`

बाढीको बेला गुगलमै पाइनेछ आपतकालीन सूचना

काठमाडौं । नेपालमा बाढी तथा अन्य प्राकृतिक विपद्का बेला नागरिकलाई आवश्यक सूचना छिटो उपलब्ध गराउन गुगलले ‘आपतकालीन सूचना सेवा’ सुरु गरेको छ ।

यो सेवा सक्रिय भएपछि गुगलको होमपेजमा ‘नेपाल फ्ल्यास फ्लड इमर्जेन्सी इन्फो एन्ड अपडेट्स’ नामको लिंक देखिनेछ ।

लिंकमा गएपछि प्रयोगकर्ताले बाढी प्रभावित क्षेत्रको नक्सा, गुगलले जारी गरेका ‘फ्लड अलर्ट’ तथा विभिन्न अन्तर्राष्ट्रिय सञ्चारमाध्यममा प्रकाशित सम्बन्धित समाचार एउटै स्थानबाट हेर्न सक्नेछन् ।

विपद्का बेला फैलिन सक्ने गलत सूचनाबाट जोगाउँदै नागरिकलाई आवश्यक र समयमै सूचना उपलब्ध गराउन यो सेवाले सहयोग पुग्ने अपेक्षा गरिएको छ।

बाढीमा बेपत्ता ओखलढुंगेलीको खोजी गर्न सरकारलाई खतिवडाको दबाब

काठमाडौं। भोटेकोशी क्षेत्रमा आएको विनाशकारी बाढीपछि सम्पर्कविहीन रहेका ओखलढुंगाका नागरिकको तत्काल खोजी तथा उद्धार गर्न सरकारको ध्यानाकर्षण गराइएको छ।

राज्य व्यवस्था तथा सुशासन समितिका पूर्वसभापति एवं पूर्वसांसद रामहरि खतिवडाको नेतृत्वमा गएको टोलीले गृहसचिवलाई भेटेर सम्पर्कविहीन नागरिकको अवस्थाबारे परिवारलाई तत्काल जानकारी गराउन आग्रह गरेको हो।

भेटमा खतिवडाले सम्पर्कविहीन नागरिक जुनसुकै स्थानमा रहेको भए पनि खोजीका लागि राज्यका सबै संयन्त्र परिचालन गर्न माग गरे। साथै, उद्धारमा ढिलाइ नगर्न र परिवारलाई यथाशीघ्र वास्तविक अवस्थाबारे जानकारी दिन आग्रह गरिएको थियो।

जवाफमा गृहसचिवले सम्पर्कविहीनको खोजी तथा उद्धारका लागि टोली परिचालन भइरहेको जानकारी दिए। केही नागरिक सुरुङभित्र रहेको सूचना प्राप्त भएको भन्दै उनीहरूको उद्धारका लागि आवश्यक काम भइरहेको उनले बताएका थिए।

बाढीपीडितका लागि राहत सामग्री व्यवस्थापन तथा वितरणलाई समेत प्राथमिकतामा राखिएको गृहसचिवले जानकारी गराएका थिए।

भेटमा कोशी प्रदेशका पूर्वभौतिक पूर्वाधारमन्त्री प्रदीप सुनुवार, सिद्धिचरण नगरपालिकाका प्रमुख तेजेन्द्र खनाल, ट्रेड युनियनका पूर्वअध्यक्ष खिलानाथ दाहाल, नेता बालकृष्ण दाहाल, नेपाली कांग्रेसकी पूर्वसभापति गोमा केसी, पार्टी सचिव अजय लुइटेललगायत सहभागी थिए।

टोलीले विपद्मा परेका नागरिकको जीवनरक्षा, खोज तथा उद्धार र राहत वितरणमा कुनै कमजोरी हुन नदिन सरकारलाई निरन्तर प्रभावकारी रूपमा काम गर्न आग्रह गरेको छ।

तस्वीरहरू:

सुरुङमा फसेकाको उद्धार गर्न चीनबाट दुई टोली आउँदै

काठमाडौं । सुरुङमा फसेका नेपालीको उद्धारका लागि चीनले विशेषज्ञ टोली नेपाल पठाउने भएको छ।

परराष्ट्र मन्त्रालयका अनुसार नेपालको आग्रहपछि चिनियाँ उद्धार तथा प्राविधिक विशेषज्ञसहितका दुई टोली नेपाल आउन लागेका हुन्। सम्भवतः टोली आजै नेपाल आइपुग्ने र भोलिदेखि उद्धार कार्यमा खटिनेछ।

बाढी प्रभावित क्षेत्रमा बाहिर जोखिममा परेका नागरिकको उद्धार जारी रहे पनि विभिन्न सुरुङभित्र फसेकाको उद्धारका लागि थप दक्ष जनशक्ति आवश्यक परेपछि नेपालले भारत र चीनसँग सहयोग मागेको थियो।

भारतले आवश्यक ११ सदस्यीय उद्धार टोली यसअघि नै नेपाल पठाइसकेको छ। उक्त टोली प्रभावित क्षेत्रमा उद्धार कार्यमा खटिइसकेको छ।

चीनबाट पनि दुईवटा विशेषज्ञ टोली नेपाल आउन लागेको परराष्ट्र मन्त्रालयले जनाएको छ।

 

लेदोमा डुब्यो विद्यालय, कक्षामै छन् झोला [तस्वीरहरू]

धादिङ। भोटेकोशी हुँदै त्रिशूली नदीमा आएको भीषण बाढीले धादिङको गल्छी गाउँपालिका–६ बैरेनी बजारस्थित बागेश्वरी माध्यमिक विद्यालयमा क्षति पुर्‍याएको छ।

बाढीको लेदो विद्यालयको प्रांगणदेखि कक्षाकोठासम्म पसेको छ। कक्षाकोठाभित्र अहिले पनि लेदो जमेको अवस्थामा छ।

भदौ १० गते बिहान विद्यार्थी विद्यालय पुगिसकेका थिए। तर, बाढी आएको खबर फैलिएपछि विद्यालयमा भागदौड मच्चिएको थियो। ज्यान जोगाउने क्रममा विद्यार्थीहरूले आफ्ना झोला कक्षामै छाडेर बाहिरिएका थिए।

बाढीपछि विद्यालय सुनसान बनेको छ भने विद्यार्थीले छाडेका झोला अझै कक्षाकोठामै छन्।

विद्यालयमा अध्ययनरत सबै विद्यार्थी भने सुरक्षित रहेको जनाइएको छ।

बाढीपीडितका लागि चौधरी फाउन्डेसन र नबिल बैंकको १५ करोडको प्याकेज

काठमाडौं । रसुवामा आएको विनाशकारी बाढीबाट प्रभावित नागरिकका लागि चौधरी फाउन्डेसन र नबिल बैंकले करिब १५ करोड रुपैयाँ बराबरको राहत तथा पुनर्स्थापना कार्यक्रम अघि सारेका छन्।

तत्कालीन राहतदेखि दीर्घकालीन पुनर्स्थापनासम्मलाई समेटेर बहुचरणीय कार्यक्रम ल्याइएको हो। यसअन्तर्गत राहत वितरण, व्यवस्थित राहत शिविर सञ्चालन, ५०० वटा अस्थायी आवास निर्माण र दीर्घकालमा संक्रामक रोग रोकथाम तथा नियन्त्रण केन्द्र स्थापना गर्ने योजना छ।

पहिलो चरणमा प्रभावित परिवारलाई खाद्यान्न, खानेपानी, तयार खाना, बिस्कुट, लत्ताकपडा, तिरपाल तथा व्यक्तिगत सरसफाइका सामग्री वितरण भइरहेको छ। फाउन्डेसनका अनुसार भदौ ११ गतेदेखि प्रभावित क्षेत्रमा राहत सामग्री पुर्‍याउन थालिएको हो।

स्थानीय प्रशासनसँगको सहकार्यमा नुवाकोट र रसुवामा एक–एकवटा गरी दुईवटा राहत शिविर स्थापना गरिने भएको छ। शिविरमा दैनिक भोजनसँगै बालबालिकाका लागि सुरक्षित स्थान, स्वच्छ खानेपानी र सरसफाइको व्यवस्था गरिनेछ।

त्यस्तै, धुलिखेल अस्पतालसँग सहकार्य गरी प्रभावित क्षेत्रमा स्वास्थ्य शिविर सञ्चालन गर्ने तयारी छ। प्राथमिक स्वास्थ्य सेवा उपलब्ध गराउनुका साथै बाढीपछि फैलिन सक्ने रोगको रोकथाम तथा नियन्त्रणमा समेत ध्यान दिइने जनाइएको छ।

बाढीका कारण घर पूर्ण रूपमा क्षतिग्रस्त भएका वा बस्न नसक्ने अवस्थामा पुगेका परिवारका लागि सरकार र स्थानीय तहसँगको समन्वयमा ५०० वटा अस्थायी आवास निर्माण गरिनेछ। स्थायी घर नबनेसम्म प्रभावित परिवारलाई सुरक्षित बसोबासको व्यवस्था गर्ने योजना छ।

यस्ता अस्थायी आवास नेपालमा भूकम्पपीडितका लागि चौधरी फाउन्डेसनले प्रयोग गरेको प्रविधिमा आधारित हुने बताइएको छ।

त्यसपछि स्थायी पुनर्निर्माणतर्फ अघि बढ्दै प्रभावित समुदायका लागि आवास तथा आवश्यक सामुदायिक पूर्वाधार निर्माणमा पनि सहयोग गर्ने योजना छ।

दीर्घकालीन कार्यक्रमअन्तर्गत धुलिखेल अस्पतालसँगको सहकार्यमा संक्रामक रोग रोकथाम तथा नियन्त्रण केन्द्र स्थापना गरिने भएको छ। केन्द्रबाट रोगको निगरानी, पहिचान, रोकथाममूलक स्वास्थ्य सेवा, जनचेतना र विपद्पछि फैलिन सक्ने संक्रमण नियन्त्रणका लागि संस्थागत क्षमता विकास गरिनेछ।

चौधरी फाउन्डेसन र नबिल बैंकका अध्यक्ष निर्वाण चौधरीले अहिलेको प्राथमिकता प्रभावित नागरिकको जीवन रक्षा र उनीहरूको आधारभूत आवश्यकता पूरा गर्नु रहेको बताएका छन्।

उनका अनुसार सहयोग तत्कालीन राहतमा मात्र सीमित नराखी अस्थायी आवास, स्थायी पुनर्स्थापना र जनस्वास्थ्य तयारीसम्म पुर्‍याउने लक्ष्य राखिएको छ।

राहत तथा पुनर्स्थापनाका सबै काम सरकार, स्थानीय प्रशासन, सुरक्षा निकाय, स्वास्थ्यकर्मी, सामुदायिक संस्था र स्वयंसेवकसँगको समन्वयमा अघि बढाइने जनाइएको छ। सबैभन्दा बढी प्रभावित तथा जोखिममा रहेका परिवारसम्म सहायता पारदर्शी र व्यवस्थित रूपमा पुर्‍याउने दुवै संस्थाको प्रतिबद्धता छ।

आङ्देम्बेको ९ बुँदे सुझाव : छुट्टाछुट्टै हेलिकोप्टरदेखि विदेशी उद्धार टोलीसम्म

काठमाडौं । प्रमुख प्रतिपक्षी नेपाली कांग्रेसका नेता भीष्मराज आङ्देम्बेले प्रधानमन्त्री बालेन्द्र शाहसँग भेट गरी भोटेकोशी बाढी प्रभावित क्षेत्रमा उद्धार तथा राहत प्रभावकारी बनाउन ९ बुँदे सुझाव दिएका छन्।

शनिबार बिहान प्रधानमन्त्री कार्यालय सिंहदरबारमा भएको भेटमा आङ्देम्बेले बाढी प्रभावित नुवाकोटको ढुंगेबजार, देवीघाटलगायत क्षेत्रको स्थलगत निरीक्षणबाट देखिएका समस्या प्रधानमन्त्रीसमक्ष राखेका हुन्।

उनले रसुवा र नुवाकोटका लागि छुट्टाछुट्टै हेलिकोप्टर उद्धार युनिट बनाएर तत्काल परिचालन गर्नुपर्ने बताएका छन्। नेपाली सेनाले गरिरहेको उद्धार प्रयासको प्रशंसा गर्दै उनले हवाई उद्धारलाई थप प्रभावकारी बनाउनुपर्नेमा जोड दिएका छन्।

आङ्देम्बेले रसुवा, नुवाकोट र धादिङमा अवरुद्ध सडक तथा पुल तत्काल सञ्चालनमा ल्याउन, क्षतिग्रस्त पुलमध्ये तत्काल कम्तीमा सात स्थानमा बेलीब्रिज जडान गर्नसमेत माग गरेका छन्।

त्यस्तै, अवरुद्ध विद्युत् तथा सञ्चार सेवा तत्काल सञ्चालन गरी उद्धार र राहतको काम सहज बनाउनुपर्ने उनको सुझाव छ।

बाढीले बगाएर ल्याएका शव तथा बेपत्ताको खोजीलाई तीव्र पार्नुपर्ने भन्दै उनले शव पहिचान र व्यवस्थापनका लागि थप टोली परिचालन गर्न माग गरेका छन्। उद्धार गरिएका नागरिकलाई आवश्यकताअनुसार काठमाडौंसम्म पुर्‍याउने यातायात व्यवस्था गर्नुपर्ने उनको भनाइ छ।

घाइते तथा ज्येष्ठ नागरिकको उपचारमा विशेष ध्यान दिनुपर्ने भन्दै आङ्देम्बेले नुवाकोट जिल्ला आयुर्वेद केन्द्रमा रहेका घाइतेका लागि अक्सिजन, औषधि र स्वास्थ्यकर्मीको पर्याप्त व्यवस्था गर्न माग गरेका छन्।

राहत तथा उद्धारमा स्थानीय तहसँग संघीय सरकारले प्रभावकारी समन्वय गर्नुपर्ने र सहयोग गर्न इच्छुक सामाजिक संघसंस्थालाई समेत सहजीकरण गर्नुपर्ने उनले बताएका छन्।

सुरुङ, भग्नावशेष वा अन्य जोखिमपूर्ण स्थानमा नागरिक फसेको सम्भावना रहेकाले आवश्यकताअनुसार अन्तर्राष्ट्रिय उद्धारकर्ता तथा विशेषज्ञको सहयोग लिनुपर्ने सुझाव पनि उनले दिएका छन्।

त्यसैगरी, त्रिशूलीलगायत नदी क्षेत्रमा आवतजावत सहज बनाउन तत्काल तुइनको व्यवस्था गर्नुपर्ने आङ्देम्बेको माग छ।

विपद्को अवस्थामा नागरिकको जीवनरक्षालाई पहिलो प्राथमिकतामा राख्दै उद्धार, राहत र पुनःस्थापनाका काम तीव्र बनाउन सरकारको ध्यानाकर्षण गराएको उनले बताएका छन्।

गृहमन्त्रीमाथि कमेन्ट गर्दा प्रहरीको केरकार?

काठमाडौं । गृहमन्त्रीबारे सामाजिक सञ्जालमा आपत्तिजनक टिप्पणी गरेको विषयमा सोधपुछका लागि बोलाइएका जाजरकोटका गणेशमानसिंह ठकुरी अस्पताल भर्ना भएपछि घटनाले नयाँ मोड लिएको छ।

वीर अस्पतालको आकस्मिक कक्षबाट सार्वजनिक भएको उनको भिडियोमा प्रहरीले आफूलाई धम्की दिएको र मानसिक यातना दिएको आरोप लगाइएको छ ।

कुशे गाउँपालिकाका ठकुरीले आफूले केही महिनाअघि गृहमन्त्रीसँग सम्बन्धित फेसबुक पोस्टमा ‘सहकारी ठग’ भन्दै कमेन्ट गरेको र त्यसपछि साइबर ब्यूरोबाट फोन आएपछि भोटाहिटीस्थित कार्यालयमा पुगेको बताएका छन् ।

उनका अनुसार ब्यूरोमा अधिकारीहरूले गृहमन्त्रीविरुद्ध टिप्पणी गरेको भन्दै आफूलाई जेल हाल्ने धम्की दिएका थिए । पटक-पटक केरकार गरिएको र विभिन्न प्रश्न सोधेर मानसिक दबाब दिएको उनको आरोप छ ।

ठकुरीका भाइ मानबहादुरका अनुसार साइबर ब्यूरोबाट बोलाएपछि गणेशमानसिंह आइतबार कार्यालय पुगेका थिए । त्रिभुवन विश्वविद्यालयबाट अर्थशास्त्रमा स्नातकोत्तर गरेका उनी शिक्षक सेवा आयोगको तयारी गरिरहेका थिए ।

भाइको दाबीअनुसार ब्यूरोमा दिनभरजसो राखेर सोधपुछ गरिएको थियो । त्यहाँ आफूलाई माथिल्लो तहको आदेशमा बोलाइएको बताइएको उनले जानकारी दिए ।

सोमबार पनि सोधपुछ दोहोरिएको र मंगलबार सार्वजनिक बिदा भएकाले बुधबार पुनः ब्यूरो पुगेपछि अवस्था असह्य बनेको परिवारको भनाइ छ ।

मानबहादुरका अनुसार सोधपुछका क्रममा पानी खान बाहिर निस्किएका गणेशमानसिंहले नजिकैको औषधि पसलबाट औषधि किनेर सेवन गरेका थिए । त्यसपछि उनलाई तत्काल उपचारका लागि वीर अस्पताल पठाइएको परिवारले जनाएको छ ।

तर, साइबर ब्यूरोले भने सामाजिक सञ्जालमा फैलिएको भिडियोले घटनाको वास्तविक सन्दर्भलाई तोडमोड गरेको दाबी गरेको छ । ब्यूरोका एसपी भाग्येन्द्र पुरुष ढकालका अनुसार ठकुरीलाई गृहमन्त्रीसँग सम्बन्धित विषयमा नभई अर्कै व्यक्तिको उजुरीमाथि अनुसन्धानका लागि बोलाइएको थियो ।

उनका अनुसार इलामका एक होटल व्यवसायीले आफ्नो व्यवसायबारे भ्रामक टिप्पणी गरिएको भन्दै उजुरी दिएका थिए । उक्त उजुरी प्रहरी प्रधान कार्यालयको सामाजिक सञ्जालसम्बन्धी डेस्क हुँदै साइबर ब्यूरोसम्म पुगेपछि अनुसन्धानका क्रममा ठकुरीसँग सोधपुछ गरिएको ढकालले बताए ।

ब्यूरोले ठकुरीलाई हिरासतमा राखेर अनुसन्धान नगरिएको पनि जनाएको छ । सोही क्रममा उनीसँग सम्बन्धित व्यक्तिबाट कार्यालयमा फोन आएर उनले विष सेवन गर्ने चेतावनी दिएको जानकारी प्राप्त भएको र त्यसपछि उनको खोजी गरिएको ब्यूरोको भनाइ छ ।

एसपी ढकालका अनुसार औषधि सेवन गरेको थाहा पाएपछि तत्काल उनलाई वीर अस्पताल पठाइएको थियो । उनले घटनालाई गृहमन्त्रीसँग जोडेर सामाजिक सञ्जालमा गरिएको प्रचारप्रति आपत्ति जनाउँदै त्यसमा वास्तविक घटनाभन्दा फरक सन्दर्भ प्रस्तुत गरिएको दाबी गरे ।

ब्यूरोले जारी गरेको विज्ञप्तिमा पनि सामाजिक सञ्जालमार्फत भ्रमपूर्ण सामग्री फैलाइएको र त्यसले अनुसन्धानमा समेत असर पार्न खोजिएको उल्लेख गरिएको छ ।

ठकुरीका परिवारले भने प्रहरीको दाबी अस्वीकार गरेका छन् । भाइ मानबहादुरले विज्ञप्तिमा उल्लेख गरिएका केही विवरण नै गलत रहेको दाबी गर्दै आफ्नो दाइले गरेको कमेन्टको स्क्रिनसटसमेत सम्पादन गरिएको हुनसक्ने बताएका छन् ।

उनले गणेशमानसिंहले कुनै पनि प्रकारको मादक पदार्थ सेवन नगर्ने दाबी गर्दै प्रहरीले सोधपुछका क्रममा गरेको व्यवहारप्रति प्रश्न उठाएका छन् । उनका अनुसार सामान्य सामाजिक सञ्जाल टिप्पणीका विषयमा बोलाइएका व्यक्तिमाथि मानसिक दबाब सिर्जना गर्नु उचित नभएको परिवारको भनाइ छ ।

घटनाबारे प्रहरीले भने विद्युतीय कारोबार ऐनअन्तर्गत अनुसन्धान हुन सक्ने विषय रहेको जनाएको छ । साइबर ब्यूरोका अनुसार उक्त कानुनमा अधिकतम पाँच वर्षसम्मको सजायको व्यवस्था रहेकाले आफूहरूले ‘६-७ वर्ष जेल हाल्ने’ भनेर धम्की दिएको भन्ने आरोपसमेत अस्वीकार गरिएको छ ।

एकातिर अस्पतालको बेडबाट ठकुरीले प्रहरीमाथि गम्भीर आरोप लगाएका छन् भने अर्कोतिर प्रहरीले भिडियोले घटनाको वास्तविक पृष्ठभूमि लुकाएर भ्रम फैलाएको दाबी गरेको छ ।

आफ्नो खाजा खर्च काटेर बाढीपीडितलाई विद्यार्थीको सहयोग

काठमाडौं। भोटेकोशीमा आएको विनाशकारी बाढीले सयौँ परिवारको घरबार उजाडिएको छ । कतिले आफन्त गुमाएका छन्, कतिपय घाइते छन् भने धेरैको रोजगारी, व्यवसाय र वर्षौँको कमाइ बाढीले बगाएको छ ।

विपत्तिको यो पीडामा देशका कुनाकाप्चाबाट सहयोगका हात अघि बढिरहेका छन् ।

यही क्रममा रौतहटको देवाही गोनाही नगरपालिका-७ स्थित मावि प्रेमपुर गोनाहीका शिक्षक र विद्यार्थीले गरेको सहयोग अहिले चर्चामा छ । रकम ठूलो छैन, तर सहयोगको भावना भने निकै ठूलो छ ।

बाढी आएको भोलिपल्ट विद्यालय खुलेपछि शिक्षकहरूबीच पीडितका लागि सहयोग गर्ने विषयमा छलफल भयो । प्रधानाध्यापक मुकेशकुमार यादवले ‘हिमाल, पहाड वा तराई जहाँका भए पनि हामी नेपाली हौँ, नेपालीलाई दुःख पर्दा एकजुट हुनुपर्छ’ भन्ने धारणा राखे ।

त्यसपछि विद्यालयका १९ शिक्षकमध्ये १४ जनाले स्वेच्छाले सहयोग रकम जुटाए । कसैले १ हजार, कसैले १ हजार ५ सय त कसैले २ हजार रुपैयाँसम्म दिए ।

शिक्षकको सहयोगमा विद्यार्थी पनि पछि हटेनन् । कक्षामा बाढीपीडितको अवस्थाबारे जानकारी गराउँदै सहयोगका लागि आग्रह गरिएपछि कक्षा ९ का २६ विद्यार्थीले आफूले खाजा खान ल्याएको पैसाबाटै रकम छुट्याए ।

कसैले १० रुपैयाँ दिए, कसैले २० र कसैले ५० रुपैयाँ । सबैको रकम जोड्दा ४७० रुपैयाँ भयो । कक्षा ११ का विद्यार्थीले पनि खाजा खर्चबाट ४०० रुपैयाँ सहयोग गरे ।

सानो उमेरका विद्यार्थीले खाजा खान खर्च गर्ने पैसाबाट रकम बचाएर विपत्तिमा परेका नागरिकका लागि दिएको यो सहयोग सामाजिक सञ्जालमा सार्वजनिक भएपछि प्रशंसा भइरहेको छ ।

विद्यालयका प्रधानाध्यापक यादवका अनुसार सहयोग जुटाउन निमावि शिक्षक निरञ्जन यादवले पनि अग्रणी भूमिका खेलेका थिए ।

सहयोग रकमको सूची सामाजिक सञ्जालमा सार्वजनिक भएपछि धेरैले विद्यार्थीको भावनाको प्रशंसा गरेका छन् । कतिपयले रकमभन्दा पनि विपत्तिमा अरूको पीडा महसुस गरेर सहयोग गर्ने संस्कार महत्वपूर्ण भएको बताएका छन् ।

वास्तवमा करोडौँ सहयोग गर्नेहरूका बीच यी विद्यार्थीले दिएको १०, २० र ५० रुपैयाँ सानो देखिन सक्छ । तर, आफ्नै खाजा खर्च कटाएर अरूको दुःखमा साथ दिने बालमनको भावना भने ठूलो छ ।

भोटेकोशीको बाढीले धेरैको घर र सम्पत्ति बगायो । तर रौतहटका यी शिक्षक र विद्यार्थीले देखाएको मानवीयताले विपत्तिको बीचमा पनि नेपाली समाजमा सहयोग र सहानुभूतिको भावना उत्तिकै बलियो रहेको देखाएको छ।

बाढीपीडितका लागि क्यानले ३० लाख दिने

काठमाडौं । नेपाल क्रिकेट संघ (क्यान) पनि बाढी तथा प्राकृतिक विपद्बाट प्रभावित नागरिकको सहयोगमा उत्रिएको छ । क्यानले राहत, उद्धार र पुनर्स्थापनाका लागि ३० लाख रुपैयाँ सहयोग गर्ने निर्णय गरेको छ ।

शनिबार विज्ञप्ति जारी गर्दै क्यानले विपद्बाट प्रभावित परिवार तथा समुदायप्रति दुःख व्यक्त गर्दै सहयोग रकम प्रधानमन्त्री दैवी प्रकोप उद्धार कोषमा जम्मा गर्ने जनाएको हो ।

देशका विभिन्न क्षेत्रमा आएको बाढी तथा अन्य प्राकृतिक विपद्बाट प्रभावित नागरिकप्रति ऐक्यबद्धता जनाउँदै क्यानले संकटको समयमा राहत र पुनर्स्थापनाका काममा आफ्नो तर्फबाट सहयोग जारी राख्ने प्रतिबद्धता जनाएको छ ।

क्यानले विपद्का बेला उद्धार, राहत तथा पुनर्स्थापनाका लागि आवश्यक सहयोग र सहकार्यमा सदैव साथ दिने पनि जनाएको छ।

परराष्ट्रमन्त्री खनाल सर्बिया नजाने

काठमाडौं । रसुवा, नुवाकोटलगायतका क्षेत्रमा बुधबार आएको विनाशकारी बाढीपछि परराष्ट्रमन्त्री शिशिर खनालले आफ्नो सर्बिया भ्रमण स्थगित गरेका छन् ।

मन्त्री खनाल असंलग्न आन्दोलन (नाम) को उच्चस्तरीय स्मरणसभामा सहभागी हुन आइतबार सर्बियाको राजधानी बेलग्रेड जाने कार्यक्रम थियो । बेलग्रेडमा भदौ १५ र १६ गते अर्थात् अगस्ट ३१ र सेप्टेम्बर १ मा उक्त कार्यक्रम आयोजना हुँदै छ ।

मन्त्रिपरिषद्को साउन २६ गतेको निर्णयअनुसार खनालको नेतृत्वमा तीन सदस्यीय नेपाली प्रतिनिधिमण्डलले कार्यक्रममा सहभागिता जनाउने तयारी थियो । तर, मुलुकका विभिन्न क्षेत्रमा बाढीबाट ठूलो क्षति भएपछि मन्त्री खनालले भ्रमणमा नजाने निर्णय गरेका हुन् ।

अब उक्त कार्यक्रममा नेपालको प्रतिनिधित्व परराष्ट्र मन्त्रालयको संयुक्त राष्ट्रसंघ तथा विशिष्टीकृत संघसंस्था महाशाखाका प्रमुख कृष्णप्रसाद ढकालले गर्ने भएका छन् ।

ढकालको नेतृत्वमा दुई सदस्यीय नेपाली प्रतिनिधिमण्डल बेलग्रेड जानेछ ।

बाढीपछि लेदोमा डुबेको बैरेनी बजार(तस्वीरहरू)

धादिङ। भोटेकोशी हुँदै त्रिशूली नदीमा आएको भीषण बाढीका कारण धादिङको बैरेनी बजार लेदोले ढाकिएको छ ।

बाढीको भेलसँगै आएको लेदोले बजारका घर तथा आसपासका संरचनामा क्षति पुर्‍याएको हो।

त्रिशूली नदी किनारमा रहेको बैरेनी बजारमा बाढी पसेपछि सडकसमेत लेदोले पुरिएको थियो । लेदोका कारण दुई दिनसम्म अवरुद्ध बनेको पृथ्वीराजमार्ग अहिले सञ्चालनमा आए पनि बैरेनी बजार क्षेत्रमा एकतर्फी रूपमा मात्र सवारी चलिरहेका छन् ।

राजमार्गमा थुप्रिएको लेदो हटाउन एक्साभेटरसहितका उपकरण परिचालन गरिएको छ । सडक सफा गर्ने काम जारी रहेकाले सवारी आवागमन अझै सहज भइसकेको छैन ।

बाढीपछि बजार क्षेत्रमा थुप्रिएको लेदो हटाउने र सडकलाई पूर्ण रूपमा सञ्चालनमा ल्याउने काम भइरहेको छ।

बाढीपीडितको उद्धारमा दलका कार्यकर्ता

काठमाडौं। भोटेकोशी-त्रिशूलीको बाढीले सडक र पुलमा क्षति पुर्‍याएपछि रसुवा र नुवाकोटका प्रभावित नागरिकसम्म राहत पुर्‍याउन चुनौती थपिएको छ ।

बाटो नै अवरुद्ध भएपछि उद्धारमा खटिएका टोलीलाई समेत प्रभावित बस्तीमा पुग्न कठिन भइरहेको छ ।

देशका विभिन्न भागबाट संकलन भएको राहत सामग्री नेपाली सेनाको मैथलीस्थित तालिम केन्द्रमा जम्मा गरिएको छ । सेनाले उपलब्ध सामग्री वितरण गरिरहेको भए पनि क्षतिग्रस्त सडकका कारण सबै प्रभावित क्षेत्रमा आवश्यकताअनुसार राहत पुर्‍याउन नसकिएको स्थानीय जनप्रतिनिधिले बताएका छन् ।

उद्धारका लागि आवश्यक जनशक्ति र साधनसमेत पर्याप्त नभएको गुनासो स्थानीय तहबाट आउन थालेको छ । कतिपय ठाउँमा पीडित नागरिक तत्काल सहयोगको पर्खाइमा रहे पनि सडक सम्पर्क विच्छेद हुँदा उद्धार तथा राहत टोलीलाई घटनास्थलसम्म पुग्नै समस्या भएको छ ।

यस्तो अवस्थामा सरकारको सहयोगी बन्न राजनीतिक दलका संगठन र स्वयंसेवकहरू पनि प्रभावित क्षेत्रमा परिचालित भएका छन् । राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीका सभापति रवि लामिछानेले बोलाएको सर्वदलीय छलफलमा कांग्रेस सभापति गगन थापाले विपद्को समयमा दलगत प्रतिस्पर्धाभन्दा सहकार्यलाई प्राथमिकता दिनुपर्ने बताएका थिए ।

थापाले उद्धार, राहत र पुनर्निर्माणका लागि राज्यका सबै संयन्त्रलाई एकीकृत रूपमा परिचालन गर्नुपर्ने धारणा राखेका थिए । सरकारको स्रोतसाधनले मात्रै ठूलो विपद् व्यवस्थापन गर्न कठिन हुने भन्दै उनले निजी क्षेत्र, राजनीतिक दल, सामाजिक संघसंस्था र नागरिक समाजको शक्ति पनि उपयोग गर्नुपर्ने बताएका थिए ।

कांग्रेसले आफ्ना भ्रातृ तथा शुभेच्छुक संगठनलाई प्रभावित क्षेत्रमा परिचालन गरेको जनाएको छ । पार्टीका प्रवक्ता देवराज चालिसेका अनुसार उद्धार, राहत र मानवीय सहयोगका लागि कांग्रेसका विभिन्न संरचना सक्रिय छन् ।

सरकारी संयन्त्रलाई थप प्रभावकारी बनाउन एकद्वार प्रणालीअनुसार सहयोग गर्ने नीति लिइएको उनले बताए । रसुवाका स्थानीय नेता तथा जनप्रतिनिधिको संयोजनमा प्रभावित क्षेत्रमा आवश्यक सहयोग पुर्‍याउने काम भइरहेको कांग्रेसको भनाइ छ ।

एमालेका नेता तथा कार्यकर्ता पनि प्रभावित क्षेत्रमा पुगेका छन् । महासचिव शंकर पोखरेलसहितको टोलीले नुवाकोटका बाढी प्रभावित क्षेत्रको स्थलगत अवस्था बुझेको छ । एमालेका विद्यार्थी तथा युवा संगठनका स्वयंसेवकसमेत उद्धार र राहत कार्यमा खटिएका छन् ।

एमाले प्रचार विभाग प्रमुख निरज आचार्यका अनुसार स्थानीय तथा जिल्ला कमिटीमार्फत प्रभावित क्षेत्रको आवश्यकता पहिचान गर्ने काम भइरहेको छ । कुन ठाउँमा कस्तो सहयोग आवश्यक छ भन्ने विवरण लिएर त्यसअनुसार स्वयंसेवक तथा राहत सामग्री परिचालन गरिने उनले बताए ।

बाढीले सडक, पुललगायतका पूर्वाधारमा क्षति पुर्‍याएपछि अहिले प्रभावित नागरिकसम्म पुग्नु नै सबैभन्दा ठूलो चुनौती बनेको छ ।

राहत सामग्री संकलन भइरहे पनि त्यसलाई जोखिममा परेका परिवारसम्म छिटो पुर्‍याउन सरकारी संयन्त्र, राजनीतिक दल, सामाजिक संस्था र स्वयंसेवकबीच प्रभावकारी समन्वय आवश्यक देखिएको छ ।

सुरुङभित्र गृहमन्त्री सुधन गुरुङ? के हो भाइरल भिडियोको रहस्य?

काठमाडौं। भोटेकोशी र त्रिशूली नदीमा आएको विनाशकारी बाढीपछि जलविद्युत् आयोजनाको सुरुङमा फसेकाको उद्धारमा गृहमन्त्री सुधन गुरुङ आफैँ सुरुङभित्र पसेको दाबी गर्दै सामाजिक सञ्जालमा फैलाइएको भिडियो गलत रहेको खुलेको छ।

फेसबुक, टिकटक र एक्सलगायत सामाजिक सञ्जालमा तीव्र रूपमा फैलिएको उक्त भिडियो नेपालको नभई भारतको उत्तराखण्डमा भएको पुरानो उद्धार अभियानको रहेको पाइएको हो।

बाढी तथा पहिरोका कारण माथिल्लो त्रिशूली–१ र त्रिशूली–३ ‘ए’ जलविद्युत् आयोजनाका सुरुङमा माटो तथा लेदो पसेपछि त्यहाँ काम गर्ने मजदुर र कर्मचारी फसेको सूचना सार्वजनिक भएको थियो। उनीहरूको उद्धारका क्रममा नेपाली सेना तथा सुरक्षाकर्मीले जोखिम मोलेर सुरुङभित्र प्रवेश गरेका वास्तविक दृश्यहरू पनि सार्वजनिक भएका छन्।

यही घटनासँग जोडेर केही सामाजिक सञ्जाल प्रयोगकर्ताले भारतको उत्तराखण्ड प्रहरी र फायर सर्भिसको पुरानो उद्धार भिडियो गृहमन्त्री गुरुङले आफैँ सुरुङभित्र गएर उद्धार गरेको भन्दै प्रसार गरेका हुन्।

भाइरल दृश्यमा देखिएका उद्धारकर्मीको पोसाक तथा घटनास्थलको वातावरणसमेत उत्तराखण्डको पुरानो टनेल उद्धार अभियानसँग मेल खाने देखिन्छ। उक्त भिडियो ‘फायर सर्भिस उत्तराखण्ड पुलिस’ नामक फेसबुक पेजबाट गत अगस्ट १४ मा बिहान २ः४३ बजे सार्वजनिक गरिएको थियो।

गृहमन्त्री गुरुङ भने बाढी प्रभावित क्षेत्रमा उद्धार तथा राहत कार्यको समन्वयमा सक्रिय रहेको बताइएको छ। उनले सरकारी संयन्त्रलाई उद्धारमा केन्द्रित गर्न निर्देशन दिए पनि भाइरल भिडियोमा देखिएझैँ उनी आफैँ सुरुङभित्र प्रवेश गरेको कुनै आधिकारिक पुष्टि भएको छैन।

यसअघि बाढीका कारण सुरुङभित्र फसेका व्यक्तिहरूको उद्धारमा नेपाली सेना तथा सुरक्षाकर्मी खटिएका थिए। जोखिमपूर्ण अवस्थाबीच सुरुङभित्र प्रवेश गरी उद्धार कार्य अघि बढाइएको थियो।

विपद्को समयमा सामाजिक सञ्जालमा पुराना भिडियो तथा तस्बिरलाई नयाँ घटनासँग जोडेर फैलाउने क्रम बढ्ने भएकाले कुनै पनि सामग्रीको सत्यता पुष्टि नगरी शेयर नगर्न आग्रह गरिएको छ।

बाढीले बगाएको सेफमा लुट मच्चाउँदै थिए, २९ जना समातिए

काठमाडौं। त्रिशूली नदीले बगाएर ल्याएको बैंकको सेफ (भल्ट) फोडेर नगद निकाल्ने क्रममा २९ जना पक्राउ परेका छन्।

रसुवा तथा माथिल्लो तटीय क्षेत्रमा आएको बाढीले बगाएर ल्याएको सेफ खोलेर गैरकानुनी रूपमा रकम निकालिरहेको अवस्थामा उनीहरूलाई सुरक्षाकर्मीले नियन्त्रणमा लिएका हुन्।

सशस्त्र प्रहरी बल र नेपाल प्रहरीको संयुक्त टोलीले खोजी तथा गस्तीका क्रममा उनीहरूलाई पक्राउ गरेको हो। पक्राउ परेकाहरूको साथबाट ९२ लाख ६८ हजार ५ सय ५ रुपैयाँ नगद बरामद भएको प्रहरीले जनाएको छ।

केन्द्रीय प्रहरी प्रवक्ता डीआईजी अबिनारायण काफ्लेका अनुसार पक्राउ परेका सबैलाई जिल्ला प्रहरी कार्यालय धादिङको हिरासतमा राखिएको छ। उनीहरूमाथि घटनाको थप अनुसन्धान भइरहेको छ।

प्रहरीले बाढी तथा विपद्को मौका छोपेर सरकारी, व्यावसायिक तथा निजी सम्पत्तिमा चोरी, तोडफोड र लुटपाट गर्ने गतिविधि रोक्न सुरक्षा निगरानी बढाएको जनाएको छ।

बाढी प्रभावित क्षेत्रमा सुरक्षाकर्मीले नियमित गस्ती तथा खोजी अभियान सञ्चालन गरिरहेका छन्।

भोटेकोशी बाढीमा मृतकको संख्या ६१६ पुग्यो

काठमाडौं । रसुवाको भोटेकोशी नदीमा भदौ १० गते बुधबार बिहान आएको भीषण बाढीमा परी मृत्यु हुनेको संख्या ६१६ पुगेको छ।

नेपाल प्रहरीले शनिबार बिहानसम्म विभिन्न जिल्लाबाट ६१६ जनाको शव फेला परेको जनाएको हो।

प्रहरी प्रवक्ता अविनारायण काफ्लेका अनुसार रसुवामा १३, नुवाकोटमा ४१, धादिङमा ४५, चितवनमा २३३, गोरखामा ४८, तनहुँमा ३१, नवलपरासी पूर्वमा १५८ र नवलपरासी पश्चिममा ४७ जनाको शव भेटिएको छ।

प्रहरीका अनुसार थप शव फेला पर्ने क्रम जारी रहेकाले पछिल्लो विवरण संकलन भइरहेको छ। बाढी प्रभावित क्षेत्रमा खोजी तथा उद्धार अभियानलाई निरन्तरता दिइएको छ।

प्रवक्ता काफ्लेले बाढीको जोखिममा रहेका परिवारलाई सुरक्षित स्थानमा सार्ने काम पनि भइरहेको जानकारी दिए। स्थानीय तह, सम्बन्धित निकाय तथा अन्य सरोकारवालासँग समन्वय गरी प्रभावित क्षेत्रमा उद्धार र खोजी अभियान सञ्चालन भइरहेको प्रहरीले जनाएको छ।

बाढीका कारण अवरुद्ध भएका सडक तथा बाटो खुलाउने कामसमेत विभिन्न स्थानमा जारी रहेको प्रहरीले जनाएको छ। खोज तथा उद्धारसँगै प्रभावित नागरिकलाई सुरक्षित स्थानमा व्यवस्थापन गर्ने कार्यलाई पनि प्राथमिकतामा राखिएको छ।

भोटेकोशी बाढी : चीनतर्फ ५५८ बेपत्ता

काठमाडौं। भदौ १० गते भोटेकोशी र त्रिशूली नदीमा आएको भीषण बाढीले नेपालसँगै चीनको सीमावर्ती क्षेत्रमा पनि ठूलो क्षति पुर्‍याएको छ।

चिनियाँ पक्षका अनुसार तिब्बतको जिरोङ (केरुङ) क्षेत्रमा बाढीपछि ५५८ जना सम्पर्कविहीन भएका छन्। पाँच जनाको शव फेला परेको छ भने दुई जनालाई जीवितै उद्धार गरिएको छ।

बाढीबाट क्षतिग्रस्त क्षेत्रमा चिनियाँ उद्धार टोलीले खोजी तथा उद्धार जारी राखेको छ। बाढीले केरुङको भन्सार तथा अध्यागमन क्षेत्रसहित सडक, संरचना र अन्य भौतिक पूर्वाधारमा क्षति पुर्‍याएको बताइएको छ।

उता नेपालतर्फ रसुवा र नुवाकोटमा बाढीको सबैभन्दा ठूलो प्रभाव परेको छ। भोटेकोशी तथा त्रिशूली नदी आसपासका बस्ती, बजार, पुल, जलविद्युत् आयोजना, सडक तथा अन्य संरचनामा क्षति पुगेको छ। ठूलो संख्यामा मानिसको मृत्यु तथा बेपत्ता भएका छन्।

चिनियाँ राष्ट्रपति सी चिनफिङले नेपालमा बाढीबाट भएको जनधनको क्षतिप्रति राष्ट्रपति रामचन्द्र पौडेललाई समवेदना सन्देश पठाएका छन्। चिनियाँ प्रधानमन्त्री ली छ्याङले पनि प्रधानमन्त्री बालेन्द्र शाहलाई नेपालमा भएको क्षतिप्रति दुःख व्यक्त गरेका छन्।

तर, चीनको सीमावर्ती क्षेत्रमा भएको मानवीय क्षतिप्रति नेपालका राष्ट्रपति वा प्रधानमन्त्रीबाट औपचारिक समवेदना सन्देश पठाइएको विवरण सार्वजनिक भएको छैन।

सीमावर्ती क्षेत्रमा भएको विपद्बाट दुवै देशका नागरिक प्रभावित भएका बेला चीनबाट नेपालप्रति समवेदना आए पनि नेपालबाट चीनतर्फ त्यस्तो सन्देश नजानुलाई कूटनीतिक क्षेत्रमा चासोका रूपमा हेरिएको छ।

चीनतर्फ बेपत्ता तथा मृतकको खोजी जारी रहेकाले क्षतिको थप विवरण आउन बाँकी छ। नेपालतर्फ पनि बाढी प्रभावित क्षेत्रमा खोज तथा उद्धार कार्य निरन्तर चलिरहेको छ।

गोपालमान श्रेष्ठको सम्झनामा बसन्तपुरमा गाईजात्रा [तस्वीरहरू]

काठमाडौं। पूर्वउपप्रधानमन्त्री एवं नेपाली कांग्रेसका वरिष्ठ नेता गोपालमान श्रेष्ठको स्मृतिमा शनिबार काठमाडौंको बसन्तपुरमा गाईजात्रा निकालिएको छ।

गत साउन १२ गते निधन भएका श्रेष्ठको सम्झनामा उनका आफन्त तथा शुभेच्छुकले गाईजात्रा निकालेका हुन्। गाईजात्रामा दिवंगत आफन्तको सम्झनामा गाई वा मानिसलाई गाईको प्रतीकका रूपमा सिँगारेर नगर परिक्रमा गराउने परम्परा छ।

नेपाली समाजमा गाईजात्रालाई दिवंगत आफन्तको सम्झना गर्ने तथा शोकलाई सांस्कृतिक रूपमा अभिव्यक्त गर्ने पर्वका रूपमा मनाउने गरिन्छ।


 
तस्बिर : नेपाल फोटो लाइब्रेरी

महतरा परिवारको रोदन,‘हामीलाई तथ्यांक होइन, छोरा चाहियो’

काठमाडौं। भोटेकोशी बाढीपछि रसुवागढी हाकु प्रहरी चौकीमा कार्यरत जवान राजेन्द्र महतराको अवस्थाबारे कुनै जानकारी छैन। प्युठान घर भएका उनको परिवारको आँखा भने छोराको खबरको प्रतिक्षामा छ। 

सरकारले भोटेकोशी बाढी प्रभावित क्षेत्रमा हजारौँ सुरक्षाकर्मी परिचालन गरेको छ। हेलिकप्टरका उडान भएका छन्। सयौँ हजारौँ नागरिकको उद्धार गरिएको विवरण सार्वजनिक भइरहेको छ। खोजी तथा उद्धारको दायरा तल्लो तटीय क्षेत्रसम्म विस्तार गरिएको भनिएको छ।

तर यी सबै तथ्यांकबीच प्युठानको झिम्रुक गाउँपालिका-२ मुल्पानीमा एउटा परिवार भने छोरा फर्किने आशामा रात दिन बिताइरहेको छ। त्यो परिवारले सोधिरहेको छ, ‘हाम्रो मान्छे कहाँ छ?’

रसुवागढी हाकु प्रहरी चौकीमा कार्यरत नेपाल प्रहरीका जवान राजेन्द्र महतरा भोटेकोशीमा आएको विनाशकारी बाढीपछि बेपत्ता छन्। बाढी आएको दिनदेखि परिवारले राजेन्द्रको अवस्थाबारे कुनै ठोस खबर पाउन सकेको छैन।

दिन बित्दै गए पनि उनको मोबाइलबाट फोन आएको छैन। चौकीबाट पनि परिवारलाई आश्वस्त पार्ने गरी कुनै निश्चित खबर पुगेको छैन। 

बाढी आएको दिनदेखि परिवारका सदस्यहरूको दैनिकी फेरिएको छ। पहिले सामान्य रूपमा चल्ने घर अहिले फोनको घन्टीको प्रतीक्षामा छ। मोबाइल बज्दा सबैको ध्यान त्यतैतिर जान्छ। मनमा एउटै कुरा खेल्छ, ‘सायद राजेन्द्रको खबर आयो कि?’

तर हरेकपटक फोन अर्कै खबरका लागि आउँछ।

सरकारले प्रभावित क्षेत्रमा ठूलो संख्यामा सुरक्षाकर्मी परिचालन गरिएको बताइरहेको छ। हेलिकप्टरमार्फत खोज तथा उद्धार भइरहेको छ। विभिन्न स्थानबाट मानिसहरूको उद्धार भइरहेको विवरण पनि सार्वजनिक भएका छन्।

परिवारले सरकारका यी प्रयासप्रति प्रश्न उठाएको होइन। उनीहरू भन्छन्-उद्धारमा खटिएका सुरक्षाकर्मी र राज्यका सबै संयन्त्रप्रति सम्मान छ।

तर उनीहरूको प्रश्न अझ व्यक्तिगत छ। ‘हजारौँ सुरक्षाकर्मी परिचालन भए भनिएको छ, तर राजेन्द्र हराएको सम्भावित क्षेत्रमा कति जना पुगे? कुन-कुन ठाउँमा खोजी भयो?  नदीको कुन भागसम्म खोजियो? ड्रोन, गोताखोर, खोजी तालिमप्राप्त कुकुर वा विशेष उद्धार टोली परिचालन भयो कि भएन? राजेन्द्रको खोजीको जिम्मेवारी कुन निकायले लिएको छ?’

परिवारलाई अहिले यिनै प्रश्नको उत्तर चाहिएको छ।

उनीहरूलाई सरकारी विज्ञप्तिमा आउने ठूलो संख्या हेर्नुभन्दा राजेन्द्रको खोजी कहाँ पुग्यो भन्ने वास्तविक जानकारी चाहिएको छ।

‘हामीलाई हेलिकप्टर उडेको हेर्नु छैन,’ राजेन्द्रको परिवार भन्छ। 

राजेन्द्रको परिवारको पीडा केवल एउटा बेपत्ता व्यक्तिको परिवारको पीडा होइन। यो बाढीपछि आफन्तको अवस्थाबारे अनिश्चिततामा बाँचिरहेका सबै परिवारको साझा पीडा हो।

आकाशमा हेलिकप्टर उडेको देख्दा खुसीभन्दा पनि एउटा प्रश्न उठ्छ,‘के यो हाम्रो राजेन्द्रलाई खोज्न गएको हो?’ राजेन्द्रको परिवारको दैनिकी हो यो। 

उद्धारका तस्वीर र विवरण सार्वजनिक हुँदा उनीहरूलाई आफ्ना मान्छे भेटिएको खबरको प्रतीक्षा हुन्छ। उनीहरूलाई ‘खोजी कार्य जारी छ’ भन्ने सामान्य जवाफभन्दा ‘यहाँ खोजी भयो, यहाँ भेटिएन, अब यहाँ खोजिँदैछ’ भन्ने स्पष्ट सूचना चाहिएको छ।

राजेन्द्र महतरा झिम्रुक गाउँपालिका-२, मुल्पानी, प्युठानका बासिन्दा हुन्। उनी नेपाल प्रहरीमा जवान पदमा कार्यरत छन् र हाल रसुवागढी हाकु प्रहरी चौकीमा खटिएका थिए। कर्तव्य निर्वाहका क्रममा रसुवामा रहेका राजेन्द्र भोटेकोशीमा आएको विनाशकारी बाढीपछि बेपत्ता भएका हुन्। 

अरूका लागि राजेन्द्र एक प्रहरी जवान हुन्, तर उनको परिवारका लागि उनी घरको महत्वपूर्ण सदस्य, भरोसा र भविष्यसँग जोडिएको व्यक्ति हुन्। बाढीपछि उनी सम्पर्कविहीन भएपछि परिवारको दैनिकी नै बदलिएको छ। हरेक फोनको घन्टीमा राजेन्द्रको खबर आउने आशा हुन्छ, तर अहिलेसम्म उनको अवस्थाबारे ठोस जानकारी नआउँदा परिवार गहिरो चिन्ता र अनिश्चिततामा छ।

कर्तव्य निर्वाहका क्रममा रसुवाको कठिन भूगोलमा खटिएका राजेन्द्र बाढीपछि सम्पर्कविहीन हुँदा उनको परिवार हजारौँ किलोमिटर टाढाबाट उनको खबरको प्रतीक्षा गरिरहेको छ। प्रहरीको पोसाक लगाएर नागरिकको सुरक्षामा खटिने राजेन्द्र अहिले आफैँ उद्धार र खोजीको प्रतीक्षामा छन्।

जीवित अवस्थामा भेटिए त्यो परिवारका लागि संसारकै ठूलो खुसी हुनेछ। तर यदि अवस्था त्यसविपरीत भयो भने पनि परिवारलाई सत्य जान्ने अधिकार छ।

‘हाम्रो मान्छे कहाँ छ?’ भन्ने प्रश्नको जवाफ पाउने अधिकार उनीहरूको हो। यो सरकारविरुद्धको प्रश्न होइन।  राजेन्द्रको परिवारले आफ्नो मागलाई कुनै राजनीतिक विरोधका रूपमा लिन नहुने बताएको छ।

उनीहरू सरकार असफल भएको घोषणा गर्न चाहँदैनन्। उद्धारमा खटिएका सुरक्षाकर्मीलाई दोष दिन पनि चाहँदैनन्। ‘सरकारले परिचालन गरेको स्रोत-साधन बेपत्ता नागरिकको खोजीमा पनि परिणाम देखिने गरी प्रयोग होस्,’ उनीहरुको माग हो यो। 

परिवारलाई वास्तविक अवस्थाबारे जानकारी दिइयोस्। खोजीको प्रगति बताइयोस्। सम्भावित स्थानहरू व्यवस्थित रूपमा खोजियोस्। र बेपत्ता नागरिकको खोजीलाई उद्धार अभियानको सर्वोच्च प्राथमिकतामा राखियोस्।

किनकि एउटा सरकारी तथ्यांकमा राजेन्द्र एउटा नाम हुन सक्छन्। तर प्युठानको मुल्पानीमा उनको परिवारका लागि उनी सम्पूर्ण संसार हुन्।

‘हामी अझै पर्खिरहेका छौँ,’उनको परिवारले हरेक समय भन्ने वाक्य। भोटेकोशीको पानी विस्तारै घट्दै जाला। उद्धार टोलीहरू अर्को क्षेत्रमा पुग्लान्। समाचारका शीर्षक फेरिँदै जालान्। सरकारी तथ्यांक पनि बढ्दै जाला।

तर मुल्पानीको एउटा घरमा भने प्रतीक्षा त्यहीँ रोकिएको छ।

राजेन्द्र महतरासहित भोटेकोशी बाढीपछि बेपत्ता भएका प्रत्येक नागरिकको खोजीलाई तीव्र बनाइयोस्। सम्भावित हरेक स्थान अन्तिम सीमासम्म खोजियोस्। परिवारलाई वास्तविक अवस्थाबारे जानकारी दिइयोस्।

भोटेकोशी बाढी : ६१६ जनाको शव फेला, २ हजार ३०१ जनाको उद्धार

काठमाडौं । रसुवाको भोटेकोशी नदीमा भदौ १० गते आएको विनाशकारी बाढीमा परी बेपत्ता भएकामध्ये हालसम्म ६१६ जनाको शव फेला परेको छ । नेपाल प्रहरीले शनिबार बिहान ७ बजेसम्मको अद्यावधिक विवरण सार्वजनिक गर्दै बाढीमा परी मृत्यु भएका ६१६ जनाको शव फेला परेको जनाएको हो।

प्रहरीका अनुसार फेला परेका शवमध्ये रसुवामा १३, नुवाकोटमा ४१, धादिङमा ४५, चितवनमा २३३, गोरखामा ४८, तनहुँमा ३१, नवलपरासी पूर्वमा १५८ र नवलपरासी पश्चिममा ४७ जनाको शव फेला परेको छ।

बाढीका कारण ठूलो जनधनको क्षति भएपछि प्रभावित क्षेत्रमा खोज तथा उद्धार कार्य अझै जारी छ। प्रहरीका अनुसार विभिन्न स्थानबाट हालसम्म २ हजार ३०१ जनाको उद्धार गरिएको छ। उद्धार गरिएकामध्ये रसुवाबाट ६७६, नुवाकोटबाट १ हजार ६२२ र धादिङबाट ३ जना रहेका छन्

भोटेकोशीमा आएको बाढी त्रिशूली नदी हुँदै तल्लो तटीय क्षेत्रमा फैलिँदा रसुवा, नुवाकोट, धादिङ, गोरखा, चितवन, तनहुँ तथा नवलपरासीका विभिन्न क्षेत्रमा ठूलो क्षति पुगेको छ। बाढीले सडक, पुल, जलविद्युत् आयोजना, सरकारी तथा निजी संरचनासहित ठूलो मात्रामा भौतिक क्षति पुर्‍याएको छ।

यसैबीच, अझै धेरै मानिस सम्पर्कविहीन रहेको भन्दै सुरक्षा निकायले खोजी तथा उद्धारलाई तीव्रता दिएको छ। बाढी प्रभावित क्षेत्रमा नेपाल प्रहरी, नेपाली सेना र सशस्त्र प्रहरीसहितका टोली परिचालन गरिएको छ। उद्धारसँगै फेला परेका शवको पहिचान तथा आफन्तलाई बुझाउने कामसमेत भइरहेको छ।

बाढीबाट प्रभावित परिवारहरू आफ्ना आफन्तको अवस्थाबारे जानकारीको पर्खाइमा छन् भने सरकारले राहत, उद्धार तथा पुनःस्थापनाका कामलाई प्राथमिकतामा राखेको जनाएको छ।

रसुवा जानका लागि खुले यी वैकल्पिक मार्ग

काठमाडाैं। काठमाडौंदेखि रसुवाको उत्तरगया तथा धुन्चेसम्म जान चाहने यात्रु तथा उद्धार तथा राहत कार्यमा खटिनेलाई सहजताका लागि वैकल्पिक मार्ग र स्थानीय सम्पर्क व्यक्तिहरूको विवरण सार्वजनिक गरिएको छ।

उत्तरगया क्षेत्रमा स्थानीय समन्वयका लागि टोली उपस्थित रहेको जनाउँदै यात्राका क्रममा आवश्यक सहयोग तथा समन्वयका लागि सम्पर्क गर्न आग्रह गरिएको छ। हाल प्रभावित क्षेत्रमा नेपाल टेलिकमको तुलनामा एनसेलको सञ्जाल केही राम्रोसँग सञ्चालनमा रहेको जानकारीसमेत दिइएको छ।

वैकल्पिक मार्ग तथा सम्पर्क व्यक्तिहरू :

  • काठमाडौँ-झोर-ढिकुरे-बाहुनबेँसी: आरके रोमस -९८४९२३४६८५
  • लच्याङ-श्रमथली-पार्टीखर्क: दावा छिरिङ – ९८४०१३८५१९, ९८२३२३७३७६
  • पार्च्याङ: दावा तामाङ – ९८५११५८०६२
  • भोर्ले-जिबजिबे: रामकुमार न्यौपाने – ९८६०२३५६५८
  • कालिकास्थान: पुरुषोत्तम न्यौपाने – ९८४१७४१७३२
  • उत्तरगया: माधव अर्याल – ९८५१०५९५५०

यसैबीच, बाढी तथा पहिरोबाट प्रभावित क्षेत्रमा रहेका पीडित परिवारसँग सम्पर्क र समन्वय गर्न कठिनाइ भइरहेको भन्दै सहयोगी मनहरूलाई हाते सोलार तथा सोलार बत्ती सहयोग गरिदिन आग्रह गरिएको छ।

प्रभावित क्षेत्रमा विद्युत् तथा सञ्चार सेवा प्रभावित हुँदा रातको समयमा उद्धार, राहत वितरण तथा पीडितसँग सम्पर्क गर्न समस्या भइरहेको छ। यस्तो अवस्थामा हाते सोलार तथा सोलार बत्तीले प्रभावित परिवारलाई आवश्यक सूचना आदानप्रदान तथा दैनिक गतिविधिमा समेत सहयोग पुग्ने जनाइएको छ।

पीडितसम्म राहत र सूचना पुर्‍याउन इच्छुक व्यक्ति तथा संस्थाहरूले स्थानीय सम्पर्क व्यक्तिमार्फत आवश्यक समन्वय गर्न आग्रह गरिएको छ।

अपर त्रिशूली-२१६ को सुरुङबाट दुई जनाको उद्धार, ‘भित्र अझै धेरै मानिस छन्’

काठमाडाैं। अपर त्रिशूली-२१६ जलविद्युत् आयोजनाको सुरुङबाट आज दुई जनाको सकुशल उद्धार गरिएको छ। सुरुङको मुखबाट हिलोको लेदोमा जोखिम मोलेर क्रलिङ गर्दै उनीहरू बाहिर निस्कन सफल भएका हुन्।

उद्धार गरिएका दुई जनाले सुरुङभित्र अझै धेरै मानिसहरू रहेको बताएका छन्। उनीहरूका अनुसार सुरुङभित्र हिलो र लेदो भरिए पनि जोखिम मोलेर घस्रिँदै बाहिर निस्कन सफल भएका थिए।

उनीहरूलाई नेपाल प्रहरीले प्रयोग गरेको थर्मल ड्रोनमार्फत पत्ता लगाएपछि नेपाली सेनाको टोलीले उद्धार गरेको हो। थर्मल ड्रोनबाट सुरुङभित्र मानिसहरू रहेको संकेत पाएपछि उद्धार टोलीले तत्काल खोजी तथा उद्धार अभियान अघि बढाएको थियो।

यसैबीच, सुरुङभित्र अझै कामदारहरू फसेको हुनसक्ने भन्दै उद्धार कार्यलाई तीव्र बनाइएको छ। घटनास्थलमा नेपाली सेना, नेपाल प्रहरीलगायत सुरक्षा निकायका टोली उद्धारमा सक्रिय छन्।

सुरुङबाट उद्धार भएका कामदारहरूले भित्र धेरै मानिसहरू रहेको बताएपछि सुरुङभित्र फसेकाहरूको सकुशल उद्धारका लागि परिवार तथा आफन्तहरूमा थप चिन्ता बढेको छ।

उद्धारको पर्खाइमा रहेका परिवारजनले सुरुङभित्र रहेका सबै कामदारको सकुशल उद्धार हुने विश्वास व्यक्त गरेका छन्। ‘भाइ, तिमी पनि सकुशल उद्धार भएर बाहिर आउनेछौ। हामी तिम्रो सकुशल उद्धारको प्रतीक्षामा छौँ’ भन्दै आफन्तहरूले आशा व्यक्त गरेका छन्।

रसुवामा उद्धारका लागि डिजेलदेखि अक्सिजन सिलिन्डरसम्म आवश्यक

काठमाडाैं। रसुवामा बाढी तथा विपद्पछि उद्धार र राहत कार्यलाई प्रभावकारी बनाउन विभिन्न अत्यावश्यक सामग्री आवश्यक रहेको विवरण सार्वजनिक भएको छ। उद्धार तथा राहतका लागि २० हजार लिटर डिजेल र २ हजार लिटर पेट्रोल आवश्यक छ। 

यस्तै, २०० थान पावर बैंक, बालबालिकाका लागि आवश्यक सामग्री, खाद्यान्न तथा अन्य राहत सामग्रीको व्यवस्था गर्नुपर्ने उल्लेख छ। सूचीमा करिब २०० थान ज्याकेट, २०० थान टर्चलाइट, ५० प्याकेट स्लिपिङ सामग्री तथा करिब २ हजार थान ब्ल्याङ्केट आवश्यक रहेको जनाइएको छ। 

साथै, २ हजार थान बडी ब्याग, ९०० थान त्रिपाल, प्रेसर, सुगर र थाइराइडलगायतका औषधि तथा पोर्टेबल अक्सिजन सिलिन्डरको पनि आवश्यकता औँल्याइएको छ। पानी, सरसफाइ तथा व्यक्तिगत प्रयोगका सामग्रीसँगै सुत्ने तथा बस्ने व्यवस्थाका लागि आवश्यक सामग्री तत्काल उपलब्ध गराउनुपर्ने सूचीमा उल्लेख छ। 

विपद् प्रभावित क्षेत्रमा उद्धार र राहतलाई निरन्तरता दिन यी सामग्रीको तत्काल व्यवस्थापन आवश्यक देखिएको छ।

भोटेकोशी बाढीमा ५४७ को मृत्यु, उद्धारमा ४४७३ प्रहरी

काठमाडौं । रसुवाको भोटेकोशी नदीमा आएको विनाशकारी बाढीमा परी ज्यान गुमाउनेको संख्या ५४७ पुगेको छ। नेपाल प्रहरीले शुक्रबार अपराह्न ३ बजेसम्मको विवरण सार्वजनिक गर्दै बाढीपछि विभिन्न जिल्लाबाट ५४७ जनाको शव फेला परेको जनाएको हो।

प्रहरीका अनुसार सबैभन्दा धेरै शव चितवनमा फेला परेका छन्। त्यहाँ २२१ जनाको शव भेटिएको छ। नवलपरासी पूर्वमा १३४, गोरखामा ४४, धादिङमा ४०, नुवाकोटमा ३८, नवलपरासी पश्चिममा २८, तनहुँमा २९ र रसुवामा १३ जनाको शव फेला परेको छ।

बाढी प्रभावित क्षेत्रमा बेपत्ता भएकाहरूको खोजी तथा उद्धारका लागि ठूलो संख्यामा सुरक्षाकर्मी परिचालन गरिएको छ। प्रहरीका अनुसार अहिले ४ हजार ४७३ जना प्रहरी कर्मचारी खोज तथा उद्धारमा खटिएका छन्।

विपद्को उद्धार अभियानमा खटिएका २७ जना प्रहरी कर्मचारीसमेत सम्पर्कविहीन छन्। उनीहरूमध्ये एक प्रहरी कर्मचारीको शव फेला परिसकेको प्रहरीले जनाएको छ।

बाढीबाट घाइते भएका तथा उद्धारपछि उपचारका लागि लगिएका व्यक्तिको संख्या १ हजार ४७३ पुगेको छ। तीमध्ये रसुवामा ५७२, नुवाकोटमा ८९८ र धादिङमा तीन जना रहेका छन्।

त्यस्तै, काठमाडौं उपत्यकाका विभिन्न अस्पतालमा उपचार गराइरहेका तथा उपचारपछि डिस्चार्ज भएका घाइतेको संख्या ९४ रहेको प्रहरीले जनाएको छ।

बाढीपछि नदी तथा आसपासका क्षेत्रमा अझै खोजी अभियान जारी रहेकाले मृतक र बेपत्ताको संख्या थप बढ्न सक्ने प्रहरीको अनुमान छ। उद्धार टोलीले जोखिमपूर्ण स्थानमा खोजीलाई निरन्तरता दिइरहेको छ।

पहिरोबाट भएको क्षतिप्रति चिनियाँ राष्ट्रपति सीको दुःख व्यक्त

काठमाडौं। नेपालमा हालै आएको विनाशकारी बाढी तथा पहिरोबाट भएको ठूलो जनधनको क्षतिप्रति चिनियाँ राष्ट्रपति सी चिनफिङले दुःख व्यक्त गरेका छन्।

राष्ट्रपति सीले शुक्रबार राष्ट्रपति रामचन्द्र पौडेललाई समवेदना सन्देश पठाउँदै प्राकृतिक विपद्मा ज्यान गुमाएकाप्रति श्रद्धाञ्जली तथा शोकसन्तप्त परिवारजनप्रति गहिरो सहानुभूति व्यक्त गरेका हुन्।

रसुवाको भोटेकोशी नदीमा आएको भीषण बाढीले नेपालका विभिन्न जिल्लामा ठूलो क्षति पुर्‍याएको छ। बाढीपछि आएको पहिरो तथा नदीको तीव्र बहावका कारण कैयौँ नागरिकको ज्यान गएको छ भने ठूलो संख्यामा मानिसहरू अझै सम्पर्कविहीन छन्।

राष्ट्रिय विपद् जोखिम न्यूनीकरण तथा व्यवस्थापन प्राधिकरणका अनुसार विपद्मा परी हालसम्म ५३८ जनाको मृत्यु भएको छ। त्यस्तै, ९७७ जना अझै सम्पर्कविहीन रहेको विवरण सार्वजनिक गरिएको छ।

चिनियाँ राष्ट्रपतिको समवेदना सन्देशमा नेपालले भोगिरहेको विपद्प्रति चीनको गहिरो चिन्ता र सहानुभूति व्यक्त गरिएको छ।

विपद्को यस कठिन समयमा पीडित परिवार तथा नेपाली जनताप्रति चीनले ऐक्यबद्धता जनाएको छ।

३६ घण्टामै विपद् कोषमा झन्डै २ अर्ब जम्मा

काठमाडौं । भोटेकोशी बाढीबाट प्रभावित नागरिकको उद्धार तथा राहतका लागि सरकारले सञ्चालन गरेको प्रधानमन्त्री दैवी प्रकोप उद्धार कोषमा सहयोग ओइरिएको छ। पछिल्लो ३६ घण्टामै कोषमा १ अर्ब ९१ करोड रुपैयाँभन्दा बढी रकम जम्मा भएको छ।

अर्थ मन्त्रालयका अनुसार बुधबार मध्याह्नदेखि बिहीबार राति १२ बजेसम्म विभिन्न १० वटा वाणिज्य बैंकमा रहेका कोषका खातामा दाताहरूले १ अर्ब ९१ करोड ८६ लाख ५० हजार ९११ रुपैयाँ जम्मा गरेका हुन्।

भोटेकोशी नदीमा बुधबार बिहान आएको भीषण बाढीले रसुवा, नुवाकोट, धादिङ, गोरखालगायत जिल्लामा ठूलो जनधनको क्षति पुर्‍याएपछि सरकारले प्रभावित क्षेत्रलाई विपद् संकटग्रस्त क्षेत्र घोषणा गरेको थियो। त्यसपछि राहत तथा पुनःस्थापनाका लागि सरकारी कोषमा सहयोग जुट्ने क्रम तीव्र बनेको हो।

सरकारले कोषमा प्राप्त हुने रकम संकलन तथा समन्वयको जिम्मेवारी अर्थ मन्त्रालयलाई दिएको छ। संस्थागत रूपमा १ करोड रुपैयाँ वा त्यसभन्दा बढी सहयोग गर्ने दाताबाट अर्थमन्त्री डा. स्वर्णिम वाग्लेले स्वयं रकम ग्रहण गरिरहेका छन्।

व्यक्तिगत रूपमा सहयोग गर्न चाहनेले भने अर्थ मन्त्रालयमा पुगेर नगद रकम उपलब्ध गराउन सक्ने व्यवस्था गरिएको छ।

नयाँ सहयोग थपिएसँगै प्रधानमन्त्री दैवी प्रकोप उद्धार कोषको मौज्दात ४ अर्ब ९ करोड ११ लाख ६० हजार रुपैयाँ पुगेको छ। यसअघि कोषमा २ अर्ब १७ करोड २५ लाख ९ हजार ७५९ रुपैयाँ रहेको थियो।

यसैबीच, बिहीबार मात्रै करिब ६ घण्टाको अवधिमा निजी क्षेत्रका विभिन्न दाताबाट अर्थ मन्त्रालयमार्फत २७ करोड ३३ लाख रुपैयाँ सहयोग प्राप्त भएको थियो।

अर्थ मन्त्रालयका अनुसार उक्त रकममा मित्रराष्ट्रहरूले सहयोग गर्ने घोषणा गरेका रकम भने समावेश गरिएको छैन।

सरकारले प्राप्त सहयोगलाई प्रभावित नागरिकको तत्कालीन राहत, उद्धार तथा आगामी पुनःस्थापना र पुनर्निर्माणमा परिचालन गर्ने तयारी गरेको छ।

ट्रम्पको संवाद प्रयासबीच तीन देशको सैन्य अभ्यास

काठमाडौं। उत्तर कोरियासँग संवादको वातावरण बनाउन अमेरिकाले दक्षिण कोरियासँग गर्ने नियमित सैन्य अभ्यासको अवधि छोट्याए पनि अमेरिका, दक्षिण कोरिया र जापानले भने संयुक्त सैन्य अभ्यासलाई निरन्तरता दिने भएका छन्।

दक्षिण कोरियाका संयुक्त चिफ अफ स्टाफ (जेसीएस) का अनुसार तीन देशले आगामी सेप्टेम्बर ७ देखि ११ सम्म जेजु टापुको पूर्व तथा दक्षिणतर्फको अन्तर्राष्ट्रिय जलक्षेत्रमा ‘फ्रिडम एज’ नामक संयुक्त सैन्य अभ्यास सञ्चालन गर्नेछन्।

अभ्यासका क्रममा समुद्री क्षेप्यास्त्र प्रतिरक्षा, हवाई तथा वायु प्रतिरक्षा, पनडुब्बीविरोधी युद्ध र साइबर सुरक्षासँग सम्बन्धित विभिन्न गतिविधि सञ्चालन गरिनेछ।

जेसीएसले ‘फ्रिडम एज’लाई उत्तर कोरियाको आणविक तथा क्षेप्यास्त्र क्षमताबाट उत्पन्न हुन सक्ने जोखिम सामना गर्ने उद्देश्यले सञ्चालन हुँदै आएको रक्षात्मक अभ्यासका रूपमा व्याख्या गरेको छ। तीन देशबीचको सुरक्षा सहकार्य बलियो बनाउँदै क्षेत्रीय शान्ति तथा स्थायित्व कायम गर्नु पनि अभ्यासको उद्देश्य रहेको जनाइएको छ।

सन् २०२३ मा अमेरिका, दक्षिण कोरिया र जापानका नेताहरूबीच क्याम्प डेभिडमा भएको शिखर बैठकपछि तीन देशबीच नियमित संयुक्त सैन्य अभ्यासको प्रक्रिया अघि बढेको थियो। त्यसक्रममा पहिलो ‘फ्रिडम एज’ अभ्यास सन् २०२४ को जुनमा आयोजना गरिएको थियो।

अमेरिकी प्रशान्त क्षेत्रीय कमान्डकी प्रवक्ता लेफ्टिनेन्ट कमोडोर क्लो मोर्गनका अनुसार यस्ता अभ्यासले तीन देशका सेनाबीच सहकार्य र अन्तरक्रियाशीलता बढाउनुका साथै इन्डो–प्यासिफिक क्षेत्रमा सुरक्षा साझेदारी थप मजबुत बनाउन सहयोग गर्छ।

यसअघि अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले अमेरिका र दक्षिण कोरियाबीच हुँदै आएको ‘उल्ची फ्रिडम सिल्ड’ सैन्य अभ्यासको अवधि घटाएर पाँच दिनमा सीमित गर्ने निर्देशन दिएका थिए। यसअघि उक्त अभ्यास ११ दिनसम्म सञ्चालन हुँदै आएको थियो।

ट्रम्प प्रशासनले उत्तर कोरियासँग संवादको सम्भावना खोजिरहेका बेला सैन्य अभ्यासको अवधि घटाइएको हो। ट्रम्पले उत्तर कोरियाली नेता किम जोङ–उनका लागि अमेरिका–दक्षिण कोरियाको संयुक्त सैन्य अभ्यास असहज र अपमानजनक हुने धारणा व्यक्त गर्दै आएका छन्।

उता, अमेरिकी सैन्य स्रोत तथा जनशक्तिमा परेको दबाबलाई कारण देखाउँदै दक्षिण कोरियाले अमेरिका र दक्षिण कोरियाबीच हुने अर्को संयुक्त अभ्यास ‘साङ्योङ’ भने रद्द गरेको छ। इरानसँग सम्बन्धित सैन्य तनावका कारण अमेरिकी सेनामाथि थप दबाब परेको दक्षिण कोरियाली पक्षको भनाइ छ।

तर उत्तर कोरियाले अमेरिका र उसका सहयोगी मुलुकले सञ्चालन गर्ने सैन्य अभ्यासको लगातार विरोध गर्दै आएको छ। प्योङयाङले यस्ता अभ्यासलाई आफ्नो सुरक्षामाथिको चुनौतीका रूपमा लिँदै जवाफी सैन्य कदम चाल्ने तथा क्षेप्यास्त्र परीक्षण गर्न सक्ने चेतावनीसमेत दिने गरेको छ।

यस्तो अवस्थामा ‘फ्रिडम एज’ अभ्यासले अमेरिका, दक्षिण कोरिया र जापानबीचको सुरक्षा सहकार्य कमजोर नभएको सन्देश दिएको छ। उत्तर कोरियासँग संवादको प्रयास एकातिर जारी रहे पनि आणविक तथा क्षेप्यास्त्र जोखिमलाई ध्यानमा राख्दै तीन देशले सैन्य तयारी र आपसी समन्वयलाई निरन्तरता दिने रणनीति अपनाएका छन्।

गृहमन्त्रीलाई कांग्रेस सांसद गुरुङकाे सुझाव- त्रिशूलीमा छिटाे तुइन जडान गराउनुहाेस्

काठमाडौं । नेपाली कांग्रेसका सांसद तथा पूर्वमन्त्री टेकबहादुर गुरुङले भोटेकोशी र त्रिशूली नदीमा आएको भीषण बाढीका कारण प्रभावित क्षेत्रमा उद्धार तथा राहतलाई सहज बनाउन तत्काल तुइनको व्यवस्था गर्न गृहमन्त्री सुधन गुरुङलाई सुझाव दिएका छन्।

नदीमा आएको बाढीका कारण वारिपारि आवतजावत अवरुद्ध भएकाले प्रभावित नागरिकसम्म पुग्न वैकल्पिक माध्यम आवश्यक रहेको भन्दै उनले तुइनको व्यवस्था गर्नुपर्ने बताएका हुन्।

बाढी प्रभावित नुवाकोटको विदुरस्थित ढुंगे बजार र देवीघाट क्षेत्रको स्थलगत निरीक्षण गरेपछि गुरुङले नेपाली सेनाको बट्टारस्थित मैथिली ब्यारेकमा गृहमन्त्री सुधन गुरुङसँग भेट गरेका थिए। सोही क्रममा उनले उद्धार कार्यलाई थप छिटो र प्रभावकारी बनाउन तुइन उपयोगी हुने सुझाव दिएका हुन्।

गुरुङले हेलिकप्टरबाट उद्धार गर्दा एकपटकमा सीमित व्यक्तिलाई मात्र सुरक्षित स्थानमा सार्न सकिने भएकाले ठूलो संख्यामा प्रभावित नागरिकको उद्धार गर्न समय लाग्ने बताए।

‘हेलिकप्टरबाट एकपटकमा चार–पाँच जनाको मात्रै उद्धार हुन्छ। त्यसरी गर्दा धेरै समय लाग्छ,’ उनले गृहमन्त्रीसँग भने, ‘यस्तो अवस्थामा तुइनको व्यवस्था गर्न सके उद्धार छिटो र प्रभावकारी बनाउन सकिन्छ।’

बाढीका कारण सडक तथा पुलमा क्षति पुगेपछि कतिपय स्थानमा स्थलगत आवागमन पूर्ण रूपमा प्रभावित भएको छ। यस्तो अवस्थामा नदी वारिपारिका नागरिकलाई सुरक्षित रूपमा आवतजावत गराउन अस्थायी संरचनाको आवश्यकता रहेको गुरुङको भनाइ छ।

उनले राहत सामग्री प्रभावित बस्तीमा पुर्‍याउन तथा जोखिममा रहेका नागरिकलाई सुरक्षित स्थानमा सार्नसमेत स्थानीयस्तरमै प्रयोग गर्न सकिने वैकल्पिक माध्यम तत्काल तयार गर्नुपर्नेमा जोड दिएका छन्।

‘टक्सिक’को दोस्रो दिनमै कमाइ खस्कियो

काठमाडौं । कन्नड स्टार यशको मुख्य भूमिका रहेको फिल्म ‘टक्सिकः अ फेयरी टेल फर ग्रोन–अप्स’ले प्रदर्शनको पहिलो दिन आक्रामक सुरुवात गरे पनि दोस्रो दिन भने बक्स अफिसमा ठूलो गिरावट बेहोरेको छ।

बुधबारदेखि प्रदर्शनमा आएको एक्सन–थ्रिलर फिल्मले समीक्षक र दर्शकबाट मिश्रित प्रतिक्रिया पाइरहेको छ। तर त्यसको असर पहिलो दिनको व्यापारमा खासै देखिएन। फिल्मले भारतमा पहिलो दिन १०१ करोड १० लाख भारु कमाएको थियो भने विश्वव्यापी रूपमा करिब १४० करोड भारुको कारोबार गरेको बताइएको छ।

व्यापारसम्बन्धी वेबसाइट स्याकनिल्कको प्रारम्भिक तथ्यांकअनुसार बिहीबार रातिसम्म भारतमा फिल्मले ३६ करोड ४० लाख भारु कमाएको छ। पहिलो दिनको तुलनामा दोस्रो दिनको कमाइ करिब ६४ प्रतिशतले घटेको हो।

फिल्मको पहिलो दिनको अकुपेन्सी ५६.१ प्रतिशत रहेकोमा दोस्रो दिन यो दर घटेर २६.६ प्रतिशतमा झरेको छ। दुई दिनको भारततर्फको कुल कमाइ भने १३७ करोड ५० लाख भारु पुगेको छ।

भाषागत प्रदर्शन हेर्दा ‘टक्सिक’ले कन्नडभन्दा हिन्दी बजारमा राम्रो व्यापार गरिरहेको देखिएको छ। हिन्दीपछि तेलुगु संस्करणले पनि दर्शकको राम्रो साथ पाएको छ। भने तमिल र मलयालम संस्करणको व्यापार तुलनात्मक रूपमा कमजोर देखिएको छ।

फिल्मको प्रदर्शनअघि नै यशका प्रशंसकबीच ‘टक्सिक’लाई लिएर ठूलो उत्सुकता थियो। रिलिजको पाँच दिनअघिसम्म भारतमा १८ लाखभन्दा बढी टिकट बिक्री भइसकेका थिए। त्यसका बाबजुद प्रदर्शनपछि फिल्मले हिंसात्मक दृश्य, बोल्ड प्रस्तुति र कमजोर पटकथालाई लिएर आलोचना खेपिरहेको छ।

सप्ताहन्त सुरु भएसँगै फिल्मको व्यापारमा सुधार आउने अपेक्षा गरिएको छ। व्यापार विश्लेषकहरूले दर्शकको साथ कायम रहे पहिलो सप्ताहन्तमै फिल्मले भारतमा २०० करोड भारुको आँकडा पार गर्न सक्ने अनुमान गरेका छन्।

केभीएन प्रोडक्सन र मोन्स्टर माइन्ड क्रिएशन्सको निर्माण रहेको फिल्ममा यश पहिलोपटक दोहोरो भूमिकामा देखिएका छन्। उनले राया र टिक्का नामका बुबा–छोराको भूमिका निर्वाह गरेका छन्।

फिल्ममा कियारा आडवाणी, नयनतारा, हुमा कुरेशी र तापसी पन्नूको समेत अभिनय छ। ‘टक्सिक’मार्फत यश करिब चार वर्षपछि ठूलो पर्दामा फर्किएका हुन्। उनी पछिल्लो पटक सन् २०२२ मा रिलिज भएको सफल फिल्म ‘केजीएफः च्याप्टर २’मा देखिएका थिए।

 

बाढीपीडितका लागि भारतले थप राहत पठाउने

काठमाडौं । नेपालमा भोटेकोशी बाढीपछि जारी उद्धार तथा राहत अभियानलाई भारतले निरन्तर चासोका साथ नियालिरहेको छ। भारतीय विदेशमन्त्री एस. जयशंकरले नेपालमा भइरहेको उद्धार तथा राहत प्रयासबारे पछिल्लो अवस्थाका विषयमा छलफल गरेका छन्।

जयशंकरले नेपालमा आवश्यक पर्ने थप राहत सामग्री पठाउने तयारीबारे समेत भारतीय विदेश मन्त्रालयका सम्बन्धित निकायबाट जानकारी लिएका छन्। नेपालमा देखिएको विपद्को अवस्थालाई भारतले प्राथमिकताका साथ हेरिरहेको उनले बताएका छन्।

सामाजिक सञ्जालमार्फत जयशंकरले काठमाडौं र बेइजिङस्थित भारतीय दूतावासबाट नेपालमा रहेका भारतीय नागरिकको अवस्था तथा उनीहरूको सुरक्षासम्बन्धी पछिल्लो जानकारी प्राप्त भएको उल्लेख गरेका छन्।

नेपालमा आएको बाढीका कारण ठूलो जनधनको क्षति भएपछि भारतले उद्धार, राहत तथा मानवीय सहयोगमा सहकार्य गर्ने प्रतिबद्धता जनाउँदै आएको छ। आवश्यकताअनुसार थप राहत सामग्री उपलब्ध गराउने तयारीसमेत भइरहेको भारतीय पक्षले जनाएको छ।

नेपालमा रहेका आफ्ना नागरिकको अवस्थाबारे नियमित जानकारी लिँदै उनीहरूको सुरक्षालाई प्राथमिकतामा राखिएको पनि जयशंकरले बताएका छन्।

४८९ शव फेला, थप तयारी तीव्र

काठमाडौं। रसुवाको भोटेकोशी क्षेत्रमा आएको विनाशकारी बाढीपछि ज्यान गुमाएका ४८९ जनाको शव फेला परेको छ।

बाढी प्रभावित विभिन्न क्षेत्रमा शव भेटिने क्रम जारी रहेकाले व्यवस्थापनका लागि आवश्यक सामग्रीको समेत तयारी तीव्र पारिएको छ।

शव सुरक्षित र व्यवस्थित रूपमा राख्न नेपाल रेडक्रस सोसाइटीले गृह मन्त्रालयलाई हालसम्म १ हजार ४४० वटा शव प्याक गर्ने झोला उपलब्ध गराएको छ। तर, शव फेला पर्ने क्रम बढेसँगै थप झोलाको आवश्यकता देखिएपछि भारत सरकारबाट समेत सहयोग लिन लागिएको छ।

गृह मन्त्रालयका प्रवक्ता आनन्द काफ्लेले रेडक्रसबाट शव व्यवस्थापनका लागि आवश्यक झोला प्राप्त भइसकेको जानकारी दिँदै मौज्दात बढाउन भारत सरकारसँग सहयोग लिन लागिएको बताएका छन्।

नेपाल रेडक्रस सोसाइटीका अध्यक्ष डा. विशाल भण्डारीका अनुसार शुक्रबार झापाबाट थप ४ सय शव व्यवस्थापन झोला ल्याइँदैछ। ती झोला नवलपरासी, धादिङ र चितवनमा फेला परेका शव व्यवस्थापनमा प्रयोग गरिनेछ।

रेडक्रसले आफ्नो केन्द्रीय कार्यालयबाट समेत थप शव व्यवस्थापन झोला मगाउने प्रक्रिया अघि बढाएको भण्डारीले बताए।

प्रहरी प्रवक्ता डीआईजी अबिनारायण काफ्लेका अनुसार बाढी प्रभावित क्षेत्रमा शव फेला पर्ने क्रम बढिरहेकाले आवश्यक सामग्रीको मौज्दात पर्याप्त राख्नुपर्ने अवस्था आएको छ।

उनका अनुसार आगामी दिनमा थप कति शव फेला पर्छन् भन्ने यकिन गर्न सकिने अवस्था छैन।

तर खोजी तथा उद्धारका क्रममा शव भेटिने क्रम तीव्र रहेकाले सम्भावित अवस्थालाई ध्यानमा राखेर ठूलो संख्यामा शव व्यवस्थापन गर्न आवश्यक तयारी भइरहेको छ।

भोटेकोशी बाढीमा फसेका ११७ पर्यटकको उद्धार

काठमाडौं। भोटेकोशी नदीमा आएको बाढीका कारण विभिन्न क्षेत्रमा अलपत्र परेका ११७ जना विदेशी पर्यटकको उद्धार गरिएको छ। नेपाल पर्यटन बोर्डका अनुसार उद्धार गरिएकामध्ये ८५ जना भारतीय, १६ जना चिनियाँ र ९ जना कोरियाली पर्यटक रहेका छन्।

 त्यस्तै, दुई जना अमेरिकी र दुई जना इटालियन पर्यटकको समेत उद्धार गरिएको बोर्डले जनाएको छ। उद्धार गरिएका बाँकी तीन पर्यटकको राष्ट्रियता तथा पहिचान भने खुल्न सकेको छैन।

बाढीका कारण अझै ६ सयभन्दा बढी पर्यटक सम्पर्कविहीन रहेको बताइएको छ। विशेषगरी कैलाश मानसरोवर यात्राका लागि हिँडेका ठूलो संख्याका पर्यटक सम्पर्कविहीन रहेको ट्रेकिङ तथा टुर कम्पनीहरूले जनाएका छन्। 

बाढी र पहिरोका कारण सडक तथा यातायातका मार्ग अवरुद्ध हुँदा उनीहरूको खोजी तथा उद्धार कार्यमा कठिनाइ भइरहेको छ। सम्पर्कविहीन पर्यटकको अवस्थाबारे जानकारी लिन सम्बन्धित निकायले खोजी तथा उद्धार प्रयास तीव्र बनाएको छ।

रसुवा अस्पतालमा अत्यावश्यक सामग्रीको अभाव, स्यानिटाइजरदेखि टेन्ट र पावर बैंकसम्म आवश्यक

रसुवा। बाढी तथा पहिरोबाट प्रभावित रसुवा अस्पतालमा उपचार तथा उद्धार कार्यका लागि विभिन्न अत्यावश्यक सामग्रीको आवश्यकता परेको छ।

अस्पतालले स्यानिटाइजर, ह्यान्डवास, स्यानिटरी प्याड, भिजेको टिस्यु, लामखुट्टेबाट बच्ने धुप तथा झुल, पानीका बोतल, थर्मस, टेन्ट र पावर बैंक तत्काल आवश्यक रहेको जनाएको छ।

विपद्का कारण अस्पतालमा बिरामी तथा प्रभावितको चाप बढिरहेका बेला सरसफाइ, स्वास्थ्य सुरक्षा तथा दैनिक प्रयोगका सामग्रीको आवश्यकता थप बढेको हो। विशेषगरी बाढी तथा पहिरो प्रभावित क्षेत्रमा लामखुट्टेको जोखिम बढ्न सक्ने भएकाले धुप र झुलजस्ता सामग्री पनि आवश्यक रहेको अस्पतालले जनाएको छ।

त्यस्तै, विद्युत् तथा सञ्चार सेवामा समस्या आउन सक्ने अवस्थालाई ध्यानमा राख्दै पावर बैंक, टेन्ट र थर्मस लगायतका सामग्रीलाई समेत अत्यावश्यक सूचीमा राखिएको छ।

रसुवा अस्पतालले विपद्को अवस्थामा स्वास्थ्य सेवा निरन्तर सञ्चालन गर्न सहयोग आवश्यक रहेको भन्दै सम्बन्धित निकाय, संघसंस्था तथा सहयोगी व्यक्तिहरूलाई अत्यावश्यक सामग्री उपलब्ध गराउन आग्रह गरेको छ।

अस्पतालका अनुसार हाल तत्काल आवश्यक सामग्रीहरू:

  • स्यानिटाइजर
  • ह्यान्डवास
  • स्यानिटरी प्याड
  • भिजेको टिस्यु
  • लामखुट्टे धुप
  • झुल
  • पानीका बोतल
  • थर्मस
  • टेन्ट
  • पावर बैंक

भोटेकोशीमा बाढी बढेपछि त्रिशूली नदीको तटीय क्षेत्रमा उच्च सतर्कता अपनाउन आग्रह

काठमाडौं। रसुवामा भोटेकोशी नदीको बहाव निरन्तर बढिरहेको भन्दै त्रिशूली नदीको तटीय क्षेत्रमा उच्च सतर्कता अपनाउन आग्रह गरिएको छ।

बाढी पूर्वानुमान महाशाखाले शुक्रबार सूचना जारी गर्दै त्रिशूली नदीको तटीय क्षेत्र हुँदै मुग्लिनसम्मका बासिन्दालाई अर्को सूचना नआएसम्म उच्च सतर्कताका साथ सुरक्षित स्थानमा रहन आग्रह गरेको हो।

महाशाखाका अनुसार रसुवामा भोटेकोशी नदीमा बाढी बढिरहेको र यसको प्रभाव त्रिशूली नदीको बहावमा पर्न सक्ने भएकाले नदी आसपासका बस्ती तथा तटीय क्षेत्रमा जोखिम बढेको छ।

नदीको बहाव बढ्न सक्ने सम्भावनालाई मध्यनजर गर्दै तटीय क्षेत्रमा रहेका सर्वसाधारणलाई नदी किनारमा नजान, सुरक्षित स्थानमा रहन तथा स्थानीय प्रशासन र सुरक्षा निकायले जारी गर्ने सूचनालाई पालना गर्न आग्रह गरिएको छ।

पछिल्लो समय नेपाल-चीन सीमावर्ती क्षेत्रमा आएको बाढी तथा पहिरोका कारण भोटेकोशी र त्रिशूली नदीको जलसतहमा उतारचढाव भइरहेको छ। यसैबीच भोटेकोशीमा बाढी बढेपछि त्यसको प्रत्यक्ष प्रभाव त्रिशूली नदीको तल्लो तटीय क्षेत्रमा पर्न सक्ने भन्दै महाशाखाले सतर्कता अपनाउन भनेको हो।

बाढी पूर्वानुमान महाशाखाले अर्को सूचना जारी नगरेसम्म त्रिशूली नदीको तटीय क्षेत्रमा उच्च सतर्कता अपनाई सुरक्षित स्थानमा रहन विशेष अनुरोध गरेको छ।

ब्यारियर लेकमा विशेष निगरानी गर्न चिनियाँ राष्ट्रपति सी जिनपिङको निर्देशन

काठमाडौं। चिनियाँ राष्ट्रपति सी जिनपिङले बाढी र पहिरोपछि बनेको नयाँ अवरोध ताल (ब्यारियर लेक) तथा आसपासको क्षेत्रमा विशेष निगरानी राख्न अधिकारीहरूलाई निर्देशन दिएका छन्।

चिनियाँ कम्युनिस्ट पार्टी (सीपीसी)का वरिष्ठ नेताहरूको शुक्रबार बसेको बैठकमा राष्ट्रपति सीले उद्धार तथा राहत कार्यसँगै अवरोध तालबाट थप विपद् निम्तिन सक्ने सम्भावनालाई उच्च प्राथमिकतामा राख्न निर्देशन दिएका हुन्।

चिनियाँ सरकारी समाचार संस्था सिन्ह्वाका अनुसार सीले पहिरोका कारण बनेको ताल र आसपासका पहाडको स्थिरतामाथि निरन्तर निगरानी राख्न तथा थप विपद् हुन नदिन प्रभावकारी र कडा उपाय अपनाउन निर्देशन दिएका छन्।

बैठकको विवरणमा सीले भनेका छन्, ‘पहिरोका कारण बनेको ताल र आसपासका पहाडको स्थिरतामा नजिकबाट निगरानी राख्नुपर्छ र थप विपद् हुन नदिन प्रभावकारी उपायहरू कडाइका साथ अपनाउनुपर्छ।’

राष्ट्रपति सीको यस्तो निर्देशन तालले बाँध नाघेर पानी बग्न थालेको पछिल्लो घटना सार्वजनिक हुनुअघि दिइएको बताइएको छ। बुधबार नेपाल–तिब्बत सीमा क्षेत्रमा गएको शक्तिशाली बाढीपछि पहिरोका कारण बनेको उक्त अवरोध तालमा पानीको सतह बढ्दै गएपछि ओभरफ्लो हुन थालेको हो।

तालबाट पानी बाहिरिन थालेसँगै आसपासका क्षेत्रमा थप पहिरो तथा आकस्मिक बाढीको जोखिम बढेको छ। यसले बाढी तथा पहिरो प्रभावित क्षेत्रमा जारी उद्धार र राहत कार्यलाई समेत थप चुनौतीपूर्ण बनाएको छ।

उच्च हिमाली भूभागमा रहेका हिमनदी, हिमताल, भिराला पहाड र कमजोर भू–संरचनाका कारण उद्धार कार्य कठिन बनेको चिनियाँ पक्षले जनाएको छ। त्यसमाथि मौसममा भइरहेको परिवर्तनले पनि जोखिम थप बढाएको बताइएको छ।

सिन्ह्वाका अनुसार राष्ट्रपति सीले विपद्मा परी ज्यान गुमाएकाहरूप्रति श्रद्धाञ्जली व्यक्त गर्दै बैठकमा सहभागी सबैलाई एक मिनेट मौनधारण गर्नसमेत आग्रह गरेका थिए।

बैठकको विवरणमा पछिल्लो विपद् उच्च हिमाली तथा चिसो क्षेत्रमा, भिराला उपत्यका र परिवर्तनशील मौसमका बीच भएको उल्लेख गरिएको छ। उक्त क्षेत्रमा धेरै हिमनदी, हिमताल तथा सम्भावित भौगर्भिक जोखिम रहेकाले उद्धार, खोजी तथा राहत कार्य निकै कठिन रहेको चिनियाँ पक्षको भनाइ छ।

चीनले बिहीबार बिहान सार्वजनिक गरेको पछिल्लो विवरणअनुसार तिब्बततर्फ बाढी तथा पहिरोमा परी ३ जनाको मृत्यु भएको छ भने ५५८ जना अझै बेपत्ता छन्। बेपत्ताको खोजी तथा उद्धारका लागि चिनियाँ अधिकारीहरूले विभिन्न टोली परिचालन गरेका छन्।

यसैबीच, बिहीबार दिउँसो चिनियाँ विदेश मन्त्रालयका प्रवक्ताले नेपालतर्फ पनि १०० भन्दा बढी चिनियाँ नागरिक बेपत्ता रहेको जानकारी दिएका थिए।

बुधबार नेपाल–तिब्बत सीमावर्ती क्षेत्रमा गएको विनाशकारी बाढीले नेपालतर्फ पनि ठूलो जनधनको क्षति गरेको छ। पछिल्लो विवरणअनुसार नेपालमा बाढी, पहिरो तथा त्यसबाट उत्पन्न दुर्घटनामा परी ४८९ जनाको मृत्यु पुष्टि भएको छ। खोज तथा उद्धार कार्य अझै जारी रहेकाले मृतक र बेपत्ताको संख्या थप बढ्न सक्ने अधिकारीहरूले बताएका छन्।

अवरोध तालबाट पानीको बहाव बढ्दै गएको अवस्थामा नेपालतर्फ पनि त्रिशूली तथा भोटेकोशी नदी आसपासका बस्तीमा जोखिम बढेको भन्दै स्थानीय प्रशासनले उच्च सतर्कता अपनाउन आग्रह गरेको छ।

बाढीका कारण फसेका ३ हजार २ सय ५३ जनाको उद्दार सम्पन्न

काठमाडाैं। बाढीका कारण विभिन्न ठाउँमा फसेका ३ हजार २५३ जनाको उद्धार गरिएको छ। रसुवामा आएको बाढी र पहिरोका कारण विभिन्न स्थानमा फसेका नागरिकको उद्धार कार्य तीव्र पारिएको छ। विपद्का कारण सडक तथा स्थानीय आवागमन अवरुद्ध भएपछि नेपाली सेना, नेपाल प्रहरी, सशस्त्र प्रहरी र स्थानीय उद्धार टोली परिचालन भएका छन्।

कठिन भौगोलिक अवस्था र प्रतिकूल मौसमका बाबजुद उद्धारकर्मीहरूले जोखिम मोलेर फसेका नागरिकलाई सुरक्षित स्थानमा ल्याइरहेका छन्।उद्धार गरिएकाहरूलाई सुरक्षित स्थानमा स्थानान्तरण गर्नुका साथै आवश्यक राहत तथा खानाको व्यवस्थासमेत मिलाउने प्रयास भइरहेको छ। बाढी र पहिरोबाट प्रभावित क्षेत्रमा थप क्षति हुन नदिन सुरक्षाकर्मी तथा स्थानीय प्रशासनले निगरानी बढाएका छन्।

जोखिमयुक्त क्षेत्रमा रहेका नागरिकलाई सुरक्षित स्थानमा जान आग्रह गरिएको छ। साथै, अवरुद्ध सडक तथा सञ्चार सम्पर्क पुनः सञ्चालनका लागि सम्बन्धित निकायले काम गरिरहेका छन्। विपद्का कारण थप समस्या आउन सक्ने भएकाले नागरिकलाई सतर्क रहन र आधिकारिक सूचनामात्र विश्वास गर्न आग्रह गरिएको छ। प्रभावित क्षेत्रमा तथा उद्धार कार्यलाई निरन्तरता दिइने प्रशासनले जनाएको छ।

तत्काल ठूलो जोखिम छैन : सरकार

काठमाडाैं। चीनको छोचेन खोला र पुरेपू त्साङ्पो नदीको संगम नजिक जमेको ठूलो तालमा रहेका ग्ल्यासियर फुटेर लेदोसहितको पानी ओभरफ्लो भएको सरकारले जनाएको छ। यद्यपि, तत्काल ठूलो जोखिमको अवस्था नरहेको सरकारको भनाइ छ।

बिहीबार मन्त्रिपरिषद्को बैठकपछि सञ्चारकर्मीसँग कुरा गर्दै सरकारका प्रवक्ता एवं शिक्षामन्त्री सस्मित पोखरेलले चीनतर्फको अवस्थाबारे जानकारी गराएका हुन्। उनका अनुसार ताल फुटेको भन्दा पनि आसपासका ग्ल्यासियर फुटेका कारण पानीमा लेदो मिसिएर ओभरफ्लो भएको हो।

उनले चीन सरकारसँग परराष्ट्र मन्त्रालयमार्फत निरन्तर सम्पर्क र समन्वय भइरहेको बताए। चिनियाँ पक्षबाट प्राप्त सूचनाअनुसार तत्काल ठूलो जोखिम नरहेको जानकारी आएको उनको भनाइ छ।

‘परराष्ट्र मन्त्रालयमार्फत चीन सरकारसँग निरन्तर संवाद भइरहेको छ। त्यहाँबाट पनि त्यस्तो ठूलो जोखिम नरहेको जानकारी आइरहेको छ। यद्यपि सबैलाई सतर्क रहन आग्रह गर्न चाहन्छु,’ प्रवक्ता पोखरेलले भने।

सरकारका अनुसार अहिलेसम्म बाँध वा ड्याम फुटेको पुष्टि भएको छैन। सामान्य रूपमा ग्ल्यासियर फुट्दा ठूलो परिमाणमा पानी र लेदो बगेर ओभरफ्लो भएको प्रवक्ता पोखरेलले स्पष्ट पारे।

‘कतै ड्याम फुटेको भन्ने छैन। सामान्य ग्ल्यासियरहरू फुटेका कारण धेरै ठाउँमा पानी लेदोसहित ओभरफ्लो भएको हो,’ उनले भने, ‘तत्काल त्यस्तो ठूलो जोखिम देखिएको छैन। तर सावधानी र सतर्कता अपनाउन आवश्यक छ।’

सरकारले तत्काल ठूलो जोखिम नरहेको बताए पनि चीनतर्फको हिमताल तथा ग्ल्यासियर फुट्ने घटनाबाट अचानक नदीमा पानीको बहाव बढ्न सक्ने भएकाले नदी आसपासका बासिन्दालाई उच्च सतर्कता अपनाउन आग्रह गरेको छ।

त्रिशूली-३ ‘ए’को सुरुङमा ३५ कर्मचारी उद्वारको पर्खाइमा

काठमाडाैं। रसुवाको भोटेकोशी नदीमा आएको भीषण बाढीपछि माथिल्लो त्रिशूली–३ ‘ए’ जलविद्युत् आयोजनाको भूमिगत पावरहाउस तथा सुरुङभित्र नेपाल विद्युत् प्राधिकरणका करिब ३५ कर्मचारी फसेको बताइएको छ।

नेपाल विद्युत् प्राधिकरणका कर्मचारी तथा कालीगण्डकी–७ निवासी उदयराज भट्टराईका अनुसार सुरुङभित्र रहेका कर्मचारीको अवस्था जोखिमपूर्ण बन्दै गएको छ। सुरुङभित्र अक्सिजनको कमी हुँदै गएकाले उनीहरूको जीवन थप जोखिममा परेको बताइएको छ।

यसअघि पनि त्रिशूली–३ ‘ए’ आयोजनाको सुरुङमा कर्मचारी तथा कामदार फसेको विवरण सार्वजनिक भएको थियो। शुक्रबार बिहान सुरुङबाट चार जनालाई नेपाली सेनाको हेलिकप्टरमार्फत उद्धार गरी अस्पताल पठाइएको सेनाले जनाएको छ। उद्धारका लागि नेपाली सेनाका ६ वटा र निजी क्षेत्रका ९ वटा हेलिकप्टर परिचालन गरिएको बताइएको छ।

यद्यपि, अझै सुरुङभित्र रहेका अन्य कर्मचारीको उद्धार चुनौतीपूर्ण बनेको छ। सुरुङको प्रवेशद्वारमा बाढी तथा पहिरोका कारण क्षति पुगेपछि उद्धार कार्य कठिन भएको बताइएको छ।

उद्धारमा ढिलाइ हुँदा सुरुङभित्र अक्सिजनको अवस्था र अन्य जोखिमलाई लिएर चिन्ता बढेको छ। यस्तो अवस्थामा उद्धार कार्यलाई उच्च प्राथमिकतामा राख्दै उपलब्ध सबै स्रोतसाधन परिचालन गर्न माग गरिएको छ।

यसअघि माथिल्लो त्रिशूली आयोजनाको सुरुङमा फसेका ३५० जनालाई नेपाली सेनाले उद्धार गरेको थियो।

बाढीमा फसेकाको उद्धार गर्न आङ्देम्बेको आग्रह

नुवाकोट। प्रमुख प्रतिपक्षी नेता भीष्मराज आङ्देम्बेले गृहमन्त्री सुधन गुरूङलाई बाढी प्रभावित नागरिकको उद्धार कार्य तीव्र पार्न सुझाव दिएका छन्।

नुवाकोटको बट्टारस्थित नेपाली सेनाको मैथिली ब्यारेकमा गृहमन्त्री गुरूङसँग शुक्रबार मध्याह्न भेट गर्दै आङ्देम्बेले रसुवा, नुवाकोट र धादिङका थुप्रै बाढी प्रभावित नागरिक अभरमा परेको खबर प्राप्त भएको भन्दै पूर्ण क्षमतासहित उद्धारमा केन्द्रित हुनुपर्नेमा जोड दिए।

‘विभिन्न ठाउँबाट उद्धारका लागि याचना भइरहेको छ,’ उनले गृहमन्त्री गुरूङलाई भने, ‘सरकार पूरै उद्धारमै केन्द्रित होस् । हामी पनि सक्दो सहयोग गर्छौं।’

नेता आङ्देम्बेले प्रधानमन्त्री बालेन्द्र शाहलाई पनि आवश्यक उद्धार कार्यलाई प्राथमिकता दिन आग्रह गर्ने बताए।

‘म प्रधानमन्त्रीजीलाई पनि भन्नुपर्ने भन्छु,’ उनले भने, ‘यो विपद्मा हामी सबैको पहिलो दायित्व बाँचेकाको छिटो उद्धार गर्नु नै हो।’

उनका अनुसार रसुवाको स्याप्रुवेशी, टिमुरे, धुञ्चे तथा नुवाकोटको कोलोनी, विदुर नगरपालिकाका वडा नम्बर १, ४ र १० लगायत क्षेत्रमा थुप्रै नागरिक फसेका छन्। उनीहरूको हवाई उद्धार आवश्यक भएकाले ढिलाइ गर्न नहुने उनले बताए।

उनले उद्धार नै पहिलो प्राथमिकता हुनुपर्ने भन्दै अनावश्यक रूपमा पटकपटक जिल्ला विपद् व्यवस्थापन समितिको बैठक राख्न नहुने बताए।

कांग्रेसकै अर्का सांसद टेकबहादुर गुरूङले बाढी प्रभावित क्षेत्रका सडक अवरुद्ध भएकाले शीघ्र पुनर्निर्माण गरी उद्धार कार्य प्रभावकारी बनाउनुपर्नेमा जोड दिए।

स्थलगत निरीक्षणमा कांग्रेस संसदीय दलका प्रमुख सचेतक बासना थापा, सांसदहरू खडकबहादुर बुढा र डा. शाहजान खातुन तथा कांग्रेस नुवाकोट सभापति रमेश महत गएका थिए।

उनीहरूले नुवाकोटको विदुर नगरपालिकास्थित ढुङ्गे बजार, देवीघाटलगायत बाढी प्रभावित क्षेत्रको स्थलगत निरीक्षण गरेका थिए।

यस्ता छन् मन्त्रिपरिषद बैठकका निर्णय

काठमाडौं। सरकारले बिहीबार बसेको मन्त्रिपरिषद् बैठकका प्रमुख निर्णय सार्वजनिक गरेको छ।

सरकारका प्रवक्ता एवं शिक्षामन्त्री सस्मित पोखरेलले बैठकबाट भएका निर्णयहरू सार्वजनिक गरेका हुन्।

मन्त्रिपरिषद्ले रसुवागढी तथा भोटेकोशी नदी र त्यसको तल्लो तटीय क्षेत्रमा आएको बाढीबाट प्रभावित व्यक्ति तथा व्यवसायलाई राहत दिन विशेष पुनर्स्थापना प्याकेज तयार गर्ने निर्णय गरेको छ।

बाढीका कारण क्षति पुगेका व्यवसाय तथा प्रभावित व्यक्तिलाई लक्षित गरी सहुलियत र पुनःस्थापनासहितको ‘बिजनेस रिकभरी प्याकेज’ तयार गर्न अर्थ मन्त्रालयलाई जिम्मेवारी दिइएको छ। उक्त प्याकेजमार्फत विपद्बाट प्रभावित व्यवसायलाई पुनः सञ्चालनमा ल्याउन आवश्यक सहयोग र सहुलियत उपलब्ध गराउने सरकारको तयारी छ।

त्यसैगरी, सरकारले भारतबाट सरकारी तहमा हुने जीटूजी प्रक्रियामार्फत २५ हजार मेट्रिक टन डीएपी मल खरिद गर्न कृषि सामग्री कम्पनी लिमिटेडलाई सैद्धान्तिक स्वीकृति दिएको छ। कृषि प्रयोजनका लागि आवश्यक रासायनिक मलको आपूर्ति सहज बनाउने उद्देश्यले उक्त निर्णय गरिएको हो।

मन्त्रिपरिषद्ले भदौ १० गते रसुवागढी तथा भोटेकोशी नदीमा आएको बाढीबाट प्रभावित नागरिकको सहयोगका लागि प्रधानमन्त्रीसहित मन्त्रिपरिषद्का सबै सदस्यको एक महिनाको तलब तथा पारिश्रमिक प्रधानमन्त्री दैवी प्रकोप उद्धार कोषमा जम्मा गर्ने निर्णयसमेत गरेको छ।

बाढीले रसुवासहित नुवाकोट, धादिङ, गोरखा, तनहुँ, चितवनलगायत तल्लो तटीय जिल्लामा ठूलो क्षति पुर्‍याएको छ।

प्रभावित क्षेत्रमा उद्धार, राहत, पुनःस्थापना तथा क्षतिग्रस्त पूर्वाधारको पुनर्निर्माणका लागि सरकारी संयन्त्र परिचालन भइरहेको सरकारले जनाएको छ।

प्रधानमन्त्री र मन्त्रीहरूको एक महिनाको तलब विपद् कोषमा जम्मा गरिने

काठमाडौं। भोटेकोशी बाढीबाट प्रभावित नागरिकको राहत तथा पुनर्स्थापनामा सहयोग पुर्‍याउन प्रधानमन्त्रीसहित मन्त्रिपरिषद्का सबै सदस्यले एक महिनाको तलब तथा पारिश्रमिक प्रधानमन्त्री दैवी प्रकोप उद्धार कोषमा जम्मा गर्ने भएका छन्।

बिहीबार बसेको मन्त्रिपरिषद् बैठकले प्रधानमन्त्री र सबै मन्त्रीको एक महिनाको तलब तथा पारिश्रमिक कोषमा जम्मा गर्ने निर्णय गरेको सरकारका प्रवक्ता एवं शिक्षामन्त्री सस्मित पोखरेलले जानकारी दिए।

मन्त्रिपरिषद्को निर्णयअनुसार भदौ १० गते नेपाल-चीन सीमा क्षेत्र तथा भोटेकोशी नदीमा आएको विनाशकारी बाढीबाट प्रभावित नागरिकको राहत, उद्धार र सहयोगका लागि प्रधानमन्त्री तथा मन्त्रिपरिषद्का सम्पूर्ण सदस्यको एक महिनाको पारिश्रमिक कोषमा जम्मा गरिनेछ।

बाढीले रसुवासहित नुवाकोट, धादिङ, गोरखा, तनहुँ, चितवनलगायत जिल्लामा ठूलो जनधनको क्षति पुर्‍याएको छ। विपद्पछि प्रभावितको खोज तथा उद्धार, राहत वितरण र विस्थापित परिवारको व्यवस्थापनमा राज्यका विभिन्न संयन्त्र परिचालन भइरहेका छन्।

सरकारले विपद् प्रभावित क्षेत्रमा तत्काल राहत पुर्‍याउने तथा क्षतिको व्यवस्थापनलाई प्राथमिकतामा राख्दै विभिन्न निर्णय गरिरहेको जनाएको छ।

प्रधानमन्त्री र मन्त्रीहरूको पारिश्रमिक सहयोगले विपद् व्यवस्थापनका लागि सरकारी कोषमा थप रकम जुटाउने अपेक्षा गरिएको छ।