ध
रसुवागढीस्थित मितेरी पुलमा असार २४ गते आएको बाढीले ठूलो क्षति पुर्‍याएपछि नेपाल–चीन नाका हुँदै सञ्चालन हुने सवारी आवागमन अझै सम्भव भएको छैन । पुल मर्मत तथा पुनर्निर्माण प्रक्रिया जारी रहेको जनाइएको छ । केही राजमार्गमा सामान्य सुधार देखिए पनि पहिरोका कारण प्रमुख राजमार्गहरूमा अझै पनि अवरोध कायम रहेको छ । सम्बन्धित निकायहरू सडक खुलाउने प्रयासमा सक्रिय छन् ।

रौतहट । गत शनिबार र आइतबार आएको अबिरल वर्षाले जिल्लामा ठूलो क्षति पुर्‍याएको छ । सदरमुकाम गौर हालसम्म जलमग्न छ । पूर्वतर्फ रहेको बागमती नदी र पश्चिमतर्फ रहेको लालबकैया नदीको बाढी पसेपछि गौर जलमग्न भएको हो ।

बाढीबाट हालसम्म ४१२ परिवार विस्थापित भएका जिल्ला प्रहरी कार्यालयका प्रहरी उपरीक्षक नेत्रमणी गिरीले जानकारी दिए । सबैभन्दा बढी दुर्गाभगवती गाउँपालिकामा २३६ परिवार विस्थापित भएका छन् । उक्त क्षेत्रमा एक हजारभन्दा बढी घरभित्र बाढी पसेको थियो । झाझखोला र बागमती नदीको बीचमा रहेको सो गाउँपालिकाको वडा नं ४ पचरुखी र वडा नं ५ बर्डहवा बढी प्रभावित भएका छन् । बाढीले धान बाली नष्ट गरेको छ ।

गौरसँगै जोडिएको राजदेवी नगरपालिकामा बाढीबाट ८९ परिवार विस्थापित भएका प्रहरी उपरीक्षक गिरीले बताए । सबैभन्दा बढी वडा नं ८ र ९ प्रभाबित बनेका छन् । बाढीले गौर, राजपुर, गुजरा, कटहरिया, इशनाथ, माधव नारायण, गढीमाई, वृन्दावन, मौलापुर, फतुवा विजयपुर नगरपालिका तथा यमुनामाई गाउँपालिमा बढी क्षति पुगेको छ ।

सडक अवरुद्ध
बाढीले रौतहटभित्रका ठूला सडक समेत अवरुद्ध भएका छन् । गौर भन्सारदेखि बिपीचोकसम्म सडकमा पानी जमेको छ । बाढीले मौलापुर, सोनारनिया हुँदै हरनहिया–कलैया जोड्ने मुख्य सडक खण्ड बगाएको छ । भारी वर्षासँगै आएको बाढीले कालोपत्र सडकको ठूलो भाग बगाएपछि सो मार्गमा सवारी आवागमन पूर्णरूपमा बन्द भएको प्रहरी उपरीक्षक गिरीले जानकारी दिए ।

सरकारी कार्यालय डुबानमा
बाढीकै कारण गौरमा रहेका सरकारी कार्यालय डुबानमा परेका छन् । बागमती नदी र बकैया नदीको विभिन्न स्थानबाट बाढी पसेपछि उक्त क्षेत्र डुबानमा परेको हो ।

प्रमुख जिल्ला अधिकारी विनोदकुमार खड्काका अनुसार मङ्गलबारदेखि कार्यालय खोल्न निर्देशन प्राप्त भएपनि सेवाग्राही आउने अवस्था नरहेको बताए । बाढीले जिल्ला प्रशासन, गौर नगरपालिका, मालपोत, नापी, पूर्वाधार, जिल्ला अदालत, सरकारी वकिलको कार्यालय, गौर भन्सार, जिल्ला निर्वाचन, जिल्ला हुलाक कार्यालयलगायत कार्यालय डुबानमा परेका छन् ।

यसैगरी सशस्त्र प्रहरी बल नेपाल ११ नं हेड क्वाटर हजमनियाको कार्यालय पनि पूर्ण रूपमा डुबानमा परेको सशस्त्र प्रहरी उपरीक्षक रामहरी अधिकारीले जानकारी दिए । लक्ष्मीपुर बेलबिछुअवा, गौर, औरैया, सरमजुअवाको बिओपीका कार्यालय समेत डुबानमा परेका छन् । रौतहटमा नदीमा डुबेर एक जना तथा चट्याङमा परी तीन जनाले ज्यान गुमाएका छन् ।

काठमाडौं । गत शनिबार र आइतबारको वर्षापछि आएको रोशी खोलाको बाढीले बगाएको बीपी राजमार्गको डाइभर्सन पुनः बनाउन थालिएको छ । नमोबुद्ध र रोशी गाउँपालिकाको सीमाना चौकीडाँडाबाट बगेको डाइभर्सन बनाउन सुरू भएको हो ।

खोलाको बहाव केही कम भएपछि डाइभर्सन बनाउन सुरू भएको रोशी गाउँपालिकाका अध्यक्ष दिनेश लामाले जानकारी दिए । सडक डिभिजन कार्यालय भक्तपुरले रोशी गाउँपालिका र नमोबुद्ध नगरपालिकाको समन्वयमा राजमार्गमा बगेको डाइभर्सन पुनर्निर्माण गर्न लागेको हो ।

पानीको बहाव कम हुँदै गएकाले सडक निर्माणको तयारी भएको सडक डिभिजन कार्यालय भक्तपुरले जनाएको छ । ‘प्लान बन्दै छ, चौकीडाँडाको एक स्थानबाट भन्दा पनि ३-४ स्थानबाट सडक बनाउन शुरु गर्ने भन्ने छ । सम्भावना भयो भने हाम्रो मेशीनहरु जहाँजहाँ छन त्यहि स्थानहरुमै डाइभर्सन निर्माण सुरु गर्छौं,’ सूचना अधिकारी विन्दू अधिकारीले भनिन् ।

नमोबद्ध नगरपालिका नगर प्रमुख कुन्साङ लामा, महाभारत गाउँपालिकाका अध्यक्ष कान्छालाल जिम्बा, रोशी गाउँपालिका अध्यक्ष दिनेश लामा र सडक डिभिजन कार्यालय भक्तपुरका इन्जिनियर दुर्गा प्रसादको विचमा चाँडो भन्दा चाँडो बीपी राजमार्ग खुलाउन, आवश्यक पर्ने पुलहरु निर्माणको लागि विशेष पहल गर्ने सहमति भएको छ ।

बीपी राजमार्गको रोशीखोला क्षेत्रमा गत वर्ष असोजमा आएको बाढीले बगाएपछि बनाइएको अस्थायी डाइभर्सन यस वर्षको असोज १८ देखि १९ गतेको वर्षा पछि आएको बाढीले पुनः बगाइदिएपछि अहिले बीपी राजमार्ग पूर्ण रूपमा अवरुद्ध छ ।

काठमाडौं । भैरहवामा अलपत्र यात्रुको चार्टर्ड उडानमार्फत काठमाडौँ ल्याउन भनी नेपाल वायुसेवा निगम (नेपाल एयरलाइन्स) को ‘न्यारो बडी ए ३२०’ विमान त्यसतर्फ उडेको छ ।

काठमाडौंबाट ८३ यात्रु लिएर गएको ‘आरए १७३१’ उडान नम्बरको विमानले भैरहवास्थित गौतमबुद्ध अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलबाट १५१ यात्रु लिएर काठमाडौँ आउनेछ । यद्यपि यात्रु संख्या केही तलमाथि हुनसक्ने निगमले जनाएको छ । निगमले आरए १७३२ उडानमार्फत दिउँसो २ः४५ बजे काठमाडौँ उडानको तालिका बनाएको भए पनि निर्धारित समयभन्दा ढिलो उडेकाले समय लाग्ने जनाइएको छ ।

प्रधानमन्त्री सुशीला कार्कीको विशेष पहल र मुख्यसचिव एकनारायण अर्यालको समन्वयमा नेपाल वायुसेवा निगमको विमानमार्फत भैरहवा आसपासमा अलपत्र परेका यात्रुहरूलाई काठमाडौँ ल्याउन लागिएको हो ।

वायुसेवा निगमले उद्धार उडानमार्फत देशमा बाढी र पहिरोका कारण सिर्जित विषम परिस्थितिमा सरकारको विशेष निर्देशनबमोजिम आज एक उद्धार उडान गरिएको जनाएको छ । उक्त उडानमा काठमाडौँबाट रु पाँच हजार र भैरहवाबाट रु सात हजार भाडादर तोकिएको छ । त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थका प्रवक्ता रिन्जी शेर्पाले आज मौसम अनुकूल रहेकाले नियमित रुपमा उडान सञ्चालन भइरहेको जानकारी दिए।

उद्धार उडानमा अशक्त, ज्येष्ठ नागरिक बिरामी तथा अत्यावश्यक यात्रुलाई विशेष प्राथमिकता दिइने निगमले स्पष्ट गरेको छ । गौतमबुद्ध अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थका महाप्रबन्धक प्रतापबाबु तिवारीका अनुसार भैरहवामा उल्लेख्य संख्याका यात्रु उडानको प्रतीक्षामा छन् । ‘विमानस्थलमा धरै यात्रु छन् । विमानको सिट सीमित छ । केही एयरलाइन्सले उडान थपे पनि यात्रुको चाप अत्यधिक छ । उडान थपेर यात्रुलाई गन्तव्यमा पुर्‍याउन विमानस्थल लागिपरेको छ’, महाप्रबन्धक तिवारीले भने ।

काठमाडौं । सरकारले सात जना सहसचिवको सरुवा गरेको छ । असोज १२ गतेको मन्त्रिपरिषद बैठकले (राजपत्राङ्कित प्रथम श्रेणी) सहसचिवहरूको सरुवा गर्ने निर्णय गरेको हो । आज सूचना प्रकाशित गरी उक्त निर्णय सार्वजनिक गरिएको हो ।

हेर्नुस् सरुवा सूची

चितवन । बालकुमारी बहुमुखी क्याम्पस नारायणगढका प्रमुख जगदीश्वर खनालको निधन भएको छ । उनको आइतबार साँझ बिपी कोइराला मेमोरियल क्यान्सर अस्पतालमा उपचारका क्रममा निधन भएको हो ।

तनहुँको साबिक तनहुँसुर गाउँ विकास समिति वडा नम्बर १ आमडाँडा चुदीमा विसं २०२२ मा जन्मिएका खनालको ६० वर्षको उमेरमा क्यान्सर रोगका कारण निधन भएको हो ।

विसं २०५३ देखि बालकुमारी क्याम्पसमा प्राध्यापन गर्दै आएका खनाल नेपाल पब्लिक क्याम्पस सङ्घ चितवनको अध्यक्ष, नवचितवन साकोसका निवर्तमान अध्यक्ष एवं सल्लाहकार, नेपाल रेडक्रस सोसाइटी भरतपुर उपशाखाका पूर्वसभापति एवं सल्लाहकार, खनाल सेवा केन्द्रीय समिति भरतपुरको सदस्य, अरोमा इङ्गलिस स्कुल भरतपुरको संस्थापक सदस्यजस्ता सामाजिक एवं शैक्षिक संस्थामा रहेर काम गरेका थिए ।

निडर र प्रस्ट वक्ताका रूपमा रहेका खनालका एक श्रीमती, एक छोरा र एक छोरी छन् । उनका आठ दाजुभाइ र एक दिदीबहिनीमध्ये उनी तेस्रो सन्तानका रूपमा रहेका थिए । विगत केही वर्षदेखि खनाल क्यान्सर रोगसँग लड्दै आएका थिए । उनको आज देवघाटमा धार्मिक परम्पराअनुसार अन्त्येष्टि गरिएको छ ।

उदयपुर । बाढीबाट विस्थापित बेलका नगरपालिकाका बासिन्दा कोशीको पानीको सतह घटेपछि घर फर्किन थालेका छन् ।

आइतबार दिउँसोसम्म कोशीको पानीको सतह अत्यधिक बढेपछि बेलका–८, २ र ३ का १२८ जनालाई सुरक्षाकर्मीले उद्धार गरेर सुरक्षित स्थानमा लगेको थियो । प्रमुख जिल्ला अधिकारी प्रेमप्रसाद लुईँटेलका अनुसार अवस्था सामान्य बन्दै गएपछि बाढीबाट विस्थापित आ–आफ्नो घर फर्कन थालेका हुन् ।

बेलकाको कोशी टप्पु क्षेत्रमा बाढीको खतरामा परेकाहरुलाई आफन्तकहाँ तथा बेलका नगरपालिकाको सिटीहलमा राखिएको थियो । बेलका नगरपालिकाकी उपप्रमुख जीरा राईले कोशी नदीको सतह घट्न थालेपछि अहिलेका लागि खतरा टरेको र सो क्षेत्रका जनजीवन समान्य बन्दै गएको बताए ।

काठमाडौं । यो वर्षको मनसुन नेपालबाट बाहिरिन थालेको छ । आज (सोमबार) देशका केही भू–भागबाट मनसुन बाहिरिएको मौसम पूर्वानुमान महाशाखाले जनाएको छ ।

‘आज मिति २०८२ असोज २० का दिन यस वर्षको मनसुन नेपालको सुदूरपश्चिम प्रदेश, कर्णाली प्रदेशलगायत लुम्बिनी प्रदेशको पश्चिमी भू–भागको धेरै स्थानहरू र गण्डकी प्रदेशको पश्चिमी भू–भागको थोरै स्थानहरूबाट बाहिरिएको छ’, महाशाखाले सोमबार दिउँसो जारी गरेको मनसुन बहिर्गमन बुलेटिनमा उल्लेख छ ।

देशमा मनसुनी वायु कमजोर हुँदै गएको छ । बाँकी भू–भागबाट पनि केही दिनमा मनसुन बाहिरिने सम्भावना रहेको महाशाखाले जनाएको छ । नेपालबाट मनसुन बाहिरिने सरदर मिति अक्टोबर २ हो । मनसुन भित्रने सरदर मिति जुन १३ हो । तर, ठ्याक्कै यही मितिमा मनसुन भित्रने र बाहिरिने भन्ने हुँदैन । हरेक वर्ष फरक–फरक हुनसक्छ । यो वर्ष सरदरभन्दा १५ दिनअगावै अर्थात् मे २९ मा नेपालमा मनसुन भित्रिएको थियो । तर, देशभर विस्तार हुन २३ दिन लागेको थियो ।

बंगालको खाडी हुँदै मनसुन कोशी प्रदेशबाट भित्रन्छ र क्रमशः देशभर फैलिन्छ । सुदूरपश्चिमबाट क्रमशः कोसी प्रदेश नै हुँदै मनसुन बाहिरिन्छ। अंग्रेजी क्यालेन्डरका चार महिना–जुन, जुलाई, अगस्ट र सेप्टेम्बरलाई मनसुन अवधि मानिन्छ । मनसुन अवधिमा वर्षभरि हुने वर्षाको ८० प्रतिशत हाराहारीमा पानी पर्ने गरेको मौसमविद्को भनाइ छ ।

धनुषा । तीन दिनको लगातारको अविरल वर्षाका कारण प्रभावित जनजीवन सहज हुँदै गएको छ । मौसम सुधार भएसँगै सर्वसाधारणले राहत महसुस गरेका हुन् । यहाँ आइतबार रातिदेखि वर्षा रोकिएको र आज बिहानदेखि घाम लागेको छ ।

‘निरन्तर वर्षा भइरहँदा बाहिरी कामकाज छाडेर घरमै बस्न बाध्य थियौँ’, क्षीरेश्वरनाथ नगरपालिका–५ महेन्द्रनगरका तरकारी व्यवसायी जीवछ साहले भने, ‘बल्ल घाम लागेपछि राहत महसुस भएको छ ।’

निरन्तरको वर्षाका कारण ग्राहकको अभावमा २० हजार बराबरको फलफूल, सागसब्जी सडेको साहले दुःखेसो सुनाए । वर्षा रोकिएर घाम लागेपछि अहिले बजारमा चहलपहल समेत बढेको छ । क्षीरेश्वरनाथ नगरपालिका–५ की गृहणी ज्योति गुप्ताले घाम लागेपछि बिस्कुन एवं लुगाफाटा सुकाउन सहज भएको बताए ।

मान्यजनकहाँ दसैँको टीका, जमरा ग्रहण गर्न जानु परे पनि लगातार झरी परिरहँदा सबै घरमै थुनिएका थिए । दसैँ मनाएर राजधानी काठमाडौँलगायत स्थानमा फर्किन समस्या भएको थियो । आज भने यात्रुहरू बस बिसौनीहरूमा गाडीको प्रतीक्षामा बसेका देखिएका छन् ।मौसमविद्हरूले अब मौसम सफा हुँदै जाने र तापक्रम पनि क्रमशः घट्दै गई प्रचण्ड गर्मीबाट उन्मुक्ति मिल्ने बताएका छन् । लामो झरीले कामकाज गर्न नपाएका यहाँका बासिन्दा काममा निस्कन थालेका छन् ।

‘हेर्नोस् न, झरीले केही गर्न दिएको थिएन, सबै काम असरल्ल थियो’, क्षीरेश्वरनाथ नगरपालिका–१ रमदैयाकी किसान अनितादेवी यादवले भनिन्, ‘बल्ल कति दिनपछि राम्ररी घाम देख्न पाइयो, अब भने खेत गोडमेल, वस्तुभाउको चरण गर्न पाइने आश जाग्यो ।’

मौसममा सुधार देखिएसँगै अब धान, तरकारी गोडमेल गर्न अनुकूल हुने यहाँका किसानहरू बताउँछन् । मौसममा आएको सुधारले तरकारीबारी गोडमेल गर्न सकिने रमदैयाका किसान उमेश यादवको भनाइ छ । पशुपालक किसानले गोठमै बाँधिएका घरपालुवा पशुवस्तु (गाई, भैँसी, बाख्रापाठा) फुकाउन, डुलाउन पाएका छन् । चरन क्षेत्र पानीले डुबाएको भए पनि पशुवस्तुलाई डुलाउन पाइएको पशुपालक किसानको भनाइ छ ।

दुई–तीन दिनपछि पारिलो घाम लागेपछि लुगा धुने व्यवसायका धोबीलाई पनि राहत भएको छ । ‘धेरै दिनदेखि ग्राहकले धुन दिएका लुगा पानी परिरहेर घरमै थुप्रिएको थियो’, क्षीरेश्वरनाथ नगरपालिका–५ का अमिन साफी धोबीले भने, ‘अब भने काम गर्न पाइने भइयो ।’

काठमाडौं । लाङटाङमा ट्रेकिङ यात्राका क्रममा बाढी–पहिरोका कारण फसेका १२ जनालाई सुरक्षाकर्मीले स्याफ्रुबेशी ल्याएको छ ।सोमबारसम्म १२ जनलाई रसुवाको स्याफ्रुबेशी ल्याइएको नेपाली सेनाको जनसम्पर्क तथा सूचना निर्देशनालयले जानकारी दिएको छ ।

नेपाली सेनाको श्रीनाथ गणबाट खटिएको टोलीले उनीहरूलाई स्याफ्रुबेशी ल्याएको हो । उनीहरू १६ जनाको टोली लाङटाङ ट्रेकिङ गएका थिए । जसमध्ये चार जनालाई बेरिङ खोलाले बगाएर बेपत्ता बनाएको छ । सेना, प्रहरी र सशस्त्र प्रहरी बलले खोजी तथा उद्धार गरिरहेको छ ।

पाँच वटा स्थानमा खोजी जारी छ । शनिबार गोसाइँकुण्ड गाउँपालिका–४ स्थित बेरिङ खोलाले चार जनालाई बेपत्ता पारेको थियो । बेपत्ता हुनेमा मध्यपुर थिमि नगरपालिकाकी संस्कृति श्रेष्ठ, किशन श्रेष्ठ, संगीता श्रेष्ठ र भक्तपुर नगरपालिका–१० बस्ने रवि श्रेष्ठ छन् ।