Author: nepalone

सांसद, अधिकारी र व्यवसायीहरू संलग्न भएको भनिएको बाढी नियन्त्रण परियोजनाको ठूलो घुसघोरी प्रकरणले आक्रोश बढेपछि आइतबार हजारौँ प्रदर्शनकारीहरू फिलिपिन्सको राजधानी मनिलामा सडकमा उत्रिएका छन् ।

हिंसा रोक्न प्रहरी र सेनालाई सतर्क पारिएको थियो । ऐतिहासिक मनिला पार्क र राजधानी क्षेत्रको इड्सा राजमार्ग नजिक लोकतन्त्र स्मारक वरिपरि छुट्टै प्रदर्शनस्थलहरूमा सुरक्षाका लागि हजारौँ प्रहरी तैनाथ गरिएको थियो । आयोजकहरूले यसलाई हालका वर्षहरूमा भ्रष्टाचारविरोधी सबैभन्दा ठूलो प्रदर्शन बन्ने अपेक्षा राखेका छन् ।

संयुक्त राज्य अमेरिका र अस्ट्रेलियाका दूतावासहरूले आफ्ना नागरिकलाई प्रदर्शन क्षेत्रबाट टाढा रहन सचेत गराएका छन् ।

प्रदर्शनकारीहरूले फिलिपिन्सको झण्डा बोके र ‘अब छैन, धेरै, तिनीहरूलाई जेलमा हाल’ भन्ने नारासहितका ब्यानर देखाउँदै दोषीहरूलाई तत्काल कारबाही गर्न माग गरेका छन् ।

विद्यार्थी नेत्री अल्थिया ट्रिनिडाडले भने, “हामी गरिबीमा डुबिरहेका छौँ, तर उनीहरूले हाम्रो करबाट भाग्य कमाएर लक्जरी कार, विदेश यात्रामा खँर्च गर्छन् । हामी यस्तो प्रणाली अन्त्य चाहन्छौँ ।” उनले आफू बस्ने बाढीग्रस्त बुलाकान प्रान्तमा धेरै परियोजना खराब गुणस्तर वा अस्तित्वहीन भएको अनुसन्धान भइरहेको पनि बताए ।

फिलिपिन्स क्याथोलिक बिशप्स कन्फरेन्सका प्रमुख कार्डिनल पाब्लो भर्जिलियो डेभिडले शान्तिपूर्ण विरोधको आग्रह गर्दै ‘हाम्रो उद्देश्य अस्थिरता होइन, लोकतन्त्रलाई बलियो बनाउन हो’ भने।

आयोजकहरूले राष्ट्रपति फर्डिनान्ड मार्कोस जुनियरलाई राजीनामा दिन माग नगरी भ्रष्ट सांसद, अधिकारी र ठेकेदारलाई मात्र निशाना बनाइने बताएका छन् ।

मार्कोसले यसै वर्षको वार्षिक राष्ट्र सम्बोधनमा काण्डको खुलासा गरेको थिए। उनले सन् २०२२ पछि सुरु भएका नौ हजार आठ सय ५५ बाढी नियन्त्रण परियोजनामध्ये धेरैमा पाँच खर्ब ४५ अर्ब पेसो (नौ अर्ब ५० करोड डलर) बराबरको अनियमितता भएको भन्दै स्वतन्त्र आयोग गठन गरेको थिए। उनले भ्रष्टाचारलाई ‘भयानक’ भन्दै निर्माण मन्त्रीको राजीनामा समेत स्वीकार गरेको थिए।

मिडियामा धनी दम्पती सारा र प्यासिफो डिस्कायाले आफ्ना दर्जनौँ लक्जरी कार र एसयुभी प्रदर्शन गरेपछि जनआक्रोश चर्किएको थियो । उनीहरूले चार करोड २० लाख पेसो(सात लाख ३७ हजार डलर) बराबरको ब्रिटिस लक्जरी कार किन्दा निःशुल्क छाता पाएको भन्दै देखाएका थिए ।

सिनेट सुनुवाइमा दम्पतीले कम्तीमा १७ सांसद र उच्च अधिकारीलाई ठेक्का दिलाउन ठूलो किकब्याक तिर्न बाध्य पारिएको खुलासा गरेका थिए । छुट्टै अनुसन्धानमा दुईजना प्रमुख सिनेटरलाई पनि एक पूर्व इन्जिनियरले फसाएका छन् । नाम लिइएकाले सबैले आरोप अस्वीकार गरे पनि धेरैजना अनुसन्धानको दायरामा परेका छन् ।

दुवै सदनमा सांसदहरू फस्दा सिनेट अध्यक्ष फ्रान्सिस एस्कुडेरो र सभामुख मार्टिन रोमाल्डेजले राजीनामा दिएका छन् ।

भ्रष्टाचारमा संलग्न कम्तीमा तीन इन्जिनियर बर्खास्त भएका छन् भने १५ जनामाथि थप अनुसन्धान भइरहेको छ । सबैले आपराधिक मुद्दा सामना गर्नेछन् र उनीहरूको सम्पत्ति, घर, कार र बैंक खाता फ्रिज गरिने जनाइएको छ ।

संयुक्त राष्ट्र सङ्घको सुरक्षा परिषद्ले ईरानमाथिको अन्तर्राष्ट्रिय प्रतिबन्ध हटाउने प्रस्ताव अस्वीकृत गरेपछि, ईरानले राष्ट्रसङ्घीय आणविक निगरानी संस्थासँगको सहकार्य प्रभावकारी रूपमा रोक्ने घोषणा गरेको छ ।

यो निर्णय ईरानको सर्वोच्च राष्ट्रिय सुरक्षा परिषद्को शनिबार बसेको बैठकबाट गरिएको हो, जसको अध्यक्षता राष्ट्रपति मसउद पेसेश्कियानले गरेका थिए ।
परिषद्ले फ्रान्स, बेलायत र जर्मनी (ई–३ राष्ट्रहरू)ले लिएको कदमलाई ‘अविवेकी’ भन्दै कडा आलोचना ग¥यो । परिषद्ले स्पष्ट रूपमा यस्ता कदमहरू ईरानको राष्ट्रिय हितविपरीत रहेको उल्लेख गरेको छ ।

यद्यपि ईरानले अहिलेसम्म आफ्नो आणविक कार्यक्रमबारे समाधान खोज्न र पारदर्शिता देखाउन प्रयत्न गर्दै आएको दाबी गरेको छ । साथै, युरोपेली राष्ट्रहरूको एकपक्षीय व्यवहारका कारण सहकार्य निलम्बन गर्नुपरेको ईरानले जनाएको छ ।
बैठकले परराष्ट्र मन्त्रालयलाई आवश्यक कूटनीतिक पहल जारी राख्दै राष्ट्रिय स्वाधीनता र हितको रक्षा गर्न निर्देशन दिएको छ ।

शुक्रबार, सुरक्षा परिषद्मा सन् २०१५ मा भएको आणविक सम्झौता (जेसीपीएओ)अन्तर्गत ईरानमाथिको प्रतिबन्ध सहज गर्ने प्रस्ताव अस्वीकार गरिएको थियो । अघिल्लो महिनामा ई–३ राष्ट्रहरूले सो सम्झौतामा रहेको ‘पुनः प्रतिबन्ध लगाउने व्यवस्था’ सक्रिय गरेका थिए, जसअनुसार ३० दिनभित्र प्रतिबन्ध पुनः लागू हुने प्रावधान छ ।

यी प्रतिबन्धहरू यही महिनाको अन्त्यसम्म लागु हुने अपेक्षा गरिएको छ ।
सन् २०१८ मा संयुक्त राज्य राष्ट्रले एकपक्षीय रूपमा सम्झौताबाट बहिर्गमन गरेपछि ईरानले पनि क्रमशः सम्झौताको पालना गर्न छोडेको हो ।

सिरियाको उत्तरी क्षेत्रमा सरकारी सेनाको आक्रमणमा परी पाँच महिला र दुई बालबालिकासहित सात जना सर्वसाधारणको मृत्यु भएको छ ।
मानवअधिकार अनुगमन गर्ने संस्था सिरियन अब्जरभेटरी फर ह्युमन राइट्सका अनुसार, घटना अलेप्पो प्रान्तको देइर हाफेर क्षेत्रमा पर्ने उम्म तिना गाउँमा भएको हो । यो क्षेत्र सिरियन प्रजातान्त्रिक फौज (एसडिएफ) र सरकारी सेनाबीचको सिमा रेखामा पर्छ, जहाँ बेला–बेला झडप भइरहन्छ ।

संस्थाका प्रमुख रामी अब्देल रहमानले यो घटना केही महिनायता उत्तरी सिरियामा सबैभन्दा बढी मानवीय क्षति भएको बताएका छन् ।
अनुगमन संस्थाले शनिबार बिहानै उक्त क्षेत्रमा ड्रोन र भारी हतियार प्रयोगसहितको सशस्त्र झडप भएको जानकारी दिएको थियो ।

कुर्द नेतृत्वमा रहेको एसडिएफले वक्तव्य जारी गर्दै दमास्कस सरकारसँग आवद्ध टर्की समर्थित समूहहरूले सर्वसाधारणका घरहरूलाई लक्षित गर्दै तोपगोलाबारी र ड्रोन आक्रमण गरेको आरोप लगाएको छ । एसडिएफले पनि मृत्यु हुनेको सङ्ख्या सात जना नै रहेको जनाएको छ ।

सिरियाको उत्तर र उत्तरपूर्वी भूभागमा कुर्दहरूको अर्ध–स्वायत्त प्रशासनले नियन्त्रण जमाएको छ । यो क्षेत्रमा रहेका तेल तथा ग्यास क्षेत्रहरू पनि उनीहरूकै नियन्त्रणमा छन् । एसडिएफ सोही प्रशासनको अस्थायी सेना हो, जसले इस्लामिक लडाकुहरूविरुद्ध सन् २०१९ मा भएको संघर्षमा अमेरिकी नेतृत्वको गठबन्धनसँग सहकार्य गर्दै निर्णायक भूमिका खेलेको थियो ।

गएको वर्ष इस्लामिक शक्तिहरूले पूर्व–राष्ट्रपति बशर अल–असदलाई हटाएपछि, हालका अन्तरिम राष्ट्रपति अहमद अल–शराअ र एसडिएफबीच प्रशासनिक र सैन्य संयोजनको सहमति भएको थियो । तर, विकेन्द्रीकरण सम्बन्धी विवादका कारण उक्त सहमति कार्यान्वयनमा ढिलाइ भएको छ ।

राष्ट्रपति शराअले यसै महिनाको सुरुवातमा भने,“एसडिएफसँगको वार्ता राम्रोसँग अघि बढिरहेको थियो, तर हाल केही अवरोध देखिएको छ । हामी उत्तरपूर्वी सिरियामा युद्ध नहोस् भन्ने चाहन्छौँ र त्यसका लागि सबै प्रयास गरिरहेका छौँ ।”

चिनियाँ वैज्ञानिकहरूको एक टोलीले शरीरभित्र संवेदनशील कार्यहरू गर्न सक्ने अत्यन्तै सानो र अत्याधुनिक यन्त्र (रोबोर्ट) विकास गर्न सफल भएका छन् । यसले औषधिको सही मात्रा पु¥याउने र शरीरभित्रका विभिन्न शारीरिक अवस्थाहरूलाई निगरानी गर्न सक्ने क्षमता राख्दछ ।

यो यन्त्र चीनको ह्वाजोङ विज्ञान तथा प्रविधि विश्वविद्यालय र हङकङस्थित चिनियाँ विश्वविद्यालयका विज्ञहरूको सहकार्यमा तयार पारिएको हो ।
यस यन्त्रको चौडाइ करिब १.३ मिलिमिटर र तौल लगभग ४.६ मिलिग्राम रहेको छ ।

यो यन्त्रले बल, कम्पन, चिप्लोपन र तापक्रम जस्ता महत्वपूर्ण सूचकहरूलाई ताररहित रूपमा मापन गर्न सक्षम रहेको देखिएको छ ।
परीक्षणका क्रममा यसले सानो र संवेदनशील वस्तुहरूलाई पनि सजिलै सम्हाल्न सक्ने क्षमता प्रदर्शन गरेको छ ।

यसले सुँगुरमा गरिएको परीक्षणमा तापक्रमका सूक्ष्म परिवर्तनहरू पहिचान गर्न सफल भएको छ भने, अर्को संस्करणले खसीको पेटभित्र औषधिको सटीक मात्रा पु¥याउन र त्यसको मात्रा समयक्रममा मापन गर्न सक्ने प्रमाणित गरेको छ ।

अनुसन्धानकर्ताहरूले बताएअनुसार, यी सफल परीक्षणहरूले यस सानो यन्त्रको व्यावहारिक प्रयोग सम्भव बनाएको छ र आगामी दिनमा स्वास्थ्य सेवा तथा चिकित्सा क्षेत्रमा यसले महत्वपूर्ण योगदान पु¥याउने विश्वास व्यक्त गरेका छन् ।

अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले यस वर्षको सुरुमा भारत–पाकिस्तानबीच व्यापारमार्फत शान्ति कायम गरेको दाबी दोहोर्‍याउँदै आफूले ‘सात युद्ध अन्त्य’ गराएको र त्यसका लागि नोबेल पुरस्कार पाउनुपर्ने बताएका छन् ।

“हामीले शान्ति सम्झौता गरिरहेका छौँ, युद्धहरू रोकिरहेका छौँ । भारत र पाकिस्तान, थाइल्यान्ड र कम्बोडियाबीचका युद्धहरू पनि रोकेका छौँ”, शनिबार अमेरिकन कर्नरस्टोन इन्स्टिच्युटको संस्थापकहरूको रात्रिभोजमा बोल्दै ट्रम्पले भने, “भारत र पाकिस्तानलाई व्यापारमार्फत रोकेँ । उनीहरू व्यापार गर्न चाहन्थे । दुवै नेतालाई म सम्मान गर्छु । तर हामीले रोकिएका युद्धहरूको सूची हेर्नुस् ।”

ट्रम्पले आर्मेनिया–अजरबैजान, कोसोभो–सर्बिया, इजरायल–इरान, इजिप्ट–इथियोपिया, रुवान्डा–कङ्गोबीचका द्वन्द्व पनि आफूले रोकाएको दाबी गरे । उनले भने, “यी सबै युद्ध, ६० प्रतिशत व्यापारकै कारण रोकिएका हुन् ।”

भारतबारे उनले भने, “मैले भनेँ, ‘यदि तपाईं आणविक हतियारसहित युद्ध गर्न चाहनुहुन्छ भने, कुनै व्यापार हुँदैन ।’ उनीहरू रोकिए ।”

रुस–युक्रेन युद्धबारे पनि उनले आफूलाई नोबेल पुरस्कार दिलाउने दाबी गरे । “मैले सात युद्ध रोकेको छु । अब बाँकी एक ठूलो युद्ध छ । यदि मैले यो पनि रोकेँ भने नोबेल पाउनैपर्छ”, उनले भने ।

ट्रम्पले रुसी राष्ट्रपति भ्लादिमिर पुटिनसँगको व्यक्तिगत सम्बन्धका कारण रुस–युक्रेन द्वन्द्व समाधान सजिलो हुने सोचे पनि अपेक्षा विपरीत भएको बताए । उनले भने, “पुटिनसँग मेरो राम्रो सम्बन्ध छ । सुरुमा सजिलो लाग्यो तर निराश भएँ । तर हामी कुनै न कुनै तरिकाले यसलाई पूरा गर्छौं ।”

ऊर्जा नीतिलाई युद्धसँग जोड्दै उनले भने, “तेल उत्खननले मूल्य घटाउँछ र यसले युद्ध रोक्छ । म पुटिनबाट निकै निराश छु । हरेक हप्ता पाँच हजारदेखि सात हजार मानिस मर्दैछन् ।”

बेलायत भ्रमणका क्रममा पत्रकार सम्मेलनमा पनि उनले पुटिनप्रति असन्तुष्टि दोहोर्‍याए । “पुटिनले धेरै मानिस मारिरहेको छ । रुसी सैनिकहरू युक्रेनीभन्दा बढी सङ्ख्यामा मारिएका छन्”, उनले भने ।

रूस–युक्रेन युद्ध समाधान गर्न ‘सबैभन्दा सजिलो’ हुने ठाने पनि त्यो गलत साबित भएको उनले स्वीकार गरे । तर उनले जोड दिए, “यदि म राष्ट्रपति भएको भए यो युद्ध सुरु नै हुने थिएन । मेरो चार वर्षमा यो कहिल्यै भएन ।”

ट्रम्पले अलास्कामा भएको शिखर सम्मेलनमा पुटिनलाई युक्रेनी राष्ट्रपति भोलोदिमर जेलेन्स्कीसँग वार्ता गर्न आग्रह गरेको स्मरण गरे । तर शान्ति सम्झौता सफल हुन सकेन ।

रूसले सन् २०२२ फेब्रुअरीमा युक्रेनलाई ‘असैन्यीकरण र विमुद्रीकरण’ गर्ने भन्दै ठूलो आक्रमण थालेपछि द्वन्द्व अझ चर्किएको हो । सन् २०१४ मा क्रिमियाको विलयपछि सुरु भएको यो युद्ध अहिले पनि डोनेट्स्क, लुहान्स्क र कुर्स्क क्षेत्रमा लडाइँसहित जारी छ ।

करिब दुई सय जनाले १४ दिनको अवधिमा फिलाडेल्फियाबाट सुरु गरेको लोकतन्त्रको समर्थनमा गरिएको एक सय ६० माइल लामो पदयात्रा शुक्रबार वासिङ्टन डिसीमा सम्पन्न भएको छ ।

बालबालिकादेखि वृद्धसम्म सहभागी ‘वि आर अमेरिका’ का सदस्यहरू राजधानीमा आइपुग्दा समर्थक र काङ्ग्रेस सदस्यहरूले आलिङ्गन र जयजयकारसहित स्वागत गरे । उनीहरू थकित भए पनि उत्साहित देखिन्थे ।

पदयात्राको उद्देश्य सरकारी निकायहरूमा हुने सामूहिक गोलीबारी, डिस्ट्रिक्ट अफ कोलम्बियाको कानून प्रवर्तनमाथि सङ्घीय नियन्त्रण र ट्रम्प प्रशासनसहित नेताहरूका विवादास्पद गतिविधिबारे जवाफदेही बनाउन सशक्त आन्दोलन निर्माण गर्नु थियो ।

फिलाडेल्फियाबाट सुरु भएको यात्रा नेवार्क, विल्मिङ्टन र बाल्टिमोर हुँदै वासिङ्टन पुगेको हो । बाटोमा सहभागीहरूलाई चर्च र स्थानीय घरहरूमा बस्ने व्यवस्था मिलाइएको थियो । एक रात भने सहभागीहरू बाहिरै शिविर लगाएर बास बसेका थिए ।

संस्थापक म्यागी बोहाराले यात्राका क्रममा भेटिएका समुदायहरूले दिएको सहयोगबारे भने, “हामी जुन कुरामा विश्वास गर्छौं, त्यसमा अरू पनि हामीसँग छन्, हामी एक्ला छैनौँ भन्ने यसले देखाउँछ ।”

असी वर्षीया डायने शॉ–कमिन्स आफ्ना छोरा टेड रेग्नडसँगै पदयात्रामा सहभागी भए। उनले भने, “म मेरा नातिनातिनाहरू, मेरा बच्चाहरू र अमेरिकामा बस्ने सबैका लागि अझ राम्रो चाहन्छु ।”

पदयात्रामा सहभागीहरूलाई सम्बोधन गर्दै टेक्सासका प्रतिनिधि अल ग्रीनले यस पदयात्रालाई सन् १९६५ को ‘ब्लडी सन्डे’ मार्चसँग तुलना गरे। उनले भने, “तपाईँहरूले एक सय ६० माइल पदयात्रा गर्नुभयो र आज वासिङ्टन, डिसीमा एडमन्ड पेटस ब्रिजको क्षण पुनः जिवन्त बनाउनुभयो ।”

पदयात्रामा सहभागीहरूले बालबालिकाले तयार पारेको अमेरिकी संविधानको प्रतिलिपि बोकेका थिए, जुन उनीहरूले वासिङ्टनमा आइपुगेर सिनेटर क्रिस भ्यान होलेनलाई उपहार दिए ।

संस्थापक एमजे ट्युनका अनुसार संविधान बोकेर निर्वाचित प्रतिनिधिहरूलाई विदेशी वा घरेलु दुश्मनबाट देशलाई रक्षा गर्ने शपथ सम्झाउनु नै उद्देश्य थियो । उनले भने, “हामीले यो पदयात्रामार्फत समुदायको भावना जगाउने कोसिस गरेका हौँ । अहिंसात्मक दीर्घकालीन आन्दोलन टिकाउन समुदाय अत्यावश्यक छ, यही हाम्रो अन्तिम लक्ष्य हो ।”

पेरु(लिमा) । पेरुको राजधानी लिमा शहरमा शनिबार सरकारविरोधी प्रदर्शनमा सहभागी सयौं प्रदर्शनकारी र सुरक्षाकर्मीबीच झडप भएको छ ।
प्रदर्शनकारीहरूले ढुङ्गा र लठ्ठी प्रहार गर्दा प्रहरीले अश्रुग्यास प्रयोग गरेर भीड नियन्त्रणमा लिएको थियो ।

‘जेनेरेसन जेड’ नामक युवाहरुको समुहले आयोजना गरेको यो प्रदर्शन हाल देशमा फैलिँदो सङ्गठित अपराध, सार्वजनिक पदमा देखिएको भ्रष्टाचार र हालै पारित गरिएको पेन्सन सुधारसम्बन्धी कानुनको विरोधमा गरिएको हो ।

प्रदर्शनमा सहभागी ५४ वर्षीया ग्लाडिसले भने, “आजभन्दा पहिले देशमा बढी लोकतन्त्र थियो । अब स्थिति झन् बिग्रँदै गएको छ ।”
प्रदर्शनका क्रममा झण्डै पाँच सयजना मानिस लिमा शहरको केन्द्रमा भेला भएका थिए । प्रदर्शन शान्तिपूर्ण रूपमा सुरु भए पनि कार्यपालिका र संसद भवनतर्फ अगाडि बढ्ने प्रयास गर्दा स्थिति तनावपूर्ण बन्यो । त्यसपछि सुरक्षाकर्मी र प्रदर्शनकारीबीच झडप भएको हो ।

प्रदर्शनमा सहभागी एक युवा सेलेन अमासिफुएनले भने,“संसदसँग जनताको कुनै विश्वास बाँकी छैन । अहिलेको संसदले देशमा अव्यवस्था मात्र फैलाएको छ ।”
स्थानीय रेडियो एक्सितोसाका अनुसार, झडपका क्रममा संस्थाका पत्रकार र क्यामेराम्यान पनि सुरक्षाकर्मीको छर्राबाट घाइते भएका छन् । प्रहरी प्रशासनका अनुसार, कम्तीमा तीन जना प्रहरी जवान पनि घाइते भएका छन् ।

हाल राष्ट्रपति पदमा रहेकी डिना बोलुआर्टेको लोकप्रियता घट्दो क्रममा छ । देशमा जबर्जस्ती असुली र अपराधका घटना बढ्दो रहँदा जनतामा सरकारप्रति असन्तुष्टि बढेको देखिएको छ । सर्वेक्षणहरूमा जनताको सरकार र संसदप्रति विश्वास कमजोर हुँदै गएको देखिएको छ ।

यसै साता संसदले पारित गरेको नयाँ कानुन अनुसार युवा वर्गलाई निजी पेन्सन कोषमा अनिवार्य रूपमा आबद्ध गराइने व्यवस्था गरिएको छ । तर, अस्थिर रोजगारीको वातावरणमा यस्तो व्यवस्था अन्यायपूर्ण भएको भन्दै आलोचना भइरहेको छ ।

इराक ।  इराकका प्रधानमन्त्री मोहम्मद शिया अल–सुदानीले शनिबार देशको दीर्घकालीन आर्थिक समृद्धिका लागि तयार पारिएको ‘इराक विकास तथा भविष्यको दृष्टिकोण २०५०’ सार्वजनिक गरेका छन् ।

उक्त अवसरमा प्रधानमन्त्री सुदानीले वर्तमान विश्व परिवेशमा इन्धनमा मात्र निर्भर रहँदा दीगो प्रगति सम्भव नभएको उल्लेख गर्दै, इराकले अब आर्थिक विविधीकरणतर्फ अग्रसर हुनुपर्ने आवश्यकता औँल्याएका छन्।

प्रधानमन्त्रीको कार्यालयद्वारा जारी विज्ञप्तिमा उल्लेख गरिएअनुसार, उक्त कार्यक्रममा सरकारी उच्च पदस्थ व्यक्तित्व, कूटनीतिक प्रतिनिधि, निजी क्षेत्रका प्रतिनिधि, विश्वविद्यालय, नागरिक समाजका सदस्य र युवाहरूको उल्लेखनीय उपस्थिति रहेको थियो ।

विकास दृष्टिकोणले इराकको अर्थतन्त्रलाई विविधीकरण गर्दै तेलमा निर्भरता क्रमशः घटाउने र संरचनागत सुधारमार्फत निजी क्षेत्रको सहभागिता वृद्धि गर्ने लक्ष्य लिएको छ ।
विज्ञप्तिमा उल्लेख भएअनुसार, ‘अल–फाउ बन्दरगाह’ र ‘विकास मार्ग आयोजना’ जस्ता रणनीतिक योजनाहरूबाट इराकलाई एसिया र युरोपबीचको २० प्रतिशत व्यापारिक आवागमनको केन्द्र बनाउने लक्ष्य छ । यसमार्फत करिब १५ लाख रोजगारीको अवसर सिर्जना हुने अपेक्षा गरिएको छ ।

योजनाले खाद्यान्न, पानी र ऊर्जामा ७० प्रतिशत आत्मनिर्भरता हासिल गर्न हरित र दीगो उपायहरूलाई प्राथमिकता दिनेछ । साथै, यस योजनाका लागि विस्तृत कार्यान्वयन खाका चाँडै मन्त्रिपरिषद्मा प्रस्तुत गरिने जनाइएको छ ।

प्रधानमन्त्री सुदानीले भने, “विश्वभर तीव्र रूपमा परिवर्तन भइरहेका प्रविधि र कृत्रिम बौद्धिकता ९एआई० का कारण नयाँ यथार्थहरू सिर्जना भइरहेका छन् । यस्तो परिस्थितिमा इराकले अब तेलमुक्त, स्थिर र समावेशी अर्थतन्त्र निर्माण गर्ने दिशामा स्पष्ट कदम चाल्नेछ ।”

उनले थप भने, “इराक दृष्टिकोण सन् २०५० एक साझा राष्ट्रिय योजना हो, जसमा राज्यका सबै निकाय, निजी क्षेत्र, शैक्षिक संस्था, नागरिक समाज र विशेषगरी युवाको सक्रिय सहभागिता रहनेछ ।”

संयुक्त राष्ट्रसङ्घको महासभामा इजरायल–प्यालेस्टाइन द्वन्द्वबारे हुने प्रमुख बहसको एक हप्ताअघि बेलायत र पोर्चुगलले आइतबार प्यालेस्टिनी राज्यलाई औपचारिक मान्यता दिने घोषणा गर्ने भएका छन् ।

सन् २०२३ मा हमासद्वारा इजरायलमाथि भएको आक्रमणपछि इजरायलले गाजामाथि तीव्र आक्रमण चलाएको थियो । यसका कारण लामो समयदेखि इजरायलका सहयोगी रहँदै आएका धेरै राष्ट्रहरू हालै आफ्ना नीतिमा परिवर्तन गर्न बाध्य भएका छन् । घेराबन्दीमा परेको गाजाले ठूलो विनाश, मृत्यु र खानाको अभावका कारण गम्भीर मानवीय सङ्कट भोगिरहेको छ ।

यसैबीच, विश्व नेताहरू यो हप्ता न्युयोर्कमा संयुक्त राष्ट्र महासभाको बहसमा सहभागी हुनेछन् । बहसमा दुई–राज्य समाधान मुख्य एजेन्डा हुनेछ । करिब १० राष्ट्रले निकट भविष्यमा प्यालेस्टाइनलाई मान्यता दिने अपेक्षा गरिएको छ । बेलायती मिडियाले प्रधानमन्त्री किर स्टार्मरले आइतबार नीति परिवर्तनको घोषणा गर्ने जनाएको छ । यद्यपि यसबारे इजरायलले कडा आपत्ति जनाएको छ ।

स्टार्मरले जुलाईमै यदि संयुक्त राष्ट्र महासभा सुरु हुनुअघि इजरायलले हमाससँग युद्धविरामतर्फ ठोस कदम नचाले बेलायतले प्यालेस्टाइनलाई मान्यता दिनेछ भन्दै चेतावनी दिएको थिए । उनले यो कदमले ‘दुई–राज्य समाधानका लागि अधिकतम प्रभाव पार्ने उचित क्षणमा शान्ति प्रक्रियामा योगदान पु¥याउने’ बताएको थिए। तर इजरायली प्रधानमन्त्री बेन्जामिन नेतान्याहुले उनलाई ‘राक्षसी आतङ्कवादलाई पुरस्कृत गर्ने’ आरोप लगाएको थिए।

पोर्चुगलको विदेश मन्त्रालयले पनि आइतबारै मान्यता दिने घोषणा गर्ने जनाएको छ । लिस्बनले यसअघि नै गाजाको मानवीय सङ्कट र इजरायलको कब्जा गर्ने धम्कीलाई कारण देखाउँदै आफ्नो अभिप्राय सार्वजनिक गरेको थियो ।

यसबीच, इजरायलले गाजामा बमबारी जारी राखेको छ । संयुक्त राष्ट्रसङ्घ समर्थित भोक निगरानीकर्ताले क्षेत्रका केही भागमा अनिकाल घोषणा गरेका छन् । इजरायली सेनाले गाजा सहर कब्जा गर्न ‘अभूतपूर्व बल’ प्रयोग गर्ने चेतावनी दिएको छ ।

फ्रान्स र क्यानाडा पनि आगामी संयुक्त राष्ट्र बैठकमा प्यालेस्टाइनलाई मान्यता दिने तयारीमा रहेका छन् । तर इजरायलले यस कदमको कडा विरोध गर्दै पश्चिम किनारलाई विलय गर्ने धम्की दिएको छ ।

संयुक्त राष्ट्रसङ्घका महासचिव एन्टोनियो गुटेरेसले भने, “विश्वले इजरायलको प्रतिशोधको जोखिमबाट डराउनुपर्ने छैन ।”

आधिकारिक तथ्याङ्कअनुसार सन् २०२३ अक्टोबर ७ मा हमासको आक्रमणमा अधिकांश सर्वसाधारणसहित एक हजार दुई सय १९ जना मारिएका थिए ।

गाजाको स्वास्थ्य मन्त्रालयका अनुसार इजरायलको जवाफी आक्रमणमा हालसम्म कम्तीमा ६५ हजार दुई सय आठ जनाको मृत्यु भएको छ, जसमा अधिकांश सर्वसाधारण रहेका छन् ।

चिनियाँ मूल कम्पनी बाइटडान्सले टिकटकको अमेरिकी सञ्चालन बेच्ने सम्झौताले अमेरिकीकै नियन्त्रणमा रहेको नयाँ बोर्ड गठन गर्ने भएको ह्वाइट हाउसले जनाएको छ ।

ह्वाइट हाउसकी प्रेस सचिव क्यारोलिन लेभिटका अनुसार संयुक्त राज्य अमेरिकामा एप सञ्चालन गर्ने सात सदस्यीय बोर्डमा छ जना अमेरिकी हुनेछन् । उनले ‘आगामी दिनमा’ सम्झौतामा हस्ताक्षर हुनसक्ने बताएकी छिन् ।

संयुक्त राज्य अमेरिकाले राष्ट्रिय सुरक्षाका कारण टिकटकको अमेरिकी सञ्चालन बाइटडान्सबाट अलग गर्न दबाब दिँदै आएको थियो । पूर्वराष्ट्रपति जो बाइडेनको नेतृत्वमा कङ्ग्रेसले बाइटडान्सलाई आफ्नो अमेरिकी कारोबार बेच्न वा प्रतिबन्ध भोग्नुपर्ने कानून पास गरेको थियो ।

अमेरिकी नीतिनिर्माताहरूले चीनले टिकटकमार्फत अमेरिकी प्रयोगकर्ताको डाटा सङ्कलन गर्न सक्ने वा तिनको सामाजिक सञ्जालमा देख्ने सामग्रीलाई प्रभाव पार्न सक्ने चेतावनी दिएका थिए । तर ट्रम्पले आफ्नो सन् २०२४ को चुनावी अभियानमा युवाबीच लोकप्रिय टिकटकलाई सक्रिय रूपमा प्रयोग भएको थियो ।

ट्रम्पले प्रतिबन्ध कार्यान्वयनमा ढिलाइ गर्दै सम्झौता खोजिरहेका बेला ओरेकललगायतका लगानीकर्ताले टिकटक खरिद गर्न रुचि देखाएका छन् । ओरेकल ट्रम्पका प्रमुख समर्थक तथा विश्वकै धनी मध्ये एक ल्यारी एलिसनको स्वामित्वमा रहेको टेक कम्पनी हो ।

लेभिटका अनुसार टिकटकको डाटा र गोपनीयता व्यवस्थापन ओरेकलले गर्नेछ, एल्गोरिदम पनि अमेरिकाको नियन्त्रणमै रहनेछ । उनले भने, “यी सबै विवरणमा सहमति भइसकेको छ, अब सम्झौतामा हस्ताक्षर मात्र गर्न बाँकी छ ।”

ह्वाइट हाउसमा पत्रकारहरूले सोध्दा ट्रम्पले भने, “हामीसँग महान् अमेरिकी देशभक्तहरू छन् जसले टिकटक किनिरहेका छन् । धेरै महत्त्वपूर्ण व्यक्तिहरू संलग्न छन् ।” सातौँ बोर्ड सदस्य भने पछि घोषणा हुने उनले बताए।

शुक्रबार ट्रम्प र चिनियाँ राष्ट्रपति सी जिनपिङबीचको फोन वार्तामा टिकटक सम्झौताबारे छलफल भएको थियो । ट्रम्पले सीले सम्झौतामा समर्थन गरेको दाबी गरे पनि चीनले औपचारिक पुष्टि गरेको छैन ।

“हामीसँग कडा नियन्त्रण हुनेछ”, ट्रम्पले भने, “टिकटकको ठूलो मूल्य छ, र म अलिकति पूर्वाग्रही छु किनभने मैले यसमा राम्रो गरेको छु ।”

वाल स्ट्रिट जर्नलका अनुसार सम्झौतामा अमेरिकी सरकारले लगानीकर्ताबाट अर्बौं डलर शुल्क पनि प्राप्त गर्न सक्ने सम्भावना छ ।