`

बल्खु सुकुम्बासी बस्तीमा चल्न थाल्यो डोजर (तस्वीरहरू)

काठमाडौं। सरकारले बल्खु क्षेत्रको सुकुमबासी बस्तीमा डोजर चलाएको छ ।आज शुक्रबार सरकारले बागमती करिडोर अन्तर्गत बल्खु क्षेत्रको सुकुमबासी बस्तीमा डोजर चलाएको हो ।

जिल्ला प्रशासन कार्यालय काठमाडौंले बुधबार नै सूचना निकालेर बस्ती खाली गर्न बिहीबार साँझसम्मको अल्टिमेटम दिएको थियो ।

   

 

सात जना पक्राउ

काठमाडौं। आकर्षक तलबको प्रलोभन देखाएर वैदेशिक रोजगारीमा विभिन्न देश पठाइदिने भन्दै ठूलो रकम ठगी गरेको अभियोगमा सात जना पक्राउ परेका छन्।

केन्द्रीय प्रहरी समाचारकक्षका अनुसार जापान, कोरिया र अमेरिकामा उच्च तलबको रोजगारी मिलाइदिने भन्दै ४५ जनाबाट करिब तीन करोड १४ लाख रुपैयाँ ठगी गरेको आरोपमा उनीहरूलाई बिहीबार पक्राउ गरिएको हो।

पक्राउ पर्नेहरूमा तेह्रथुमका सुरज लिम्बू, सोलुखुम्बुका कमलबहादुर मगर र सागर शेर्पा, काभ्रेपलाञ्चोकका विनोद थापा, सूर्यप्रसाद कोइराला, सरोज गौतम र प्रल्हाद खत्री रहेका छन्।

प्रहरीका अनुसार लिम्बू र मगरले जापान पठाइदिने भन्दै ११ जनाबाट एक करोड दुई लाख रुपैयाँ असुलेका थिए। त्यसैगरी, थापाले कोरिया पठाइदिने भन्दै २६ जनाबाट एक करोड ५० लाख रुपैयाँ ठगी गरेका छन्।

यस्तै, शेर्पाले फ्रान्स पठाउने भन्दै पाँच जनाबाट २८ लाख रुपैयाँ र गौतमले एक जनाबाट २७ लाख रुपैयाँ असुलेको खुलेको छ।

प्रहरीले पक्राउ परेकामाथि थप अनुसन्धान जारी रहेको जनाएको छ।

बुद्ध जयन्तीको अवसरमा बालेनले भने – ‘साँचो क्रान्ति ‘क’ बाट होइन ‘ज्ञ’ बाट सुरु हुन्छ’

काठमाडौं। २५७० औँ बुद्ध जयन्तीको अवसरमा काठमाडौं महानगरपालिकाका प्रमुख बालेन शाहले स्वदेश तथा विदेशमा रहेका सम्पूर्ण नेपाली तथा बौद्धमार्गीहरूमा शुभकामना व्यक्त गरेका छन्।

बुद्ध जयन्तीको अवसरमा सन्देश जारी गर्दै उनले साँचो परिवर्तनको आधार ज्ञान भएको उल्लेख गर्दै भनेका छन्, ‘साँचो क्रान्ति ‘क’ बाट होइन ‘ज्ञ’ बाट सुरु हुन्छ, र त्यो ‘ज्ञ’ भनेको ज्ञान हो।’

प्रमुख शाहले गौतम बुद्धले प्रतिपादन गरेका चार आर्य सत्यको स्मरण गर्दै मानव जीवनमा ज्ञानको मार्ग नै दुःख निवारणको सही उपाय भएको बताएका छन्। उनले भने, ‘बुद्धले भन्नुभयो– दुःख छ, दुःखको कारण छ, दुःखको निवारण छ र दुःख निवारण गर्ने मार्ग छ। बुद्धले देखाउनुभएको बाटो नै वास्तवमा दुःख निवारणको मार्ग हो।’

ज्ञानको महत्त्वलाई थप प्रष्ट पार्दै उनले उज्यालो र अँध्यारोको उदाहरण प्रस्तुत गरे। ‘उज्यालोको अभाव नै अँध्यारो हो। जतिबेला उज्यालोको किरणले पाइला टेक्छ, अँध्यारो स्वतः बिलाएर जान्छ,’ उनले भने, ‘हाम्रो यात्रा पनि ज्ञानको उज्यालोको खोज र समस्या निवारणको मार्गमा केन्द्रित हुनुपर्छ।’

नेपाल बुद्धको जन्मभूमि भएको उल्लेख गर्दै उनले बुद्धका शान्ति, अहिंसा र करुणाका शिक्षालाई विश्वभर फैलाउनुपर्नेमा जोड दिएका छन्।

अन्त्यमा उनले बुद्ध जयन्तीले सम्पूर्ण मानव समुदायमा शान्ति, सहिष्णुता र सद्भावको सन्देश फैलाओस् भन्ने कामना गरेका छन्।

२५ दिने ‘एसईई रोबो बुटक्याम्प २०८३’ सञ्चालन, यसरी सहभागी हुनुहोस्

काठमाडौ‌ं। रोबोटिक्स शिक्षा प्रदायक कम्पनी ‘रोबोआरम्भ’ ले माध्यमिक शिक्षा परीक्षा (एसईई) दिएका विद्यार्थीहरूका लागि २५ दिने ‘एसईई रोबो बुटक्याम्प २०८३’ सञ्चालन गर्ने भएको छ। आगामी ३ जेठदेखि सुरु हुने कार्यक्रमका लागि अनलाइन आवेदन खुला गरिएको छ।

रोबोटिक्स र इन्टरनेट अफ थिङ्स (आइओटी) क्षेत्रमा रुचि भएका विद्यार्थीहरूलाई लक्षित गरी कार्यक्रम ल्याइएको हो। कम्पनीका प्रमुख कार्यकारी अधिकृत उज्ज्वल कोइरालाका अनुसार विज्ञहरूले प्रत्यक्ष प्रशिक्षण दिने यो कार्यक्रमले नयाँ पुस्तालाई आधुनिक प्रविधिसँग जोड्ने र प्रयोगात्मक सीप विकास गर्ने लक्ष्य राखेको छ।

दैनिक दुई घण्टाका दरले कुल ५० घण्टा सञ्चालन हुने बुटक्याम्पमा विद्यार्थीहरूले रोबोटिक्सका विभिन्न पक्षहरू सिक्नेछन्। पाठ्यक्रमलाई बेसिक रोबोटिक्स १६ घण्टा, आइओटी १४ घण्टा, एप्लाइड एआई तथा एज सिस्टम १४ घण्टा र साइबर हाइजिन ६ घण्टामा विभाजन गरिएको छ।

कार्यक्रमका लागि कुल आवेदकमध्ये १६ जना विद्यार्थी मात्र छनोट गरिनेछ। इच्छुक विद्यार्थीले अनलाइन फारममार्फत आवेदन दिनुपर्नेछ।

यस बुटक्याम्पको शुल्क प्रतिविद्यार्थी १६ हजार रुपैयाँ तोकिएको छ, जसमा प्रशिक्षण, खाजा र रोबोटिक्स किटको खर्च समेत समावेश छ।

कार्यक्रमको विशेष आकर्षणका रूपमा विद्यार्थीहरूले प्रशिक्षणका क्रममा आफैंले निर्माण गरेको रोबोटिक किट बुटक्याम्प सकिएपछि घर लैजान पाउनेछन्। कम्पनीका सीईओ कोइरालाका अनुसार, उद्देश्य विद्यार्थीले प्रविधिको स्पष्ट बुझाइसहित आफ्नै उत्पादन लिएर घर फर्कन सकून् भन्ने हो।

तालिम काठमाडौँको तीनकुनेस्थित रोबोआरम्भ ल्याबमा अनुभवी इन्जिनियर तथा प्राविधिक टोलीको प्रत्यक्ष निगरानीमा सञ्चालन हुनेछ। साथै, विद्यार्थीहरूलाई ललितपुरको बालकुमारीस्थित जीबीएस रिसर्च एन्ड डेभलपमेन्ट ल्याबको भ्रमण गराइनेछ, जहाँ उनीहरूले नेपालमा रोबोटिक्स उत्पादनको व्यावहारिक प्रक्रिया प्रत्यक्ष बुझ्ने अवसर पाउनेछन्।

‘इल्लुमिनाटी’- के संसार चलाइरहेछ?

‘इल्लुमिनाटी’ एक यस्तो विषय हो, जुन रहस्य र विवादले घेरिएको छ। यो एक गोप्य संगठनको रूपमा चिनिन्छ, जसलाई केही मानिसहरूले संसारका सबैभन्दा शक्तिशाली संस्थाहरू मध्ये एक मान्छन् ।  इल्लुमिनाटीका बारेमा धेरै मिथक सिद्धान्त र कथाहरू छन्, जसले  इल्लुमिनाटीलाई अझै रहस्यमय बनाउँछ। 

इल्लुमिनाटीको बारेमा धेरैले सुनेको हुनसक्छ।  इल्लुमिनाटीको बारेमा समय–समयमा मानिसहरूमा भ्रम फैलाइन्छ, तर वास्तवमा इल्लुमिनाटी छ वा छैन भन्ने कुरा पुष्टि भएको छैन ।

यस संगठनको सुरुवात जर्मनीको बाभेरिया सहरबाट भएको मानिन्छ । एक प्रसिद्ध प्रोफेसर तथा दार्शनिक एडम वीशाउप्टले यसको आधारशिला राखेका थिए। 

पढाइपछि एडम प्रोफेसर बनेर युनिभर्सिटी अफ इन्गोलस्टाटमा अध्यापन गर्न थाले। सामान्य जीवन बिताइरहेका विवाहित प्रोफेसर भित्रभित्रै के गरिरहेका थिए भन्ने कुरा कसैलाई थाहा थिएन।

एडमलाई विश्वास थियो कि चर्च र क्याथोलिक विचारका कारण समाज स्वतन्त्र रूपमा बाँच्न सकिरहेको छैन। यही कारण उनले धर्मका बन्धनबाट मुक्त एउटा समाज बनाउने योजना बनाए। त्यसैसँगै इल्लुमिनाटी नामक सिक्रेट समूहको स्थापना भयो। 

मे १७७६ मा  इल्लुमिनाटीको पहिलो मिटिङ भयो, जसमा प्रोफेसरसहित युनिभर्सिटीका ५ जना सदस्य थिए भन्ने मिथ छ । छिट्टै यसको सदस्य संख्या बढ्दै गयो। सन् १७८४ सम्म आइपुग्दा करिब यसमा ३००० सदस्य पुगे।

सुरुमा इल्लुमिनाटीलाई हानिरहित संगठन मानिएको थियो, तर पछि यसको अनौठा विचारहरू बाहिर आउन थाले।  कठिन परिस्थितिमा सुसाइड उचित विकल्प हो भन्ने वैचारिकी संगठनले विकास गर्दै थियो।  यसका सदस्यहरूले गल्ती गर्नेहरूलाई डेथ पेनाल्टी दिनुपर्छ भन्ने मान्यता राख्थे। साथै, धर्ममा विश्वास गर्नेहरूलाई मूर्ख मानिन्थ्यो र उनीहरूलाई सजाय दिनुपर्ने भनिन्थ्यो। यस्ता कुराहरू सार्वजनिक भएपछि यस संगठनमाथि नियन्त्रण गर्न थालियो।

छानबिनका क्रममा इल्लुमिनाटीका सदस्यहरूको घरबाट गोप्य रूपमा प्रयोग गरिने इन्भिजिबल इन्क बरामद गरिएको थियो। उक्त इन्भिजिबल इन्कआपत्तिजनक सामग्री फैलाइन्थ्यो। त्यो क्रममा सुसाइडलाई प्रोत्साहन गर्ने लिटरेचर तथा विभिन्न एजेन्डासम्बन्धी कागजातहरू पनि फेला परेका थिए। 

त्यतिबेला विश्वका धेरै देशहरूमा एबोर्शन प्रतिबन्धित थियो। तर यस संगठनसँग एबोर्शनलाई प्रोत्साहन गर्ने सामग्री र उपकरणहरू समेत भेटिएको बताइन्छ। त्यसपछि सरकारले  इल्लुमिनाटी संगठनमा संलग्न हुनेहरूलाई मृत्युदण्डसम्मको सजाय दिने आदेश जारी गर्‍यो।

संगठनका फाउन्डर एडमलाई युनिभर्सिटीबाट निकालियो। पछि उनले अन्यत्र अध्यापन गर्दै अपेक्षाकृत शान्त जीवन बिताए। तर त्यसपछि पनि संसारभर हुने विभिन्न हत्या वा घटनाहरूका पछाडि यही सिक्रेट समूहको हात रहेको भन्ने विश्वास गरिन्थ्यो।

सन् १९६३ मा अमेरिकाका प्रेसिडेन्ट जोन एफ केनेडीको हत्या पछाडि पनि यसै संगठनको संलग्नता रहेको दाबी गरिन्छ। २२ नोभेम्बर १९६३ मा भएको उक्त हत्या आजसम्म पनि अमेरिकी इतिहासको ठूलो रहस्य बनेको छ।

विभिन्न अनुसन्धान भएपनि वास्तविक दोषी को हो भन्ने कुरा अझै स्पष्ट हुन सकेको छैन। हत्या हुनुअघि एक सस्पिसियस महिलालाई हातमा क्यामेरा जस्तो पिस्टल बोकेको अवस्थामा देखिएको भनिन्छ।  जो घटना लगत्तै गायब भइन्। 

आजसम्म पनि ती महिला को थिइन्, कहाँबाट आएकी थिइन् भन्ने कुरा पत्ता लागेको छैन। केही संगठनहरूको विश्वास अनुसार गोप्य रूपमा सञ्चालन भइरहेको इल्लुमिनाटी समूह नै यस घटनाको कारण हुन सक्छ। र, त्यो रहस्यमयी महिला पनि  इल्लुमिनाटीसँग सम्बन्धित थिइन्।

अहिलेपनि इल्लुमिनाटीलाई षड्यन्त्रकारी संगठनका रूपमा प्रसिद्ध मानिन्छ। यसलाई नयाँ विश्व व्यवस्थाको संकेत मानिन्छ। र, यथेष्ट आधार पुष्टि नभएपनि यसैले नयाँ विश्व व्यवस्था परिवर्तनको गहिरो तयारी गरिरहेको बताइन्छ। 

धेरै देशहरूमा सरकार तथा विभागहरूलाई अदृश्य रूपमा  इल्लुमिनाटीले सञ्चालन गर्छ भन्ने मान्यता छ। सबै निर्णयहरू यस्तो रूपमा संचालित हुन्छन्, जसले व्यवस्था परिवर्तनको संकेत दिन्छ। 

इल्लुमिनाटी आफ्ना सबै एजेन्डा गोप्य रूपमा चलाउँछ। धेरै ठूला सेलिब्रिटी, सरकारहरू तथा विभिन्न संस्थाहरूले यस्ता गोप्य एजेन्डाहरूलाई पछ्याउँछन् भन्ने  समेत भनाइ छ।

इल्लुमिनाटीसँग सम्बन्धित मानिसहरू शैतानका पूजक हुन्छन् भनिन्छ। इल्लुमिनाटी बाफोमेट, लुसिफर र शैतानलाई आफ्नो भगवान मान्छन्।  जो मानिसहरू इल्लुमिनाटीका सदस्य हुन्छन्, उनीहरूले आफ्नो आत्मा शैतानलाई बेचिदिन्छन्। बदलामा उनीहरूलाई प्रसिद्धि र उनीहरूले चाहेका सबै कुरा प्राप्त हुन्छ।  

यस संगठनका सदस्यहरूले समय-समयमा प्रतीकहरूको माध्यमबाट आफू इल्लुमिनाटीसँग जोडिएको संकेत दिन्छन्।  सेलिब्रिटीहरूले छोटो समयमा प्रसिद्धि प्राप्त गरे भने इल्लुमिनाटीकै कारण  पाएको  मानिन्छ। यी कलाकारहरूले आफ्नो प्रस्तुति वा काममा इल्लुमिनाटीका प्रतीकहरूको प्रयोग गर्छन्। यी प्रतीकहरूमा हातले ट्रायाङ्गल बनाउने, आँखाको चिन्ह, ६६६ नम्बर र बाफोमेटको संकेत आदि समावेश छन्। 

धेरै लेखक र विशेषज्ञहरूले यसबारे धेरै लेख प्रकाशित गरेका छन्। धेरै देशहरूमा यस्ता समूहहरू रहेको मानिन्छ। हलिउडको म्युजिक इन्डस्ट्री पनि यसबाट अछुतो छैन।  धेरै पप स्टारहरू यसका सदस्य छन्। र, यसको एजेन्डामा काम गर्छन्। साथै, हलिउडका धेरै फिल्महरू इल्लुमिनाटीबाट प्रभावित भएर बनाइएका छन्।

‘घोस्ट राइडर’ फिल्ममा नायकले आफ्नो आत्मा बेचेर अरूको आदेशमा काम गर्छ भन्ने देखाइएको छ। भनिन्छ- इल्लुमिनाटीका मानिसहरू आफ्नो पहिचान लुकाएर वा भूमिगत बंकरहरूमा बसेर संसार चलाउने प्रयास गरिरहेका छन्।

आजको इन्टरनेट युगमा यस्ता धेरै भिडियो र लेखहरू देखाइन्छ। जसमा सेलिब्रिटी र नेताहरूलाई इल्लुमिनाटीसँग जोडेर देखाइन्छ। केहीले त केही सेलिब्रिटीहरूले आफू इल्लुमिनाटीका सदस्य भएको स्वीकार गरेको दाबी गर्छन्, तर यसको कुनै आधिकारिक पुष्टि छैन। साथै, केही व्यक्तिहरूलाई इल्लुमिनाटीले बनाएको र नमान्दा उनीहरूको हत्या गरिएको पनि भनिन्छ, तर यो पनि प्रमाणित छैन।

भनिन्छ, यसका सदस्यहरू साधारण व्यक्ति हुँदैनन्। यो संगठनले आफैं योग्य व्यक्तिहरू छनोट गर्छ। जो समाजमा यति प्रभावशाली हुन्छन् कि उनीहरूलाई देखेर धेरै मानिसहरू आकर्षित हुन्छन्। उनीहरूको प्रसिद्धि प्राप्त गर्न चाहन्छन्।

यो संगठनले मानिसहरूलाई आफैं बोलाएर सदस्य बनाउँछ। जो चाह्यो त्यस्तो सजिलै यसमा प्रवेश गर्न सक्दैन।

एन्जल्स एन्ड डेमन्स जस्ता हलिउड फिल्महरूमा इल्लुमिनाटीको बारेमा धेरै कुरा देखाइएको छ। यस फिल्मका अनुसार आधुनिक विज्ञानको पछाडि इल्लुमिनाटीसँग जोडिएका मानिसहरूको हात छ। महान लेखक ड्यान ब्राउन जस्ता धेरै विद्वानहरूले इल्लुमिनाटीलाई वैज्ञानिकहरूको गोप्य संस्था मान्छन्।

ड्यान ब्राउनका अनुसार इल्लुमिनाटीका लागि काम गर्नेहरूको मुख्य लक्ष्य प्राचीन संस्कृतिहरू समाप्त गरी विज्ञानलाई धर्मको रूपमा स्थापित गर्नु हो। एन्जल्स एन्ड डेमन्स (ड्यान ब्राउनको उपन्यासमा आधारित) मा ग्यालिलियो पनि इल्लुमिनाटी थिए भन्ने कुरा उल्लेख गरिएको छ।  जसले चर्चका अन्धविश्वासको विरुद्ध विज्ञान र तर्क स्थापित गर्न प्रयास गरे।

ग्यालिलियो मात्र होइन, न्यूटन, चार्ल्स डार्विन, फ्रान्सिस बेकन, विलियम शेक्सपियर, रकफेलर, रोथसचाइल्ड, कार्ल मार्क्स, एडम वीशाउप्ट र विश्वभर फैलिएका फ्रीमेसन जस्ता धेरै व्यक्तिहरूलाई इल्लुमिनाटीका लागि काम गर्ने मानिन्छ, जसले संसारको सोच परिवर्तन गरेका थिए।

अन्तत: ‘इल्लुमिनाटी’ बारेका अधिकांश धारणा र कथाहरू रहस्य, किम्वदन्ती र कन्स्पिरेसी थ्योरीमा आधारित देखिन्छन्। यसको ऐतिहासिक अस्तित्वको केही आधार भए पनि आजको समयमा यसले विश्व नियन्त्रण गरिरहेको भन्ने दाबीहरू प्रमाणित भएका छैनन्। यद्यपि, यस विषयले मानिसहरूको जिज्ञासा, डर र कल्पनालाई निरन्तर प्रभावित गरिरहेको छ।

डीएलएसमा नेपाल ब्लुको रोमाञ्चक जित

काठमाडौं । नेपाल ब्लुले तेस्रो तथा अन्तिम अभ्यास खेलमा नेपाल रेडविरुद्ध डीएलएस (डकवर्थ–लुइस–स्टर्न) आधारमा दुई विकेटको रोमाञ्चक जित निकालेको छ।

यो अभ्यास शृंखलामा नेपाल ब्लुको पहिलो जित हो। यसअघि भएका दुई खेलमा नेपाल रेडले क्रमशः चार रन र एक विकेटको जित हासिल गरेको थियो।

बिहीबार मूलपानी क्रिकेट मैदानमा वर्षाले प्रभावित खेलमा नेपाल ब्लुले ४५ ओभरमा २७२ रनको संशोधित लक्ष्य पाएको थियो। उक्त लक्ष्य टोलीले पाँच बल बाँकी रहँदा आठ विकेट गुमाएर पूरा गर्‍यो।

नेपाल ब्लुका सन्तोष यादवले ७६ रनको उत्कृष्ट पारी खेले। पवन सर्राफले ५० र रुपेश सिंहले अविजित ४९ रन बनाए भने नारायण जोशीले ४२ रनको योगदान दिए।

नेपाल रेडका लागि विशाल पटेलले सर्वाधिक तीन विकेट लिए। शेर मल्ल, अभिषेक गौतम र कुशल मल्लले समान एक–एक विकेट हात पारे।

त्यसअघि पहिले ब्याटिङ गरेको नेपाल रेडले ४९.२ ओभरमा सबै विकेट गुमाएर २७९ रन बनाएको थियो। तृतराज दासले १२५ रनको शतकीय इनिङ खेले भने दीपक डुम्रेले ४३, शुभ कंसकारले ३५ र शंकर रानाले २० रन जोडे।

नेपाल ब्लुका नारायण जोशीले सर्वाधिक चार विकेट लिए। प्रकाश जोशीले तीन विकेट लिँदा शहाब आलमले दुई र पवन सर्राफले एक विकेट लिए।

जिप दुर्घटना : १७ जनाको घटनास्थलमै मृत्यु

काठमाडौं । थवाङ गाउँपालिका-१ जलजलामा जिप दुर्घटना हुँदा १७ जनाको मृत्यु भएको छ।

रुकुम पूर्वबाट जलजलातर्फ जाँदै गरेको लु१ज ४१६७ नम्बरको बोलेरो जिप भीरबाट करिब ८ सय मिटर तल खसेर दुर्घटना भएको हो।

दुर्घटनामा परेकाहरूको घटनास्थलमै मृत्यु भएको प्रहरीले जनाएको छ। प्रारम्भिक विवरणअनुसार जिपमा सवार सबै १७ जनाले ज्यान गुमाएका हुन्।

हाल घटनास्थलमा घाइतेहरूको उद्धार कार्य जारी रहेको प्रहरीले जनाएको छ। थप विवरण आउन बाँकी छ।

 करोडौं ठग्ने दुई जना पक्राउ

काठमाडौं। आकर्षक तलबमा जापान पठाइदिने भन्दै करोडभन्दा बढी रकम ठगी गरेको आरोपमा प्रहरीले दुई जनालाई पक्राउ गरेको छ।

पक्राउ पर्नेहरूमा तेह्रथुम घर भई हाल काठमाडौं बस्ने ४० वर्षीय सुरज पंधाक लिम्बु र सोलुखुम्बु घर भई काठमाडौं बस्ने कमलबहादुर पुलामी मगर रहेका छन्। उनीहरूलाई काठमाडौं उपत्यका अपराध अनुसन्धान कार्यालय टेकुबाट खटिएको प्रहरी टोलीले पक्राउ गरेको हो।

प्रहरी उपरीक्षक रामेश्वर कार्कीका अनुसार उनीहरूले ‘निको प्रोजेक्ट’ अन्तर्गत जापानमा गुम्बा निर्माणका लागि कामदार लैजाने भन्दै २५० जनाभन्दा बढीलाई ठगी गरेको आरोप छ।

प्रहरीका अनुसार प्रतिव्यक्ति १४ लाख रुपैयाँ लाग्ने भन्दै रकम असुल गरी पछि सम्पर्कविहीन भएको उजुरीका आधारमा उनीहरू पक्राउ परेका हुन्।

हाल पक्राउ परेका दुवै जनामाथि थप अनुसन्धान तथा आवश्यक कानुनी प्रक्रिया अघि बढाइएको प्रहरीले जनाएको छ।

रणवीर सिंह ‘डन ३’बाट बाहिरिएपछि विवाद,गालीगलौजबारे के हो कुरो ?

एजेन्सी। बलिउड अभिनेता रणवीर सिंहले निर्देशक फरहान अख्तरको बहुप्रतिक्षित फिल्म ‘डन ३’ छाडेपछि फिल्मबारे विभिन्न अफवाह र चर्चाहरू तीव्र भएका छन्।

मिडिया रिपोर्टहरूका अनुसार रणवीरले फिल्ममा गालीगलौज र अत्यधिक हिंसात्मक दृश्य समावेश गर्न चाहेको बताइएको छ। जसमा फरहान अख्तर सहमत नभएपछि दुईबीच रचनात्मक मतभेद उत्पन्न भएको दाबी गरिएको छ। करिब तीन वर्षअघि सुरु भएको यो परियोजना हाल अनिश्चित अवस्थामा पुगेको बताइन्छ।

रिपोर्टमा रणवीर सिंहले ‘डन’ पात्रलाई आधुनिक समयअनुसार अझ अँध्यारो र हिंसात्मक रूपमा प्रस्तुत गर्न चाहेको उल्लेख छ। उनले दर्शकहरू यस्तो शैलीप्रति आकर्षित हुने विश्वास राखेको बताइन्छ। तर फरहान अख्तरले यस दृष्टिकोणलाई अस्वीकार गरेका थिए।

फरहान अख्तरले ‘डन’ फ्रेन्चाइजको आफ्नै शैली र गरिमा रहेको भन्दै यसमा अनावश्यक अपशब्द र अत्यधिक हिंसा उपयुक्त नहुने तर्क गरेका थिए। उनका अनुसार यसअघि अमिताभ बच्चन र शाहरुख खानले निभाएका ‘डन’ पात्र पनि स्टाइलिस र बौद्धिक अपराधीका रूपमा प्रस्तुत गरिएका थिए।  अश्लील भाषा वा अत्यधिक हिंसात्मक चरित्रका रूपमा  चित्रण नगरिएको बताएका छन्।

यही मतभेदका कारण रणवीर सिंह परियोजनाबाट बाहिरिएको र यसले फिल्म निर्माण पक्षलाई ठूलो आर्थिक तथा प्राविधिक असर पुर्‍याएको चर्चा छ। केही रिपोर्टमा करिब ४० करोड रुपैयाँसम्मको नोक्सान भएको दाबी समेत गरिएको छ।

हाल ‘डन ३’ को भविष्यबारे अनिश्चितता कायम रहेको छ भने फिल्म पुनः कहिले सुरु हुन्छ भन्नेबारे आधिकारिक जानकारी सार्वजनिक भएको छैन।

पछिल्लो दशकको अर्थतन्त्रको तस्वीर

काठमाडौं । अर्थमन्त्री स्वर्णिम वाग्लेले केही दिनअघि सार्वजनिक गरेको पछिल्लो दशकको आर्थिक श्वेतपत्रले नेपालको अर्थतन्त्रको तस्वीर देखाएको छ। राजनीतिक आरोप प्रत्यारोप, सामाजिक सञ्जालमा फैलिने निराशावादी धारणा र ‘देश खत्तम भयो’ भन्ने लोकप्रिय तर भ्रामक कथनका बीच यो श्वेतपत्रले तथ्य र यथार्थका आधारमा अर्थतन्त्रको मुहार देखाउन खोजेको छ। 

नेपालका मुख्य सूचकांकहरू विगतको एक दशकमा निरन्तर रूपमा सकारात्मक दिशातर्फ उन्मुख भएको देखिन्छ। 

रास्वपाले २०७९ को निर्वाचनमा ‘देश डुब्दैछ’, ‘सबै खत्तम छ’, ‘राजनीतिक दलहरुले सबै बर्बाद गरे’ भन्ने भाष्य निर्माण गरेर राजनीतिक समर्थन बटुलेको थियो। यही भाष्यले २०८२ को निर्वाचनमा अभूतपुर्व जनमत बटुल्न सफल बन्यो । तर विडम्बना यसै पार्टीका अर्थमन्त्रीद्वारा प्रस्तुत श्वेतपत्रले ‘देश खत्तम भयो’ भन्ने धारणा तथ्यगत रूपमा सही नभएको प्रष्ट पारिदिएको छ । 

कांग्रेस एमाले वा पुराना राजनीतिक दलहरुले भनेजस्तै  देशमा चमत्कारी प्रगति पनि भएको त छैन तर रास्वपाले चित्रण गरेजस्तो विनाश पनि भएको छैन। न अत्यन्त राम्रो, न अत्यन्त खराब- यीनै दुई भाष्यबीचको यथार्थमा अर्थतन्त्र उभिएको छ । अर्थात् वाग्लेले जारी गरेको श्वेतपत्रले देश  स्थिर सुधारतर्फ अघि बढिरहेको अवस्था उजागर गरेको छ।

यो दशक नेपालका लागि सबभन्दा चुनौतीपूर्ण दशकहरूमध्ये एक थियो। २०७२ सालको विनाशकारी भूकम्पमा देशका हजारौँ नागरिक मरे। सयौँ बस्ती ध्वस्त भए। लाखौँ मानिसलाई विस्थापित भए र हजारौँ भौतिक संरचना एकैछिनमा ढले। 

०७२ को विनाशकारी भूकम्पले अर्थतन्त्रलाई गम्भीर रूपमा हल्लाएको थियो। आर्थिक वृद्धि, जीवनस्तर, लगानी, उत्पादन क्षमता सबै क्षेत्रमा ठूलो प्रभाव पर्‍यो। 

२०७२ को असोजमा संविधान जारी भएपछि भारतले नेपालमाथि अघोषित नाकाबन्दी गर्‍यो। त्यो नाकाबन्दीले भूकम्पजस्तै कठोर प्रभाव पारेको थियो। इन्धन आपूर्ति ठप्पजस्तै भयो।  उद्योग ठप्प बने।  व्यापारिक् गतिविधि सुस्त बने।  यातायात र स्वास्थ्य सेवा प्रभावित भए। नाकाबन्दीले सामाजिक-आर्थिक गतिविधिलाई लगभग नराम्ररी प्रभावित बने । 

त्यसको केही वर्षपछि २०१९/२० मा कोरोना महामारी संसारभरि फैलियो। महामारीले पुरै संसार आतंकित थियो । पुरै विश्व आतंकित थियो। 

महामारी कै प्रभावहरु नेपालको अर्थतन्त्रमा देखिन थाले। पर्यटन क्षेत्र पूर्ण रूपमा रोकियो।  व्यापार क्षेत्र नाकाबन्दीले ध्वस्त बनिसकेको थियो। महिनौँ सम्म उद्योग बन्द रहनुले रोजगारी घट्यो र राजस्व खुम्चियो । 

महामारीले विश्व कै आर्थिक संरचना हल्लिएको थियो। त्यो कहरमा नेपालजस्तो मुलुक  प्रभावित हुनु स्वाभाविक नै थियो। गम्भीर संकटका बाबजुद पनि नेपालले आधारभूत विकास र आर्थिक सूचकांकलाई सकारात्मक राख्न सफल भएको तथ्यले नेपाल खत्तम भएको थिएन भन्ने कुरा उजागर गर्छ।  

यो दशकभरि नेपालले ठुलो आर्थिक सामाजिक प्रगति हासिल गरेको छ । जसलाई देश बर्बाद छ भनेर सत्तामा पुगेका अर्थमन्त्रीको श्वेतपत्रले प्रमाणित गर्दछ।  

पछिल्लो १० वर्षमा प्रतिव्यक्ति आय ७ सय अमेरिकी डलरबाट बढेर  १४ सय ४ डलर पुगेको छ। यो वृद्धि राजनीतिक अस्थिरता, विपत्ति र संक्रमणकालका बीच हासिल गरिएको उल्लेखनीय उपलब्धि हो। आर्थिक वृद्धि औसत ४.२ प्रतिशत रहनु पनि स्थिर अर्थतन्त्रको सूचक हो। ०७२ मा आर्थिक वृद्धि २ प्रतिशत को आसपास रहने गर्थ्यो। 

यही दशकमा सरकारले खर्च गर्ने बजेटको आकार दशकमा तीन गुणाले वृद्धि भएको छ, जसले अर्थतन्त्रको संरचनात्मक वृद्धि र सरकारी क्षमता विस्तार भएको सङ्केत गर्छ।

विद्युत क्षेत्रमा नेपालले यही दशकमा ठुलो उपलब्धी हासिल गरेको छ । २०६८ मा विद्युत उत्पादन ६ सय ९७ दशमलव ८५ मेगावाटथियो।  तर पछिल्लो दशकमा ४ हजार १ सय ५ मेगावाट विद्युत उत्पादन भइरहेको छ। अहिले नेपाल विद्युत आपूर्तिमा आत्मनिर्भर मात्रै होइन, निर्यात गर्ने अवस्थामा पुगेको छ। 

अर्को महत्वपूर्ण उपलब्धी हासिल गरिएको क्षेत्र हो- स्वास्थ्य क्षेत्र। यो अवधिमा मातृ मृत्युदर ५३९ बाट घटेर १५१ मा आएर उभिएको छ। बाल मृत्युदर ११८ बाट ३३, शिशु मृत्युदर ७८ बाट २८ मा झरेको छ। २०७१ को सर्वेक्षणले एकजना चिकित्सकले ३९ सय ७५ जना बिरामी हेर्नुपर्थ्यो।  तर अहिले त्यो झरेर ७ सय ३५ मा पुगेको छ। 

सरकारी स्वास्थ्य संस्था ४ हजार ४ सय ८५ बाट बढेर ८ हजार ७ सय ४६ पुगेका छन्। सरकारी अस्पतालमा शैयाको संख्या ७ हजार ५ सय ५० बाट १८ हजार ६ सय ४० पुगेको छ। स्वास्थ्य पूर्वाधार, सेवा र जनशक्ति सबैमा दोब्बरभन्दा बढी वृद्धि हुनु नेपालका लागि अत्यन्त प्रशंसनीय उपलब्धि हो। शिक्षा र मानव विकास सूचकांकमा पनि नेपालले उल्लेखनीय सुधार गरेको छ। साक्षरता दर ५७ प्रतिशतबाट ७६ प्रतिशतमा पुगेको छ। औसत आयु ५७ वर्षबाट ७१ वर्षमा पुगेको छ । 

यही दशकमा कृषिको आधुनिकीकरण, उर्वरता सुधार, प्रविधि प्रयोग र संरचनामा सकारात्मक हस्तक्षेप भएको छ। सिचाई नहरहरु बन्दैछन्। तुलनात्मक रुपमा धानको उत्पादन ३ दशमलव १५ टन प्रतिहेक्टरबाट ४ दशमलव १९ टनमा पुग्दा गहुँ २ दशमलव ५० बाट ३ दशमलव ४६ टनमा र मकै २ दशमलव ३३ बाट ३ प्रतिशतमा टनमा पुग्नुले कृषी उत्पादनको क्षेत्रलाई पनि सकारात्मक उर्जा प्रदान गरेको छ । 

पूर्वाधार र प्रविधिको विकासका दृष्टिकोणले यो दशक नेपालका लागि महत्वपुर्ण दशक हो । विभिन्न ठाउँमा ठुला ठुला प्रोजेक्टहरु अहिलेपनि निर्माणाधीन अवस्थामा छन्। आईटी, एआई लगायतका प्रविधिको क्षेत्रका बहसहरु यही समयमा सुरु भएका छन्। देशका सबै जिल्ला अहिले सडक सञ्जालसँग जोडिएका छन्।  यो देशको भौतिक विकासको लागि महत्वपूर्ण खुड्किलो हो।  मान्छेहरुले बह्न्ने गर्छन् सडकले विकास हुन्छ र? तर यथार्थ सडक नभएर चाहिँ विकास सम्भव हुँदैन। 

नेपालमा इन्टरनेटको पहुँच लगभग सबै बस्तीसम्म पुगेको छ। २०६६/६७ ताका प्राय: ग्रामिण भूभागका जनता टेलिफोनसँग पनि साक्षात्कार गर्न नपाउने स्थिति थियो।  तर देशका अधिकांश टोलमा इन्टरनेटको सुविधा विस्तार भएको छ।  यो प्रविधिको क्षेत्रमा नेपालका लागि महत्वपूर्ण उपलब्धी हो। 

अहिले देशमा ११ सय अर्ब भन्दा बढी राजस्व संकलन हुन्छ।  तर अहिलेभन्दा ११ वर्ष अगाडि यो आँकडा ४ सय अर्बमा संकुचित थियो। 

माथिका केही सुचाकाङ्क देश खतरै बनेको रहेछ भन्ने आधार भने पक्कै होइनन्। देशमा सुशासन, पारदर्शिता, सामाजिक न्याय लगायतका सुचाकाङ्कमा जति काम हुनुपर्थ्यो, हुन सकेन । तर अर्थमन्त्रीले सार्वजनिक गरेको श्वेतपत्रले निराशा र भ्रमको प्रचार गर्दै हिन्नेहरुलाई भने गहिरो झापड परेको हुनुपर्छ।  

तथ्य नहेरी, भावना र क्रोधमा आधारित भीडको मनस्थितिले महत्वपूर्ण हाम्रो संरचनाहरू नष्ट हुँदै गइरहेको छ । यसरी अध्ययन नगर्ने, सुनेको पत्याउने, भावनामा विश्वस्त हुने मानसिकता समाजका लागि दीर्घकालीन चुनौती हो।

पछिल्लो एक दशकमा नेपालले गम्भीर संकटहरूको सामना गर्दै पनि स्थिर आर्थिक सुधार हासिल गरेको छ। राजनीतिक आरोप–प्रत्यारोपले चित्रण गरिएजस्तो देश विनाशको बाटोमा छैन। तर चमत्कारी प्रगति भएको दाबी पनि वास्तविकताबाट टाढा छ। नेपालले पछिल्लो दशकमा सम्भावनाभन्दा बढी उपलब्धि हासिल गरेको कुरा निराशावादी भाष्यको छायामा पनि तथ्यले स्पष्ट गर्छ ।

‘नेपाल डिजिटल पूर्वाधार कम्पनी’ सञ्चालनमा

काठमाडौं। नेपाल विद्युत प्राधिकरणको सहायक कम्पनी ‘नेपाल डिजिटल पूर्वाधार कम्पनी’ सञ्चालनमा आएको छ। मुलुकको सूचना प्रविधि र दूरसञ्चार क्षेत्रमा आमूल परिवर्तन ल्याउने उद्देश्यका साथ प्राधिकरणले सहायक कम्पनी सञ्चालनमा ल्याएको हो।

गुणस्तरीय र भरपर्दो इन्टरनेट सेवा, दूरसञ्चार तथा सूचना प्रविधि क्षेत्रको मेरुदण्ड बन्ने लक्ष्यका साथ यो कम्पनीले आफ्नो कार्य आरम्भ गरेको प्राधिकरणका कार्यकारी निर्देशक हितेन्द्रदेव शाक्यले जानकारी दिए।

शाक्यका अनुसार ‘पूर्वाधार साझा गर्ने अवधारणा’मा आधारित यो कम्पनीले सहरी सुन्दरता बढाउने, दुर्गम क्षेत्रमा इन्टरनेट पहुँच विस्तार गर्ने र सूचना प्रविधि प्रणालीको एकीकृत विकासमा महत्वपूर्ण भूमिका खेल्नेछ।

कम्पनीले इन्टरनेट सेवा प्रदायकहरूलाई ‘प्लग-एण्ड-प्ले’ मोडलमा पूर्वाधार उपलब्ध गराउनेछ। यस व्यवस्थाले सेवा प्रदायकहरूले आफ्नै पोल गाड्ने वा तार टाँग्ने झन्झटबाट छुटकारा पाउनेछन्।

प्राधिकरणको पूर्वाधार प्रयोग गर्दा सेवा प्रदायकहरूको पूँजीगत खर्च उल्लेख्य रूपमा घट्ने र त्यसको प्रत्यक्ष लाभ उपभोक्ताले सस्तो इन्टरनेटको रूपमा पाउने अपेक्षा गरिएको छ।

त्यसैगरी कम्पनीले प्राधिकरणसँग रहेका अप्टिकल फाइबर, भूमिगत डक्ट र पोलहरूलाई ‘प्यासिभ एसेट्स’ का रूपमा भाडामा उपलब्ध गराउनेछ। काठमाडौं उपत्यकामा देखिने तारको अव्यवस्था हटाउन पनि यो कम्पनीले प्राथमिकताका साथ काम गर्ने जनाएको छ।

शाक्यले भने, “भूमिगत पाइपको साझा प्रयोगले शहरी सौन्दर्य फर्काउने मात्र होइन, विद्युत् र टेलिफोनका तारहरू आपसमा अल्झिँदा हुने आगलागी र दुर्घटनाको जोखिम पनि घट्नेछ। अब हरेक कम्पनीले छुट्टाछुट्टै सडक खन्नुपर्ने झन्झट अन्त्य हुनेछ।”

उनका अनुसार अब प्रतिस्पर्धा पूर्वाधारमा नभई सेवाको गुणस्तरमा हुनुपर्नेछ। सरकारले देशका प्रत्येक घरधुरीमा डिजिटल कनेक्टिभिटी पुर्‍याउने लक्ष्यअनुसार यो कदम महत्वपूर्ण हुने अपेक्षा गरिएको छ।

महाबिरले खोजेको मन्त्रालयको नाम जुर्यो, दोश्रो पटक सपथको सम्भावना बलियो

काठमाडौं ।  प्रतिनिधि सभा सदस्य महावीर पुन मन्त्री बन्ने चर्चा सुरु भएको छ। स्रोतका अनुसार उनले आफ्नो मनपर्ने मन्त्रालय पाउन सक्रिय रूपमा प्रयास गरिरहेका छन्।

सरकारले मन्त्रालयहरूको संरचना पुनःनामांकन र कार्यक्षेत्र निर्धारण गर्ने क्रममा केही आर्थिक र प्राविधिक क्षेत्रको जिम्मेवारी महाबिरले लिने सम्भावना बढेको राजनीतिक विश्लेषकहरूको भनाइ छ। उनी लगातार आफ्नो निकट वृत र नेताहरूबीच मन्त्रालयको विषयमा ‘अनुकूल वातावरण’ बनाउन खोजिरहेको देखिन्छ।

मन्त्रालय नामसहित संरचना परिवर्तनको प्रक्रिया अन्तिम चरणमा पुगेपछि पुनले मन्त्री पदको शपथ पुनःग्रहण गर्ने सम्भावना बलियो बन्दै गएको छ। यदि मन्त्रालयको नाम परिवर्तन र संरचना पुनर्गठन सरकारकै मनसुबाअनुसार टुंगो लाग्यो भने महाबिर दोश्रो पटक सत्तारोहण गर्न सक्ने अनुमान गरिएको छ।

सरकारद्वारा मन्त्रालय पुनर्संरचनाको तयारी

काठमाडौं। संघीय सरकारले प्रशासनिक खर्च कटौती गर्दै कार्यसम्पादनलाई चुस्त र प्रभावकारी बनाउन मन्त्रालयहरूको संख्या घटाउने तथा केही मन्त्रालयको नाम र कार्यक्षेत्रमा व्यापक हेरफेर गर्ने तयारी अघि बढाएको बिषय अहिले व्यापक चर्चामा छ।

सरकारको आन्तरिक गृहकार्यअनुसार हाल कायम रहेका केही मन्त्रालयलाई गाभ्ने र केहीको नाम परिवर्तन गरी कार्यक्षेत्र परिमार्जन गर्ने योजना रहेको जनाइएको छ।

कार्य प्रकृति मिल्ने मन्त्रालयहरूलाई एकीकृत गर्ने र समयअनुकूल नामाकरण गर्ने तयारी गरिएको जनाइएको छ।

प्रस्तावित नयाँ संरचनाअनुसार कृषि तथा पशुपन्छी विकास मन्त्रालयको नाम परिवर्तन गरी ‘कृषि तथा भूमि व्यवस्था मन्त्रालय’ राखिनेछ। यसले भूमि सम्बन्धी मुद्दा र कृषि क्षेत्रलाई एकीकृत रूपमा हेर्ने अपेक्षा गरिएको छ।

त्यस्तै, वन तथा वातावरण मन्त्रालयलाई जलवायु परिवर्तनको बढ्दो चुनौतीलाई ध्यानमा राख्दै ‘वन पर्यावरण तथा जलवायु मन्त्रालय’ बनाइने तयारी छ।

सामाजिक क्षेत्रतर्फ महिला, बालबालिका तथा ज्येष्ठ नागरिक मन्त्रालयलाई थप विस्तारित दायरा दिने उद्देश्यसहित ‘लैङ्गिक मामिला तथा समावेशीकरण मन्त्रालय’ नामाकरण गर्ने प्रस्ताव अघि सारिएको छ।

स्वास्थ्य क्षेत्रमा पनि ठूलो परिवर्तन प्रस्ताव गरिएको छ। स्वास्थ्य तथा जनसङ्ख्या मन्त्रालयलाई ‘स्वास्थ्य तथा खाद्य सुरक्षा मन्त्रालय’ बनाइ नागरिक स्वास्थ्यसँगै खाद्य सुरक्षालाई पनि एउटै संयन्त्रमा ल्याउने तयारी गरिएको छ।

पूर्वाधार विकासतर्फ भौतिक पूर्वाधार तथा यातायात, शहरी विकास र खानेपानी मन्त्रालयलाई गाभेर एउटै शक्तिशाली ‘पूर्वाधार मन्त्रालय’ बनाउने प्रस्ताव अघि सारिएको छ।

त्यसैगरी उद्योग, वाणिज्य तथा आपूर्ति मन्त्रालयमा ‘नवप्रवर्तन’ शब्द थपेर ‘उद्योग वाणिज्य तथा नवप्रवर्तन मन्त्रालय’ बनाउने तयारी छ।

शिक्षा क्षेत्रमा पनि पुनर्संरचना प्रस्ताव गरिएको छ। शिक्षा, विज्ञान तथा प्रविधि मन्त्रालयलाई अब ‘शिक्षा तथा खेलकुद मन्त्रालय’ को रूपमा रूपान्तरण गर्ने योजना रहेको जनाइएको छ।

त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलमा पूर्णस्तरको आपतकालीन अभ्यास सम्पन्न(तस्बिरहरु)

काठमाडौं ।  त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलले आपतकालीन अवस्थामा प्रतिक्रिया दिने क्षमतालाई अझ प्रभावकारी र व्यवस्थित बनाउन पूर्णस्तरको आपतकालीन अभ्यास सम्पन्न गरेको छ। नागरिक उड्डयन कार्यालय, त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलले आयोजना गरेको यस अभ्यासले आकस्मिक परिस्थितिहरूमा आवश्यक समन्वय, स्रोतसाधनको परिचालन र तत्कालीन निर्णय क्षमताको परीक्षण गरेको जनाइएको छ।

अन्तर्राष्ट्रिय नागरिक उड्डयन सङ्गठनका मापदण्डअनुसार र त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलको आपतकालीन योजना २०२४ (सातौं संस्करण) अनुरूप यो अभ्यास गरिएको हो। अभ्यासमार्फत विमानस्थलमा उत्पन्न हुन सक्ने सम्भावित दुर्घटना, आगलागी, विमान अवतरण समस्या, उद्धार तथा अनुसन्धान कार्यका प्रक्रियाहरूलाई परीक्षण गरिएको नागरिक उड्डयन कार्यालयले जानकारी दिएको छ।

अभ्यासमा सुरक्षाकर्मी, दमकल, चिकित्सक, उद्धार टोली, एम्बुलेन्स सेवा, नेपाल प्रहरी, सशस्त्र प्रहरी, नेपाली सेना तथा सम्बन्धित एजेन्सीहरूको सक्रिय सहभागिता रहेको थियो। सामूहिक समन्वय, द्रुत उद्धार प्रतिक्रिया तथा यात्रु–कर्मीको सुरक्षामा अपरेटर्सको तालमेल कति प्रभावकारी छ भन्ने मूल्यांकन यो अभ्यासको मुख्य उद्देश्य रहेको बताइएको छ।

विपद् वा आकस्मिक अवस्थाका कारण विमानस्थलमा नियमित उड्डान अवतरण प्रभावित हुँदा कसरी व्यवस्थापन गर्ने भन्ने विषयमा पनि व्यावहारिक परीक्षण गरिएको थियो। अभ्यासका परिणामका आधारमा आवश्यक सुधार तथा पुनर्संरचना कार्य अघि बढाइने नागरिक उड्डयन कार्यालयले जनाएको छ।

९८ प्रतिशतसम्म माइक्रोप्लास्टिक हटाउन सकिने चमात्कारी रुख

काठमाडौं। सजिवन (मोरिङ्गा)को रुख पोषण र औषधीय गुणका लागि मात्र होइन। पानी शुद्धीकरणमा पनि अत्यन्त प्रभावकारी देखिएको छ।

ब्राजिल र बेलायतका वैज्ञानिकहरूले गरेको नयाँ अनुसन्धानले मोरिङ्गा बिउको प्रयोगले धाराको पानीमा रहेका माइक्रोप्लास्टिकहरू हटाउन सक्ने प्रमाणित गरेको हो।

अनुसन्धानअनुसार, मोरिङ्गा बिउबाट निकालिएको तत्त्वले पानीमा रहेका सूक्ष्म प्लास्टिक कणहरूलाई आपसमा टाँसिन मद्दत गर्छ, जसले गर्दा ती कणहरू फिल्टर गर्न सजिलो हुन्छ।

विशेषगरी पीभीसीजस्ता हानिकारक माइक्रोप्लास्टिकहरूलाई हटाउन यो विधि ९८ दशमलव ५ प्रतिशतसम्म प्रभावकारी देखिएको छ। यो परिणाम अहिले व्यापक रूपमा प्रयोग हुने एलुमिनियम सल्फेट जत्तिकै प्रभावकारी मानिएको छ। केही अवस्थामा अझ राम्रो नतिजा पनि देखिएको बताइएको छ।

माइक्रोप्लास्टिक अहिले विश्वव्यापी चिन्ताको विषय बनेको छ। यी सूक्ष्म कणहरू समुद्रदेखि हिमालसम्म फैलिएका छन् र खानेकुरा तथा पिउने पानीमा मिसिएका छन्। यस्ता कण मस्तिष्क, प्रजनन प्रणाली र मुटु सम्बन्धी प्रणालीसम्म पुगेको पाइएको छ।

जनावरमा गरिएको अध्ययनले हार्मोन असन्तुलन र प्रजनन समस्यासँग यसको सम्बन्ध देखाएको भए पनि मानव स्वास्थ्यमा यसको असरबारे अझै अध्ययन जारी छ।

मोरिङ्गा बिउको अर्को महत्वपूर्ण पक्ष यसको प्राकृतिक र दिगोपन हो। यो नवीकरणीय स्रोत हो. सजिलै जैविक रूपमा नष्ट हुन्छ र यसको प्रयोगले विषाक्त फोहोर कम उत्पादन गर्छ। यसले परम्परागत रसायनहरूको तुलनामा वातावरणमैत्री विकल्प प्रस्तुत गर्ने वैज्ञानिकहरूको भनाइ छ।

तर यस प्रविधिका केही सीमितता पनि छन्। एउटा मोरिङ्गा बिउले करिब १० लिटर पानी मात्र शुद्ध गर्न सक्ने भएकाले ठूलो स्तरका पानी प्रशोधन केन्द्रहरूमा यसको प्रयोग चुनौतीपूर्ण हुन सक्छ। साथै धेरै बिउ प्रयोग गर्दा पानीमा जैविक अवशेष बढ्न सक्ने जोखिम रहने भएकाले थप प्रशोधन प्रक्रिया आवश्यक पर्न सक्ने अनुसन्धानकर्ताहरूले बताएका छन्।

सरकारले कुन कुन अध्यादेश सिफारिस गरेको छ ?

काठमाडौं ।  सरकारले राष्ट्रपति समक्ष एकैपटक छ वटा अध्यादेश सिफारिस गरेको छ। यी अध्यादेशहरू सार्वजनिक सेवा सुधार, पारदर्शिता, प्रतिस्पर्धा र प्रशासनिक प्रक्रियालाई छरितो बनाउने उद्देश्यले ल्याइएको बताइएको छ। मन्त्रिपरिषद्को २०८३ वैशाख १४ गते बसेको बैठकले विभिन्न क्षेत्रसँग सम्बन्धित कानुन संशोधनका लागि अध्यादेश जारी गर्न सिफारिस गरेको हो।

प्रधानमन्त्री बालेन्द्र शाहकी प्रेस तथा अनुसन्धान विज्ञ दिपा दाहालका अनुसार यी अध्यादेशहरूको मुख्य उद्देश्य सार्वजनिक निकायमा हुने नियुक्ति प्रक्रियालाई पारदर्शी र प्रतिस्पर्धी बनाउनु हो। साथै, सार्वजनिक निर्माण कार्यलाई तीव्रता दिनु, सहकारी क्षेत्रको समस्या समाधान गर्नु र भूमि, मालपोत तथा नापी सेवाहरूलाई प्रभावकारी बनाउनु पनि यसका प्रमुख लक्ष्यहरू रहेका छन्।

पहिलो सिफारिस गरिएको अध्यादेश संवैधानिक परिषद् सम्बन्धी ऐन, २०६६ संशोधनसँग सम्बन्धित छ। यसअन्तर्गत संवैधानिक निकायका पदाधिकारी नियुक्तिको सिफारिस प्रक्रिया व्यवस्थित बनाउने, बैठक सञ्चालन विधि स्पष्ट गर्ने र निर्णय प्रक्रियामा पारदर्शिता ल्याउने उद्देश्य राखिएको छ।

दोस्रो अध्यादेश सहकारी ऐन, २०७४ संशोधनसँग सम्बन्धित छ। यसले बचत तथा ऋण कारोबार गर्ने सहकारी संस्थाहरूलाई कडा नियमनमा ल्याउने, सञ्चालनका लागि अनिवार्य इजाजतपत्र व्यवस्था गर्ने र समस्याग्रस्त सहकारीका बचतकर्तालाई तत्काल राहत दिन ‘चक्रवाती राहत कोष’ स्थापना गर्ने व्यवस्था समेटेको छ। यो अध्यादेश राष्ट्रपति रामचन्द्र पौडेलले प्रमाणिकरण गरिसकेका छन्।  

तेस्रो सिफारिस विश्वविद्यालय तथा स्वास्थ्य विज्ञान प्रतिष्ठानसँग सम्बन्धित ऐन संशोधन हो। यसमार्फत शैक्षिक तथा स्वास्थ्य संस्थामा राजनीतिक नियुक्तिको प्रभाव घटाउने र प्रशासनिक संरचनालाई सुधार गर्ने लक्ष्य राखिएको छ।

चौथो अध्यादेश केही नेपाल ऐन संशोधन सम्बन्धी हो, जसअन्तर्गत करिब २० वटा विभिन्न ऐनहरू परिमार्जन हुनेछन्। भूमि व्यवस्थापन, नापी, मालपोत, शिक्षा, वन, स्वास्थ्य, निजामती सेवा तथा बिमा क्षेत्रका कानुनी अवरोध हटाएर सेवा प्रवाह सहज बनाउने उद्देश्य यसमा समेटिएको छ।

पाँचौं अध्यादेश सार्वजनिक पदाधिकारीसँग सम्बन्धित छ। यसले राजनीतिक रूपमा नियुक्त भई हाल कार्यरत केही पदाधिकारीको पदमुक्ति सम्बन्धी विशेष व्यवस्था गर्नेछ। सरकारी निकायमा सुधार र पुनर्संरचना गर्ने सरकारको योजना यसमा जोडिएको छ।

छैटौं अध्यादेश सार्वजनिक खरिद ऐन, २०६३ संशोधनसँग सम्बन्धित छ। यसले सार्वजनिक खरिद प्रक्रियालाई समयानुकूल, पारदर्शी र प्रतिस्पर्धी बनाउने उद्देश्य लिएको छ। विकास निर्माणका कामलाई छिटो र प्रभावकारी बनाउन यसले कानुनी अवरोध हटाउने अपेक्षा गरिएको छ।

समग्रमा, सरकारले एकैपटक ल्याएको यी छ अध्यादेशलाई प्रशासनिक सुधार, सुशासन प्रवर्द्धन र सेवा प्रवाहलाई आधुनिक बनाउने व्यापक प्रयासका रूपमा हेरिएको छ।

दर्ताविहीन स्वास्थ्य संस्थामा सेवा नदिन चिकित्सकलाई काउन्सिलको चेतावनी

काठमाडौं। नेपाल मेडिकल काउन्सिलले दर्ता भएका चिकित्सकहरूलाई स्वीकृत स्वास्थ्य संस्था तथा क्लिनिकमा मात्र सेवा दिन कडा निर्देशन दिएको छ। काउन्सिलले सूचना जारी गर्दै प्रचलित कानुनअनुसार वैधानिक रूपमा दर्ता भएका संस्थामा मात्रै आबद्ध भएर सेवा प्रदान गर्न आग्रह गरेको हो।

काउन्सिलका अनुसार कुनै पनि स्वास्थ्य संस्थामा काम सुरु गर्नु अघि चिकित्सकहरूले सम्बन्धित संस्थाको दर्ता अवस्था, वैधानिकता, प्रदान गर्ने सेवाको प्रकार र सेवा दिन सक्ने क्षमता बारे स्पष्ट जानकारी लिएर मात्र संलग्न हुनुपर्नेछ। साथै, चिकित्सकले आफ्नो शैक्षिक योग्यता, दर्ता स्थिति र प्रदान गर्ने सेवाबीच सामञ्जस्य कायम गर्नुपर्नेमा पनि जोड दिइएको छ।

सूचनामा दर्ताविहीन स्वास्थ्य संस्थामा कार्य गर्नु वा त्यस्ता संस्थासँग आबद्ध हुनु पेशागत आचारसंहिता तथा कानुनको उल्लङ्घन मानिने स्पष्ट पारिएको छ। यस्तो कार्यमा संलग्न पाइएमा सम्बन्धित चिकित्सकविरुद्ध काउन्सिल ऐन तथा नियमावलीअनुसार अनुशासनात्मक कारबाही गरिने चेतावनी दिइएको छ।

काउन्सिलले पछिल्लो समय केही चिकित्सकहरू दर्ता नभएका वा मापदण्ड पूरा नगरेका स्वास्थ्य संस्थामा कार्यरत रहेको गुनासो बढेपछि यस्तो निर्देशन जारी गरिएको जनाएको छ। स्वास्थ्य सेवाको गुणस्तर र बिरामीको सुरक्षालाई सुनिश्चित गर्न यस्तो कदम आवश्यक भएको काउन्सिलको भनाइ छ।

काउन्सिलका रजिस्ट्रार डा. सत कुमार देवले जारी गरेको सूचनामा सबै चिकित्सकलाई नियमको कडाइका साथ पालना गर्न आग्रह गरिएको छ।

नेपाल बैंक र बीमा कम्पनीबीच कर्जा सम्झौता

काठमाडौं। नेपाल बैंक लिमिटेड र राष्ट्रिय बीमा कम्पनी लिमिटेडबीच कर्जा कारोबार सम्बन्धी सम्झौता भएको छ। सम्झौताअनुसार राष्ट्रिय बिमा कम्पनी लिमिटेडमा कार्यरत स्थायी कर्मचारीहरूले व्यक्तिगत आवश्यकता पूरा गर्न नेपाल बैंक लिमिटेडको काठमाडौँ बैंकिङ अफिस शाखाबाट अधिकतम १५ लाख रुपैयाँसम्म विनाधितो सेवाग्राही कर्जा लिन सक्नेछन्।

यस सुविधाबाट कर्मचारीहरूले एकै स्थानबाट आफ्ना वित्तीय आवश्यकताहरू पूरा गर्न सक्ने, समय बचत हुने तथा दुई संस्थाबीचको सहकार्य अझ सुदृढ हुने अपेक्षा गरिएको छ।

बुधबार नेपाल बैंक लिमिटेडको प्रधान कार्यालयमा आयोजित कार्यक्रममा उक्त सम्झौतामा बैंकतर्फबाट रिटेल कर्जा प्रमुख अर्जुनबहादुर कंडेल र राष्ट्रिय बिमा कम्पनी लिमिटेडतर्फबाट मुख्य व्यवस्थापक डा. सृजना पन्तले हस्ताक्षर गरेका थिए।

हाल नेपाल बैंक लिमिटेडले देशभर २३१ शाखा, २४६ एटीएम तथा ६१ एक्सटेन्सन काउन्टरमार्फत करिब २७ लाख ग्राहकलाई सेवा दिँदै आएको छ।

बैंकले आधुनिक प्रविधिको प्रयोग, युवा जनशक्ति र गुणस्तरीय सेवामार्फत प्रतिस्पर्धात्मक रूपमा आफ्नो उपस्थिति विस्तार गरिरहेको जनाएको छ।

ट्रम्पको मानसिक अवस्थाबारे प्रश्न उठेपछि अमेरिकी संसदमा तनाव

एजेन्सी। अमेरिकाको हाउस आर्म्ड सर्भिसेज कमिटीमा करिब ६ घण्टा लामो सुनुवाइका क्रममा रक्षामन्त्री पिट हेगसेथले सांसदहरूको कडा प्रश्नहरूको सामना गरेका छन्। सुनुवाइका क्रममा डेमोक्रेटिक सांसदहरूसँग उनको चर्को बहस समेत भएको हो।

सुनुवाइको क्रममा सांसद सारा ज्याकोब्सले राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पको मानसिक अवस्थाबारे प्रश्न उठाएपछि राजनीतिक विवाद चर्किएको छ। उनले ट्रम्पको सामाजिक सञ्जाल ‘ट्रुथ सोसल’मा हालै गरिएका पोस्टहरूको उल्लेख गर्दै उनको अभिव्यक्तिको शैलीमाथि आलोचना गरेकी थिइन्।

त्यस क्रममा ज्याकोब्ससँगै उभिएका एक सहयोगीले ट्रम्पका पुराना पोस्टहरूको कटआउट समेत प्रदर्शन गरेका थिए। तीमध्ये येशूसँग सम्बन्धित विवादास्पद एआई–निर्मित पोस्ट पनि देखाइएको थियो, जसलाई पछि हटाइएको बताइएको छ।

गाजामा ७२ हजारभन्दा बढीको मृत्यु

काठमाडौं। सन् २०२३ अक्टोबरदेखि जारी गाजा द्वन्द्वमा हालसम्म ७२ हजारभन्दा बढी मानिसको मृत्यु भएको छ।

गाजाको स्वास्थ्य मन्त्रालयका अनुसार पछिल्लो २४ घण्टामा इजरायली आक्रमणमा कम्तीमा २ जनाको ज्यान गएको छ भने ८ जना घाइते भएका छन्।

मन्त्रालयले सन् २०२५ अक्टोबरमा युद्धविराम घोषणा भएपछि हालसम्म मात्र ८२४ जनाको मृत्यु भएको र २ हजार ३१६ जना घाइते भएको जनाएको छ।

यसैगरी, सन् २०२३ अक्टोबरदेखि सुरु भएको सम्पूर्ण द्वन्द्वमा हालसम्म ७२ हजार ६०१ जनाको मृत्यु भइसकेको छ भने १ लाख ७२ हजार ४१९ जना घाइते भएका छन्।

शेखर समूहमा सर्वोच्चको फैसला मान्ने विषयमा छलफल, १५औँ महाधिवेशन केन्द्रमा

काठमाडौं । नेपाली कांग्रेसको शेखर कोइराला समूहमा सर्वोच्च अदालतको फैसलालाई मानेर अघि बढ्ने विषयमा छलफल भएको छ। बिहीबार नेता कोइरालाले आफ्नोपक्षीय बागमती प्रदेशस्तरीय भेला आयोजना गरेका थिए।

भेलामा देशभरका कांग्रेस केन्द्रीय नेताहरूको उपस्थिति रहेको थियो। सहभागी एक नेताका अनुसार निष्पक्ष रूपमा १५औँ महाधिवेशन सम्पन्न गर्ने वातावरण बनाउनुपर्ने र पार्टीलाई कमजोर बनाउने गतिविधितर्फ नलाग्नुपर्ने विषयमा जोड दिइएको थियो।

उनका अनुसार वडास्तरमै गएर क्रियाशील सदस्यता नवीकरण गर्ने प्रस्ताव व्यावहारिक नभएको धारणा अधिकांश नेताले राखेका थिए। नवीकरण प्रक्रिया यसअघि नै सम्पन्न भइसकेको दाबी समेत गरिएको थियो।

भेलामा सहभागी नेताहरूले १५औँ महाधिवेशनमा नेता शेखर कोइरालाले नेतृत्व लिनुपर्ने सुझाव दिएका थिए। तर कोइरालाले व्यक्तिगत विषयमा केन्द्रित नभई पार्टीभित्र व्यापक सुझाव संकलन गर्ने प्रतिक्रिया दिएका थिए।

बालुवाटारस्थित ओपेरा होटलमा सम्पन्न उक्त कार्यक्रममा बागमती प्रदेशबाट प्रतिनिधित्व गर्ने कांग्रेसका पूर्वपदाधिकारी, पूर्वकेन्द्रीय सदस्य, जिल्ला सभापति, सांसद तथा पूर्वसांसद, प्रदेश सांसद र प्रदेश कार्यसमितिका पदाधिकारी तथा सदस्यहरूको उल्लेखनीय सहभागिता रहेको थियो।

कार्यक्रममा डा. शशांक कोइराला, बलबहादुर केसी, धनराज गुरुङ, बद्री पाण्डे, जीवन परियार, एनपी साउद, दीपक गिरी, सञ्जय गौतम, शिव हुमागाईं, राजीव कोइराला, टेकप्रसाद गुरुङ, उमेशजंग रायमाझी, डा. गोविन्दराज पोख्रेल, किरण यादव, गणेश लामा लगायतका नेताहरू सहभागी थिए।

यसैगरी संघीय सांसदहरू डा. चन्द्रमोहन यादव, उर्मिला थपलिया र गीता देवकोटा, बागमती प्रदेशका पदाधिकारी तथा सदस्यहरू, विभिन्न जिल्लाका सभापतिहरू, प्रदेश सांसद, पूर्वसांसद तथा स्थानीय तहका जनप्रतिनिधिसहित करिब १२३ जनाको सहभागिता रहेको जनाइएको छ।

बालेन सरकारले अध्यादेशकाे बाढी ल्याउनु राम्राे सङ्‍केत हाेइन- प्रमुख विपक्षी नेता आङ्देम्बे

काठमाडौं । प्रमुख प्रतिपक्षी दल नेपाली कांग्रेस संसदीय दलका नेता भीष्मराज आङ्देम्बेले निजी सञ्चारमाध्यमलाई सरकारी विज्ञापन नदिने सरकारकाे निर्णयप्रति गम्भीर आपत्ति जनाएका छन् ।

सरकारकाे उक्त निर्णयलाई लोकतन्त्रको मर्ममाथिकाे प्रहार भन्दै आङ्देम्बेले आलोचना गरे ।

उनले भने, ‘कहिलेकाहीँ सरकारले नाडी छाम्ने प्रयास गर्छ तर लोकतन्त्रको मर्मप्रति नाडी छाम्ने गलत सोच हाे ।’ उनका अनुसार सरकारी विज्ञापन निजी सञ्चारमाध्यमलाई प्रकाशन/प्रसारण गर्न नदिने यस्तो निर्णयले प्रेस स्वतन्त्रता र निजी सञ्चारमाध्यमको आर्थिक आधार कमजोर पार्ने खतरा हुन्छ ।

उनले यस विषयलाई नेपाली कांग्रेसले गम्भीर रूपमा लिएको र संसदभित्र तथा संसदीय समितिका बैठकहरूमा पनि प्राथमिकताका साथ उठाउने नेपाल पत्रकार महासंघको टोलीलाई बिहीबार बताए ।

सरकारी विज्ञान सरकारी सञ्चारमाध्यमलाई मात्रै उपलब्ध गराउने बालेन सरकारको निर्णयविरुद्ध नेपाल पत्रकार महासंघ आन्दोलित छ ।

आन्दाेलनकै कार्यक्रमअन्तर्गत महासंघ अध्यक्ष निर्मला शर्मा, महासचिव रामप्रसाद दाहाललगायतकाे टाेलीले नेता आङ्देम्बेलाई सरकारी विज्ञान सरकार नियन्त्रित सञ्चारमाध्यमहरुलाई मात्रै दिने सरकारकाे निर्णय खारेजकाे लागि दबाब दिन ध्यानाकर्षण गराएकाे थियाे ।
अध्यादेशकाे बाढी ल्याउनु राम्राे सङ्‍केत हाेइन

सरकारले संसद् बैठक बोलाएर स्थगित गर्दै अध्यादेशहरु ल्याएकाेमा आङ्देम्बेले चिन्ता व्यक्त गरेका छन् ।

उनले भने, ‘संसद् बैठक बोलाएर स्थगित गर्ने नाटकपछि अध्यादेशको बाढी ल्याउने प्रयास भइरहेको छ, जुन राम्रो संकेत होइन ।’

बजेटसम्बन्धी छलफलका लागि साता दिनमै संसद् बैठक बस्नुपर्ने अवस्थामा कुनै आकस्मिक वा दैवीय प्रकोपजस्तो परिस्थिति नभए पनि सरकारले अध्यादेश धमाधम ल्याउने कदम चाल्नु उचित नभएको बताए ।

 

आफैं सामान निकालेर घर खाली गर्दै टेकुका सुकुम्बासीहरू(तस्वीर)

काठमाडौं । टेकुस्थित वंशीघाट क्षेत्रमा रहेका सुकुम्बासी बस्तीका बासिन्दाले आफ्ना घरटहरा आफैं खाली गर्न थालेका छन्।

सरकारले सुकुम्बासी बस्ती खाली गर्न डोजर चलाएपछि  स्थानीयले घरभित्रका सामान निकाल्दै अन्य स्थानतर्फ सार्न थालेका हुन्।

 

अमेरिकी उच्चस्तरीय टोली नेपाल आउँदै : प्रम बालेनलाई बाल छैन

काठमाडौं। अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पका दक्षिण तथा मध्य एसिया हेर्ने विशेष दूत सर्जियो गोर आज साँझ काठमाडौं आइपुग्ने भएका छन्।

नयाँ सरकार गठनपछि अमेरिकाबाट हुने यो दोस्रो उच्चस्तरीय भ्रमण हो। यसअघि ७ वैशाखमा अमेरिकी सहायक विदेशमन्त्री समिर पल कपुर नेपाल आएका थिए।

१० दिनमै लगातार दुई उच्चस्तरीय अमेरिकी भ्रमण हुनुले नेपाल-अमेरिका सम्बन्धलाई वाशिङ्टनले प्राथमिकतामा राखेको भन्दै कूटनीतिक वृत्तमा चर्चा भइरहेको छ।

भ्रमणका क्रममा सर्जियो गोरले रास्वपा सभापति रवि लामिछाने, अर्थमन्त्री डा. स्वर्णिम वाग्ले र परराष्ट्रमन्त्री शिशिर खनालसँग भेट गर्ने कार्यक्रम तय भएको छ। तर प्रधानमन्त्री बालेन्द्र शाहसँग भने भेटवार्ता तय नभएको बताइएको छ।

स्रोतका अनुसार प्रधानमन्त्रीसँग भेटका लागि पहल भए पनि कार्यव्यस्तताका कारण समय मिल्न नसकेको हो। यसअघि आएका अमेरिकी अधिकारीहरूले पनि प्रधानमन्त्रीसँग भेट गर्न नपाएको उल्लेख गरिएको छ।

नयाँ सरकार आएपछि कूटनीतिक भेटघाटको शैली पुनर्संरचना गरिएको र प्रधानमन्त्रीले नीति-स्तरका विषयबाहेकका भेटलाई परराष्ट्र मन्त्रालयमै केन्द्रित गरिरहेको बताइएको छ।

चुनावी पराजयको कारण विशेष महाधिवेशन भन्दै गगनले गराउने महाधिवेशन नमान्ने देउवा पक्षको निष्कर्ष (भिडियो)

काठमाडौं । नेपाली कांग्रेसका पूर्वसभापति शेरबहादुर देउवा पक्षले पार्टीभित्र अनुशासनको नाममा पूर्वाग्रह राखी स्पष्टीकरण सोध्ने प्रक्रिया तत्काल रोक्न माग गरेको छ। नेता पूर्णबहादुर खड्काले आह्वान गरेको देउवा समूहको भेलाले पछिल्ला गतिविधि निरङ्कुश प्रवृत्तिको परिचायक रहेको टिप्पणी गर्दै यस्तो कदमले पार्टीभित्र विभाजन अझै गहिरिने बताएको छ।

बैठकले हालै सम्पन्न चुनावको समीक्षा गर्दै विशेष महाधिवेशन नै कांग्रेसको पराजयको मूल कारण बन्न पुगेको निष्कर्ष निकालेको छ। पार्टीको आधिकारिकता विवादमा सर्वोच्च अदालतको आदेशलाई मान्ने भए पनि सभापति गगन थापाले अघि बढाएको विशेष महाधिवेशनलाई देउवा समूहले मान्यता नदिने अडान दोहोर्‍याएको छ।

विशेष महाधिवेशनपछि नेपाली कांग्रेसभित्र विभिन्न गुट तथा उपगुट सक्रिय हुँदै आफ्नै कार्यक्रम चलाउन थालेका छन्, जसले चुनावअघि देखिएको आन्तरिक असन्तुष्टिलाई झनै बढाएको देउवा समूहको भनाइ छ। यस्तो अलग अलग गतिविधिले पार्टी एकता कमजोर बनेको र अन्ततः चुनावी परिणाममा नकारात्मक असर परेको उनीहरूको निष्कर्ष छ।

देउवा पक्षले विशेष महाधिवेशनबाट निर्वाचित कार्यसमितिलाई अस्वीकार गर्दै यसअघि सर्वोच्च अदालतमा रिट दायर गरेको थियो। तर अदालतले गगन थापा नेतृत्वको समितिलाई मान्यता दिँदा आन्तरिक विवाद थप तातिएको छ।

यी सबै घटनाक्रमको बीचमा देउवा समूहले पार्टीभित्र स्पष्टीकरण, कारबाही वा दण्डात्मक कदममा नचलि संवाद र सहमतिमार्फत समस्या समाधान गर्ने वातावरण बनाउन नेतृत्वलाई आग्रह गरेको छ।

बलात्कार मुद्दामा जन्मकैद सजाय पाएका व्यक्ति फरार : फेरि अर्को हत्या

 

काठमाडौं। युवती बलात्कारपछि हत्या प्रकरणमा जन्मकैदको सजाय सुनाइएका एक व्यक्ति कारागारबाट फरार भएपछि अर्को हत्याकाण्डमा समेत संलग्न भएको खुलेको छ।

जन्मकैदको सजाय भोगिरहेका बाग्लुङको गल्कोट नगरपालिका-९ घर भएका ३१ वर्षीय सञ्जय विकलाई काठमाडौं उपत्यका अपराध अनुसन्धान कार्यालयको टोलीले चाबहिलबाट पक्राउ गरेको हो।

उनी यसअघि २०८० साल मंसिर ५ गते तनहुँको भिमादकी ३९ वर्षीया सुकु विकलाई पोखरास्थित युनिक होटलको कोठा नम्बर २०२ मा लगेर बलात्कारपछि हत्या गरेको अभियोगमा दोषी ठहर भएका थिए। उक्त घटनामा अदालतले उनलाई जन्मकैदको सजाय सुनाएको थियो।

प्रहरीका अनुसार २०८१ साउन १ गते उनी पक्राउ परेका थिए भने २०८२ जेठ २६ गते कास्की अदालतले जन्मकैदको फैसला सुनाएको थियो। त्यसपछि उनी कास्की कारागारमा रहेका थिए।

तर २०८२ भदौ २४ गते भएको जेनजी आन्दोलनको क्रममा कारागारबाट फरार भएका उनी त्यसपछि पुनः अपराधमा संलग्न भएको पाइएको छ।

प्रहरीका अनुसार २०८२ चैत २२ गते पूर्वी नवलपरासीको देवचुली नगरपालिका-१६ टाँडीकोटस्थित आफ्नै घरमा ७५ वर्षका जीवनराम थनेत र ७० वर्षीया गुलाब सिनिया चनेतमाथि घरेलु हतियार प्रयोग गरी आक्रमण गरी गरगहना लुटिएको थियो। सो आक्रमणमा गम्भीर घाइते भएका जीवनरामको उपचारका क्रममा मृत्यु भएको थियो।

उक्त घटनामा समेत सञ्जय विकको संलग्नता पुष्टि भएको प्रहरीले जनाएको छ।

पक्राउ परेका उनलाई थप अनुसन्धानका लागि नवलपरासी पठाइएको काठमाडौं उपत्यका अपराध अनुसन्धान कार्यालयले जनाएको छ।

‘परालको आगो’ को व्यापार २ करोड नाघ्यो

काठमाडौं। सौगात मल्ल, सुहाना थापा र प्रकाश सपुत अभिनीत फिल्म ‘परालको आगो’ ले नेपालमा २ करोडभन्दा बढीको व्यापार गरेको छ।

फिल्मले बुधबारसम्म देशभर २ करोड ११ लाख रुपैयाँभन्दा बढी कमाइ गरेको निर्माता सुशील पोखरेलले सामाजिक सञ्जालमार्फत जानकारी दिएका छन्।

लक्ष्मण सुनार निर्देशित यो फिल्म गुरुप्रसाद मैनालीको चर्चित कृति ‘परालको आगो’ मा आधारित छ।

निर्माण टिमका अनुसार फिल्मले आगामी दिनमा पनि राम्रो व्यापार गर्ने अपेक्षा गरिएको छ।

सफल व्यापारपछि निर्माण पक्ष दर्शकको प्रतिक्रिया बुझ्न राजधानीदेखि मोफसलका विभिन्न हलमा पुगेको छ। बुधबार फिल्मको टिम नेपालगन्जका हलहरूमा पुगेर दर्शकसँग प्रत्यक्ष भेटघाट गरेको थियो।

विरूपाक्ष : जमिनबाट बाहिर निस्के किन हुन्छ कलियुग अन्त्य ?

काठमाडौं। हिन्दु धर्मावलम्बीहरूको आस्थाको प्रमुख केन्द्र पशुपतिनाथ मन्दिरको वाग्मती नदीपट्टि विरूपाक्ष अर्थात् कलिको मन्दिर तथा मूर्ति छ । मूर्ति पूरै तिघ्रा छोपिने गरी भुइँमा गाडिएको छ । त्यस मूर्तिका खुट्टा छन् कि छैनन् भन्ने भेउ पाइँदैन । मूर्तिको नाक नेप्टो छ, ओठ मोटो छ, टाउको बाटुलो छ, त्यसैले इतिहासकारहरूले त्यसलाई किरात कालको मूर्ति ठानेका छन् ।

उक्त मूर्तिसँग जोडिएका रहस्यमयी विरूपाक्ष को हुन् ? किन त्यहाँ आधा गाडिएको अवस्थामा उनको प्रतिमा बनाइएको छ ? अथवा विरूपाक्ष के हुन् भन्ने विषयको सधैं चर्चा परिचर्चा प्रायः भैरहन्छ ।

विरूपाक्षसँग सम्बन्धित किम्वदन्तीले अधिकांशको आकर्षित गरेको छ । उक्त मूर्तिको उत्पत्ति र त्यससँग जोडिएका धार्मिक विश्वासबारे विभिन्न कथनहरू प्रचलित छन्।

काठमाडौँ उपत्यकामा प्रचलित लोककथाअनुसार ‘विरूपाक्ष’ एक किराँती बालकको नाम हो। गरिबीका कारण उनका बाबु रोजगारीका लागि परदेश गएका थिए। तर लामो समयसम्म पनि घर फर्किएनन्। सात वर्षको उमेर पुग्दा पनि बाबु नफर्किएपछि बालकले आमासँग बिदा मागेर बाबुको खोजीमा निस्कने निर्णय गरे।

उनले धेरै ठाउँमा खोजी गरे, तर कुनै पत्तो लागेन। समयसँगै उनी सत्र वर्षका जवान भए। एक दिन जंगलमा हिँड्दा रात परेपछि उनले नजिकैको ओडारमा बास बस्ने निर्णय गरे।

उता, लामो समयदेखि हराएका श्रीमान् र छोराको खोजीमा उनकी आमा पनि यात्रामा निस्किएकी थिइन्। संयोगवश उनी पनि त्यही ओडारमा आइपुगिन्। अँध्यारो कारणले आमा-छोराले एकअर्कालाई चिन्न सकेनन् र अज्ञानतामा उनीहरूबीच सहवास भयो।

बिहान भएपछि परिचय खुल्दा उनीहरू आफ्नै आमा-छोरा भएको थाहा पाए। यो घटनाले बालकलाई गहिरो पश्चात्तापमा पुर्‍यायो।

पापबाट मुक्त हुने उपाय खोज्दै उनी पशुपतिनाथ मन्दिर पुगेर भगवान् शिवसँग प्रायश्चितको मार्ग मागे। कथाअनुसार शिवले उनलाई १२ धार्नी तामा पगालेर खाने सल्लाह दिए।

उनले तामा तताउन थाले, तर तामा पग्लिएन। बरु त्यसको तातो र धुवाँले उनको अनुहार जलेर विकृत भयो, जसका कारण उनलाई ‘विरूपाक्ष’ भनियो।

यसपछि उनी शिवप्रति आक्रोशित भए र पशुपति क्षेत्रमा भौँतारिँदै शिवलिङ्गहरूमा प्रहार गर्न थाले। पछि उनी गौतम बुद्ध को शरणमा पुगे। बुद्धले उनलाई जपमाला दिएर ‘यो माला नखुइलिउन्जेल जप गर’ भने।

लामो साधनापछि उनले एक बालकलाई फलाम घोटेर सियो बनाउँदै गरेको देखे, जसबाट उनी प्रेरित भए। अन्ततः जपमाला खुइलियो र उनी पापबाट मुक्त भए भन्ने विश्वास छ।

तर, शिवको अपमान गरेको कारण स्थानीय भक्तहरूले उनलाई वाग्मती किनारमा जमिनभित्र गाडिदिए भन्ने जनविश्वास पनि छ। आज त्यहाँ देखिने आधा जमिनभित्र गाडिएको मूर्तिलाई धेरैले कलियुगसँग जोडेर हेर्छन्।

यस्तै विभिन्न पुराणहरूमा ‘विरूपाक्ष’ नामका आठ प्रकारका पात्रहरू पाइन्छन्। यीमध्ये भगवान् शिवका एघार रुद्र रूपमध्ये एक रुद्रको नाम पनि विरूपाक्ष रहेको उल्लेख छ। तर अन्य धेरै प्रसङ्गमा ‘विरूपाक्ष’ नाम दैत्य, दानव वा राक्षस वर्गका पात्रहरूमा प्रयोग भएको देखिन्छ।

काठमाडौँ उपत्यकामा प्रचलित लोककथा भने कुनै पनि मूल पुराणमा मेल खाएको पाइँदैन।

विभिन्न पुराण तथा महाकाव्यहरूमा विरूपाक्ष नाम यसरी उल्लेख गरिएको छ:

(१) पौराणिक विश्वासअनुसार पृथ्वीलाई आठ दिशाबाट आठ दिग्गज (हात्ती) ले धारण गरेको मानिन्छ। तीमध्ये एक हात्तीको नाम पनि विरूपाक्ष रहेको उल्लेख छ।

(२) महाभारत, आदि पर्व (अध्याय ६७) अनुसार कश्यप प्रजापति र दनुकी सन्तानमध्ये एक दानवको नाम विरूपाक्ष थियो।

(३) महाभारत, सभा पर्व (दाक्षिणात्य पाठ, अध्याय ३८) अनुसार नरकासुरका असुर सेवकमध्ये एक विरूपाक्ष नामक पात्र थियो, जसलाई लोहितगङ्गा (ब्रह्मपुत्र) किनारमा वध गरिएको उल्लेख छ।

(४) महाभारत, द्रोण पर्व (अध्याय १७५) अनुसार घटोत्कचका राक्षस मित्रमध्ये एकको नाम पनि विरूपाक्ष रहेको पाइन्छ।

(५) महाभारत, शान्ति पर्व (अध्याय १७०) मा एक दैत्यको नाम विरूपाक्ष उल्लेख गरिएको छ।

(६) वाल्मीकि रामायण (युद्ध काण्ड) अनुसार रावण पक्षमा रहेर राम-लक्ष्मणसँग युद्ध गर्ने एक राक्षसको नाम पनि विरूपाक्ष थियो।

(७) अग्नि पुराण (अध्याय १०) अनुसार कुम्भकर्णको वधपछि रावणका प्रमुख सेनापतिहरूमध्ये एक विरूपाक्ष नामक पात्र थियो।

यसरी विभिन्न ग्रन्थहरूमा ‘विरूपाक्ष’ नाम फरक-फरक पात्रहरूमा प्रयोग भएको देखिन्छ, जसमा देव, दैत्य, राक्षस तथा प्रतीकात्मक पात्रहरू सबै समावेश छन्।

भारतका विभिन्न स्थानहरू, कर्नाटक (हाम्पी), ओडिसा र मध्यप्रदेशमा रहेका विरूपाक्ष मन्दिरहरूमा भने विरूपाक्षलाई दैत्य वा कलियुगको पात्र होइन, भगवान् शिवकै स्वरूपका रूपमा पूजा गरिन्छ। हाम्पीस्थित विरूपाक्ष मन्दिरमा त उनको तान्त्रिक र वैष्णव-शैव परम्परासँग जोडिएको धार्मिक स्वरूप अझ स्पष्ट देखिन्छ।

डा. जगमान गुरुङले नेपाल र दक्षिण भारतका पुराना शिवमूर्तिहरू, विशेष गरी आन्ध्र प्रदेशको गुडिमल्लमस्थित परशुरामेश्वर शिवलिङ्गसँग शैलीगत समानता देखाएका छन्। यद्यपि नेपालमा रहेको विरूपाक्ष मूर्तिलाई कतै पनि सो नामले मात्र सीमित रूपमा बुझ्न नहुने तर्क पनि प्रस्तुत गरिएको छ। यसलाई किरातेश्वर शिवपरम्परासँग जोडेर व्याख्या गर्ने दृष्टिकोण पनि पाइन्छ।

यद्यपि नेपाली लोकविश्वास अनुसार, विरूपाक्ष अझै जमिनबाट बाहिर निस्कने प्रयासमा छन्। जब उनी पूर्ण रूपमा बाहिर आउँछन्, तब कलियुगको अन्त्य हुने मानिन्छ।

यस प्रकार, विरूपाक्ष मूर्तिसँग जोडिएका कथाहरू ऐतिहासिक प्रमाणभन्दा बढी धार्मिक आस्था र किम्वदन्तीमा आधारित रहेको पाइन्छ।

त्रिभुवन विश्वविधालयका पदाधिकारीले दिए राजीनामा

काठमाडौं । त्रिभुवन विश्वविद्यालयका उपकुलपति सहित शीर्ष तीन पदाधिकारीले सामूहिक रूपमा राजीनामा दिएका छन्। रास्वपा नेतृत्वको सरकारले विश्वविद्यालयमा नयाँ व्यवस्थापन र नीतिगत पुनर्संरचना गर्न सहज होस् भन्ने उद्देश्यले उपकुलपति प्रा. डा. दीपक अर्याल, शिक्षाध्यक्ष प्रा. खड्ग केसी र रजिष्टर केदारप्रसाद रिजालले एकसाथ पद त्यागेका हुन्।

उनीहरूको सामूहिक राजीनामा उच्च शिक्षाको क्षेत्रमा देखिएका चुनौती, सुधारको आवश्यकता र आगामी दिनमा सरकारका शिक्षासम्बन्धी प्राथमिकताहरूलाई खुला मार्ग प्रशस्त गर्ने कदमको रूपमा हेरिएको छ। रास्वपाको नेतृत्वमा बनेको सरकारले विश्वविद्यालय प्रशासनलाई प्रभावकारी, पारदर्शी र गतिशील बनाउने प्रतिबद्धता सार्वजनिक गर्दै आएको छ। यही कारण त्रिविका नेतृत्व तहका व्यक्तिहरूले नयाँ टोलीलाई सहज वातावरण प्रदान गरिने बताउँदै पद छाडेका छन्।

उपकुलपति अर्यालले राजीनामा पत्रमा विगत केही वर्षयता विश्वविद्यालयमा देखिएका संरचनागत समस्याहरू समाधान गर्न नेतृत्वको परिवर्तन अपरिहार्य भएको उल्लेख गरेका छन्। शिक्षाध्यक्ष केसीले पनि विश्वविद्यालयमा गुणस्तरीय शिक्षा, अनुसन्धान र व्यवस्थापन सुधारका लागि नयाँ सोच र दृष्टिकोण आवश्यक भएको बताएका छन्। रजिष्टर रिजालले भने विश्वविद्यालय प्रशासनलाई नयाँ ऊर्जासहित अघि बढाउन आफूहरू पछि हट्न तयार भएको बताएका छन्।

च्याम्पियन्स लिगमा आर्सनल र एट्लेटिकोको बराबरी

काठमाडौं। युरोपियन च्याम्पियन्स लिगअन्तर्गत सेमिफाइनलको पहिलो लेगमा इङ्लिस क्लब आर्सनल र स्पेनिस टोली एट्लेटिको म्याड्रिडले बराबरी खेलेका छन्।

एट्लेटिकोको घरेलु मैदानमा बुधबार राति भएको प्रतिस्पर्धात्मक खेल १–१ गोलको बराबरीमा सकिएको हो। दुवै टोलीले पेनाल्टीमार्फत एक-एक गोल गरेका थिए।

खेलको ४४औँ मिनेटमा आर्सनलले अग्रता लिएको थियो। भिक्टर ग्योकेरेसले पेनाल्टीमा गोल गर्दै टोलीलाई अग्रता दिलाउनुभएको थियो।

तर दोस्रो हाफमा ५६औँ मिनेटमा जुलियन अल्भारेजले पेनाल्टीमै गोल गर्दै एट्लेटिको म्याड्रिडलाई खेलमा बराबरीमा फर्काउनुभयो।

त्यसपछि दुवै टोलीले गोल गर्ने प्रयास गरे पनि थप गोल हुन सकेन। अब सेमिफाइनलको दोस्रो लेग आर्सनलको घरेलु मैदानमा हुनेछ।

ज्याकारान्डा फूलले ढकमक्क बन्यो काठमाडौं उपत्यका(तस्वीरहरु)

काठमाडौँ। काठमाडौँ उपत्यका यतिबेला वैजनी रंगले सजिएको छ। विभिन्न स्थानमा फुलेका ज्याकारान्डा फूलहरूले उपत्यकाको सौन्दर्य झन् बढाएका छन्।

शहरका मुख्य सडक किनारका ठूला रुखहरूमा ढपक्क फुलेका ज्याकारान्डाले काठमाडौँलाई आकर्षक बनाएका छन्। यी फूलहरूको वैजनी आभाले वसन्त ऋतुलाई अझै रंगीन र रमाइलो बनाएको छ।

दरबारमार्ग, रत्नपार्क, सुन्धारा, सिंहदरबार, सातदोबाटो र गौशालालगायत क्षेत्रमा ज्याकारान्डा फुलेर शहरको दृश्य नै फेरिएको छ।

ज्याकारान्डा नेपालमा रैथाने फूल भने होइन। मध्य तथा दक्षिण अमेरिकाबाट उत्पत्ति भएको यो फूल भारत हुँदै नेपाल भित्रिएको मानिन्छ। विशेषगरी भारतमा काम गर्ने नेपाली (लाहुरे) हरूमार्फत यो फूल नेपाल ल्याइएको विश्वास गरिन्छ।

‘दृश्यम ३’ को टिजर सार्वजनिक

काठमाडौं। मलयालम सुपरस्टार मोहनलाल अभिनीत बहुप्रतीक्षित क्राइम थ्रिलर फिल्म ‘दृश्यम ३’ को टिजर सार्वजनिक भएको छ।

सार्वजनिक टिजरले ‘दृश्यम’ र ‘दृश्यम २’ का महत्वपूर्ण दृश्यहरूलाई पुनः सम्झाउँदै कथालाई अगाडि बढाएको छ। त्यसपछि कथा मुख्य पात्र जर्जकुट्टीको मनोवैज्ञानिक अवस्थातर्फ केन्द्रित हुन्छ, जहाँ उनी चर्चभित्र आफ्ना डर र भावनाहरू व्यक्त गरिरहेको देखिन्छ।

परिवारलाई जोगाउने आफ्नो अडान दोहोर्‍याउँदै जर्जकुट्टीले आफू सधैं कसैले नियालिरहेको महसुस गर्ने बताउँछन्, जसले विगत अझै पूर्ण रूपमा समाप्त नभएको संकेत गर्छ।

टिजरले उनको जीवनमा फेरि एकपटक डर, रहस्य र नयाँ मोड आउने संकेत गर्दै दर्शकमाझ उत्साह थपेको छ। साथै, टिजरमा पुराना पात्रहरूको झलक पनि देख्न सकिन्छ।

‘दृश्यम ३’ भारतीय सिनेमा जगतको चर्चित क्राइम थ्रिलर फ्रेन्चाइजीको नयाँ अध्याय हो। फिल्मलाई जीथु जोसेफले निर्देशन तथा लेखन गरेका हुन् भने एन्टोनी पेरुम्बावूरले निर्माण गरेका हुन्।

फिल्ममा मोहनलालसँगै मीना, सिद्दिकी, आशा शरथ, मुरली गोपी, अन्सिबा हसन, एस्थर अनिललगायत कलाकारहरूको अभिनय रहेको छ।

‘दृश्यम ३’ सन् २०२६ मे २१ देखि विश्वव्यापी प्रदर्शनमा आउने तयारीमा छ।

सरकारसँग तीन विपक्षी दलले राखे यस्ता नौबुँदे माग

काठमाडौं । विपक्षी तीन दलले सरकारसँग नौबुँदे माग अघि सारेका छन्। बिहीबार (वैशाख १८) सिंहदरबारमा बसेको नेपाली कांग्रेस, नेकपा (एमाले) र नेपाली कम्युनिस्ट पार्टी (नेकपा)को बैठकले सुकुम्वासीलाई सुरक्षित बसोबासको व्यवस्था गरी समस्या समाधान गर्न माग गरेको हो।

बैठकपछि एमाले राष्ट्रियसभा दलका नेता प्रेम दंगाल, कांग्रेस प्रमुख सचेतक वासना थापा र नेकपाका प्रमुख सचेतक युवराज दुलालले संयुक्त रूपमा हस्ताक्षर गरेको विज्ञप्ति सार्वजनिक गरिएको छ।

विज्ञप्तिमा आगामी बजेट तथा नीति तथा कार्यक्रम निर्माणका क्रममा विपक्षी दलका सुझावलाई बेवास्ता गरिएको भन्दै असन्तुष्टि जनाइएको छ। सरकारलाई नीति तथा कार्यक्रममा सबै पक्षका धारणा समेट्न आग्रह पनि गरिएको छ।

त्यसैगरी, सुकुम्वासी तथा अव्यवस्थित बसोबासीको दीर्घकालीन समाधानका लागि स्पष्ट नीति ल्याउनुपर्ने र सुरक्षित आवासको व्यवस्था गर्नुपर्ने माग पनि प्रमुख रूपमा अघि सारिएको छ।

विपक्षी दलहरूले सरकारलाई समावेशी नीति अपनाउँदै जनसरोकारका विषयमा गम्भीर बन्न आग्रह गरेका छन्।

चट्याङका कारण ३९ भेडाबाख्रा मरे

बाजुरा। बाजुरामा चट्याङ र पहिरोका कारण भेडाबाख्रामा ठूलो क्षति पुगेको छ। बुधबार वनमा चराउन लगिएका ३९ भेडाबाख्रा चट्याङ लागेर मरेका छन्।

जिल्लाको स्वामीकार्तिक खापर गाउँपालिका-१ जोरुको रानीसैन वनमा चराउन लगिएका भेडाबाख्रा पानी परेपछि ओत लागेर ओडारमा बसेका बेला चट्याङ लागेर मरेको जिल्ला प्रहरी कार्यालय बाजुराका प्रहरी निरीक्षक नरेशबहादुर शाहीले जानकारी दिनुभयो।

घटनाबारे जानकारी पाएपछि इलाका प्रहरी चौकी स्वामीकार्तिकबाट प्रहरी टोली घटनास्थलतर्फ गएको प्रहरीले जनाएको छ।

यसैबीच मंगलबार पनि जिल्लाका विभिन्न स्थानमा प्राकृतिक विपत्तिका कारण पशुचौपायामा क्षति पुगेको छ। जगन्नाथ गाउँपालिका-२ माथिल्लो हुनीमा पहिरो जाँदा १३ बाख्रा मरेका छन् भने ३८ भेडाबाख्रा बेपत्ता भएका छन्।

त्यसैगरी त्रिवेणी नगरपालिका-९ पैमाको खोया लेकमा स्थानीय कूलबहादुर साउँदका ३ बाख्रा गोठमै चट्याङ लागेर मरेका छन्।

लगातारको वर्षा, पहिरो र चट्याङका घटनाले जिल्लाका ग्रामीण क्षेत्रमा पशुधनमा ठूलो क्षति पुर्‍याएको स्थानीयले बताएका छन्।

युएईले गर्यो ५९ वर्षपछि ओपेक छोड्ने घोषणा, विश्व तेल बजार संकटमा

एजेन्सी। संयुक्त अरब इमिरेट्स (युएई) ले ५९ वर्षको सदस्यता समाप्त गर्दै १ मे २०२६ देखि ओपेक र ओपेक प्लसबाट आधिकारिक रूपमा अलग हुने घोषणा गरेको छ।

युएईले पेट्रोलियम निर्यातक देशहरूको संगठन (ओपेक) र यसको विस्तारित गठबन्धन ओपेक प्लसबाट आफ्नो सदस्यता समाप्त गर्ने निर्णय गरेको हो। यो निर्णय सन् २०२६ मे १ देखि लागू हुनेछ।

ओपेक सन् १९६० मा स्थापना भएको अन्तरसरकारी संगठन हो, जसले सदस्य राष्ट्रहरूको तेल उत्पादन नीतिलाई समन्वय गर्छ। हाल यसमा १२ देश रहेका छन्। ओपेकले विश्वको करिब ३० प्रतिशत कच्चा तेल उत्पादन नियन्त्रण गर्छ भने रूसलगायत देशहरू सहभागी ओपेक प्लसले झन्डै ४१ प्रतिशत उत्पादन ओगट्छ।

युएईका ऊर्जा मन्त्री सुहाइल मोहम्मद अल-मज्रुईका अनुसार यो निर्णय देशको वर्तमान तथा भविष्यको ऊर्जा नीतिको गहिरो समीक्षा पछि गरिएको हो।

राज्य समाचार एजेन्सी वामका अनुसार यो कदमले युएईको दीर्घकालीन रणनीतिक र आर्थिक दृष्टिकोण तथा बदलिँदो ऊर्जा प्रोफाइललाई प्रतिबिम्बित गर्छ।

विश्लेषकहरूका अनुसार ओपेकभित्र उत्पादन कोटा निर्धारणमा लामो समयदेखि विवाद रहँदै आएको थियो। युएईको दैनिक उत्पादन क्षमता करिब ४.८ मिलियन ब्यारेल भए पनि ओपेक सम्झौताअनुसार ३.२ मिलियन ब्यारेल मात्र उत्पादन गर्न अनुमति थियो। यसले आफ्नो क्षमता अनुसार उत्पादन बढाउन युएईलाई बाधा पुगेको मानिन्छ।

त्यसैगरी साउदी अरबसँग पछिल्ला वर्षहरूमा देखिएको नीतिगत मतभेद र क्षेत्रीय तनाव पनि यस निर्णयसँग जोडिएको बताइन्छ।

मध्यपूर्वमा अमेरिका-इजरायल र इरानबीचको तनाव चरम अवस्थामा पुगेको सन्दर्भमा होर्मुज जलमार्गमा अवरोधले पनि तेल आपूर्तिमा असर पारेको छ। यो मार्गबाट विश्वको करिब एक-पाँचौं कच्चा तेल र ग्यास ढुवानी हुने गर्दछ।

इरानले विदेशी जहाजको आवागमनमा अवरोध गरेपछि खाडी क्षेत्रका देशहरूको तेल निर्यातमा असर परेको बताइएको छ।

विश्लेषकहरूका अनुसार तत्काल ठूलो मूल्य परिवर्तन नदेखिए पनि दीर्घकालीन रूपमा तेल बजारमा अस्थिरता बढ्न सक्छ। ओपेकको समन्वय क्षमता कमजोर भएमा उत्पादन र मूल्यमा अनिश्चितता बढ्ने सम्भावना रहेको छ।

नेपालजस्ता पूर्ण रूपमा आयातमा निर्भर देशका लागि यो घटनाक्रम महत्वपूर्ण मानिन्छ। अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा तेल मूल्य बढेमा इन्धन आयात खर्च बढ्ने र त्यसको असर ढुवानी, कृषि तथा उपभोक्ता वस्तुको मूल्यमा पर्नेछ।

विशेषज्ञहरूका अनुसार युएईको यो निर्णयपछि अन्य सदस्य देशहरू पनि ओपेक छोड्ने बहस सुरु हुन सक्छ। यद्यपि होर्मुज जलमार्गको अवस्था सुधारिए र क्षेत्रीय तनाव घटेमा युएईले आफ्नो पूर्ण उत्पादन क्षमता उपयोग गर्न सक्ने र बजारमा आपूर्तिको अवस्था स्थिर हुन सक्ने अनुमान गरिएको छ।

बुद्ध जयन्ती हीरक समारोह सहभागी हुन राष्ट्रपति पौडेल पुगे नागबाहाल (तस्वीरहरु)

काठमाडौं। बुद्ध जयन्ती हीरक समारोह सहभागी हुन राष्ट्रपति रामचन्द्र पौडेल पुगे ललितपुर नागबाहाल

ललितपुर नागबहालमा २५७०औँ बुद्ध जयन्तीको उपलक्ष्यमा आयोजना गरिएको बुद्ध जयन्ती हीरक समारोहमा राष्ट्रपति रामचन्द्र पौडेल सहभागी भएका छन्।

१८ जना पक्राउ

काठमाडौं। नियमित गस्तीमा रहेको प्रहरी टोलीले देशका विभिन्न भागबाट लागुऔषधसहित १८ जनालाई पक्राउ गरेको छ।

केन्द्रीय प्रहरी समाचार कक्षका अनुसार झापाको अर्जुनधारा नगरपालिका-११ चियाबगानबाट खैरो हेरोइनसहित ५ जना पक्राउ परेका छन्। त्यस्तै फिदिम नगरपालिका-१ शनि क्षेत्रबाट २ जना, सुनसरीको कोशी गाउँपालिका-१ लौकहीबाट ३ जना, धरान उपमहानगरपालिका-११ बाट १ जना र मध्यपुरथिमि नगरपालिका-१ मनोहराबाट २ जना पक्राउ गरिएको हो।

प्रहरीका अनुसार पक्राउ परेकामध्ये केही व्यक्तिबाट चिकित्सकको सिफारिसमा मात्र खरिद गर्न पाइने औषधि तथा लागुऔषध तौल गर्न प्रयोग हुने डिजिटल तराजु समेत बरामद गरिएको छ।

यसैगरी कोहलपुर नगरपालिका-१० चडिण्डा टोलबाट १ जना, पोखरा महानगरपालिका-२५ याम्दीबाट १ जना र सिम्रौगढ नगरपालिका-३ भट्टीवैरियाबाट २ जना तथा नेपालगन्ज उपमहानगरपालिका-१३ लालापुरबाट १ जना पक्राउ परेका छन्।

प्रहरीका अनुसार उनीहरूलाई बुधबार विभिन्न स्थानबाट पक्राउ गरिएको हो। थप अनुसन्धान जारी रहेको प्रहरीले जनाएको छ।

नेपाल टेलिकमले दुर्गम क्षेत्रमा स्याटेलाइट प्रविधिबाट दूरसञ्चार सेवा विस्तार गर्दै

काठमाडौं। नेपाल टेलिकमले देशका विभिन्न विकट तथा दुर्गम स्थानहरूमा स्याटेलाइट प्रविधिमा आधारित दूरसञ्चार सेवाको विस्तारलाई तीव्रता दिएको छ। भौगोलिक कठिनाइका कारण अन्य प्रविधि पुग्न नसकेका क्षेत्रहरूमा कम्पनीले भीस्याट र जीएसएम प्रविधिमार्फत मोबाइल, टेलिफोन तथा डाटा सेवा उपलब्ध गराइरहेको छ।

चालु आर्थिक वर्षमा मात्रै टेलिकमले डोल्पाको कुगाउँ र निजाल, दोलखाको ना–गाउँ तथा रसुवाको चन्दनबारीमा नयाँ जीएसएम मोबाइल सेवा विस्तार गरेको छ। यससँगै देशभर हाल यस्ता प्रविधिमार्फत करिब ३८ वटा दुर्गम स्थानमा सेवा सञ्चालनमा रहेको कम्पनीले जनाएको छ।

कम्पनीका अनुसार सबैभन्दा बढी १४ वटा साइट डोल्पा जिल्लामा रहेका छन्। त्यस्तै हुम्ला र मुगुका ५–५ स्थानमा सेवा सञ्चालन भइरहेको छ। मनाङ, दोलखा, ताप्लेजुङ, सोलुखुम्बु, रसुवा, दार्चुला, बाजुरा र जुम्ला जस्ता अति विकट जिल्लाका विभिन्न स्थानमा पनि सञ्चार सेवा विस्तार गरिएको छ।

कतिपय स्थानमा न्यून जनसंख्या र कठिन भौगोलिक अवस्थाका कारण उपकरण ढुवानीका लागि हेलिकप्टरको समेत प्रयोग गरिएको टेलिकमले जनाएको छ।

व्यावसायिक दृष्टिले प्रत्यक्ष लाभ कम भए पनि ‘नेपाल टेलिकम राष्ट्रको सञ्चार’ भन्ने उद्देश्यलाई सार्थक बनाउन सेवा विस्तार गरिएको कम्पनीको भनाइ छ। आगामी दिनमा यी स्याटेलाइट साइटहरूलाई अझ आधुनिक प्रविधिमा स्तरोन्नति गर्ने लक्ष्य राखिएको छ।

यसका साथै ब्याकबोन ट्रान्समिसन परियोजना अन्तर्गत अप्टिकल फाइबर नेटवर्क विस्तारको काम पनि तीव्र रूपमा अघि बढाइएको छ। पूर्व–पश्चिम तथा उत्तर–दक्षिण करिडोरका साथै ग्रामीण क्षेत्रमा उच्च क्षमताको डाटा ट्रान्समिसन सुनिश्चित गर्न नेपाली सेना र सडक विभागसँगको समन्वयमा ओएफसी विस्तार तथा सुदृढीकरण भइरहेको छ।

नेटवर्कलाई भरपर्दो बनाउन पुराना स्विच उपकरणहरूलाई आधुनिक राउटरमा स्तरोन्नति गर्ने र वैकल्पिक लिङ्क (रिडन्डन्सी) स्थापना गर्ने कार्यलाई पनि प्राथमिकतामा राखिएको छ। यसले कुनै एक लिङ्कमा समस्या आए पनि सेवा निरन्तर रहने सुनिश्चित गर्ने टेलिकमको भनाइ छ।

विकट क्षेत्रमा सेवाको निरन्तरता सुनिश्चित गर्न मर्मतसम्भार तथा पूर्वाधार संरक्षणका उपायहरू पनि अपनाइएको टेलिकमका प्रवक्ता रबिन्द्र मानन्धरले जानकारी दिएका छन्।

अस्पतालभित्र जथाभाबी भिडियो खिच्न र होहल्ला नगर्न स्वास्थ्य मन्त्रालयको आग्रह

काठमाडौं। स्वास्थ्य तथा जनसङ्ख्या मन्त्रालयले अस्पताल तथा स्वास्थ्य संस्थाभित्र हातपात, तोडफोड, तालाबन्दी लगायतका कानूनविपरीत गतिविधि नगर्न अनुरोध गरेको छ।

मन्त्रालयले बुधबार विज्ञप्ति जारी गर्दै यस्ता गतिविधिले बिरामीको गोपनीयता हनन हुनुका साथै स्वास्थ्य सेवा प्रवाहमा गम्भीर असर पर्ने भएकाले यस्तो कार्य नगर्न सबैलाई आग्रह गरेको हो।

पछिल्लो समय केही व्यक्तिहरूले अनुमति बिना अस्पताल परिसरमा प्रवेश गरी बिरामी तथा स्वास्थ्यकर्मीको फोटो(भिडियो खिच्ने, अनावश्यक भिडभाड गर्ने र उपचार प्रक्रियामा अवरोध पुर्‍याउने गुनासो बढेको मन्त्रालयले जनाएको छ।

मन्त्रालयका अनुसार यस्ता गतिविधिले बिरामीको गोपनीयता उल्लङ्घन हुने र स्वास्थ्य सेवा प्रवाहमा बाधा पुग्ने भएकाले अस्पतालजस्तो संवेदनशील क्षेत्रमा अनुमति बिना भिडियो बनाउने, स्वास्थ्यकर्मीमाथि दुर्व्यवहार गर्ने वा दबाब दिने कार्य प्रचलित कानुन विपरीत हुने स्पष्ट गरिएको छ।

स्वास्थ्य मन्त्रालयले अस्पताल तथा स्वास्थ्य संस्था परिसरभित्र सम्बन्धित निकायको स्वीकृति बिना फोटो-भिडियो नखिच्न र प्रकाशन-प्रसारण नगर्न सबैलाई अनुरोध गरेको छ।

यस्ता कार्य जारी रहेमा कानुनअनुसार कडा कारबाही हुने चेतावनी पनि मन्त्रालयले दिएको छ।

एक जना पक्राउ

काठमाडौं। वैदेशिक रोजगारीका लागि स्लोभाकिया पठाउने भन्दै रकम ठगी गरेको आरोपमा एक जनालाई प्रहरीले पक्राउ गरेको छ।

राम्रो देश, राम्रो काम र आकर्षक तलबको प्रलोभन देखाएर ठगी गरेको आरोपमा ४५ वर्षीय हिमहरी अर्याललाई पक्राउ गरिएको प्रहरीले जनाएको छ। उनले ३ लाख ७५ हजार रुपैयाँ ठगी गरेको आरोप छ।

पाल्पाको रैनादेवी गाउँपालिका–६ घर भएका अर्याललाई काठमाडौँ उपत्यका अपराध अनुसन्धान कार्यालयबाट खटिएको प्रहरी टोलीले काठमाडौँ महानगरपालिका-११ बाट पक्राउ गरेको हो।

प्रहरीका अनुसार उनले ५ जनासँग रकम लिएर विदेश पठाउने भन्दै आश्वासन दिएका थिए। तर रकम लिएपछि सम्पर्कविहीन भएको भन्दै पीडितहरूले उजुरी दिएका थिए।

उजुरीका आधारमा अनुसन्धान अघि बढाउँदै उनलाई पक्राउ गरिएको प्रहरीले जनाएको छ। हाल उनलाई थप अनुसन्धान तथा आवश्यक कारबाहीका लागि वैदेशिक रोजगार विभागमा पठाइएको छ।